Definitions containing the research թ : 10000 results

Կսկծանք, նաց

s.

cf. Կսկիծ;
causticity, bitterness, sarcasm, taunt, scoff, mockery;
կսկծանաց բանք, sharp, cutting, outrageous expressions.

· Calfa

NBHL (1)

Կսկծանօք մարմնոյն գայ յուղղութիւ. (Լմբ. առակ.։)


Կսկծելի, լւոյ

adj.

biting, cutting, satiric, poignant, tart;
witty, sarcastic, mordacious, keen, venomous, taunting, virulent, grievous, harrowing;
բանք —ք, keen words, bickering, teazing, taunt, rub, wipe.

· Calfa

NBHL (3)

Բանս կսկծելիս թշնամանաց։ Բանիւք նախատանաց կսկծելեօք. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 34։ ՟Ժ՟Բ. 14. (յն. ըստ իմաստից։))

Զկսկծելի տուգանս. (Վրդն. յանթառամն.։)

Բեռինս ծանրութեան աղի ի վերայ ողինն՝ դժուարակիրս եւ կսկծելիս՝ բարձեալ բերէր. (Երզն. լս.։)


Կսկծեցուցանեմ, ուցի

va. fig.

to smart, to make smart, to cause pain;
to peck at, to bite, to taunt, to scoff;
— զսիրտ, to break a persons heart, to grieve most deeply, to wound, to rend, to harrow;
— զոք բանիւք, to nettle, to sting, to pique one with taunting or satirical words.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ ողոքել միշտ, այլ եւ կսկծեցուցանել զաշակերտեալսն. (Շ. մտթ.։)

δάκνω, δακνάζω, ὐπονύσσω mordeo, pungo, stimulos subdo, vellico, affligo καταψάω defrico. Տալ կսկիծ մարմնոյ կամ սրտի. կծանել. կիզուլ. խայթել. մորմոքեցուցանել. կիզուլ. խայթել. մորմոքեցուցանել. զկծեցուցանել. կսկծցընել, խշխշցընել, կճել, էրել, տաղել.


Կսկծեցուցիչ, չի, չաց

adj.

cf. Կսկծելի.

· Calfa

NBHL (2)

Զայս կսկծեցուցանօղ ինքնաբանական նախատինս։ Զայս յանդիմանութեան դատակնիք կսկծեցուցանողականս բանի։ Անիծք ... կսկծեցուցիչք եւ մարմաջողականք. (Նար. ՟Հ՟Բ. ՟Ի՟Բ. ՟Կ՟Թ։)

Զկսկծեցուցիչ բնութիւն աղին ի բաց եդաք. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Կսկծիմ, եցայ

vn. fig.

to be in pain, in sorrow or affliction;
to grieve, to take to heart, to mourn for, to feel very sorry, to be too much vexed;
to repine at.

· Calfa

NBHL (2)

Վասն առաջին ընդարձակութեանն իւրեանց եւ լիութեանն պատմեալ ծանուցանէր նոցա, զի առաւել եւս կսկծիցին. (Նչ. եզեկ.։)

Միշտ այնպէս ընդ այլոց բարիս կսկծէին. (Երզն. մտթ.։)


Կտակագիր, գրաց

s.

testator.

· Calfa

NBHL (2)

Վասն դաշնաւորութեան կտակի, եւ կտակագրացն դիմաց. (Մխ. դտ.։)

Մարդ եթէ մեռանի առանց կտակագրի։ Թէ չառնէ կտակագիր, եւ այլն. (Մխ. դտ.։)


Կտակեր

adj.

feeding on grain.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսանք (ի թռչնոց) գիշակերք, եւ կէսք կտակերք. (Վրդն. ծն.։)


Կտաւագործ, աց

s.

weaver, linen-manufacturer;
linen-draper.

· Calfa


Կտաւատ, ի

s.

lin-seed;
cf. Իւղ.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմնոյ մեծութեամբ բակլա եւ սիսեռն պարծէին առ հատ կտաւատի, եւ կնճըթան. (Մխ. առակ. ՟Խ։ Բժշկարան.։ Վստկ.։)


Կտաւեայ, էի, ից

adj.

of linen, linen.

