Definitions containing the research թ : 10000 results

Գործարանական, ի, աց

adj.

organical.

· Calfa

NBHL (2)

Գործարանական մարմին. (Նիւս. բն.։ Աթ. ՟Դ։)

Մերթ եւս՝ πρακτικός operativus, effectivus Գործական. գործողական։ (Աթ. դ։)


Գործաւոր, աց

s. adj. maker, workman, labourer, worker;
husbandman, farmor;
efficacious;
— օրական, journeyman;
դաս —աց working-class.

· Calfa

NBHL (6)

ԳՈՐԾԱՒՈՐ. γεωργός agricola, operarius Երկրագործ. այգեգործ. արդիւնարար. մշակ. որպէս եւ թ. ըրղադ է բառ յն. էրղադի՛ս, այսինքն գործօղ.

Գործէր ամենայն իմաստուն սրտիւ ընդ գործաւորսն զգործ խորանին։ Տային զարծաթն՝ տալ գործաւորաց գործոյն. (Ել. ՟Լ՟Զ. 8։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Բ. 15։)

Զդաստասցին ամենայն գործաւորք ի ժամ աղօթիցն. (Յճխ. ՟Ի՟Թ։)

Ճարտարապետն, եւ գործաւորն՝ երթան եւ ապականին. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Չարութեան գործաւոր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ.) անխտիր հայի ի նշ. ՟Ա եւ ՟Բ։

Ըստ իւրում առանձինն ընդելուզմանն յաջողեցելոց բնութեան՝ եւ միտքն գործաւոր լինի։ Ամենայն ուստեք զնա գործաւոր գոլ ուժգնական զօրութեամբն՝ ստեղծիչն մեր արար. (Նիւս. կազմ.։)


Գործելի, լւոյ, լեաց

adj. s.

feasible;
maker;
coal.

· Calfa

NBHL (3)

Ետուն զարծաթն զպատրաստեալն ի ձեռս գործելեաց զգործս կահու տանն տեառն. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Բ. 11։)

Գործելեացն անիրաւութեան. (Սիր. ՟Ի՟Է. 11։)

Լուսացուցիչ ակն են ամենայն խորհրդոց հաւատաք, եւ գործելի ամենայն իմաստութեան. (Կոչ. ՟Ե։)


Գործի, ծւոյ, ծեաց

s.

instrument, machine, tool;
organ;
utensil, furniture.

· Calfa

NBHL (10)

ἑργαλεῖον , ὅργανον, σκεῦος եւ այլն. instrumentum Սպաս կամ անօթ կամ կազմած՝ սատար գործելոյ իբրեւ որով. բնական գործին առաւել կոչի գործարան, իսկ արհեստականն՝ գործի. գործիք.

Գործի ձկնորսաց, կամ հաւորսաց, պատերազմի, զինուորաց, մշակաց, հովուութեան, նաւին։ Ձեռին գործի։ Ամենայն կահ խորանին, եւ ամենայն գործի նորա։ Գործեօք երգոյն (այսինքն նուագարանօք).եւ այլն։

Գործիս երկաքանչիւրոց փոքունց կազմել։ Որս հեղգ արանց՝ գործեօք եւ որոգայթիւք. (Պղատ. օրին. ՟Ա. եւ է։)

Գործի երաժշտական, արուեստագիտաց, ոստայնանկութեան։ Գործիք տանջանաց, սպանութեան, մահու։ Գործի սպանման, եւ նոյն՝ գործի կենաց (խաչն)։ Մեքենայից եւ հնարաւոր գործեաց։ Բազմութիւն դարբնաց գործւովք. եւ այլն. (ՃՃ.։)

Ընթացից գործ (ոտն)։ Խօսնականաց գործի (լեզու)։ Մարմնեղէն գործի։ Գործնականացն գործի. (Նար.։)

ԳՈՐԾԻ՝ բարոյական. Միջնորդ, միջոց, առիթ.

