made of fibres or nerves.
· Calfa
Այն՝ որոյ նիւթն է նեարդ, կամ ջիղ. որպէս արջառաջիլ, փոկ. յորոյ վերայ պատեալ զքեմուխտ՝ վարէին որպէս ճոպան, այսինքն չուան՝ պարան կարկամ եւ անբեկանելի.
pardonable, excusable, remissible;
— մեղք, venial sin.
· Calfa
Ծով մեզ ներելի է առ ի շահսն. (Բրս. յուդիտ.) իմա՛ թոյլ տուեալ է։
contingent, casual.
· Calfa
Հոգւով իմով զօրացեալ, անճառելեացն ամենայնի լինիք ներընդունակ. (Պիտառ.։)
Ներընդունակ շնորհացն անվախճան. (Գանձ.։)
dyer.
· Calfa
ներկագործ զըննով զըննեալ (այսինքն ըստ արուեստի ներկագործաց ընտրութիւն առնելով), եւ կազմէին կերպասագործք ոսկեթել յօրինէին, զարդ հասանեաց պատրաստէին. (Շ. տաղ հռիփս.։)
dyed, coloured.
· Calfa
Գարշելի ալեւոր՝ ներկածոյ (կամ ներկուածոյ) ունելով զհերս. (Խոր. ՟Բ. 85։)
serving to dye.
· Calfa
Գիտացեալ հովուին, եթէ կոնքեղն այնպիսի ներկական բնութիւն ունի, հրապարակեաց զայն. (Նոննոս.։)
present, actual;
adj. s. gr. present.
· Calfa
Ճանապարհ համարեա՛ զներկայ վայրս լցեալ աւազակօք, եւ քաղաք բարի զյաւիտենից կեանքն. (Վրք. հց. ՟Թ։)
Ստոյգ բայ է ներկայն. իսկ անցեալն եւ ապառնին՝ հոլովմունք ազդման։ Կոչի ներկայ, որ այժմ կայ։ ներկայ, որ է մերձակայ. (Երզն. քեր.։)
to dye, to colour, to tinge;
— ի կարմիր, to give a red dye to, to dye red.
· Calfa
Սաստկացեալ աղտով եներկ (կամ էներկ) զիս։ Ի ցօղոյ երկնից մարմին նորա ներկաւ (կամ ներկեաւ)։ Արկեալ զիւրեւ հանդերձ ներկեալ արեամբ։ Մորթս խոյոց կարմիր ներկեալ։ Խոյրս ներկեալս.եւ այլն։
Սաստկացեալ աղտով ներկեր զիս ... յայնմ աղտոյ՝ ասէ յովբ, եթէ եներկ աստուած զմարդ. (Իսիւք.։)
Ո՛վ ազատութիւն անձնիշխան, որ ներկանէ զանձինս ի պէսպէս գոյնս՝ յոր եւ կամի. եթէ կամի, ի տգեղութիւն, թ եթէ կամի, ի սպիտակս. (Եփր. վկ. արեւ.։)
որ եւ ՆԵՐԿԵՄ, կեցի. βάπτω (լծ. թ. պաթըրմագ ) tingo (լծ. հյ. թանալ) իսկ Կարմրով ներկեալ, ἡρυθροδανώμενος rubia tinctus եւ φοινικίζω rubefacio. Ներկով օծանել՝ շաղախել՝ տոգորել, գունաւորել, թաթաւել. ներկել. պըլըշտըկել
dye-house.
· Calfa
cf. ՆԵՐԿԱՏՈՒՆ. որ եւ ՆԵՐԿԱՆՈՑ. վրիպակաւ գրեալ Ներկնոց.
Աճեցուցանեն զկապալս ի վերայ եկեղեցւոյ քրիստոսի, որպէս զտունս բաժից եւ ներկոցաց. (Շ. ընդհանր.։)
Յարքունի ներկնոցն դեւ բնակեցաւ. զհանդերձս թագաւորին վատագոյն ներկէին. (Հ=Յ. փետր. ՟Ը.։)
dye, colour;
stain.
