Definitions containing the research գոյն : 3154 results

Գունատ

adj.

tarnished;
pale, pallid, wan.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ գոյնն է հատեալ. ի գունոյ հատեալ՝ պակասեալ. տժգոյն. գունը նետած, գունաթափ, րէնկի սօլմուշ.


Գունատեմ, եցի

va.

to tarnish;
to discolour, to tan;
to fade.

· Calfa

NBHL (1)

ԳՈՒՆԱՏԵՄ ԳՈՒՆԱՏԻՄ. Եղծանել զգոյնն. առաւել կր. Ի գունոյ հատանիլ, պակասիլ. տժգունիլ. դեղնիլ. գունը նետել.


Գունատիմ, եցայ

vn.

cf. Գունատեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԳՈՒՆԱՏԵՄ ԳՈՒՆԱՏԻՄ. Եղծանել զգոյնն. առաւել կր. Ի գունոյ հատանիլ, պակասիլ. տժգունիլ. դեղնիլ. գունը նետել.


Գունաւոր, աց

adj.

coloured;
dyed;
having several colours;
quick, diligent, violent.

· Calfa

NBHL (1)

ԳՈՒՆԱՒՈՐ որ եւ ԳՈՒՆԵԱՆ. Ունօղ զգոյն. կարեւոր եւ վայելուչ. գեղեցիկ գունով. բազմագունի. րէնկլի.


Գունաւորեմ, եցի

va.

to dye, to colour.

· Calfa

NBHL (1)

Գունաւորի որպէս ոսկեգոյն. (Վանակ. յոբ.։)


Գունաւորութիւն, ութեան

s.

colour, dye, tint.

· Calfa

NBHL (1)

εὕχροια bonus color Ունելն զգոյն գեղեցիկ կամ զանազան. գոյն ընտիր, կամ լաւ.


Գունափոխիմ

vn.

cf. Գունատիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԳՈՒՆԱՓՈԽ ԼԻՆԵԼ. Փոխել զգոյնն. գունատիլ.


Գունդ, գնդի, աց

s. adv.

assemblage, band;
troops, brigade, battalion, regiment, legion, cohort, phalanx;
globe;
sphere;
ball, bowl;
pincushion;
pommel;
sounding line, plummet;
— փոքրիկ, bullet;
globule;
— անսւոյ, nave of a wheel;
— կշռոց, weight;
— կապարեայ, lead;
չափել զծով գնտով, to sound;
— գունդ, cf. Գունդագունդ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ անմոլար գնդին։ Արտաքսագոյն գունդն։ Երկնային գնդին։ Ձեւ աշխարհիս ի ստոյգ գունդն յղկեալ. (Փիլ.։)


Գուներանգ

adj.

of good colour or of many colours.

· Calfa

NBHL (1)

Գունեալ երանգօք. գունագոյն.


Գուշակաւոր, աց

adj.

already predicted;
very evident.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքին պատիւքն նմանագոյն յարտաքին պաճուճանացն լինին գուշակաւորք։ Այնպէս յայտնի եւ գուշակաւոր, եւ քան զճառագայթս արեգական լուսաւորագոյն է. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. եւ 13։)


Գուշակեմ, եցի

va.

to predict, to prophesy;
to foresee, to presage, to conjecture, to guess, to augur, to cast one's nativity, to prognosticate;
to denounce.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բժշկէն, որ յառաջագոյն գուշակեաց նմա ( զվնասն)։ Եթէ յաառջագոյն չէր գուշակեալ աստուծոյ մարդոյն (զմահ). (Եզնիկ.։)

Զորմէ յառաջագոյն գուշակեաց մովսէս. (Արշ.։)


Գուշակութիւն, ութեան

s.

prophecy;
presage, omen, prognostic;
augury, auspice, divination, denunciation.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զնախադրեալսն յառաջագոյն գուշակութեամբ մարգարէիցն՝ կատարեցեր. (Շար.։)


Գուսան, աց

s.

singer, musician;
player;
actor.

