Definitions containing the research օր : 9873 results

Քէշակարկատ, ից

adj. s. sectarian.

· Calfa

NBHL (2)

Հայեցեալ ընդ այն քէշակարկատին պարսից ... մարդկօրէն բարուք զքէշն կարկատէ, եւ յղութեամբ եւ ծննդեամբ զկրօնսն կցկցէ. (Եզնիկ.։)

Քէշտակարկատքն հեթանոսաց ի բժշկական արուեստսն տեղեկացեալ, օրէնս իմն հաստատեցին. (Կանոն.։)


Քթթելիք

s.

winking, blinking of the eye;
twinkling, trice.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ չէր օր (կամ աւուր) եւ քթիթ ական, որ ի սեռէն ոչ հեռացան. (Հին քեր.։)


Քթթումն, ման

s.

cf. Քթթելիք.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ չէր օր (կամ աւուր) եւ քթիթ ական, որ ի սեռէն ոչ հեռացան. (Հին քեր.։)


Քթիթ

s.

cf. Քթթելիք.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ չէր օր (կամ աւուր) եւ քթիթ ական, որ ի սեռէն ոչ հեռացան. (Հին քեր.։)


Քիլ, քլի, քլաւ

s.

space between the tips of the thumb and forefinger;
or.

· Calfa

NBHL (1)

Քիլք ոմանք չարաբանք։ Քիլքն անօրէնք։ Զքիլսն չարաբանս։ Յընտանեաց տանն քիղք չարաբանք ի վերայ յարուցեալ նորա՝ բամբասանս ապիրատս յօգէին. (Յհ. կթ.։)


Քինախնդիր

adj.

revengeful, vindictive, malevolent;
— լինել, ելանել, to revenge oneself;
եղեւ մահու նորա, he revenged his death.

· Calfa

NBHL (1)

Քինախնդիր մահուանն մօրկայ. (Վրդն. պտմ.։)


Քինամ, ացայ

vn.

cf. Քինանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Լոյծ զնախանձ քո քինեալ ընդ եղբօրա քում. (Եփր. ծն.։)


Քինաւորութիւն, ութեան

s.

cf. Քինութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ ննջեսցեն նոքա յայսմ վրիժու խնդրելոյ եւ ի քինութենէ. (Եփր. օրին.։)


Քինութիւն, ութեան

s.

resentment, hatred, rancour.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ ննջեսցեն նոքա յայսմ վրիժու խնդրելոյ եւ ի քինութենէ. (Եփր. օրին.։)


Քիս, քսոյ

s.

kind of chalk or whiting.

· Calfa

NBHL (1)

(որպէս թէ՝ քսելու բան մը) Վարի ռամկօրէն որպէս Կաւ՝ զոր ծեփեն ի վերայ պնակտի գրելւոյ. որ եւ թ. քեշ.


Քիսամն, ման

s. bot. heathpease, ervum, orobus, bitter vetch, fitch.

· Calfa

NBHL (1)

Քիսամամբ (կամ քրսամամբ) խնուին զզօրութիւնս (այսինքն զարութիւնս) տանջեցելոց. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 6։)


Քիրտն, քրտան, քրտունք, քրտինք

s. fig.

perspiration, sweat;
fatigue, labour, hard work, toil, hardship;
— մահու, death-sweat, perspiration preceding death;
առատ, կծու, գարշահոտ, թթու —, copious, acrid, fetid, sour or unpleasant perspiration;
ընդ — մտանել or հարկանել ի քրտան լինել, to sweat, to perspire, to transpire, to be all in a perspiration;
ի քրտունս համակիլ, ողողիլ յաւի, քրտան, to be all over in a sweat, to be bathed in perspiration;
քրտամբք երեսաց հայթայթել զկեանս, to earn one's bread or livelihood by the sweat of one's brow;
հարայ ընդ — ցուրտ, I fell into a cold sweat;
— ցուրտ ընդ անդամսն իջանէր, a cold sweat ran from all his members;
cf. Ապաժոյժ;
cf. Թաթաւիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եսիոդոս ասաց, առ ի չարութիւն ճանապարհն դիւրին եւ առանց քրտանց. իսկ առաքինութեանցն ասէ զքրտինքն առաջի աստուածքն եդեալ են շրջանակի. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Քղանցաւոր

adj.

bordered, hemmed, fringed, edged, trimmed.

