Definitions containing the research ալ : 10000 results

Ոսկիակուռ

adj.

made of gold;
— զգեստ, brocade.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՈՍԿԵԿՈՒՌ, ՈՍԿԻԿՈՒՌ. Ոսկւով կռեալ, հոծեալ, ձուլեալ. ոսկեհուռ.


Ոսկիակոփ

adj.

sculptured in gold.

· Calfa

NBHL (1)

Կոփեալ յոսկւոյ.


Ոսկիաձոյլ

adj.

cast in gold;
of massive gold, golden.

· Calfa

NBHL (1)

Ձուլեալ յոսկւոյ կամ իբրեւ ոսկի. ձոյլ ոսկի, իրօք կամ նմանութեամբ. ոսկիէ շինած. թափծու.


Ոսկիամայր, մօր

s.

Aurea mater (title of Diana).

· Calfa

NBHL (2)

որ եւ ՈՍԿԵՄԱՅՐ, կամ ՈՍԿԷՄԱՅՐ. Որ է որպէս մայր ոսկեղէն, կամ որոյ մայրն է իբր ոսկի. յոսկի մօր է ծնեալ. ոսկիածին. (մակդիր անահտայ, այսինքն լուսնի, ծնունդ կամ քոյր արեգական համարելոյ առ հեթանոսս)

Երկրորդ (մեհեանն) ոսկիամօր ոսկիածին դից. եւ բագինն իսկ յայդ անուն անուանեալ ոսկիահատ ոսկէմօր դիցն. (Ագաթ.։)


Ոսկիանակ

s.

gold money.

· Calfa

NBHL (1)

Տուեալ ըստ ամսոյ ամսոյ առն հարստի ոսկիանակս երիս, եւ հեծելոյ ոսկիանակս հինգ. (Պտմ. աղեքս.։)


Ոսկիանամ, ացայ

vn.

to become gold, to be transmuted into gold.

· Calfa

NBHL (4)

ἁποχρύσουμαι in aurum veror. գրի եւ ՈՍԿԱՆԱԼ. Որպէս ոսկի լինել. յոսկի փոխարկիլ. ոսկի դառնալ՝ ըլլալ.

Մինդաս ըղձացաւ, թէ յոր ինչ եւ մերձեսցի, ոսկի լինիցի. եւ տուեալն նմա կերակուր ի ձեռն բերանոյն ոսկիացեալ լինէր. վասն որոյ եւ ապականեցաւ սովով. (Նոննոս.։)

Անդաստանք՝ ոսկիացեալքն հաւատով առաքեալք եւ մարգարէքն. (Համամ առակ.։)

Աստուածեղէն զօրութեամբն ոսկիացեալ։ Ոսկիացան առաքեալքն եւ աւետարանիչքն։ Անմաքուրքն սրբեցան աւազանաւն, եւ ոսկիացան հաւատովք, եւ ամբիծ գործովք. (Տօնակ.։)


Ոսկիապատ, աց

cf. Ոսկիապատակ.

· Calfa

NBHL (2)

Այսօր ի մոգուցն ընծայեալ ոսկիապատ թագիւն՝ թագաւոր փառաց. (Շ. տաղ.։)

κεχρυσώμενος, περικεχρυσώμενος, περιχρύσος deauratus, inauratus, auro obductus. Ոսկեպատ, ոսկւով կամ ոսկի թիթղամբ պատեալ. ոսկեզօծ.


Ոսկիկմբեայ

cf. Ոսկիկմբէ.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՍԿԻԿՄԲԵԱՅ ՈՍԿԻԿՄԲԷ. որ եւ ՈՍԿԵԿՄԲԵԱՅ, կամ ՈՍԿԵԿՆԲԵԱՅ. Ունօղ ի միջավայրի զկումբ ոսկի. այն է պորան կամ միջին ուռուցիկն վահանի գմբեթաւորեալ.


Ոսկիկմբէ

adj.

having a golden boss.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՍԿԻԿՄԲԵԱՅ ՈՍԿԻԿՄԲԷ. որ եւ ՈՍԿԵԿՄԲԵԱՅ, կամ ՈՍԿԵԿՆԲԵԱՅ. Ունօղ ի միջավայրի զկումբ ոսկի. այն է պորան կամ միջին ուռուցիկն վահանի գմբեթաւորեալ.