· Calfa

NBHL (1)

Այլք ի գուսանաց եւ ի կաքաւչաց ընդ երկինս թռեան։ Գուսանացն արուեստ։ Գուսան եւ հացակատակ լինի։ Ի հանդերձիցն՝ քան զգուսանացն ոչինչ լաւագոյն. (Ոսկ. մտթ.։ Ոսկ. փիլիպ. եւ այլն։)


Գրակէս

cf. Գրախեց.

· Calfa

NBHL (2)

Իբր Կէս գրոյ. նշանախեց. գրախեց. որպիսի է առ եբր. եօտ, կամ յովտ, փոքրագոյն նշանագիր՝ կոտորակ այլոց տառից կարծեցեալ իբր չակերտ. եւ ի մեզ սիւնն (), կամ պատիւն (ւ).

Գրակէս մի ի պատուիրանացն աստուծոյ պատուականագոյն է քան զերկինս եւ զերկիր. (Խոսր.։)


Գրաւումն, ման

s.

detention, encroachment, usurpation, occupation, seizure;
— յարքունիս, confiscation.

· Calfa

NBHL (1)

Տարակուսելի տրտմութեան գրաւման պատշաճագոյն փարատիչ. (Պիտ.։)


Գրգլեակ

s.

old dress, rag

· Calfa

NBHL (1)

Չհամարի՞ս զամենայն երեւելիսս քան զգրգլիս մուրողին վատթարագոյնս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 12։)


Գրեան, րենոյ, եանք, ենոց

s. pl. books;
writings.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զպաղեստինացոց գրեան եւս ուղղագոյն. (Ոսկ. ես.։)


Գրեմ, եցի

va.

to write, to compose;
to engrave, to carve;
to paint;
to esteem, to value;
ոչ ինչ —, to despise, to disesteem.

· Calfa

NBHL (1)

Զոգւոցն գիւտք ջերմագոյնս գրեն. (Փարպ.։)


Դալարութիւն, ութեան

s.

green, verdure.

· Calfa

NBHL (1)

Զդալարութիւն իւր յառաջագոյն արձակեսցէ. յն. զնորութիւն. (Եզեկ. ՟Խ՟Է. 12։)


Դանգ, աց

s.

mite, penny, obole.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱՆԳ. ὁβολός obolus, nummus minutus Իբրեւ չափ դրամոյ՝ յետինն եւ փոքրագոյնն յիւրում կարգի, ոսկի կամ արծաթի եւ այլն. որ եւ ասի ՓՈՂ. դէնկէ որ եւ դրամ. փուլ, ֆուլ որ է փող.


Դանդաղիմ, եցայ

vn.

to loiter, to trifle, to slumber, to dally, to waver.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մինչ ես դանդաղիմ, այլ ոք քան զիս յառաջագոյն իջանէ. յն. եկաւորեմ, այսինքն սկսանիմ շարժիլ. (Յհ. ՟Ե. 7։)


Դաշտ, աց

s.

field, country, soil, heath, fallow ground, plain;
Եղիսեան —ք, Elysian fields;
Արիսեան —ք, field of Mars.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնագոյն դաշտաց, լուծական լերանց, կապոյտ կուտակաց։ Ի կերպ պատկերի դիմաց քարտենի սպիտակերանգ ըղձալին դաշտի։ Սպիտակափայլ լուսափայլ դաշտի քարտենիդ. (Նար. խչ. եւ Նար. յիշ.։)


Դրակից, կցի, կցաց

adj. s. neighbour;
that resides near, that dwells in the neighbourhood.

