of the same party;
allied;
— լինել, to take wing;
առնուլ զոք իւր —, to take aid.
· Calfa
to flap, flutter or beat the wings, to soar up, to wing one's flight, to spread the wings for flight;
to try, to endeavour, to compel one's self to, to apply one's self to, to do without help;
to occupy one's self with;
to undertake, to follow;
— ի, to be bordering on;
յապստամբութիւն —, to insurge, to revolt;
յուսմունս —, to give one's self up to study;
— զմիմեամբք, to help mutually or one another, to assist each other;
ի տուրեւառս —, to devote one's self to commerce.
· Calfa
ԹԵՒԱԿՈԽԵՄ ԹԵՒԱԿՈԽԻՄ. πτερύσσομαι, πτερύομαι alis latera ferio, gestio πειράζω tento μελετάω exerceo me, curo, sollicitor ἑπιτηδεύω, -ομαι studeo, operam do Իբրու թեւօք կոխել եւ հարկանել զկողս՝ առ փութով յառաջ խաղալոյ. կամ բաբախել զթեւս. այն է Գուն գործել. ջանալ, հնարիլ, ձկտիլ. թեկն ածել. թեւածել. իղձ լինել. կամիլ. բերիլ. դիմել ջանիւ. նկրտիլ. կրթիլ. ընդելանիլ.
Յիմանալի բարձրութիւնն սքանչելի լերանցն յաւիտենից թեւակոխեսջիք. (Յհ. կթ.։)
Ի մարտիւրոսութիւն ըղձալի տենչմամբ փութայր թեւակոխիլ։ Միաբանութեամբ յապստամբութիւն իմն թեւակոխեն. (Ճ. ՟Ա.։)
effort, eagerness, alacrity, earnestness, assiduity;
inclination;
application;
occupation, study.
· Calfa
Անծնունդ ի բարի թեւակոխութեանց։ Նա մատուցանէ բազմուսմանց զհանճարս ըստ իւրաքանչիւր ոք թեւակոխութեանց. (Փիլ. լին.։)
Թեւակոխութիւն գովելի, կամ վնասակար, կամ ցնորական, կամ անտեղի, եւ այլն. (Մագ.։)
Թեւակոխումն է ներշրջանական հանճարոյ խրատուն բազումուսումնութիւն սիրեցեալ։ Որ չարութեանցն է թեւակոխումն կամաց. (Փիլ. լին.։)
cf. Թեւակոխութիւն.
· Calfa
Անծնունդ ի բարի թեւակոխութեանց։ Նա մատուցանէ բազմուսմանց զհանճարս ըստ իւրաքանչիւր ոք թեւակոխութեանց. (Փիլ. լին.։)
Թեւակոխութիւն գովելի, կամ վնասակար, կամ ցնորական, կամ անտեղի, եւ այլն. (Մագ.։)
Թեւակոխումն է ներշրջանական հանճարոյ խրատուն բազումուսումնութիւն սիրեցեալ։ Որ չարութեանցն է թեւակոխումն կամաց. (Փիլ. լին.։)
to join, to unite wings;
to assist each other.
· Calfa
Թեւակից լինել. կցիլ թեւոյ ընդ թեւոյ.
to fly.
· Calfa
πτερόομαι, ἁναπτερόομαι plumesco, volo, excitor, efferor Թեւաւոր կամ թեւազգեաց լինել. թռչիլ. եւ Լողիլ. վերաթեւել. բարձրանալ. եւ Փքանալ. վստահիլ. թեւաւորւիլ.
to extend the wings;
to be a protector, to patronize;
to obtain possession.
· Calfa
Կամ որպէս Թեկն ածել, ձեռներէց լինել, թեւակոխել ի տիրել եւ ի նուաճել. հնարիլ. ճգնիլ. ամբառնալ զանձն.
Այլ առաւել՝ Հովանի եւ պաշտպան լինել.
that protects, that patronizes;
protector;
— լինել՝ հանդիսանալ, to be the protector, to protect, to sustain, to support.
· Calfa
winged, that has wings.