· Calfa
Արիւներանգ ներկուածով ձորձոց (անկելոյն ի ձեռս աւազակաց). (Նար. ՟Ժ՟Դ։)
Սուրբ սիրով լուացին զկապուտակ ներկուածոյ նախանձուն. (Եղիշ. ՟Ը։)
cf. Խիտ;
well instructed, very erudite, learned, clever, imbued with science.
· Calfa
Իբրեւ զօրավար տեսանել՝ թէ ո՞ր մասն իցէ սպառազինեալ, կամ ներկուռ եւ դիւրեալ ըստ բարձրագոյն ճանապարհին. (Ոսկ. գծ.։)
Առաւել նմանութեամբ, Կիրթ. քաջ կրթեալ. միջամուխ ի խորս ուսման. ներհուն. հմուտ, եւ հմտական. աղէկ վարժած սոված.
Ներկուռ. ներդ նախդիր միայն է (բաղադրական). իսկ կուռն ասելով՝ զանդադար կրթութիւն ասէ, այսինքն ազդողապէս կռել, կրթել զինքն ընթերցողութեամբ։ Իբր ներկուռ հանճարով գոլ ծանօթ նոցա. (Երզն. քեր.։)
Զի հրահանգից վարժարանի՝ չեմ տակաւին ներկուռ բանի. (Յիսուս որդի.։)
cf. Հակառակ.
· Calfa
Յամենայն ներհակս, որ են ախտք եւ առաքինութիւնք, գնեսցուք ներհակով առաքինութեան զժամ շարժելոյ ախտին. (Վրք. հց. ՟Բ։)
cf. Հակառակ.
· Calfa
Ներհական մասանցն երեսաց առ ներհական մասունս լինիցի վերահասութիւն. (Պղատ. տիմ.։)
cf. Հակառակութիւն;
ներհակութիւն գունոց, contrast of colours.
· Calfa
Փրկեաց զիս ի ներհակութենէ թշնամւոյն։ Մի՛ ներհակութիւն ինչ առներ ճանապարհիս, զոր ընտրեցի սիրով վասն տեառն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի՟Զ։)
cf. Հմտութիւն.
· Calfa
Ներհմտութիւն քերականի, բայի քերթումըն քերթողի. (Շ. վիպ.։)
ἑμπειρία peritia, experientia. Խորին հմտութիւն՝ մանաւանդ փորձառական. վարժութիւն. կրթութիւն. տեղեկութիւն գիտութեանց. փորձ.
Յոր իմաստունք՝ ներհմտութեամբ յայս վարժեցան. (Երզն. ոտ. երկն.։)
Իւրաքանչիւր ցուցանելով զկորովութիւն արիական ներհմտութեան առ ի զինուցն մարտակցութիւն. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Ներկուռ.
· Calfa
Ի ներհունաց գովիս յաստիս, եւ անդ փայլիս որպէս յասպիս. (Կրպտ. ոտ.։)
Զի հրահանգից վարժարանի՝ չեմ տակաւին ներհուն (կամ ներկուռ) բանի։ Միայն ինքեանց ներհուն եղեալ որ յայն ազգէ գոլով սերեալ. (Շ. վիպ.։)
stained with sin.
· Calfa
Բովք ընտրեցին զարծաթ անպիտան, եւ տրտմութիւն զսիրտս ներմեղական. (Նեղոս.։)
spiritual.
· Calfa
Սահման կենդանւոյն, գոյացութիւն ներշնչական՝ զգայական՝ ինքնաշարժ։ Կենդանի՝ գոյացութիւն ներշնչական զգայական. արդ վասն զի ներշնչականն ի յոլովագոյնս հասեալ գոյ քան զկենդանին, եւ այլն. (Անյաղթ պորփ.։)
encyclopedia.
· Calfa
Ներշրջանակք՝ սպասաւորականքն են առաքինութեան. վասն զի առաքինութիւն վայր ունի զոգի. իսկ ներշրջանակք կարօտեալ լինի մարմնական գործեացն։ Ի ձեռն ներշրջանակացն գեղապարէ։ Զառաջին մրցանակն դնէ առաքինութեանց, իսկ զերկրորդն ներշրջանակացն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 19. 20։)
Արիստոտէլ՝ որ ի ներշրջանակսն ճեմէր, յեւրիպոսէ յաղթեալ գտանէր. (Մխ. այրիվ.։)
indulgence;
pardon, remission, mercy, pity;
ներողութեամբ, indulgently.