· Calfa

NBHL (1)

Արասջիք ձեզ արկանելիս քղանցաւորս եւ ճամուկս դարձիւք. (Եփր. օրին.։)


Քմին

s. adj.

watch, ambush;
in watch.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամայեցաք քմինս գնել, եւ մահու գործեցաք նոցա։ Կայր ի քմին յիսուն արամբք։ Բազում զօրօք ի քմին կայր։ Կացուցանէր քմինս ի բազում տեղիս. (Ուռհ.։)


Քնարան, աց

s. fig.

bed, couch, sleepingroom, dormitory;
grave, tomb;
— մանկան, crib, cradle.

· Calfa

NBHL (1)

κοιμητήριον coemeterium;
locus in quo dormitur. Տեղի ի քուն լինելոյ. որպէս անկողին, օրոց.


Քնէած, ից, աց

adj.

sleepy, drowsy;
lethargic.

· Calfa

NBHL (1)

Դռնապան քնէած։ Սոքա են քնէածք ի բերեաց։ Զարթուցիչ է քնէածից եւ պղերգաց։ Ի սատակումն քնէածիցն (կամ քնածիցն) գալոց է օրն այն։ Օգուտ եղեւ նոցա սաստն, եւ զարթոյց զմիտս քնէածս. (Նար. ՟Ժ՟Զ։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Յճխ. ՟Ժ՟Ա։ Ոսկ. մտթ.։)


Քննեմ, եցի

va.

to examine, to study, to investigate, to discuss;
to censure, to control;
to meditate, to consider, to think;
cf. Տեղեկագոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՛րդ զԱստուած քննել մարթիցէք։ Քննեցէ՛ք զգիրս։ Քննեա՛ եւ տե՛ս։ Քննեցին զանօրէնութիւն, պարտասեցան ի քննել զքննութիւն։ Իբրեւ զգանձս քննեսցես զնա։ Քննեսցէ զխորհուրդս։ Արտեւանունք նորա քննեն զորդիս մարդկան։ Զչաւեղս իմ եւ զվիճակս իմ դու քննեցեր. Միտք ղբանս քննեն։ Ունկն քննէ զզարդ առակաց։ Իսկ որ ինչ յերկինս է՝ ո՞վ քննեսցէ։ Իբրեւ զոսկի ի բովս քննեաց զնոսա։ Ի վերայ դատաստանի արեան նորա կացցեն քննել։ Զի եթէ զանձինս քննէաք, ապա ոչ դատապարտէաք։ Առ ի քննել ձեզ զլաւն. եւ այլն։


Քննութիւն, ութեան

s.

examination;
research, discussion;
inquiry, inquest, inquisition;
control;
thorough investigation;
— խղճի, self-examination;
ի — մտանիլ, to examine;
ընդ քննութեամբ անցանել, to pass the censorship;
ընդ քննութեամբ արկանել, to examine, to control;
to criticize, to censure.

· Calfa

NBHL (2)

Ի քննել զքննութիւն։ Չիք քննութիւն իմաստութեան նորա։ Ի վերայ զօրաւորաց զօրաւոր քննութիւն հասանէ.եւ այլն։

Զքննութիւն արարածոց յօրինեաց որպէս զգիր դպրութեան։ Յայտնի էր առանց քննութեան։ Աստ քննութեան պէտք են. (Յճխ. ՟Է։ Իգն.։)


Քննումն, ման

s.

examination.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ անօրէն եւ խիստ իցէ (իշխանն), ի խրատ անօրինաց եւ ի քննումն արդարոց տուեալ լինին նա. (Եփր. հռ.։)


Քշոց, աց

s.

fly-flap, fan;
keshotz, flabellum, ringing-instrument agitated by the deacons during the Armenian and Greek Mass.

· Calfa

NBHL (1)

Քշոցացն հարումն զօրինակ ունի սրբոց սերովբէիցն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Քող, ոյ, ով

s.

veil, cover;
— հարսանեաց, nuptial veil.

· Calfa

NBHL (1)

Մովսէս արկանէր քող ի վերայ երեսաց իւրոց։ Մինչեւ ցայսօր ժամանակի նոյն քող ձգեալ կայ ի վերայ ընթերցողածոց հին կատակարանաց։ Քօղ արկ զերեսօք իւրովք։ Դու՛ստր բարելացւոց ընկեա՛ զքող քո.եւ այլն։


Քողախնդրեմ, եցի

va.

to discover, to unveil, to unmask.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկուց բնութեանցն շարայարումն՝ատկանելով ի անօրէնութեան բանին աստուծոյ՝ խորհուրդն քողախնդրէր. (Կանոն.) (զի նեստոր դնէր չարայարումն, եւ ոչ միաւորութիւն)։


Քողակ

s.

sweet-gum.