Ոսկրապատ

adj.

shelled, shelly.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկերբ պատեալ. ոյր պատեանն է ոսկր.


Ոսկրոտի

s.

bones, skeleton.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զի գիշատեալք ի թռչնոցն՝ ընկեսցի այսր անդր ոսկրոտին ի գլուխ լերանց. (Փարպ.։)


Ոսկրուտ

adj. fig.

bony, full of bones;
abstruse, obscure, difficult, knotty.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ թողից չասել զտենչալին քեզ կարծրագոյն եւ զոսկրուտն՝ պղատոնական եւ հռետորաբար պուետիկոսութիւնս. (Մագ. լ։)


Ոսնիմ, եցայ

vn.

to be stunted, emaciated, withered;
to etiolate, to dry up.

· Calfa

NBHL (3)

(ռմկ. հոսնիլ ). Ոսին լինել. սնանալ. ազազիլ. տկարանալ.

Յաշունն ոսնին բոյսք աճունք, չորացեալք՝ տերեւ ընկէց լինին. (Ագաթ.։)

Ոսնեալ եւ չորացեալ ոսկերքն յառնեն. (Տօնակ.։)


Ոսոխ, աց

s.

adversary, enemy, opposite;
antagonist, rival, competing.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՍՈԽ. գ. Ոխակալութիւն. քէն. հակառակութիւն.


Ոսոխեմ, եցի

vn.

cf. Ոսոխիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Վնասաբեր իմն ոսոխեալ սղոխք. (Պիտ.։)

ՈՍՈԽԵՄ ՈՍՈԽԻՄ. ἁντιδικέω contra litigo, adversor, relutor. Ոսոխ ելանել ընդդէմ այլոց. դատախազել. ոգորիլ. հակառակիլ. դիմամարտիլ. մրցիլ. ճգնել, ջանալ յաղթել.


Ոսոխիմ, եցայ

vn.

to be at law with, to accuse;
to rival, to strive, to compete;
զմիմեամբ —, to surpass each other.

· Calfa

NBHL (2)

Վնասաբեր իմն ոսոխեալ սղոխք. (Պիտ.։)

ՈՍՈԽԵՄ ՈՍՈԽԻՄ. ἁντιδικέω contra litigo, adversor, relutor. Ոսոխ ելանել ընդդէմ այլոց. դատախազել. ոգորիլ. հակառակիլ. դիմամարտիլ. մրցիլ. ճգնել, ջանալ յաղթել.


Ոսպնեայ

adj.

lentile, of lentiles, made or prepared with lentiles;
cf. Թան;
cf. Շիկաթան;
—ք, lentiles;
pulse.

· Calfa

NBHL (2)

Կազմեալն յոսպանէ. կամ ըստ յն. եփոյ ոսպան.

Կէսք լոկ զթանիկն ոսպնեայ (կամ ոսբնեայ) երիցս միայն խմեալ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Ոստախիտ

adj.

branchy, ramous, full of branches;
knotty, nodose.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ զտերեւ դալար յոստախիտ ծառ. (Սիր. ՟Ժ՟Դ. 19։)

Նուիրօք խնկոց, եւ տերեւովք ոստախիտ ծառոց։ Տունկ ոստախիտ։ Եւս քան զեւս ոստախիտ եւ տերեւալից լինին. (Սարկ. պատկ.։ Վրդն. յանթառամն.։ Բրսղ. մրկ.։)


Ոստայարձակ լինիմ

sv.

cf. Ոստանամ.

· Calfa

NBHL (2)

ՈՍՏԱՅԱՐՁԱԿ ԼԻՆԵԼ. Ոտս արձակե. ուռճանալ.

Փութան արմատանալ, ոստայարձակ լինին՝ կրկնապատիկ պտղաւէտիլ. (Յիշատ. ի թուին ՟Չ՟Ձ՟Ե.։)


Ոստայնանկ, աց

s.

weaver;
knitter.

· Calfa

NBHL (2)

Ա՛յլ բնութիւն հանդերձին է, եւ ա՛յլ բնութիւն ոստայնանկին։ Կարեմք ուսանել ի հանդերձից, թէ ոստայնանկի է անկեալ. (Սեբեր. ՟Գ։ Վեցօր. ՟Ա։)

Ընդ ոստայնանկն զարմանան ամենաքին, եւ ոչ ընդ այն՝ որ զգենուցուն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ. (վրիպակաւ գրեալ էր, ընդ ոստանեակն)։)


Ոստանամ, ացայ

vn.

to branch out, to ramify, to shoot out;
to become invigorated, ramified.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ոստ շառաւիղեալ եւ բարձրացեալ ուռճանալ, ծաւալիլ. ոստս արձակել. ճղճղիլ, համարձակ տեղ գտնալ.


