Definitions containing the research աղ : 10000 results

Պիտոյութիւն, ութեան

s.

cf. Պիտանութիւն.

· Calfa


Պիտուս

s.

pine, pine-tree.

· Calfa


Պլուզ

cf. Փոքրիկ;
cf. Կապուտակ.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսայ փոքրիկ մոնոզոնակ, եւ ունէր պըլոզ իւրըն կընկղակ. առաւօտուն սկըսնոյր մինակ, պաշտէր անուշ քաղցր եղանակ (արտուտ թռչունն). (Շ. առակք։)


Պլօր

cf. Բիւրեղ.

· Calfa

NBHL (2)

Ռամկականն բառիցս Բիւրեղ. Սառնատեսակ (ապակի), եւ Պաղպաղակ. պիլլօռ.

Որ ինչ է ի պաղպաղակէ.


Պղակունտրագործ, աց

s.

pastry-cook.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսցուք որչափ կոտորածք ի բարեկեցութեանն տենչանացն գործին. որչափ յամճաբերացն եւ խոհակերացն եւ ի սեղանայօրինացն, ի պղակունտրագործացն եւ ի ծաղարարաց. (Ոսկ. մ. Գ. 17։)


Պղերգութիւն, ութեան

s.

cf. Պղերգումն.

· Calfa

NBHL (1)

ὅκνος, ἁμελεία, ῤᾳθυμία, ὐπέρθεσις pigritia, segnities, desidia, socordia, negligentia, procrastinatio. Հեղգութիւն. ծուլութիւն. անհոգութիւն չփոյթ. դանդաղկոտութիւն.


Պղծաբան, ից

adj.

turpiloquent, foulmouthed, nasty, ribald, filthy, obscene, blaspheming, cursing.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ ի պղծաբան եւ ի զազրական խօսից ամենայն աղանդոց ի բաց մերժեսջիր զքեզ. (Եփր. ՟բ. տիմ.։)


Պղծադաւան

adj.

of an impure faith.

· Calfa

NBHL (1)

շաղղակեր եւ պղծադաւան խուժադուժ բարբարոսացն. (Հ. յնվր. ՟Ժ՟Դ.։)


Պղծալեզու

adj.

foul-tongued, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

Պտուղս այս քաղցր էր եւ սիրուն, առ ինքն ունէր զմահըն թաքուն. բայց ինձ չասաց պըղծալեզուն, զիս մերկացոյց յանճառ լուսոյն. (Տաղ.։)


Պղծալից

adj.

full of filth, sunk in nastiness, dirty, impure, lewd.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ գայթագղեցուցին զնա կանայք պղծալիցք գայթագղեցուցիչք։ Զնոսա գլուխն աղջիկն պղծալից՝ սկտեղբ եբարձ. (Եփր. ծն. եւ Եփր. համաբ.։)

Յառ եւ յաւուր սուրբ քաղաքին, զոր պղծալիցքն կոխէին. (Ներս. մոկ.։)


Պղծանոց

s.

house of ill-fame;
idol-temple.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիւցազնեայ զպղծանոցնս (զմեհեանս (բոցակէզ սպառէին առհասարակ. (Կաղանկտ.։)


Պղծեմ, եցի

va.

to soil, to contaminate, to stain, to spot;
to profane, to pollute, to abuse;
to abhor, to detest, to execrate;
— զկոյս, to violate, to dishonour.

· Calfa

NBHL (2)

βεβηλόω polluo, profano ἁλισγέω contamino եւ այլն. Պիծ առնել. անպատիւ եւ անսուրբ առնել զսրբեալն աստուծոյ. աղտեղել.

ՊՂԾԵԼ. μολύνω inquino, polluo. մալակոնել. Շաղաքել. թաթաւել. աղտեղել.