Փորձանք ի ձեռն որո՞ց գործեաց։ Գործւովք մարգարէութեան որսացեալ եղեւ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. յովն.։)

(Արարածն առանց անձնիշխանութեան) իբրեւ գործի մի էր արարչին. (Եզնիկ.։)

Զորս ի ձեռն առեալ իբրեւ գործեաւ իւիք աստուած զբարերարութեանն ի մեզ հեղու զխնամս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Յորմէ (այսինքն ի պատճառէ) իբր աստուած. եւ ի ձեռն որոյ (կամ որով), իբր զգործի. իսկ աստուծոյ գործի՝ բան է. (Փիլ. նխ. ՟ա.) (ուստի աղանդ արիանոսաց զբանն աստուած գործի հօր գոլ հայհոյէր յարարչութեան, եւ ոչ արարչակից)։


Գործիական, ի, աց

adj.

instrumental.

· Calfa

NBHL (4)

Ո՞ տայր ինձ թեւս որպէս զաղաւնոյ՝ թռչել ի գործիականն, եւ հանգչել ի տեսողականութիւն խոնարհութեամբ. (Կլիմաք.։)

Գործիական է առաքինութիւն. ներգործէ եւ աճէ օրըստօրէ։ Գործիական կամք, կամ ձեռք։ Գործիական եղեւ (ահիւն աստուծոյ). (Շ. ՟ա. յհ. եւ Շ. ՟բ. յհ.։)

Տեսողականին պայծառանալն, եւ գործիականին պակասելն։ Գործիական առաքինի, առաքինութիւն, վարք։ Առատանալ գործիականաւն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ. եւ Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. իմ.։)

ԳՈՐԾԻԱԿԱՆ հոլով, չի՛ք ի Հին քեր. զի յն. եւ լտ. չունին զայն, այլ վարեն փոխանակ այնր զբացառականն աննախտիր, կամ զներգոյականն, եւ կամ կազմեն նախադրութեամբս ի ձեռն. διά per


Գործնական, ի, աց

cf. Գործական.

· Calfa

NBHL (5)

Գործնական եւ տեսական քննութիւն. (Կլիմաք.։)

Յերկուս բաժանի իմաստասիրութիւն, ի տեսականն ասեմ, եւ ի գործնականն։ Ի ձեռն տեսականին զգիտնական զօրութիւնսն հոգւոյն զարդարեսցէ. իսկ ի ձեռն գործնականին զկենդանականսն. (Սահմ. ՟Ժ՟Ե։)

Գործնականացն գործի սովորութեամբն կարեաց կապեալ։ Զգործնականացն տնօրինեալ զտնտեսութիւն. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Խ՟Զ։)

Ի գործնական եւ ի տեսական ընթացիցն կասեալ. (Սարգ. յռջբ.։)

πρακτικός cf. ԳՈՐԾԱԿԱՆ, որ եւ ԳՈՐԾԻԱԿԱՆ՝ իբրու հակադրեալ Տեսականի. (որպէս թէ գործունէական).


Գործուած, ոց

s.

fabrication, work.

· Calfa


Գործուն

adj.

ploughed land;
cf. Գործունեայ.

· Calfa

NBHL (4)

Գործուն եւ արդակ։ Զաստուածային զօրութիւն գործու՛ն կամէիր՝ թէ իցէ. (Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. յովն.։)

Գործօն ... գործօնք. (Վրք. հց. ձ։ (ըստ յն. օ՛ն, է ընդունելութիւն՝ օղ)։)

Մերթ իբր Գործեալ (կր). ի վար արկեալ.

Եւ իբր Գործելի. գործիական, աշխատալի. չէթին, կիւճ.


Գործունեայ

s. adj. workman, maker;
minister;
active, busy;
efficacious.