· Calfa
Յիշելով ի սուրբ գրոց, զորս գրէ ներողութիւն հնազանդից եւ հաւանելոց։ Քաղցրութիւն եւ ներողութիւն ի սաստելն. (Փարպ.։ Շ. ընդհանր.։)
cf. Ներումն.
· Calfa
Ո՛վ համբերութիւն մարմնոց մարտիրոսացն. ով ներութիւն անդամոց նահատակաց. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
Հեշտութեանցն առանց բանին ներութիւնս առնիցէ (այսինքն շնորհիցէ) ... որոյ ներութիւն ունելով՝ ամենայն ոք ի բաց փախչելոյ ոչ եւ մի ունիցի հնար. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)
pardon;
— խնդրել, to beg pardon or forgiveness, to apologize.
· Calfa
Սեռ է, որ ըստ յոլովից տարբերեցելոց տեսակաւ՝ ի ն՝երում զի՛նչ էն ստորոգեալ։ Յասելն՝ ի ն՝երում զինչ էին, որոշէ ի տարբերութենէ (որ է ի ն՝երում որպիսի ինչ), ի յատկէ եւ ի պատահմանէ (որ են ն՝երում որպիսի)։ Այս սեռ ի ն՝երում զինչ էումն ստորոգի. իսկ պղատոնականքն սեռք ի ն՝եր որպիսի ինչ էումն ստորոգին. եւ ն՝եր որպիսի ինչ էն ընդ որակութեամբ է. (Անյաղթ պորփ.։)
Կէտ աւարտեալ հոգին սուրբ. ն՝երումն (այսինքն յորում, որով, կամ ըստ որում) աւարտէ զեկեղեցի սուրբ՝ հրաշափառագոյն կոչմամբ եւ եօթնարփետն շնորհօք. (Քեր. քերթ.։ (Այսոքիկ եդան առ իմանալոյ, եւ ոչ հետեւօղ լինելոյ)։)
Ոչ կարողութեան չափով, այլ փրկչաբար ներմամբ տանջէր աստուած զեգիպտոս. (Նախ. իմ.։)
in, within, inside;
cf. Ներքս.
· Calfa
Ի ներս անկեալ թշնամութիւնս։ Էած ի ներս զնոր աւանդութեանցն գիւտս։ Այն՝ որ երկրորդ կամօք աստուծոյ եմուտ ի ներս. (Լմբ. ատ. Լմբ. սղ. Լմբ. ովս.։)
cf. Նեարդ.
· Calfa
Եմուտի ներքոյ փղին, հարկանէր զներտս փղին, եւ անդէն ընկենոյր զփիղն ի վերայ անձին իւրոյ. (Բուզ. ՟Դ. 22։)
cf. Ներտրամադրեալ.
· Calfa
Ներտրամադրական բանն աներեւոյթ ի մեզ եւ անմարմին. ի վերայ քարտի աներեւոյթն երեւի. եւ է մի՝ ներտրամադրականին եւ յառաջաբերականին. (Քեր. քերթ.։)
Զներտրամադրեալ բնութիւն բանիս հոգւով քո խառնեա՛. զարտաբերեալս յօգուտ լսողաց շնորհօք քո ներկեա՛. (Մխ. աղօթ.։)
inward, innate, inborn;
— բան, idea, thought, conceit.
· Calfa
Ներտրամադրական բանն աներեւոյթ ի մեզ եւ անմարմին. ի վերայ քարտի աներեւոյթն երեւի. եւ է մի՝ ներտրամադրականին եւ յառաջաբերականին. (Քեր. քերթ.։)
Զներտրամադրեալ բնութիւն բանիս հոգւով քո խառնեա՛. զարտաբերեալս յօգուտ լսողաց շնորհօք քո ներկեա՛. (Մխ. աղօթ.։)
fictitious.