Պղծութիւն, ութեան

s.

contamination, stain, filth, obscenity, lewdness, impurity, debauchery;
profanation, pollution;
abomination, execration;
— կուսի, violation, rape;
ի — մատնել զանձն, to prostitute oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Զի պղծութիւն է այն։ Անձն որ մերձեսցի յիրս պղծութեան։ Եհան պղծութիւնս արտաքս յերուսաղէմէ։ Զի մի՛ կերիցեն ի պղծութենէ անտի։ Զի արարէք պղծութիւնս։ Պղծութիւն աւերածոյն։ Փախուցեալք ի պղծութեանց աշխարհի.եւ այլն։


Պղնձախեցի

s.

chalcoceramus.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղադս թէ զիարդ խոցեալ լինի արէս, կամ որպէս ի պղնձախեցի զընդանեալ։ Կապեցաւ ի պղնձախեցի. եւ պղնձախեցի՝ քաղաք է, այսպէս կոչեցիալ. եւ կամ տեսակ դժուարագոյն եւ դժուարալոյծ կապանաց. (Նոննոս.։)


Պղնձահանք

s.

cf. Պղնձահատք.

· Calfa

NBHL (3)

Հանք կամ մետաղք պղնձոյ. ... որ եւ յատուկ անուն մենաստանի.

Թաղեցաւ ի պղնձահանքն ընդ հօր իւրում. (Վրդն. պտմ.։)

Թաղեցաւ ի պղնձահանքն ընդ եղբօր իւրում իւանէի. (Կիր. պտմ.։)


Պղնձանիգ

adj.

having a copper bolt.

· Calfa

NBHL (2)

Քաղաքք մեծեմեծք՝ պարսպաւորք՝ պղնձանիդք. (՟Գ. Թագ. ՟Դ. 13. յն. նիդք պղնձիք։)

Պղնձանիգ դրամբք աղխեալ. (Սանահն.։)


Պղնձաքար, աց

s.

chalcolite;
calamine, smithsonite.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՏՊԱԶԻՈՆ. τοπάζιον. (Գաղիան.)


Պղնձեան

cf. Պղնձի.

· Calfa

NBHL (1)

Զերեքաթզեան ճակատն՝ պղնձեան տախտակովն յօրինեալ. (Կաղանկտ.) յորմէ եւ Ուռպել.


Պղնձեղէն

cf. Պղնձի.

· Calfa

NBHL (1)

Զերեքաթզեան ճակատն՝ պղնձեան տախտակովն յօրինեալ. (Կաղանկտ.) յորմէ եւ Ուռպել.


Պղնձի, ղնձւոյ, ղնձեաց

adj. s.

copper, made of copper;
—ձիք, copper utensils, cauldron, copper kettle.

· Calfa

NBHL (2)

Արասցես օղս պղնձիս։ Ձուլեսցես նոցա հինգ խարիսխ պղնձի։ Ի ցլուցն պղնձեաց։ Փշրեաց զդրունս պղնձիս։ Խոցոտեսցէ զնա աղեղն պղնձի։ Սռնապանք պղնձիք ի վերայ բարձից նորա, եւ վահան պղնձի ի վերայ թիկանց նորա։ Իբրեւ զպարիսպ պղնձի ամուր, եւ այլն.

պղնձի աղիք՝ ողորմեա՛ ինձ. (Վրք. հց. ՟Թ։)


Պղպզուն

adj.

quite full, brimful.

· Calfa

NBHL (1)

Քսան եւ չորքդ՝ բնականագոյն թիւ ... բաղկացեալ յերկից քուէից՝ բոլոր, հոծ եւ լի պղպղուն է հանգիտութեամբ։ Ի ժամանակի գարնանային զուգորդութեան. յորում էր լի պղպղուն երկրայինքս՝ պտղովք։ Ո՛վ լի եւ պզպղուն ամենայն վայրապար շատախօսութեամբ։ Կատարեալն՝ երրորդութեամբ (թուոյ) երեւութանայ, լի եւ հոծ եւ անթափուր եւ անուանայն եւ պղպղուն բնութիւն. (Փիլ. լին. ստեպ։)


Պղպջակեմ, եցի

vn.

to bubble up, to boil fast, to froth;
to simmer, to be in ebullition.