· Calfa

NBHL (4)

Ե՛րթ առ մեղուն, եւ ուսիր, զիա՛րդ գործօնեայ (կամ գործօն) է. (Առակ. ՟Զ. 8։)

Եթէ զդատարկսն ապրեցոյց, ո՞րչափ եւս առաւել գործօնեացս օգնական լինի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 14։ Եղբայր մի՝ յոյժ փոյթ եւ գործունեայ (կամ գործօնեայ). Վրք. հց. ՟Դ։)

Ճշմարտութեան է գործօնեայ։ Գործօնեայ եւ պահապան առաքինութեանց. (Փիլ.։)

Գործօնեայ չարեաց, կամ արդարութեան, դժնդակութեանց, սատակման, իմաստութեան, այսքանեաց բարեաց. (Եզնիկ.։ Պիտ.։ Նար.։ Սարգ.։)


Գորշախայտ

adj.

dapple;
grayish, grizzly.

· Calfa

NBHL (1)

φαιός, διάλευκος fuscus, subalbus եւ այլն. Գորշ խառն ընդ սպիտակի եւ ընդ այլ գոյնս. (վասն որոյ շփոթի ընդ Գորշ, եւ ընդ Պիսակ կամ խայտախարիւ).


Գորշապահանգ, աց

s.

ear-drop, earring

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զգորշապահանգս ի գլուխ իւր. (Յուդթ. ՟Ժ. 4։)


Գորովագին

adj. adv.

tender, affectionate, sensible, affecting, charitable;
compassionate, feeling;
pathetic;
tenderly, feelingly.

· Calfa

NBHL (2)

Կարի գորովական. գորովագութ.

Չէ՛ դահիճ սպանօղ, այլ հայր գորովագին. (Մանդ. (ա՛յլ ձ. գորովագութ)։)


Գորովալի

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (4)

Գորովալիր գութ, կամ ողբ. (Ճ. ՟Թ.։ Պիտ.։)

Գորովալիր տուողութիւն. (Խոսր.։)

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)

Գորովալից գութ, բան. (Փարպ.։ Շ. հրեշտ.։ Իգն.։)


Գորովալիր

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (4)

Գորովալիր գութ, կամ ողբ. (Ճ. ՟Թ.։ Պիտ.։)

Գորովալիր տուողութիւն. (Խոսր.։)

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)

Գորովալից գութ, բան. (Փարպ.։ Շ. հրեշտ.։ Իգն.։)


Գորովալից

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (4)

Գորովալիր գութ, կամ ողբ. (Ճ. ՟Թ.։ Պիտ.։)

Գորովալիր տուողութիւն. (Խոսր.։)

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)

Գորովալից գութ, բան. (Փարպ.։ Շ. հրեշտ.։ Իգն.։)


Գորովական, ի, աց

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (2)

Ունակ գորովոյ. յայտարար գթոյ. խանդաղատական. խանդակաթ սիրով բերեալ. գուրգուրացօղ, հատկսկիծ.

Գորովական բանք առ տղայս, կամ առ սիրելիս եւ առ եղբարս, երբեմն ի կենդանութեան, եւ երբեմն ի մահու նոցա. (Երզն. քեր.։)


Գորովամայր

adj. s.

affectionate towards ones mother, or who has an affectionate mother;
pia-mater.

· Calfa

NBHL (2)

Սանդիացքն գորովամարք զաղբիւրս խնդրէին զկաթինն. (Մաշկ.։)

Աղքատն գորովայ ձայնիւ աղերսէր. (Ոսկ. ապաշխ.) ընթերցի՛ր, գորովալի ձայնիւ, կամ գորովաձայնիւ։


Գորովասէր

adj.

affectionate, tender, feeling, charitable.

· Calfa

NBHL (2)

Գթասէր. բարեգութ. գորովալից.

Զհարցն գորովասիրաց պահել սովորութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)


Գորովեմ, եցի

va. vn. to be affected, tonched with compassion;
to affect, to flatter, to caress.

· Calfa

NBHL (3)

ներգործական բայ չէզոքական բայ ԳՈՐՈՎԵՄ ԳՈՐՈՎԻՄ. φιλοστοργέω, στέγω ad amandum propensus sum, diligo եւ այլն. Ցուցանել զգորով. բերիլ գորովանօք. խանդաղատիլ. գթասիրել. գուրգուրալ գթով ու սիրով, սիրել ու կսկծալ.