· Calfa
Հօրն զօրութիւն ի վերայ անցեալ նստի ի վերայ թեւաւոր կառաց՝ առ հասարակ ի վերայ ամենայն աշխարհի, վարելով զնա։ Քանզի թեւաւոր էին զօրութիւնքն, թեւաւոր կառօք ի վերայ ամենայն աշխարհիս բնաւորեցան նստել. (Փիլ. լին. ՟Դ. 51. եւ Փիլ. տեսական.։)
to fledge, to get feathered.
· Calfa
Թեւաւոր կամ թեւազգեաց լինել, թեւաւորւիլ.
the being winged or feathered.
· Calfa
Սիրամարգք, որք զպայծառ եւ զզանազան թեւաւորութեանն՝ զօրէն ոստայնից տեսանելով, եւ ամենագեղեցիկ տեսիլ ցուցանէ տեսողացն. (Փիլ. լիւս.։)
to fly.
· Calfa
Վերանայ թեւեալ յերամն աթոռոցն. (Ճ. ՟Թ.։ (կամ գրելի, վերաթեւեալ։))
girded with leaves of the fig-tree.
· Calfa
Սաղարթապատ լինելով թզենապատ տերեւովն. (Զքր. կթ.։)
pigmy, dwarf, shrimp.
· Calfa
Լինի եւ թզուկ մօտ յովկիանոս ի սպիտակ լերինսն։ Կղզի մի է հանդէպ արեաց ի հնդկաց ծովուն, յորում թզուկք լինին երեքթզեան հասակաւ. որք եւ պատերազմին ընդ խորդուց հաւուց՝ վասն ճարակելոյ նոցա զանդաստանս թզկաց. (Խոր. աշխարհ.։)
even if, although, though;
whether;
-..., -..., whether ... or ...;
either ..., or ...;
թէպէտեւ իցէ, however, whatever.
· Calfa
Բայց սակայն՝ թէպէտեւ նոքա յոյժ զուարթութեամբ խնդային ըստ ներքին մարդոյն, արտաքին տեսիլն կարի ողորմելի էր։ Թէպէտեւ փակեաց եւ կնքեաց զդրունս եկեղեցեաց, նոքա զամենայն տուն եկեղեցի արարին։ Թէպէտեւ հայեսցուք ի ստորին կողմն երկրիս, տեսանեմք զսա լի ամենայն ապականութեամբ. (Եղիշ.։)
cf. Թթուութիւն.
· Calfa
Կէսքն ի ծառոց, որ ի բնէ զթթուութիւն եւ զդաժանութիւն ունիցին, (ի մշակիլն) հալի եւ կորնչի ի նոցանէ դառնութիւն եւ թթութիւն. (Վեցօր. ՟Ե։)
subacid, sourish;
weak or small wine, thin watery wine.
· Calfa
Ամենեւին ջուր (ըմպելի), բայց միայն եթէ թթուիկ յեօթներորդում աւուրն. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)
acidity, sourness.
· Calfa
Կէսքն ի ծառոց, որ ի բնէ զթթուութիւն եւ զդաժանութիւն ունիցին, (ի մշակիլն) հալի եւ կորնչի ի նոցանէ դառնութիւն եւ թթութիւն. (Վեցօր. ՟Ե։)
suburb, village.
· Calfa
Գայ ի Թիլն, զոր համատնոյ կոչեն։ Գան ի վերայ Թլին. (Ուռհ.։)
who suceours, supports, takes the part of, *backs up.
· Calfa
Սուրբ հրեշտակքն թիկնակից եւ աղօթակից լինին քեզ. (Վրք. հց. ձ։)
frock, mantle, plaid.
· Calfa
ԹԻԿՆԱՆՈՑ կամ ԹԻԿԱՆՈՑ կամ ԹԻԿՆՈՑ. Վերարկու (անթեւ). արկանելիք. զգեստ թիկանց. փիլոն.
Զամոնի թիկանոցն փաթադեալ ընդ պարանոցն. (Վրք. ոսկ. հին ձ. (իսկ նորն, եւ տպ. զարկանելիսն պարաւանդեալ)։)
butt, mark, aim, target.