· Calfa

NBHL (1)

Յորում բղխէ ականակիտ աղբիւր պղպջակեալ ընդ քարածերպս վիմարդ քարանցն. (Յհ. կթ.։)


Պղտոր, ոյ

cf. Պղտորական.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ միացուցի յիմոցս կրից կաթիլ մի պղտոր ընդ յստակ արտօսր աղբերց երգողին. (Նար. ՟Կ՟Ա։)

θολερός turbidus. (լծ. հյ. պիղծ ջուր. եւ թ. պուլանըգ. եւ որպէս թէ պուլուքլու կամ պուլաղըգ ). Խառնակ եւ անմաքուր. ժխորեալ աղտով. յետնեալ ի յստակութենէ եւ ի պայծառութենէ, իրօք կամ նմանութեամբ.


Պղտորական, ի, աց

adj. fig.

not clear or pure;
(ջուր) turbid, troubled, muddy;
(գինի) thick;
(օդ) obscure, misty, foggy, gloomy;
erroneous, perverse;
— հայելի, dim looking-glass.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանրաբուղխ աղբիւրք, եւ կամ պղտորական վտակք. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Է։)


Պղտորեմ, եցի

va. fig.

to muddy, to disturb, to make turbid, to mix, to mingle;
to thicken;
to disturb, to discompose, to cause trouble, to perplex, to confound, to perturb.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր զբաղմունք ձանձրութեան պղտորեն զխորհուրդս քո. (Փարպ.։)


Պղտորիմ, եցայ

vn. fig.

to grow turbid, muddy or thick;
to become confused, disconcerted, to be unsettled, in disorder;
պղտորի երկին, it is getting overcast;
there will be a storm presently;
յականէ աղբերն պղտորեալ է ջուր նորա, the fish begins to stink at the head.

· Calfa


Պղտորութիւն, ութեան

s.

cf. Պղտորումն.

· Calfa

NBHL (1)

Պարտի զպղտորութիւն աչացն, զաղտն եւ զբիժն ի բաց պարզել. (Եզնիկ.։)


Պճնապայծառ

adj.

brilliantly adorned.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառապէս պճնեալ. պճնութեամբ պայծառացեալ. աղուոր, զարդարուն.


Պճնաւորեմ

va.

cf. Պճնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պաղպաջուն զգեստիւք պճնաւորեալ։ Եօթն անգամ զնա պճնաւորեալ՝ յուղարկէ յիւրական աշխարհն. (Յհ. կթ.։)


Պճնեմ, եցի

va.

to embellish, to bedeck, to adorn, to beautify, to set off, to trim studiously, to bedizen, to trick out.

· Calfa

NBHL (2)

(Զխաչն) թագաւորք քարամբք պճնեցին պատուականօք. (Անյաղթ բարձր.։)

Յորժամ տեսանեմք օտար կամ աղքատ, զյօնսն ի վեր պճնեմք (յն. ի վեր ձգեմք), եւ պատնսխանոյ անգամ չվարականիմք զնոսա արժանի. (Ոսկ. հռ.։)


Պնակիտ, կտի

s.

writing-tablet, table-book;
— ծոցոյ, tables, memorandum-book;
— նկարչի, painter's pallet;
— գրաշարի, galley, composing galley, pan.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն ուսումնականք շուրջ նստէին. եւ կաղամար եւ պնակիտ ի ձեռին, եւ գրէին. (Վանակ. հց.։)

Նախ պարտ է մարմնաւոր կենօքս վաստակել ի դպրոցի պնակըտօք՝ արարածովքս։ (Ենովս) գրեաց զայս, զի պահեսցին ի պնակիտսն. ի ջրոյն՝ պղինձն մնայ ասէ, եւ ի հրոյն՝ թրծեալ աղիւսն խեցեայ. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. պտմ.։)


Պնդակազմ

adj.

strong, robust;
brave, daring, gallant, courageous, manful;
hard, firm, solid, steady.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ժամանեալ պնդակազմ մարտիւն առին զառաւել յաղթութիւնն յաւիտենական. (Եփր. վկ. արեւ.։)


Պնդաձիգ

adj.

strong-armed, valiant.