· Calfa
զռասպելս եւ զբարբաջմունս սնոտիս ներտրամախոհական բանիւ պաճուճեն, եւ մանուածով բառիցն պատեն. (Շ. ՟բ. պետ. ՟Ժ։)
any piece of furniture used as a couch, bedding.
· Calfa
Ներքանոց, եւ վերմակ, եւ գլխապատ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)
interior, internal, inner;
intestine;
intrinsic;
intimate, cordial;
underground, subterranean;
— անկիւն, internal angle.
· Calfa
Ներքին բանտ։ Սրահն ներքին։ Ներքին կողմն վարագուրին։ Ի մէջ տանն ներքնոյ։ Ներքինն եւ արտաքինն բաժակին։ Որ զարտաքինն արար, եւ զներքինն նոյն արար։ Ներքին մարդս մեր։ Ըստ ներքին մարդոյն։ Դուք զներքինսն դատիցիք, եւ զարտաքինսն աստուած դատիցի.եւ այլն։
Հանդերձ արտաքին ականջօքն եւ զներքինսն մատուսցեն։ Զներքին մեծութիւնն անկողոպուտ տեսանելով՝ ոչինչ ախտանայր վասն արտաքին մեծութեանն. (Իսիւք.։)
ՆԵՐՔԻՆ. οἰ κάτω (լծ. ընդ Ըստ, որ է κατά ), κατώτερος, κατώτατος, ὐποκάτω qui vel quod est subter, intra, infra, inferior, -ius, infimus. Ի կարգի չափման ի բարձուէ ի վայր, որպէս Ստորին. վայրագոյն. խոնարհագոյն. խորին. վարի, վարինը.
Ետ նմա քաղէր զգողաթն վերին, եւ զգողաթն ներքին։ Մինչեւ ի դժոխս ներքինս։ Փրկեցեր զանձն իմ ի դժոխոց ներքնոց։ Եդին զիս ի գբի ներքնում։ Կողմանոցին ներքնոյ, եւ միջնոյն, եւ երրորդին.եւ այլն։
Զներքինն առնել դարձեալ վերին, եւ ըզվերինն առնել ստորին։ Խոնարհեցո՛ զմիտս իմ ներքին, զի բարձրացայց շնորհիւ քոյին (որ հայի եւ ի նշ. (ա). Յիսուս որդի.։)
Ոչ ներքինք շարժել կարեն, եւ ոչ վերինք դրդուեցուցանել։ Ի վայր կոյս հեղու բերանացեալ՝ ի պէտս ներքնոցս վայելչութեան. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Ը։)
ἑσώτερος, ἑσώτατος, ὀ ἕσω , ἕνδον, ἕσωθεν qui vel quod intus est, internus, interior, -ius, intimus. Որ ինչ է ի խորագոյն վայրի՝ ի ներքս կոյս կամ ի մէջն. միջին. գաղտնի. թաքուն. ընտանի. եւ Հոգեկան. ներսի, ներսինը.
to eunuchate, to geld, to castrate.
· Calfa
Ովրիդենէս ներքինեցոյց զինքն. (Շիր. քրոն.։)
subdivision;
— առնել, to subdivide.
· Calfa
Դիցուք սեւադեղով զգլուխսն եւեթ. եւ կարմրադեղով զմասնաւորս մօտ առ նոսին զներքնաբաժինսն նշանակեսցուք. (Նախ. գծ.։)
troops of men, terrestrial or mortal hosts.
· Calfa
Տեսանեն զներքնագունդ սրբոցն մարմնականաց թռուցեալ վերացեալ. (Ագաթ.։)
under-coat, under-waistcoat;
shirt-front;
— կանանց, chemisette, habit-shirt, under-petticoat.
· Calfa
Զգեցուսցե՛ս ահարոնի ... զպարեգօտս պճղաւորս ի վերայ ներքնակացն. (Ել. ՟Ի՟Թ. 5։)
ὐποδύτης subucula, tunica ἁναστείλας, χιτωνίσκος interula. Ներքին ագանելի ի ներքոյ պարեգօտի. բաճկոն. վտաւակ.