· Calfa

NBHL (1)

Գարնանայինս (եղանակ) ի ջերմագոյնն կանխաւ հասեալ տեղիս. իսկ սորուն դրակցին (այսինքն աշնայնոյն) ձգեալ ի հիւսիսայինն կողմն. (Պիտ.։)


Դրժանք, անաց

s.

infringment, contravention, faithlessness.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ աղտեղագոյն նիւթոյ ըստ դժրանաց խառնեսցի (ոսկին). (Նիւս. երգ.։)


Դրժողութիւն, ութեան

s.

cf. Դրժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Առ պահպանութիւն արտաքնոցն դրժողութեանց թշնամւոյն զգուշագոյն։ Նենգութիւն (է) ի չարեացն դրժողութիւնսն ներգործել. (Բրս. հց.։)


Դրժութիւն, ութեան

s.

cf. Դրժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Առ պահպանութիւն արտաքնոցն դրժողութեանց թշնամւոյն զգուշագոյն։ Նենգութիւն (է) ի չարեացն դրժողութիւնսն ներգործել. (Բրս. հց.։)


Դրժումն, ման

s.

cf. Դրժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Առ պահպանութիւն արտաքնոցն դրժողութեանց թշնամւոյն զգուշագոյն։ Նենգութիւն (է) ի չարեացն դրժողութիւնսն ներգործել. (Բրս. հց.։)


Դրոշմեմ, եցի

va.

to print, to mark, to stamp, to decipher, to register;
to seal;
to confirm;
— խարանաւ, to mark with a hot iron.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քրիստոսագունդն դրոշմել զամենայն ազգս։ Դրոշմել մի ժողովուրդ։ Շինեաց զյառաջագոյն դրոշմեալն իւր (զնշանակեալն ի գիրս). (Ագաթ.։)


Դրութիւն, ութեան

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

· Calfa

NBHL (1)

Իրաւունք ... բնութեամբ, իսկ օրէնքն՝ դրութեամբ. երիցագոյն են քան զդրութեամբն՝ բնութեամբն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 184։)


Եզական, ի, աց

adj. gr. singular.

· Calfa

NBHL (1)

Եզական շահաւորագոյն խրատ. (Պիտ.։)


Եզերանամ, ացայ

vn.

to terminate, to finish;
to confine.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)


Եզերեմ, եցի

vn.

cf. Եզերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)


Եզերիմ, եցայ

vn.

cf. Եզերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում խոնարհութեան կարօտի ... եւ եզերեցեալ լինի ծայրագոյն հեզութիւն. (Կլիմաք.։)


Եզնակն

s.

chasselas.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՍՏՈՒԾՈՅ ԵԶՆԱԿ. ՈՍԿԻ ԵԶՆԱԿ. Ճճի թեւաւոր. որպէս բզեզ փայլուն գունով, եւ ոսկեգոյն. κάνθαρος scarabaeus, musca hispanica, cantharis, cantherius .... եւս եւ Ազգ մարախոյ կամ ջորեկի. որ եւ ԽԱՐԱԳՈՒԼ ասի.


Եթեր, աց

s. chim.

ether;
heaven;
ether;
— ծծմբական, sulphuric -;
— քացախական, mpyreumatic acetic spirit.

· Calfa

NBHL (1)

Օդոյ պանծագոյնն իսկ մակակոչութեամբն եթերն կոչեցեալ, եւ պղտորագոյնն մէգ եւ խաւար. (Պղատ. տիմ.։)


Ել

cf. Ելք;
—ի աղագ means, expedient;
—ի աղագս գտանել, to devise, to find means, to remedy;
ոչ էր նոցա ոչ եւ ոչ մուտ, they could not neither get out nor in;
ոչ գիտեմ զ— եւ զմուտ իմ, I do not know how to act.

· Calfa

NBHL (1)

Ի փոքունցն ի կատարելագոյնն առնէ զելն. (Նիւս. կազմ.։)


Ել, ոյ, ով

cf. Եմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի փոքունցն ի կատարելագոյնն առնէ զելն. (Նիւս. կազմ.։)


Եղբայրակցութիւն, ութեան

s.

fraternity, brotherhood;
fellowship

· Calfa

NBHL (1)

Անհաւատագոյն քան զհնդեսին եղբայրակցութիւնս այնր մեծատան. (Նար. ՟Կ՟Դ։)


Եղբայրատեցութիւն, ութեան

s.

hatred, ill will towards a brother.