· Calfa

NBHL (2)

Պետրոս զանօթն կտաւի իջեալ տեսանէր. (Խոսր.։)

ԿՏԱՒԵԱՅ ԿՏԱՒԵՂԷՆ ԿՏԱՒԻ. λίνεος, λινοῦς lineus. Որ ինչ է ի նիւթոյ կտաւոյ. կտաւէ, կտաւ.


Կտաւեղէն, ղինի, նաց

cf. Կտաւեայ.

· Calfa

NBHL (2)

Պետրոս զանօթն կտաւի իջեալ տեսանէր. (Խոսր.։)

ԿՏԱՒԵԱՅ ԿՏԱՒԵՂԷՆ ԿՏԱՒԻ. λίνεος, λινοῦς lineus. Որ ինչ է ի նիւթոյ կտաւոյ. կտաւէ, կտաւ.


Կտաւի, ւեաց

cf. Կտաւեայ;
շապիկ —, linen shirt;
—ք, linen.

· Calfa

NBHL (2)

Պետրոս զանօթն կտաւի իջեալ տեսանէր. (Խոսր.։)

ԿՏԱՒԵԱՅ ԿՏԱՒԵՂԷՆ ԿՏԱՒԻ. λίνεος, λινοῦς lineus. Որ ինչ է ի նիւթոյ կտաւոյ. կտաւէ, կտաւ.


Կտաւոտեակ

s.

piece of linen, rag, cloth;
swathing linen.

· Calfa

NBHL (2)

Թագաւորն յիսուս զկտաւոտեակն զմարդկութիւն (յն. զմարդկութեան) սփածեալ՝ բժշկէր զհիւանդն. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)

λέντιον linteum. Դոյզն կապերտ կամ փերթ կտաւի. աղքատին սփածանելի, զգեստ, խանձարուր, եւ այլն.


Կտեմ, եցի

va.

to tattoo;
to prick down;
to pinch;
գիր կտեալ, tattooing.

· Calfa


Կտիրք

s.

portion, dowry, dower.

· Calfa

NBHL (1)

Չիցէ՞ ձեռնահաս (հարսն) թախանձս եւ կտիրս ի մէջ բերել. (Ոսկ. կողոս. ՟Ժ՟Բ։)


Կտղանք, նաց

s.

fury, frenzy;
erotic madness;
tickling, titillation;
rutting.

· Calfa

NBHL (3)

ԿՏՂԱՆՔ կամ ԿՏՂՈՒՑՔ. Խատղանք. խլրտմունք. մարմաջումն եւ կատաղութիւն, կամ անղկիտանալն ի ցանկութիւնիս.

այնչափ զեխութիւնք կտղանաց գիջութիւնք. (Պիտ.։)

Պղծութեան կտղուցք. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Կտղիմ, եցայ

vn.

to become furious, to give up to a frantic transport;
to become mad with love, passionate, frenzied with desire or lust;
to tickle, to titillate;
to be in rutting, in pruriency.

· Calfa

NBHL (2)

Երիտասարդ մոլեգնեալ կտղեալ ի մարմնոյ ցանկութիւնս։ Մոլեցին կտղիցին եւ աւելի քան զդէպն ջեռնուցուն։ Այնպէս մոլիմք եւ կտղմիմք, զի ո՛չ թէ մոլիցիմք՝ իմանամք։ Յորժամ համարի զգաստանալ, յայնժամ առաւել մոլի եւ կտղի. (Ոսկ. կող. ՟Ժ՟Բ։ Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ։ Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Գ։ Ոսկ. մ. ՟Գ. 4։)

βακχεύομαι, γαργαλίζομαι, παραπαίω, μαίνομαι bacchor, desipio, insanio. Կատաղիլ. մոլիլ, մոլեգնիլ՝ մանաւանդ ի ցանկութիւս մարմնոյ. անկղիտանալ. եւ Խտտղիլ. գրի եւ ԿՏՂՄԻԼ.


Կտուած

s.

keel.

· Calfa

NBHL (2)

հարկանել բուռն ի գործ տախտակամած յատակաց նաւի, որ է սկիզբն կտուածոյ կազմութեան նաւին. (Վեցօր. ՟Ա։)

τρόπις carina, ima navis pars եւ principium. Կտելն եւ կրկտելն. որպէս սկզբնաւորութիւն կառուցանելոյ զնաւ, կամ ոտնափայտ նորին.