Տիկինն մեր յոյժ գորովէ եւ սգայ զսիրելի որդեակն իւր։ Ի գթոյն ի գիրկս առեալ գգուեն, եւ խանդաղական ձայնիւ գորովեն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Խոնարհեալ գորովեցայք առ ի բնութիւնս վտանգաւ չարչարեալս եւ ողորմագնս. (Բրս. ողորմ.։)


Գորովումն, ման

s.

affection, compassion, fondness, sympathy.

· Calfa

NBHL (2)

Գորովելն. խանդաղատումն. գթասիրութիւն.

Ի վերայ աղեաց եւ արեան գորովումն։ Տեառն, այնմ՝ որ առաւել քան զմեզ գթայ, եւ տարաձիգ է նորայն գրգանս եւ գորովումն քան զհօր եւ զմօր. (Մագ. ՟Ի՟Ը. ՟Կ՟Ե։)


Գուժաբեր, աց

adj. s. that brings sad news, sad, fatal;
bearer of unhappy news.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ զգոյժ. գուժկան. բօթաբեր.


Գուժատու

cf. Գուժկան.

· Calfa

NBHL (1)

Սոյն այս գուժատու արարիչ նորա՝ գրութեամբ խնամոց եկն. (Տօնակ.։)


Գուժատար

cf. Գուժկան.

· Calfa

NBHL (1)

Առ հասարակ սատակեցան, եւ ոչ մնաց գուժատար յաշխարհն մասքթաց. (Կաղանկտ.։)


Գուժեմ, եցի

vn.

to bring or give sad news;
to lament, to deplore, to cry, to scream;
to sound.

· Calfa

NBHL (3)

Կայր առ դուրս թատրոնին, եւ ձայն աղիողորմ գուժէր։ Ի ձայնէ աղաղակին՝ զոր գուժեաց, փախեաւ աղեքսանդրոս. (Ճ. ՟Ա.։)

Ձայն լալոյ նորա գուժեաց ի ճանապարհս իւր։ Ձայն ի շրթանց գուժեաց լալոյ եւ պաղատանաց։ Ձայն ողորմ գուժեաց ի սիովն. (Երեմ. ՟Բ. 24։ ՟Գ. 21։ ՟Թ. 19։)

Ձայն գուժեաց ի հռամայ. այսինքն մինչեւ ի հռամա. (Մտթ. ՟Բ. 18։)


Գուժկան, աց

adj. s. that carries or gives sad news;
bearer of unhappy news;
weeping, in tears;
sad news.

· Calfa

NBHL (2)

Եհաս գուժկան առ դաւիթ։ Այլ գուժկանք հասանէին, եւ զգոյժս զայս տային։ Ձայն գուժկան ի դանայ։ Գուժկան գուժկանի դիպեսցի՝ գոյժ առնել թագաւորին. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 13։ ՟Ա. Մակ. ՟Ե. 14։ Երեմ. ՟Դ. 15։ ՟Ծ՟Ա. 31։)

ἅγγελος, ἁγγέλλων, ἁνάγγελλων nuncius (tristis), annuncians, denuncians Պատգամաւոր. որ բերէ զլուր չար գուժի. գուժաբեր, բօթաբեր. գուժաւոր. սեւ կամ չար խապար բերօղ.


Գուղձ

s.

glebe, clod.

· Calfa

NBHL (2)

Գուղձն հողոյ ի յատակէ խորանին. (Վրդն. թուոց.։)

Եթէ ցանէ ոք զգետինն, եւ ի հետ փորչով գայ եւ ծեծէ եւ զգուղձքն մանրէ, եւ զսեմն ծածկէ նա այն է լաւ։ Յակնբցելն՝ զքուցն մանրել պարտ է անհնար. զի գղձան փողին սնըցնօղ է եւ մեծցնօղ կուզին եւ պտղին։ Զփոշին՝ որ ի փորչէն եւ ի գղցանն ի մանրելոյն ելանէ. եւ այլն։ (Վստկ. ՟Լ՟Գ. եւ ՟Ծ՟Ա.)