Ոստանիմ, տեայ

vn.

to burst forth, to fly or escape from, to go out of;
ոստեան սանձք ի ձեռացն, the reins escaped from his hands.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ ես ոստացեալ ի ձեռաց հզօրիդ՝ եւ անկայ ի կապանս. (Բենիկ.։)

Ոստեալք՝ մինչեւ յատակն հասանէին։ Ոստեալ տապարն ումեք դիպեալ սպանցէ. (Մխ. առակ. եւ Մխ. դտ.։)

Ոստեալք (ի բարձանց՝) յերկիր թաւալեցան. (Կլիմաք.։)

Նետ ի գրկաց ոստեալ՝ զթշնամին վիրաւորէ. (Անան. զղջ.։)


Ոստաքանց

adj.

lopped, trimmed;
— առնել, to lop off, to cut away, to sever, to trim, to prune;
— լինել, to be pruned, lopped off.

· Calfa

NBHL (2)

Քանցեալ յոստոց. ոստաբեկ. ոստակոտոր.

Ոստաքանց արմաւենի։ Ոստաքանց եղէ ես որպէս զարմաւենի։ Ոստաքանց լինի ի բռնութենէ հողմոյ։ Տապարօք եւ նրանօք իբրեւ զտունկս ինչ ոստաքանց արարեալ ծայրատէին. (Նիւս. երգ.։ Շար.։ Լծ. նար.։ Յհ. կթ.։)


Ոստեմ, եցի

va.

to shoot, to emit.

· Calfa

NBHL (2)

Ոստուցանել. ի դուրս տալ՝ արձակել.

Ձգել զձեռն իւր զաջ ի պտուղ մի .. . եւ ոստեալ զնա. (Եպիփ. ծն.։)


Ոստիկանութիւն, ութեան

s.

prefecture;
inspectorship;
ministry, office.

· Calfa

NBHL (2)

Զփիլիպպոս որբ մնացեալ փայփայէր ոստիկանութեամբ ոմն յազգէ թագաւորութեանն։ Կղաւ դիոս զփեղիքս հրէաստանի ոստիկան առաքէ ... Ի փեղիկեայ հրէից ոստիկանութեան եւ այլն. (Եւս. քր.։)

ἑπισκοπή, ἑπίσκεψις inspectio, visitatio, praefectura ἑπιτροπή procuratio, protectio, tutela φρουρά custodia. Վերակացութիւն. դիտապետութիւն. հոգաբարձութիւն. գործակալութիւն. կուսակալութիւն.


Ոստին

adj.

terrestrial;
dry, arid, parched, adust, burnt up;
— օձ, land serpent.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ ի գնացս ջուրց, այլ ի յոստին տեղիս տնկեալ՝ յամայի եւ յանջրդի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)

Հաց բազմացուցեալ, ջուր յոստին (վայրի) բղխեալ. (Գանձ.։)


Ոստնական, ի, աց

adj.

terrestrial, continental.

· Calfa

NBHL (1)

Յերիս զատուցեալ սեռս, ծովային, ոստնական, եւ օդային. (Սկեւռ. աղ.։)


Ոստնում, եայ

vn.

to leap, to jump, to take a leap, to bound, to gambol, to skip, to caper;
to spring on or at, to rush or fall upon;
to rush forward, to fly at.

· Calfa

NBHL (4)

Իբրեւ ի լայնալիճ աղեղանէ յամպոցն ոստիցեն ի նպատակս. (Իմ. ՟Ե. 22։)

Ի կռոցն ի բաց ոստուցեալք՝ դարձտն եւ պաշտէին զաստուած։ Ոչ վաղվաղակի ի բաց ոստեաւ, այլ գիտէր խորհրդաբար։ Ո՞ կարէ լսել դմա ... կամեցան ի բաց ոստնուլ։ Յորժամ ի տեսիլ այսց իրաց աստուածայնոց ածցէ ոք զքեզ, ի բաց ոստնուս. (Ոսկ. յհ.։)

Ի սելայիցն ոմանք ոստուցեալ լինին (որպէս թռիչք լուսոյ յօդս). (Արիստ. աշխ.։)

ἄλλομαι, πηδάω, σκαίρω , σκιρτάω salio, salto, exsilio եւ այլն. որ եւ ՈՍՏՉԻՄ, ՈՍՏԱՆԻՄ. Որպէս ոստ ի դուրս ցցուիլ. ի վեր կամ ի դուրս կամ ի բաց վազել. սարտնուլ. օցտել. խրտչել. եւ Յանկարծ թռչիլ. ի բաց հեռանալ. ցաթկել.