· Calfa

NBHL (1)

Կարի կորովի պնդաձիգ աղեղնաւոր է. (Եւագր. ՟Ժ՟Ա։)


Պնդափակ

cf. Ամրափակ.

· Calfa

NBHL (1)

Հիմնաշարժ տապալմամբ ներքսագոյն երկրի՝ թուլացեալ պնդափակ աղխեալ սանդարամետական սահմանին. (Արծր. ՟Դ. 4։)


Պնդաքարշ

adj.

well curved or arched.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տեսանել զպնդաքարշ (աղեղունս), զկորովաձիգ նետսն. (Կաղանկտ.։ 3)


Պնդեմ, եցի

va.

to affirm, to fortify, to consolidate, to confirm, to strengthen;
to tighten, to strain, to restrain, to draw closer, to bind faster, to tie tight;
to constrain, to enforce, to press;
to invigorate, to corroborate, to encourage, to inspirit, to remove one's fear;
to persist, to insist, to urge, to be bent upon, to pretend, to maintain;
— զմէջ or գօտի ընդ մէջ, to gird up one's loins;
to arm or prepare oneself;
— զանձն, to refrain oneself, to keep with in bounds, cf. Ժուժկալեմ;
— զանձն ընդդէմ, to provide against;
— զհաւատս, to confirm the faith.

· Calfa

NBHL (2)

Պնդեա զամուրս քո. եւ պնդեա քան զաղիւս. (Նաւում. ՟Գ. 14։)

Պնդեա զմէջ քո ... եւ երթ յռամաթ գաղաադ։ Պնդեա իբր այր զմէջ քո, հարցից զքեզ՝ եւ տուր ինձ պատասխանի։ Որով պնդեալ զմէջս մտաց ձերոց՝ զուարթացեալք, բովանդակ սպասիցէք հասելոց ձեզ շնորհացն։ Եղիցին գօտիք ձեր պնդեալ ընդ մէջս ... եւ դուք նմանողք մարդկան՝ որ ակն ունիցին տեառն իւրեանց։ Պնդեալ զմէջս ձեր ճշմարտութեամբ եւ այլն։ Զմէջս պնդել, ժրանալ, հատանել անցանել զայն ճանապարհն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։ 3)


Պնդիմ, եցայ

vn.

to harden, to grow tough;
to insist, to sustain, to be obstinate;
to pretend;
to run, to go quick;
cf. Զկնի;
cf. Զհետ;
ի պահս —, to be rigorous in fasting.

· Calfa

NBHL (1)

պնդին եւ ճգնին սրբութեամբ։ Ի պահս պնդեսցուք յաղօթս պարապեսցուք. (Մանդ. ՟Գ. ՟Ժ՟Զ։)


Պնչատ, աց

adj.

flat-nosed or snub-nosed;
noseless.

· Calfa

NBHL (3)

Անանջատական, որպէս արծըռունկն, պնչատ. (Անյաղթ պորփ.։)

Զոր օրինակ նահատակս ոք ընտրիցէ՝ կողմնակէս, կամ պնչատս. (Ոսկ. գաղ. ՟Է։)

որպէս է առ մարդս տեսարանս տանող կաղաց, կուրից պնչատաց. (Հին քեր.։)


Պշնեմ, եցի

vn.

cf. Պշնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կասկածանօք կարծեաց պշնեալ, ընդ աղօտ պշնելով՝ փանաքիմաց խուզմամբ՝ սուղ հասեալ (ի վերայ մտաց գրոյդ). (Մագ. ՟Հ՟Է։)


Պշնում, եայ

vn.

to gaze, to stare, to look at fixedly, to fasten or fix one's eyes upon, to look upon attentively, to consider, to observe, to contemplate;
cf. Հայիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՇՆՈՒՄ ἁτενίζω, ἁτενῶς ἁναβλέπω , κατανοέω, προσνοέω intentis oculis prospicio, contueor, adverto. որ եւ ՊՇՆԵԼ. (իբր ուշ ունել՝ դիտել որպէս պուշ կամ ապուշ). Յառիլ. ձկտել զաչս. անթարթափ աչօք ակնարկել. ակնակառոյց լինել սքանչանալով կամ պակչելով. ձիգ ձիգ նայիլ, պաղած նայիլ.