Գում առնեմ

sv.

cf. Գումարեմ.

· Calfa

NBHL (2)

ԳՈՒՄ ԱՌՆԵԼ. Բառ անստոյգ. որպէս ռմկ. ճէմ էթմէք.

Գում զզօրս իւրենաց առնէին. (Յհ. կթ. ա՛յլ ձ. գումարտակ առնէին։)


Գումարեմ, եցի

va.

to assemble;
to convoke;
to gather together, to add, to sum.

· Calfa

NBHL (6)

Ի գումարել ինձ զամպս ի վերայ երկրի։ Ի գումարել երկնաւորին զթագաւորս ի վերայ նրա։ Գումարեաց սիսարտ զամենայն կառս իւր։ Գումարեցան ի ձորն աղի.եւ այլն։

Գումարեաց ի ձեռս նորա զօրս բազումս. (Եղիշ.։ Ագաթ. եւ այլն։)

Զնախնեաց պատմութիւն գումարեալ։ Ի մի վայր գումարեաց զմատենադարանս։ Զթագաւորացն անուանս գումարել գումարէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

ԳՈՒՄԱՐԵԼ. Հաշուել զամս եւ զժամանակս եւ զթիւս.

Գումարեն իմն թիւ ամաց։ Գումարէ ամս շհդ։ Զթիւ ամացն գումարէն մինչեւ ցկայսր։ Չորք եւ վեց գումարին ի տասն. (Փիլ.։ Եւս. քր.։ Խոր. ՟Ա. 3։ Յհ. իմ. ատ.։)

Զերիս աւուրսն գումարեաց ստուգութիւն զսուրն (զմահն) ի ժողովուրդ անդ. (Եփր. մն.) իմա՛, ի վերայ էած, կամ բովանդակեաց։


Գումարիմ, եցայ

vp.

to assemble together, to gather together;
to be astonished, amazed, surprised, confused.

· Calfa

NBHL (5)

պէսպէս ոճով. որպէս Պատրաստիլ ի մարտ, ոգորիլ. բախիլ. ընդդէմ կալ. եւ Խռովիլ յանձին, կամ ընդ անձին ոգորիլ ամօթով.

Գումարեցայ ընդ քեռ իմում, եւ յաղթեցի. (Ծն. ՟Լ. 8։ Դու եւ ժողովուրդ քո գումարեալ էք զաստուծոյ. Թուոց. ՟Ժ՟Զ. 11։)

Ընդդէմ գումարի վասն մեր որպէս մարդ, եւ յաղթէ աստուածաբար։

Եւ թագաւորն գումարեալ պշուցեալ ընդ երկիր հայէր. (Մեսր. երէց.։)

Եւ գումարեալ՝ ո՛չ գիտէր թէ զի՛նչ պատասխանի տայցէ. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Գումարտական, ի, աց

adj.

of an assembly.

· Calfa


Գունագեղ

adj.

adorned with fine colours.

· Calfa

NBHL (1)

Անգին գոհարօք, գունագեղ գնդօք. (Թղթ. դաշ.։)


Գունատ

adj.

tarnished;
pale, pallid, wan.

· Calfa

NBHL (2)

Որոյ գոյնն է հատեալ. ի գունոյ հատեալ՝ պակասեալ. տժգոյն. գունը նետած, գունաթափ, րէնկի սօլմուշ.

Որպէս բողոքն գունատք եւ երիթացեալք. (Ոսկ. եբր.։)


Գունատեմ, եցի

va.

to tarnish;
to discolour, to tan;
to fade.

· Calfa

NBHL (3)

Իձեռն դեղոց գունատեն զտեսիլ երեսացն. (Երզն. մտթ.։)

Գունատեալք եւ ամօթնլիցք։ Իբրթ զդիակունս գունատեալս. (Յհ. կթ.։)

Դանիէլ ի տեսիլ հրեշտակին գունատէր. (Երզն. մտթ.։)


Գունաւոր, աց

adj.

coloured;
dyed;
having several colours;
quick, diligent, violent.