Զներքնակ պատմուճանսն ի վեր քարշելով, եթէ որովայնն ուռոյց է՝ հարցափորձեն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
inferior, interior.
· Calfa
Ամենայն արարածք՝ վերնականք եւ ներքնականք նախ հաստատեցան, եւ ապա զկնի ամենեցուն մարդն. (Մծբ. ՟Ժ՟Զ։)
Անջրպետեմ զջուրսն վերին եւ ներքնական. (Շ. իմ. եղակ.։)
the interior part.
· Calfa
Լինիցի վնաս վերնակողմանցն եւ ներքնակողմանցն. (Եփր. օրին.։)
mezzanine, entresol.
· Calfa
Ստորին յարկ. վարի խաթը. եւ Որ է ի ստորին յարկի, կամ ի ներքին յարկս.
Սուրբ հակատով ելից զխորըանս ներքնայարկ երկնից. (Տօնակ.։)
ground-floor;
cellar.
· Calfa
Ներքնատունս եւ միջատունս եւ վերնատունս գործեցես ի նմա. (Ծն. ՟Ղ. 16։)
Ծրագրէ ներքնատունս եւ վերնատունս, կրկնայարկս եւ երեքայարկս. (Աթ. ՟Ը։)
Թէ լինի ներքնատուն այլում, եւ վատուժ է վերնատունն, յիշեցուցանէ ներքնատանն բնակօղն՝ այնմ որ է ի վերնատանն, թէ ամրացո՛ զտունս. (Մխ. դտ.։)
καταγέα, κατωγέα subterraneum, interior contignatio juxta terram եւ ἁποθήκη ἑσωτέρη reconditorium, repositorium interius μυχαίτατον τῆς οἱκίας intimus aedis recessus. եւ Ներքին տուն կամ սենեակ. ստորին յարկ. եւ Շտեմարան. եւ Ներքին խորշք կամ ալք. տանը ներքեւը, վարի խաթը.
under, nether, lower;
prep. adv. —, ի —, under, below, beneath;
in, within, through, inwardly, inside;
ի — արկանել, to subdue;
ի — կացեալ, անկեալ, subject, submissive, dependent, cf. Հպատակ;
պատել ի —, to line, to cover on the inside;
—ք, the inside, interior.
· Calfa
Ի ներքոյ կողմանէ նորա արար զղարիբն։ Հանդէպ վակասին ի ներքոյ կողմանէ։ Առանցք էին ի ներքոյ կողմանէ, եւ այլն։ Կարգեցաք ի ներքոյս. (Ճ. ՟Գ.։)
Դուարանի զգեստիւք ի հանդերձս ոչխարաց. եւ ներքոյն զապականիչ գայլոց բերելով զլրբութիւն. (Արծր. ՟Գ. 2։)
Զխոնարհագոյնս կալջի՛ր, ի ներքոյցնզ (կամ ներքոցն) մի՛ վրիպիցիս. (Ոսկ. եփես.։)
Զչարութիւն ի ներքոյ ոստայնանկէ։ Զգիրն՝ որ ի վերոյ ունէր զաւետիս կենաց, եւ ի ներքոյ զդառնութիւն մահու. (Խոր. ՟Ա. 27։ Եղիշ. ՟Բ։)
Ներքոյ վարագուրին մնայ սուրբ եւ անարատ։ Ամրացեալք ներքոյ պահոցն։ Ներքոյ խնամոց նորա կարգէ. (Յճխ. ՟Զ. ՟Թ. ՟Ժ՟Ա։)
Ի ներքոյ հաստատութեանն։ Ի ներքոյ երկնից։ Ի ներքոյ թզենւոյն։ Ի ներքոյ կաթսային այրեսջիք։ Նեցուկ ի ներքոյ նորա։ Ի ներքոյ քո մէցս տարածեսցեն, եւ ի վերայ քո որդն յարկցի.եւ այլն։
ὀ ἕσω, ὀ ἕσωθεν intrinsecus ὀ κάτω inferior. որպէս Ներքին, այսինքն խորին. միջին. ներքսագոյն. եւ Ստորին, ներքոյ անկեալ. որ ինչ կայ ընդ այլով կամ ղկնի այլոց իրաց։ ներսի, տակի.