Կտուեմ, եցի

vn.

to lop off, to cut away, to prune, to trim.

· Calfa


Կտուտք

cf. Կտտանք.

· Calfa

NBHL (4)

Կտուտ տանջանաց (նշանակէ) զանցս հռոմայեցւոցն, զորս անցուցին ընդ հրէայսն. (Երզն. մտթ.։)

Յորժամ հեռիս եմ, եւ ի տանջանս, եւ ազգի ազգի կտուտս ունիմք. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)

Զբոլորովին կտուտս վիշապիցն. որպէս թէ կտցելն, խայթելն. (Իսիւք.։)

Այնու առաւել զարդարի, զի զմեծամեծ կտուտսն վասն ճգանցն՝ զորս վասն ճշմարտութեան կրիցէ. (Ոսկ. ես.։)


Կտտամահ

adj.

putting to death cruelly, barbarously;
torturing, excruciating;
— սպանանել՝ սատակել, to kill in a cruel manner, to kill with tortures.

· Calfa

NBHL (2)

Վասն այնորիկ զնա կտտամահ սպանեցեն. (Ագաթ.։)

Դառն նեղութեամբ կտտամահ սատակեցից զքեզ։ Կտտամահ տանջանօք զրաւ կենաց նոցա առնել. (ՃՃ.։)


Կտտանք, նաց

s. fig.

cruel torment, torture, rack;
biting calunny, stinging outrage or insult, outrageous sarcasm.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դառն կտտանաց։ Բախմունս կամ զբոհմունս կտտանաց։ Սաստիկ եւ դառն կտտանօք։ Ի կտտանս դատապարտութեան (մահու) զնա դաւեալ. (Յհ. կթ.։)


Կտտեմ, եցի

va. fig.

to torture, to excruciate, to tear, to lacerate, to set on the rack, to torment atrociously;
to abuse, to harass, to ill-treat, to vex, to outrage;
to play on, to touch;
to ring;
— զդաշնակ, to play on the piano;
կտտած գինի, soured wine.

· Calfa

NBHL (3)

Դառն տանջանացս՝ որ կտտեն զիս։ Կտտել զքեզ ընդ երկար. (Ագաթ.։)

Զօրացն պարսից կտտողացն թունաւորաց զիա՞րդ համբերեցից. (Նար. ՟Է։)

κεντέω stimulo μαστίζω flagello, vexo եւ այլն. Կտուտս ի վերայ ածել. որպէս թէ կտցել, կտուել, կտել. կծանել. խայթել. ծակոտել. խոշտանգել. թոպել. լլկել. կտցել, կճել, խօթել, խայթել, ծակծըկել, չարչրկել.


Կտրած, ոյ, ի

s. adj.

cut, cutting, incision;
cut, shape, fashion;
cut out.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրու կտրած մի որթոյ է նա մերկ. (Եփր. աւետար.։)

յորժամ մայրքն կտրին, կամ նման կտրածքն լինել բնակութիւն մեղուոց. քանզի ոչ եւս այլ արձակենշառաւիղս ի կտրածէն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Կտրեմ, եցի

va.

to cut, to cut off, to lop, to cut down;
to divide, to separate;
to take away, to discontinue, to retrench;
to shear sheep;
to cut hair;
to castrate, to geld;
— ընդ մէջ or յերկուս, to divide in halves;
— ի չորս մասունս, to cut in quarters, to quarter;
— զանդամս մարմնոյ, to cut off, to amputate, to maim, to mutilate.

· Calfa

NBHL (5)

Կտրել զծայրս ձեռաց եւ ոտից. զգրատս ի միջոյ մինչեւ ցեզր։ զլեզուն. զծառ. զուռ որթոյ. զմանուկն կամ զծառայն ընդ մէջ. զյղիս։ կտրեալ օդն՝ վաղվաղակի յինքն կարկատեցաւ, եւ այլն։

կտրել զփրկութեանն վստահութիւն, զյուսոյն փրկանակ։ Արկարութիւն յուսոյն կարեցեալ։ Կտրեսցի լար, կամ ապաւանդակին պարան։ Առ սովորութեանն կտրիլ։ Զդաշն կործանողին կտրեցի. (Նար.։)

Կտրել զգլուխ, զարմատս ցաւոց, զպատճառն. (Կանոն.։ Երզն. մտթ.։ Նանայ.։)

Եթէ ոք ի քահանայից կտրիցէ զանձն իւր։ Որ զինքն կտրեաց, մի՛ լիցի քահանայ, զի անձնասպան է. (Կանոն.։)

Իշաւարեաց քինացելոց զարու յաւանակս ի մատաղութեան կարելոյ. (Եզնիկ.։)


Կտրողական, ի, աց

adj.

decisive;
peremptory.