· Calfa

NBHL (2)

ԳՈՒՆԱՒՈՐ. Գուն գործօղ. ժիր. փոյթ.

Ցանկութեամբ աստուածանալոյն առաւել գունաւորեալ գունաւոր թուաց. (Վրդն. ծն.։)


Գունաւորեմ, եցի

va.

to dye, to colour.

· Calfa

NBHL (3)

Բազում կերպարանս նման նմին գունաւորել. այսինքն զմոլորութիւն իբր ճշմարտութիւն երեւեցուցանել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 21։)

Պետութեան քահանայից անուամբ եւեթ գունաւորեալ. (Սարկ. քհ.։)

Ապականիչ ժանկն ի վերայ գունաւորի։ Մի՛ գունաւորեսցի ախտն ամբարհաւաճութեան ի վերայ զուտ եւ մաքուր արծաթոյ. (Սկեւռ. աղ.։)


Գունափոխիմ

vn.

cf. Գունատիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գունափոխ լինի յեռմանէ դառնութեան մաղձին. (Վրդն. դան.։)


Գունդագունդ

adv. adj. in several regiments;
in a crowd, like a crowd;
large, much.

· Calfa

NBHL (3)

Դաս դաս եղեալ. յոքնախումբ. հեծութեամբ. յորդութեամբ.

Դողացո՛ զգունդագունդ բազմութիւնս անօրինացս. (Եղիշ. ՟Գ։)

Եւ այլեւս կանայք մեծամեծք տեղեացն գային գունդագունդք գովել զնա. յն. համագունդ գային, կամ զուգընթանային. (Յուդթ. ՟Ժ՟Ե. 15։)


Գունդխաղ

s.

tennis.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղ գնդոց. գնտակս խաղութիւնմականաւ.


Գունդստապլ

s.

constable.

· Calfa

NBHL (2)

ԳՈՒՆԴՍՏԱՊԼ կամ ԳՈՆԴՍՏԱՊԼ. Բառ լտ. եւ իտ. եւ գաղղ. որ թարգմանի Կոմս ախոռոյ. այսինքն Ախոռապետ.

Ընծայեալն թագաւորութեան կիպրոսի գունդստապլն. (Լմբ. առ լեւոն.։ Նոյնպէս եւ առ այլս ի յետնոց։)


Գունեայ

adj.

of fine colour, fine, graceful.

· Calfa

NBHL (4)

Զանձնագեղս եւ զերեսաւորս եւ զգունեայս. (Յհ. կթ.։)

Գունեան այրն եւ թիկնաւէտ. (Յհ. կթ.։)

Է գունեղ թաթաւեալ ի բոսոր՝ սաղարթուն կարմրորակ իբր խնձոր. (Շ. տաղ.։)

Արտաքին երեւոյթք վկայեն առոյգս լինել եւ գունեղ. (Վրդն. դան.։)


Գունեան

cf. Գունեայ

· Calfa

NBHL (4)

Զանձնագեղս եւ զերեսաւորս եւ զգունեայս. (Յհ. կթ.։)

Գունեան այրն եւ թիկնաւէտ. (Յհ. կթ.։)

Է գունեղ թաթաւեալ ի բոսոր՝ սաղարթուն կարմրորակ իբր խնձոր. (Շ. տաղ.։)

Արտաքին երեւոյթք վկայեն առոյգս լինել եւ գունեղ. (Վրդն. դան.։)


Գունեղ

cf. Գունեայ

· Calfa

NBHL (4)

Զանձնագեղս եւ զերեսաւորս եւ զգունեայս. (Յհ. կթ.։)

Գունեան այրն եւ թիկնաւէտ. (Յհ. կթ.։)

Է գունեղ թաթաւեալ ի բոսոր՝ սաղարթուն կարմրորակ իբր խնձոր. (Շ. տաղ.։)

Արտաքին երեւոյթք վկայեն առոյգս լինել եւ գունեղ. (Վրդն. դան.։)


Գունեմ, եցի

va.

cf. Գունաւորեմ.