Եւ Ի ստրեւ. ընդ (այլով). κάτω infra, inferne, ab imo ὐπό sub, subter. տակը, տակէն.
նխ. ՆԵՐՔՈՅ. նխ., Ի ՆԵՐՔՈՅ. κάτω, ὐποκάτω, ὐπό infra, sub, subter. Ի ստորեւ, ընդ. ենթ. ի վայր. զկնի. տակը.
antipodes.
· Calfa
Ի ներքոյ մեր կամ ի վայր քան զոտս մեր բնակեալք. հակոտնեայք. տակի կամ վարի աշխարհքի բնակիչք.
internally, inwardly;
below, beneath;
inside, within, inwardly;
from beneath, from below.
· Calfa
Առ ի զարտաքուստն եւ զ՝ի ներքուստն լցուցանելով զպէտս կարօտութեանցն. (Պիտ.։)
Դուք ի ներքուստ աստի էք, եւ ես ի վերուստ անտի եմ։ Ընդարձակութիւն լիցի տանն ի վերուստ եւ ի ներքուստ։ Ի ներքուստ մինչեւ ի վեր։ Ի ներքուստ մինչեւ ցմէջս։ Կանգունք երկուք ի ներքուստ.եւ այլն։
Ելանելիս երկաթիս ի ներքուստ ի վեր։ Մատթէոս ի վերուստ ի վայր թուէ զազգն. իսկ ղուկաս ի ներքուստ ի վեր. (Խոր. ՟Գ. 36։ Ճ. ՟Գ.։)
Ծնեալն ի վերուստ ի հօրէ՝ լինի ի ներքուստ ի կուսէն մարիամայ. զի ի ներքուստ ծնեալքս յառաջագոյն՝ ի վերուստ ծնցին երկրորդ անգամ, այսինքն յաստուծոյ. (Աթ. ՟Ա։)
ՆԵՐՔՈՒՍՏ մանաւանդ Ի ՆԵՐՔՈՒՍՏ. ἕσωθεν intrinsecus, intus, interius ἑκ τῶν ἑντός ex interioribus. Ի ներքին կողմանէ. ի ներքսագոյն վայրէ. ի միջոյն. նըերսէն.
Եւ κάτωθεν, ὐποκάτωθεν inferne, ab imo κάθω infra. Ի ստորուստ, ի ստորէ. ի խոնարհուստ. վարէն, տակէն, ներքեւէն.
Ի ներքուստ իբրեւ զդղրդումն գետնաշարժի երկիրն դողայր ի ներքոյ նոցա։ Ներքուստ ի վեր դողացոյց, եւ փախոյց եւ ցրուեաց զնոսա. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. յես.։)
Ստուերագիր նկարիչքն զբոլոր անգամս մարմնոյն ներքուստ ի վեր ձեւացուցանեն. (Մամբր.։)
Պօղոս շարադասէ զնոսա՝ ներքուստ ի վեր ելանելով. (Սարգ.։)
Ներհական ներքըստումն վերինն, իսկ վերըստումն ներքինն. (Արիստ. շարժ.։)
in, into, inside;
մտանել ի —, to go in, to enter;
ընկալաւ զնա ի —, he took him in, he received him;
եդաք ի — ի սենեակն, we placed it in the room.