· Calfa

NBHL (1)

Զկտրողական եւ զյանդիմողական զբանն վասն ոգւոցն բժշկութեան ընդունել. արժան է. (Բրս. հց.։)


Կտրոց, աց

s.

knife;
scissors;
— դահեկանաց, clippings, shearings of coins, sizel.

· Calfa

NBHL (2)

Հայր սուրբ, ա՛ռ յինէն զկարոցս։ Առ զկտրոցն, եւ յապաւեալ զհերսն՝ զգեցոյց նմա զձեւ խոնարհութեան. (Ժող. հռոմկլ.։)

τομίς culter, et forfex, vel forceps. Կտրիչ, ըստ որում գործի կտրելոյ. դանակ փոքր. զմելին. եւ մանաւանդ Ձեւիչ, այսինքն մկրատ. եւս եւ Աքցան, ... եբր. մաքլէթ.


Կտրումն, ման

s.

cut, cutting.

· Calfa

NBHL (1)

Կտրումն հերաց, չափաւոր զգեստ՝ հպարտութիւն տանջէր. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Կտցար, ի

s. ornith. wood-cock.

· Calfa

NBHL (1)

Կաքաւ, ըտցար, եւ սարեկ ի հեշտութիւնս են. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Կտցաւոր

adj.

beaked;
— մուրճ, mat-tock.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զկտուց՝ իրօք կամ նմանութեամբ.


Կտցեմ, եցի

va.

to peck.

· Calfa

NBHL (1)

Փանաքի եւ դուզնաքեայ հաւքն (այսինքն թռչունք) ի վերայ երկրի նստին կտցելով (զերկիր, կամ բազէից). (Փիլ. լիւս.։)


Կրակաբեր, աց

adj.

carrying fire;
igneous;
ardent, fiery.

· Calfa

NBHL (2)

Իջուցեալ կրակաբեր անձրեւս. (Ագաթ.։)

ՄԻ՛ մնասցէ կրակաբեր տանն եսաւայ. (Աբդ. ՟Ա. 18.) ի յն. ոմանք ընթեռնուն πυροφόρος . որ է անխտիր՝ կրակաբեր, կամ ցորենաբերծ, եբր. սարիտ, մնացորդ։


Կրակամոխիր, խրոյ

s.

burning embers, live-coal.

· Calfa

NBHL (1)

Կրակամոխիր շաղախեալ գազախով արկին ի քիթսն. (Ճ. ՟Զ.։)


Կրական, ի, աց

adj.

passive.

· Calfa

NBHL (3)

Օդն կրական գոլով զօրութեամբ, եւ ամենապէս այլայլական. (Արիստ. աշխ.։)

Կրականք որակութիւնք ասին՝ ո՛չ վասն սոցուն ընդունակացս կրել ինչ, այլ վասն ըստ զգայութեանցս իւրաքանչիւր ասիցելոցս որակութեանցն ախտիցն գոլ արարչական։ Կրականք որակութիւնք ասին. քանզի քաղցրութիւն կիրս իմն ըստ ճաշակելացս առնէ, եւ ջերմութիւն ըստ շօշափելաց. (Արիստ. որակ.։)

Առնելն եւ կրելն էութիւն իմն է ներգործականի եւ կրականի. (Դամասկ.։)


Կրակապաշտ, ից

s.

fire-worshipper.

· Calfa

NBHL (1)

անհաւատ եւ հեթանոս կրակապաշտ. (Փարպ.։ Խոր. ՟Գ. 60։ Յհ. կթ.)


Կրակավառ, ի

s.

fire-lighting.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղ կրակաւառի. (Քրիստոս փառաց թագաւորն այսօր եկեալ յընծայումն. Գանձ.։)


Կրակարան, աց

s.

fire-place, hearth, heart-stone;
brazier, chafing-dish or chafing-pan;
stove, furnace;
chimney;
fire-temple.