· Calfa
Ամենեցուն առաջի իբրեւ զթիրախ կանգնեալ կայր՝ հակառակամարտ թշնամեացն լինել նետաձիգ. (Պիտ.։)
to turn aside;
to wrest, to sprain, to wring, to twist, to make crooked, to bend;
to deprave, to pervert, to lead astray.
· Calfa
Ոչ կարաց զերանելին թիւրել ի յուղիղ դաւանութենէն. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ի.։)
obscure, dark, gloomy round about.
· Calfa
Իբր Շուրջանակի յորդեալ, մթացեալ, միգամած. (վասն որոյ երեւի գրելի, Թխպայորդ).
circumcised member;
prepuce;
foreskin.
· Calfa
ἁκροβυστία praeputium Անդամ թլփատելի կամ թլփատեալ, իբր շրջակտուր. որ եւ կոչի ԱՆԹԼՓԱՏՈՒԹԻՒՆ.
to circumcise;
զգերեզման —, to desecrate sepulchres and despoil the dead.
· Calfa
περιτέμνω circumcido (յորմէ Պարատել. ըստ Հին բռ. ) Շուրջ կտրել զծայրս անդամոյն. յապաւել. կրճատել. ի բաց կտրել զթլիփն իբրեւ աւելորդ. (Ծն. ՟Ժ՟Է. 11։ Ել. ՟Դ. 25. եւ այլն։)
circumcision.
· Calfa
περιτομή circumcisio Թլփատիլն. յապաւումն. կրճատումն. կրճատութիւն. եւ Այր թլփատեալ. (Ծն. ՟Դ. 25։ Գծ. ՟Ժ՟Ա. 2. ՟Ա. Կոր. ՟Է. 19։ Փիլիպ. ՟Գ. 3։)
to become brown;
to grow gloomy, to darken;
to be brown.
· Calfa
μελάνομαι denigror, obfuscor σκοτούμαι tenebrascor, obscuror Թուխ լինել. սեւանալ. մթագնիլ.
to sit on eggs, to sit brooding, to hatch, to brood;
to bake.
· Calfa
Ագռաւն զձագն թխէ. սպիտակ լինի, եւ յետոյ թխանայ. (Ոսկիփոր.։)
scrivener, writer, clerk.
· Calfa
Չէ՛ եւ այս փոքր գովութիւն, յորժամ Պօղոսի ոք թղթագիր լինիցի. (Ոսկ. հռ.։)
cf. Թղթագիր.
· Calfa
Չէ՛ եւ այս փոքր գովութիւն, յորժամ Պօղոսի ոք թղթագիր լինիցի. (Ոսկ. հռ.։)
of paper, like paper;
epistolary, literary;
dative.
· Calfa
Տրականդ լսի թղթական, եւ ցուցական, եւ պատուիրական։ Տրականդ լինի թղթական, ո՛չ ի հայս, այլ ի հռոմին.եւ այլն։
keeper of the rolls;
notary;
chancellor.
· Calfa
(Արքունի) դպիր, կամ իշխան թղթապան. (Պալիանց.։)
to fall asleep, to doze, to be lethargic, drowsy;
to be astonished, thunder-struck, to get deranged;
— ի գինւոյ, to get intoxicated, to be plunged in drunkenness;
թմբրեալ սիրտ, a sluggish understanding.
· Calfa
Թմբրեալ կիսամեռ լինէր. (Եղիշ. ՟Ը։)
cf. Թնդամ;
to resound, to boom, to make a noise or uproar, to echo;
to shake, to agitate violently;
to stun, to stupify with noise, to deafen.
· Calfa
ԹՆԴԵՄ ԹՆԴԻՄ, եցայ. ձ. ἑμπηδάω, ἑξάλλομαι insilio, subsilio, resilio ἁνακινέομαι exagitor Թունդ, կամ թինդ, այսինքն թնդիւն կրել. թնդալ. դղրդիլ, դղորդիլ. շարժլիլ. ընդոստնուլ. սասանիլ բախմամբ. խռովիլ. թընտալ, թունտ ելլալ. (որպէս եւ լտ. թո՛ւնտօ է բախել).
insulting, provoking;
cf. Թշնամանական.