· Calfa
Ներքս անուանէ՝ որ ինչ կըայ ի ներքս, զփորոտին ասէ, զորովայն, եւ այլն. (Ոսկ. մրգր. ՟Բ։)
Մտեալ ի ներքս՝ նստէր։ Տարան զնա ի ներքս ի գաւիթն։ Մինչեւ ի ներքս իսկ ի գաւիթ քահանայապետին։ Որ ինչ ոչ եւս արժան ինչ էր, զայն ի ներքս համարձակ տանէին։ Ի ներքս ի տունս կրեցէք։ Տարցես ի ներքս քան զվարագոյրն։ Ի ներքս կոչել, մատուցանել, դիմել, ընթանալ.եւ այլն։
Ոչ ի ներքսածական, որպէս թէ յառաջ ոչ գոլով, եւ յետոյ, ի ներքս մուծեալ. (Նիւս. ի սքանչ.։)
Ոչ է պարտ՝ որոց ի վիճակաւորութեան են, ի ներքսածականս ունել կանայս, բայց ի հանւոյ, ի մրօէ, եւ ի քեռէ. (Կանոն.։)
Ի ՆԵՐՔՍ. մ. իբր տր. եւ ներգոյ. ἕσω, ἕνδον intus ἑνδόθεν intrinsecus ἑνδότερον , ἑσώτερον interius եւ բայիւ εἱσκαλέω advoco, invoco εἱσπέμπω immitto εἱσπηδάω insilio εἱστρέχω incurro εἱσφέρω infero. Ի մէջ, եւ ի միջի. ի ներքին վայր կամ վայրի. ի խորս կամ ի խորշս ներքինս. նե՛րս, դէպ ի ներս, ներսը.
interior, internal, innermost.
· Calfa
Ի ներքսագոյն քան զպարիսպն։ Ի ներքսագոյն սրսկապանի խորանին։ Ենտոս լիբիա, որ թարգմանի ներքսագոյն լիբիա։ Սահմանի ներքսագոյն եթովպիաւ. (Խոր. ՟Բ. 36. 71. եւ Խոր. աշխարհ.։)
Քան զպետրոս ներքսագոյն էանց։ Գնալ ի բաց հրամայիմք, եւ ելանել աստի. եւ դու ի ներքսագոյննլ ընթանաս։ Մի՛ մտցէ յամենայն ժամ ի սրբութիւնն ներքսագոյն վարագուրին (այսինքն քան զվարագոյրն)։ Տեսիլն ներքսագոյն վարագուրին էր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37։ եւ Ոսկ. ՟ա. կոր.։ եւ Ոսկ. ի ծն. քրիստոսի.։)
intercalation.
· Calfa
Բացադրութիւն առնելով զամենայն չարեաց, եւ ներքսադրութիւն անչարութեան ըստ անմեղ մանկանց. (Ոսկ. գծ.։)
stay, staff, prop;
sustainer, support, upholder, buttress;
—ս արկանել, to prop, to stay, to support;
— ամրութեան լինել ումեք, to be a support of, to uphold, to sustain, to protect;
— կալ հաւատոց, to support religion, to be a supporter of religion;
cf. Յենարան.
· Calfa
արար զծովն ձուլածոյ, եւ նեցուկ ի ներքոյ նորա. (՟Գ. Թագ. ՟Է. 23։)
Օգնական հոգւոյն ախտից զառաքինութեան զօրավիգն արմատս հաստատութեան նեցուկ տուեալ։ Արք բարիք՝ սիւնք են ժողովրդոց, ամենեցուն նեցուկ լինելով՝ զօրէն տան՝ մեծաց քաղաքաց եւ քաղաքավարութեան. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 21։)
she, her.
· Calfa
դերանուն Դերանուն անսովոր՝ հելլենաբանութեամբ, որպէս իգական՝ Նա, նորա. յարմարեալ ըստ յն. ἑκείνη, αὑτή illa, ipsa. cf. ՍԷ, սերա.
Ասելն զնէ՝ կին տանտալեայ։ Տեսանեն զնէ (կամ զնաէ)։ Զնէցուցանէր։ Զկանտուլէսն սպանցէ զայրն ներա։ Զնէ ապրեցուցանէր։ կատարօղ տօնին նէ լինելով։ Նէ՝ որ ոչ կարէր. (Պիտ.։)
groom.
· Calfa
Որ ձգէ եւ տանի զնժոյգս. ձիապան. ձիավար.
Նժոյգաձիգ իւր մատոյց նմա զընտիր երիվարն. (Արծր. ՟Գ. 4։)
cf. Նիզակաբեկք.
· Calfa
Նիզակաբեկորքն զեօթն ամ լտուցկի եղեւ ժողովրդեանն. (Լմբ. զքր.։)