Պոդիրի

s.

gown, long robe.

· Calfa

NBHL (1)

Զերծ ի նմանէ զգեստն աղտեղի, եւ զգեցո իւր պոդիրի. (Դամասկ.։)


Պողիպոդ, ի

s.

polypus.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՈՂԻՊՈԴ ՊՈՂԻՊՈԴԷՍ. πολύπος, -πόδος polypus. Ազգ կաղամար ձկան՝ թափանցիկ մարմնով ի մէջ ջրոյ, վասն որոյ եւ պէսպիսագոյն եաեւեալ.


Պողովատիկ

adj.

steely;
s. fig. steel, sword.

· Calfa

NBHL (1)

Զվաղակաւորն պողովատիկ ի գործ առեալ՝ զպահապանս դիաթաւալ կացուցանէր. (Յհ. կթ.։)


Պոյտ, պուտոյ

cf. Պոյտն.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղէր զբանջար անտառին, եւ ի փոքր պոյտ արկեալ եփէր. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Պոռնիկ, նկաց

adj. s. fornicator;
letcher, whore-monger;
adulterer;
— կին, prostitute, abandoned or debauched woman, harlot, street-walker, courtesan, whore, strumpet, wench, trull;
adulteress.

· Calfa

NBHL (2)

Զպոռնիկ մի՛ առնցու։ Կին պոռնիկ եւ պղծեալ։ Կապէնս պոռնկաց։ Զիարդ եղեւ պոռնիկ՝ քաղաքն հաւատարիմ սիոն.եւ այլն։

Կին որ կապեալ է ընդ առն, եթէ ընդ այլում հաղորդի՝ եղիցի պոռնիկ. նոյնպէս որ կապեալ է ընդ կնոջ, եթէ յայլ կին մերձենայ՝ պոռնկի. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)


Պոռնկական, ի, աց

adj.

meretricious, dissolute.

· Calfa

NBHL (1)

Պոռնկական խորհուրդ, կամ ծաղր. (Ածաբ. յայտն. եւ Առ որս. ՟Ա։)


Պոռնկանոց, աց

s. fig.

house of ill-fame, brothel;
high-place, heathen temple, idol-house.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն քաղաքս՝ պոռնկանոցս կազմեցեր. (Եփր. մաքր.։)


Պոռնկարան

cf. Պոռնկանոց.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն արբեցօղ եւ պոռնկարան աղքատասցի. (Եւագր. ՟Ի։ 1)


Պոռնկորդի

s.

whore-son, bastard.

· Calfa

NBHL (2)

Սողու աթենացի օրէնս եդ՝ ոչ ընդունել զպոռնկորդիսն ի ժառանգութիւն. եւ զիկուրգոս՝ ոչ թաղել զպոռնկորդիսն. (Պիտառ.։)

νόθος spurius. Որդի կնոջ պոռնկի. ծնեալն ի պոռնկութենէ. աղջկորդի. որդի շնութեան. պիտակ զաւակ. փիճ.


Պոռնկոց

cf. Պոռնկանոց.

· Calfa

NBHL (2)

պոռնկոցս արարեալ ի քաղաքին։ Զայն ծանուցեալ թագաւորին՝ քանդեաց պոռնկոցսն չեմք ինչ ազնուագոյնք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 10։)

Զորս ի պոռնկոցած՝ զիգացեալս եւ զծաղրածուս. (Սարկ. հանգ.։)