Ոստոստեմ, եցի

vn.

to hop, to leap, skip or frisk about, to frolic, to trip along.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ մարախի ձեւոյ ոստոստեալ (լուսոյ՝) այսր անդր տարաբերին. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Ոստումն, ման

s.

leap, jump, skip, bound, gambol.

· Calfa

NBHL (1)

Սելաս է հրոյ յոլովի վառումն յօդս. եւ ի սելայիցն ոմանք ոստուցեալ լինին, եւ ոմանք հաստատունք. արդ ոստումն է հրոյ լինելութիւն ի մերձատրութենէ տարերցն փութով անցեալ ընդ օդով. (Արիստ. աշխ.։)


Ոստուցանեմ, ուցի

va.

to cause to leap.

· Calfa

NBHL (3)

Տալ ոստնուլ. կր. ոստնուլ.

Ջուրն (ի հողոյ) ի վերկոյս ճնշեալ ոստուցանի. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Կառավարել կամեցեալ, ի հմտութենէ հակառակագրին ոստուցեալ՝ յերկիր անկեւ. (Խոր. ՟Բ. 76։)


Ովկիական

cf. Ովկիանեան.

· Calfa


Ովկիանեան

adj.

oceanic, of the Ocean.

· Calfa


Ոտնակապեմ, եցի

va.

to shackle, to fetter;
to impede, to hinder, to stop, to clog.

· Calfa

NBHL (1)

Կապել զոտս. չթողուլ յառաջ խաղալ. կասեցուցանել.


Ոտնակառեմ, եցի

vn.

to stop, to stay, to remain immovable;
to become embarrassed.

· Calfa

NBHL (2)

Կառչիլ կռուիլ ոտից. մնալ անշարժ ի տեղւոջն. զկայ առնուլ. կանկ առնել.

Ի զարմացման եղեալ՝ ոտնակառեաց ի տեղւոջն, յորում էր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Ոտնակացութիւն, ութեան

s.

standing up.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՅՈՏՆԿԱՑՈՒԹԻՒՆ. Յոտին կալն. կալն ի վերայ ոտից կանգուն.


Ոտնակոխք

s.

treading or trampling under foot;
յ—կոխս ընկենուլ, to throw under the feet;
—կոխ առնել, to foot, to tread under foot, to trample upon.

· Calfa

NBHL (1)

Ետ կապել զնա դահճաց, զի ընկեսցեն յոտնակոխսն երիվարաց, զի կոխեալ սպանանիցեն զնա. (Տէր Իսրայէլ. մայ. ՟Ե.։)


Ոտնահետ, ից

s.

foot-print, foot-mark, foot-step, trace, vestige.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսի առ դուրս այրին ոտնահետ մարդոյ։ Տեսեալ ոտնահետս՝ նստաւ առ երեկս. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ա. եւ ձ։)


Ոտնաձայն, ից

s.

tramp, foot-fall;
— անձրեւի, pattering of rain;
— անձրեւի է, there is a noise of much rain falling.

· Calfa

NBHL (4)

Ձայն գնալոյ ոտից, իրօք կամ նմանութեամբ. ոտքի ձայն.

Առանց ոտնաձայն իմն առնելոյ եկն, զի զմեղս եկն բառնալ. (Ոսկ. ես.։)

Յոտնաձայնէ նորա փախեան նախահայրն եւ նախամայրն։ Ի ձեռն ոտնաձայնին աստուծոյ։ Եկեալ ժամանեաց ոտնաձայնիւ։ Լուեալ զտէրունական ոտնաձայնն՝ ասէ, ոտնաձայն զումեմն լուայ գալով առ մեզ։ Ոտնաձայն առնէր ... Ծանօթ եղեւ եւ աստ աստուծոյ ոտնաձայնին. (Ճ. ՟Գ.։ Զքր. կթ.։ Եպիփ. թղմ.։)

Գորտունք լուեալ ոտնաձայն՝ փախուցեալ խորասուզին. (Մխ. առակ.։)


Ոտնառական, ի, աց

adj.

stopping, impeding.