· Calfa

NBHL (1)

Դնի յօրինակս ինչ Խոր. աշխարհ. որպէս Խիժ ինչ անոյշ։


Քողարկեմ, եցի

va.

to veil, to conceal, to hide, to cover.

· Calfa

NBHL (1)

Երկին ի վերայ սորա զօրէն ձեղուան քօղարկեալ (յն. կամարեալ). (Նիւս. կազմ.։)


Քոյինակրօն

adj.

belonging to thy religion.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ հայի ի քո կրօնս՝ օրէնս՝ կարգաւորութիւն. Զյոքնահաւաք աւանդս ուղղութեան քոյինակօն լծոյդ քաղցրութեան. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Քոյինահրաման

adj.

ordered or imposed by thee or by thyself.

· Calfa

NBHL (1)

Օրէնս յարկայս օրհնաբանելիս ... քոյինահրաման պատուէրս կենաց. (Նար. ՟Զ՟Ե։)


Քոյրաթիւ

s.

adopted sister.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարեւ քոյրաթիւ է իմ առ ի հօրէ. (Եփր. ծն.։)


Քոսոտիմ, եցայ

vn.

to be infected with the itch.

· Calfa

NBHL (1)

Խորշանկեալ քոսոտեալ ցամաք երեւի կեղեւն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Քուական, ի, աց

adj.

cubic.

· Calfa

NBHL (1)

մասն ընդունել թուոյ քուականի (ուրօրեայ թլփատութեամբ). (Փիլ. լին. ՟Գ. 49։)


Քսակ, աց

s.

purse, little bag, satchel;
pack, packet;
— արծաթոյ, purse, flat-purse, money-bag, billcase, portfolio;
— հասարակաց ունել, to have the same, or a common purse.

· Calfa

NBHL (2)

Կնքեցեր զանօրէնութիւնս իմ ի քսակի։ Քսակ ասարակաց ստասցուք։ Զքսակն արծաթոյ ի ձեռին իւրում առեալ։ Որ արկանէք ոսկի հանգանակ ի քսակէ։ Մի՛ բառնայք զքսակ, եւ մի՛ մաղախ, եւ այլն։ Ոսկի գտեալ ուրուք՝ ի քսակ րկանէ. (Խոսր.։)

թ. քէսէ, քիսէ. քիյսէ. եբր. սաք. յն. լտ. սա՛քքօս, սա՛քքուս, սա՛քքուլուս . μαρσήππιον, βαλάντιον, σάκκος marsupium, saccus, sacculus ἕνδεσμος ligamentum, involucrum. Պարկ. Քուրձ փոքրիկ. պայուսակ դրամոյ եւ ծրար. եբր. ծօրէր.


Քսանամեայ, էի, ից

adj.

cf. Քսանամեան.

· Calfa

NBHL (1)

Արեւորելոյ վաթսնամենի, կամ մօրուս արձակելով քսանամենի. (Նիւս. բն.։)


Քսանամեան, մենից

adj.

twenty years old;
of twenty years.

· Calfa

NBHL (1)

Արեւորելոյ վաթսնամենի, կամ մօրուս արձակելով քսանամենի. (Նիւս. բն.։)


Քսին

s.

plants, vegetables.

· Calfa

NBHL (1)

այլեւ յանշունչս գտանես այսպիսի զօրութիւնս ի բոյսս եւ ի քսինս. ի յն. դնի.


Քսութիւն, ութեան

s.

tale-bearing, story, report, tale, delation, secret accusation.

· Calfa

NBHL (1)

Քսութիւն մատուցանէ զնմանէ արքայի։ Վասն քսութեան հօր նորա, զոր առնէր ի տանէն արքայի առ սմբատ։ Եգիտ պատճառս քսութեան. (Խոր. ՟Բ. 23. 44։ ՟Գ. 22։)


Քստմնեմ, եցի

vn.

cf. Քստմնիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս մերթ խաղաղօրէն ձեւով քստմնեալ ծածանիս (ծովդ). (Պիտ.։)


Քստմնումն, ման

s.

cf. Քստումն.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ սսէպ ոք յօրանջիցէ, սարսափիւն գայ զսսկերօքն, եւ քստմունք դնան ընդ անդամսն. (Եզնիկ.։)


Քստումն, ման

s.

thrill, great dread, cold shiver or shudder of horror.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ սսէպ ոք յօրանջիցէ, սարսափիւն գայ զսսկերօքն, եւ քստմունք դնան ընդ անդամսն. (Եզնիկ.։)


Քրիստոնէաբար

adv.

like a christian, christianly;
— կեալ, to live, to lead a life worthy of a christian.