· Calfa
Մի՛ թշնամանասէր լինիր մարդոյ ի տարապարտուց. (Առակ. ՟Գ. 30։)
offensive, insulting, injurious, outrageous, insolent, saucy, impertinent;
—նիկ բանք, offensive words or expressions.
· Calfa
ԹՇՆԱՄԱՆԻԿ ԹՇՆԱՄԱՆԻՉ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ὐβριστής, ὐβριστικός convitiator, contumeliosus Որ թշնամանէ. թշնամանադիր. թշնամանալից. անդուռն բերան.
Ի Քրիստոս լինի մեղուցեալ թշնամանիչն (պատկերի նորա)։ Ի վերայ հարկանիլ հայհոյչացն եւ թշնամանողաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Տե՛ս եւ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 13։ Տիտ. ՟Ա. 9։ Առակ. ՟Զ. 17։ ՟Ժ՟Է. 25։ ՟Ի. 1։)
cf. Թշնամանիկ.
· Calfa
ԹՇՆԱՄԱՆԻԿ ԹՇՆԱՄԱՆԻՉ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ὐβριστής, ὐβριστικός convitiator, contumeliosus Որ թշնամանէ. թշնամանադիր. թշնամանալից. անդուռն բերան.
Ի Քրիստոս լինի մեղուցեալ թշնամանիչն (պատկերի նորա)։ Ի վերայ հարկանիլ հայհոյչացն եւ թշնամանողաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Տե՛ս եւ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 13։ Տիտ. ՟Ա. 9։ Առակ. ՟Զ. 17։ ՟Ժ՟Է. 25։ ՟Ի. 1։)
cf. Թշնամանիկ.
· Calfa
ԹՇՆԱՄԱՆԻԿ ԹՇՆԱՄԱՆԻՉ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ὐβριστής, ὐβριστικός convitiator, contumeliosus Որ թշնամանէ. թշնամանադիր. թշնամանալից. անդուռն բերան.
Ի Քրիստոս լինի մեղուցեալ թշնամանիչն (պատկերի նորա)։ Ի վերայ հարկանիլ հայհոյչացն եւ թշնամանողաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Տե՛ս եւ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 13։ Տիտ. ՟Ա. 9։ Առակ. ՟Զ. 17։ ՟Ժ՟Է. 25։ ՟Ի. 1։)
s. pl. insult, affront, offence, injury, outrage;
—նս դնել ումեք, to abuse, to scold, to slang, to revile, to affront;
ի —նս լինել, to be despised, to fall in ignominy or opprobrium;
to be put in the pillory, to be object of insult;
թշնամանօք, injuriously, insultingly, offensively.
· Calfa
cf. Թշնամանամ.
· Calfa
ԹՇՆԱՄԵՆԱՄ ԹՇՆԱՄԻՄ. ἁπεχθάνομαι, ἑχθραίνω, ἑκπολεμέομαι pro inimico habeo, infesnus fio Թշնամի լինել. դառնալ ի թշնամութիւն. թշնամութեամբ լինել ընդ այլս. թշնամանալ.
Գանալից քըքօք թշնամեալք. իմա՛ կամ ընթերցի՛ր, թշնամեալք։
cf. Թշնամանամ.
· Calfa
ԹՇՆԱՄԵՆԱՄ ԹՇՆԱՄԻՄ. ἁπεχθάνομαι, ἑχθραίνω, ἑκπολεμέομαι pro inimico habeo, infesnus fio Թշնամի լինել. դառնալ ի թշնամութիւն. թշնամութեամբ լինել ընդ այլս. թշնամանալ.
Գանալից քըքօք թշնամեալք. իմա՛ կամ ընթերցի՛ր, թշնամեալք։
unfortunate, melancholy, miserable.
· Calfa
Կամ իբրեւ Աղէտաւոր. աւաղելի. ողբալի. աշխարելի.