· Calfa

NBHL (6)

Արեգակն առ սեաւ ի պայծառութենէ զկերպարանն փոփոխեալ գունեաց. յն. փոխագունեաց. (Նիւս. երգ.։)

Զարեգակնային ճառագայթսն ի վերայ այտիցի գունեալ. (Փիլ. սամփս.։)

ԳՈՒՆԵԼ. նմանութեամբ՝ Ձեւացուցանել, ձեւանալ առ երեսս. պատրուակել առ ի պատրել.

Զգայուն իմն որակութիւն գունեալ վեր ի վերոյ ... յերեսաց պատրանս խաբէութեան. (Փիլ. լին.։)

Զչարութիւն բարեաւն գունեն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Լ՟Է։)

Ստութեամբն գունեալ զբանն խաբեաց։ Զչարն բարեաւն գունէ։ Յայսպիսի գունեալ արդարութեանցս տեսակէ խորշել է արժան։ Որոշել զչարն գունեալ ի ստոյգ բարւոյն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժող. եւ Լմբ. առակ.։)


Գուներանգ

adj.

of good colour or of many colours.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խղխայթից խոտոց արմատոց որդան կարմրութիւն գուներանգ բարձից. (Նար. մծբ.։)


Գուշակական, ի, աց

adj.

judicial.

· Calfa

NBHL (1)

Սմա բնութիւն ասեն լինել յոյժ խնդական. երգեցողաց եւ գուսանաց՝ գուշակական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Գուշակաւոր, աց

adj.

already predicted;
very evident.

· Calfa

NBHL (2)

Խելամուտ լինել այլակերպութեան իւրաքանչիւր գուշակաւոր պատմութեանց. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Արտաքին պատիւքն նմանագոյն յարտաքին պաճուճանացն լինին գուշակաւորք։ Այնպէս յայտնի եւ գուշակաւոր, եւ քան զճառագայթս արեգական լուսաւորագոյն է. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. եւ 13։)


Գուշակեմ, եցի

va.

to predict, to prophesy;
to foresee, to presage, to conjecture, to guess, to augur, to cast one's nativity, to prognosticate;
to denounce.

· Calfa

NBHL (5)

Ի բժշկէն, որ յառաջագոյն գուշակեաց նմա ( զվնասն)։ Եթէ յաառջագոյն չէր գուշակեալ աստուծոյ մարդոյն (զմահ). (Եզնիկ.։)

Զոր մարգարէն կանխաւ գուշակեաց։ Վաղազեկոյց ազդմամբ գուշակեցար՝ ի գրոյն նկարեալ։ Զմթերիցն գանձ մեծին գուշակեցի (յայտնեցի, ցուցի)։ Զմկրտութեանս շնորհ գուշակէ։ Վտանգ սատակման մահու գուշակեն. (Նար.։)

Այսոքիկ զանմեղութիւն գուշակեն. (Ոսկ. յհ.։)

Նա ամենատես է բնութեամբ, եւ ոչ կարօտի՝ եթէ գուշակեսցէ ոք. (Իգն.։)

Իմանալ զխորհուրդ նենգութեան, եւ երթեալ գուշակել (այլոց). (Ճ. ՟Գ.։)


Գուպարած, ի

s.

struggle, wrestling, fight;
duel;
war;
dispute;
— դնել, to fight, to attack.

· Calfa

NBHL (1)

Գուպարած եդեալ մաքառէր ընդ պօղոս։ Ստադին միայն մրցութիւն էր. եւ ապա յետոյ եւ այլեւս գուպարածքն մի ըստ միոջէ յաւելան։ Այնուհետեւ այլոցն գուպարած կայր վասն թագաւորութեան փիլիպպեայ. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 23։ եւ Եւս. քր. ՟Ա։)


Գուսանական, ի, աց

adj. s.

musical;
theatric;
song, ballad.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ Կատակերգական.


Գուսանամոլ

adj.

passionately fond of operas or opera-singers;
mad for musicians.

· Calfa