· Calfa

NBHL (1)

Զիարդն ոտնառական նախդիր է. զիա՞րդ արդեօք իմանամ, զիա՞րդ ես կապեալ, զիա՞րդ լուծար. (Երզն. քեր.։)


Ոտնառեմ, եցի

vn. fig. va.

to slip, to slide, to glide, to take a false step;
to stumble, to trip, to commit a fault;
to cause to slip.

· Calfa

NBHL (5)

Ի կերպարանս պաճուճազարդ բանիցն յողդողդեալ ոտնառեցին։ Է՛ զի հանդիպի յինչ եւ նմա ոտնառել. (Բրս. վեցօր. եւ Բրս. հց.։)

Անկեալք ի միոջէ ճշմարիտէն՝ ի բազումս ոտնառեցին. (Եզնիկ.։)

Ոմանք ոտնառեալ ի ճշմարիտ հաւատոյն անկան ի խաբս կորստեան. (Լծ. կոչ.։)

Յո՛րպիսի ամպարշտութիւնս ոչ ոտնառեալ կործանէին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։)

ὁλισθαίνω, ὁλισθέω labor, lapso, labefacio. Լպրծիլ. սայթաքիլ. գայթագղիլ. սխալել. սահիլ. սկրդիլ, սըլըխտիլ.


Ոտնառութիւն, ութեան

s. med.

slipping, false step, foot-fall;
podagra, the gout.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանեմք զոմանս վասն այսր իրաց ըմբռնեալ ոտնառութեամբ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)


Ոտնատրոփ

adj.

trampling with one's feet;
— լինել, to stamp.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիոցն՝ ոտնատորոփ փռնկալոյն մանեակս զանգակեալս։ Ոտնատրոփ (կամ ոտնատորոփ) լինելով փռնգայր իբրեւ զձի խստերախ։ Երիվար բարձրավիզ, ոտնատորոփ, խրոխտալիր. (Արծր. ՟Գ. 2. 8. 12։)


Ոտնացաւութիւն, ութեան

s.

gout in the feet.

· Calfa

NBHL (1)

ποδαλγία, ποδάγρα pedum dolor, podagra, articularis morbus. իտ. gotta. Ցաւ ոտից անհնարին ի յօդս եւ ի ջիլս. որ եւ ՈՏՆԱՌՈՒԹԻՒՆ ասի. նիգրիզ, նըգրըս. յն. բօտալղի՛ա, բօտա՛ղրա. (յորմէ պատագրոս, իբր պոտագրոս)


Ոտնաւոր

adj.

footed, having feet;
standing on feet.

· Calfa

NBHL (1)

ոտնաւոր. որպէս Ոտնակաց. յոտանաւոր. յոտին կացող եւ կալով.


Ոտնափշուր

adj. adv. crushing or treading under foot.

· Calfa

NBHL (1)

Ոտիւք փշրեալ կամ փշրելով.


Ոտնափոխ

s.

foot-pace;
— լինել, to make a step, to walk, to go forward foot after foot, to pace along.

· Calfa

NBHL (2)

ՈՏՆԱՓՈԽ կամ ՈՏՆՓՈԽ ԼԻՆԵԼ. Ոտն յոտանէ փոխել. քայլափոխել. վերոտնել. քալել երթալ.

Որ ընդ աստուծոյ աստիճանսն ոտնափոխ եղեալ իցեն. (Եղիշ. ՟Ե։)


Ոտնափոխութիւն, ութեան

s.

motion of the feet, footing, walking.

· Calfa

NBHL (1)

Օրինակ իմն՝ ոտնափոխութեամբ գնացեալ, մինչ զի ի ծայրագոյնն ժամանեալ հասաւ չարիս. (Պիտ.։)


Ոտնբեկ

adj.

broken-footed.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր բեկեալ է ոտն. ոտնատ. հաշմ ոտիւք.


Ոտնկայ

s. mus. adv.

foot-place, foot-hold;
footman, domestic;
pedal;
յ—ս, standing, upright.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմակալացն կարգելոց. թո՛ղ զոտնկայս (կամ զոտնակայս) գործակալութեանն սպասու. (Բուզ. ՟Դ. 2։)