· Calfa

NBHL (1)

χριστιανικῶς ut christianus κατὰ χριστιανισμόν christianorum more. Քրիտոնեապէս իբրեւ զքրիստոնեայ. ըստ օրինակի քրիստոնէից եւ քրիստոնէութեան.


Քրիստոնէական, ի, աց

adj. s.

christian;
*catechism.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ ի քիստոնէական անուանէդ որոշեսցիս։ Եւ որ այլ եւս կարգք են քիստոնէականք։ Զօրէնս քիստոնէական հաւատոց։ Ի քիստովնական հաւատոցն. Քրիստոնէական զարմից։ Քիստոնէական փրկաւէտ կոչմանս։ Քրիստոնէական կարգովս եւ կրօնիւք։ Զգիրս սրբոյս քիստոնէականս. (Մանդ. ՟Ա։ Խոսր.։ Յհ. կթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Ոսկիփ.։ Նար. ՟Լ՟Բ։ Լմբ. սղ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 31։)


Քրիստոս, ի, իւ

s.

Christ, the Anointed, Jesus Christ, Messiah, the Saviour of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Երկուց քրիստոսաց ժողովումն առնէ անօրէնն (նեստոր). (Պրպմ. ՟Լ՟Ե։)


Քրիստոսաբար

adv.

like Jesus Christ.

· Calfa

NBHL (1)

ա. Իբրեւ զքրիստոս. ըստ օրինակի քրիստոսի տեառն մերոյ. եւ Քրիստոսական.


Քրիստոսագունդ

adj.

assembled by J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է գունդ քրիստոսի իբրեւ զօրագլխի հաւատոց. ի քրիստոսէ գնդեալ՝ խմբեալ՝ հաւաքեալ.


Քրիստոսադիր

adj.

established or ordered by J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ լծով քրիստոսագի հաւատոցն։ Քրիտոսագիր արդար օրինացն։ Քրիստոսագիր կէտ, կամ կիտիւն։ Քրիսոսագիր աւանդիցս. (Ճ. ՟Ա.։ Ագաթ.։ Կորիւն.։ Յհ. կթ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Քրիստոսակեցոյց

adj.

saved by J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

Վերացեալք խառնեալք ի զօրս քրիստոսակեցոյց գնդին. (Ագաթ.։)


Քրիստոսակոչ

adj.

called or invited by J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ յօր քրիստոսակոչ հանգստեան իւրո վախճանին. (Ագաթ.։ Բուզ. ՟Գ. 2։ Կորիւն.։ Ճ. ՟Բ.։)


Քրիստոսակրօն

cf. Քրիստոսադաւան;
living like a christian.

· Calfa

NBHL (1)

Քառասուն վկայքն՝ միահաւատ, քրիստոսակրօն՝ միագունդ զօրականք. (Սիսիան.։)


Քրիստոսամարտ, ից

adj.

warring against J.-C, antichristian.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ հրէայ քրիստոսամարտ։ Ըստ քրիստոսամարտիցն մոլորութեան։ Ու՞ր քրիստոսամարգ լեզուն. (Վեցօր. ՟Թ։ Կիւրղ. գանձ.։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Քրիստոսանուէր

adj.

offered, consecrated to J.-C, holy, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձուցանել զնոսա ի քրիստոսանուէր օրինացն յանօրէն օրէնս իւրեանց։ Քրիստոսանուէր մերն աստուածային դաւանութիւն։ Որ քրիստոսանուէր կոչմամբն ծագեցար ոպէս զարեգակն. (Յհ. կթ.։ Մագ. ՟Ա.։ Շար.։)


Քրիստոսասէր, սիրաց

adj.

fond of J.-C., loving J.-C, devout, pious.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ քրիստոսասիրաց զքրիստոսէ խոստացայ ճառել. զի եւ եւս ըստ իմում չափու քրիստոսասէր եմ։ Առն քրիստոսասիրի։ Որ քրիստոսասիրացն յայտնելոց է։ քրիստոսասէր զօրաց եւ զօրապետաց։ Կեղծաւորին լինել քրիստոսասէրք։ Զմիմեանս ատեն, եւ քրիստոսասէրք այնու զանձին վարկանին. (Սեբեր. ՟Ա. Կորիւն.։ Սարգ. Շար.։ Կոչ. ՟Զ։ Լմբ. սղ.։)


Քրիստոսավաճառ, աց

adj.

selling or betraying J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

χριστοκάπηλος qui christum cauponatur. Վաճառօղ զքրիստոս ըստ օրինակի կրպակաւորաց որպէս յուդայ, սիմոնականք, եւ այլն.