· Calfa

NBHL (1)

Եղբայրատեցութիւնն վերագոյն յանցանք են քան զամենայն յանցանս. (Հց. աթ. կիւրղ.։)


Եղեգնաձեւ

adj.

in the form of a cane.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղղագոյն յարմատոյն եղէգնաձեւ ի վեր ընթանալով ցօղուն շուշանին. (Նիւս. երգ.։)


Եղծ

s. adj. adv.

destruction;
refutation;
spoilt, corrupted, misshapen, bad;
— զեղծ, disorderly, confusedly.

· Calfa

NBHL (1)

Արդ այսոքիւք որպէս առասպելաւ այժմիկ ասացեալքս են եղծք, սակայն արիագոյնք (այսինքն լաւք). (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Եղծանեմ, եղծի

va.

to corrupt, to spoil;
to vitiate, to destroy, to ruin, to undo, to efface;
to erase, to scratch out;
to disfigure;
to abolish, to abrogate, to annul, to cancel;
to disconcert, to put out of tune, to disorder;
to overthrow;
to waste;
to notch, to mar, to choke, to bruise;
to cross out;
— զկեանս ի ճշմարտութենէ, to deprive one's self of, to shut one's ears to the truth.

· Calfa


Եղկութիւն, ութեան

s.

misfortune, misery, disaster, calamity;
lukewarmness.

· Calfa

NBHL (1)

Եղկութեամբ, որ ործացուցիչ է, եւ ի փսխելն պատեհագոյն. (Մագ. ՟Բ։)


Եղնգնաքար, աց

s.

onyx, sardonyx.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՂՆԳՆԱՔԱՐ ὁνύχιον onychinus lapis, jaspis σαρδόνυξ sardonicus գրի եւ ԵՂԵՆԳՆԱՔԱՐ, եՂԵԳՆԱՔԱՐ, փոխանակ գրելոյ Եղընգնաքար. ասի եւ ԵՂՈՒՆԳՆ. Քար պատուական ի գոյն եղընգանց մարդոյ. ... տե՛ս եւ յասպիս.


Եղուտ, ի

adj.

substantial.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուանակագոյն է եղուտն քան զմակեղուտն։ Եղուտ է՝ որ առընթեր գոլով՝ գոյացուցենէ, եւ ոչ գոլով՝ ապականէ։ Եղուտքն յեղտիցն լնանին, եւ ոչ ի մակեղտիցն. (Անյաղթ պորփ.։)


Եղջերեայ, եաւ, եայց

adj. s.

horny, corneous;
trumpet, horn.

· Calfa

NBHL (1)

Գերագոյն քան զերիքովին փողն եղջերեայ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Եղջերու, աց

s.

stag;
hart;
բառաչէ —, the stag bells.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր եղջերուք զեղջիւրս ընկենուն, արդարեւ վայր անապատագոյն է։ Ի մարտի երկիւղածութեան ո՛չ երբէք տարցի նապաստակ զերկրորդութիւն եղջերուի. (Փիլ. լիւս.։)


Եռամանակ

adj.

of three times or measures.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինագոյն մակացութեամբք զերծեալ յեռամանակ տարւոյ. (Մագ. ՟Է։)


Ետեղակալ, աց

s. adj.

lieutenant, vicegerent;
successor;
stationary, firm, stable.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազագոյն յառաջնումն ցուցեալ, ետ զետէ գործոյն կատարելութեամբն ընդ նմա պայծառութեամբ ծագեալ. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Երագ, ունք

adj. adv.

quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.

· Calfa

NBHL (1)

Երագունս ընթացեալ։ Երագ երագն քան զվաղվաղակին ե՛ւս հեզագոյն է ի փոյթ ինչ գործոց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։)