· Calfa

NBHL (5)

կրակարանն՝ կայծականց անօթ է, եւ փայտն՝ հրոյ կերակուր. (Լմբ. առակ.։)

Ի կրակարանաց զաղահումն յափշտակեալք ուտէին. (Յհ. կթ.։)

Զհրապաշտ կրակարանին զեօթնադուռն թագաւորական տաճարին. (Անան. եկեղ։)

Աներեւոյթ կրակարան տապոյ բորբոքմամբ մեծաւ անզովանալի. (Նար. ՟Ի՟Զ։)

πυρεία, πυρία igniarium, receptaculum ignis, acerva, focus. Անօթ ընդունարան կրակի. վառարան, եւ կասկարայ նորա. կրակի աման. մանղալ.


Կրակից, կցի, կցաց

adj.

subject to the same passions or weaknesses.

· Calfa

NBHL (2)

Խորհրդակիցն հոգին կրակից լինի ... զգենու զինքեամբ զբազմութիւն չարաչար կրիցն. (Շ. յուդ. ՟Ի՟Բ։)

Որպէս եւ հուր ընդ երկաթոյ ... հոգի կրակից մարմնոյ գոլով. (Շ. խոստով.։)


Կրաս

s.

caw, croak.

· Calfa

NBHL (1)

Ագռաւքն կրա՛ս կրաս ասեն. իսկ կրաս յաւառնաց լեզուն զայս ասէ, թէ վաղիւն տեսցես զփառս աստուծոյ. եւ ի վաղիւ օրն պատմեցաւ մահն յուլիանոսի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


Կրաւորական, ի, աց

adj.

passive;
— բայ, — verb;
— քուեայ, — voice.

· Calfa

NBHL (2)

Սկաւառակքկրկին կրաւորականք համոց։ Կրաւորական երկկերպեան պատկերաց երկնի եւ երկրի էութեան. (Նար. լ. եւ Նար. խչ.։)

Ըստ քերականաց՝ Նշանակիչ կրից կամ կրողի. որ եւ Կիր ասի՝ հակադրեալ ներգործութեան. παθητικός passivus, passioni obnoxius.


Կրելի, լւոյ, լեաց

adj. s. fig.

wearable;
portable;
bearer, carrier;
litter;
mother.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կրելիս. իբր ի բեռնաբարձութիւն։


Կրիչ

adj.

weak, subject to the passions

· Calfa

NBHL (3)

ենթակայ կրից. կրօղ.

Մարդ ես (ո՛վ թագաւոր), որպէս մեք ամենեքեան, կրիչ ամենայն չարչարանաց եւ աշխատութեանցն. (Պիտառ.։)

անկաւ ի փառացն, եւ եղեւ կրիչ ամենայն ցաւոց եւ չարեաց եւ մեղաց եւ մահու եւ ապականութեան. (Լծ. կոչ.։)


Կրծաբախ

adj. adv.

penitent;
bigot;
beating the breast.

· Calfa

NBHL (1)

Կրծաբախ հառաչմամբ։ Ի կրծաբախ ճակատահար ճայթմանց. (Ճ. ՟Ա.։ Արծր. ՟Դ. 12։)


Կրծանոց, աց

s.

pectoral, breast-plate;
— քահանայապետին, —, — of the high-priest;
— կանանց, stays.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ որ առ լանջօքն, զոր կրծանոց անուանեաց։ Վերագոյն՝ յորում տեղւոջ ակունքն, որ կոչի կրծանոց, արկնի նմանութիւն ունի. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. քհ.։)

περιστήθιον pectorale λογεῖον rationale. ռմկ. կրծեալ, կրծքկալ. թ. ... Պահպանակ կրծոց. լանջապանակ. եւ Տախտակն դատաստանաց ի լանջս քահանայապետին. որ եւ կոչի բանակ.


Նեխական, ի, աց

adj.

corruptible;
cf. Նեխ.

· Calfa

NBHL (2)

ՆԵԽ որ եւ ՆԵԽԱԿԱՆ. Ունակ նեխութեան. նեխեալ. ժահահոտ.

(Զջուրն) զնեխականն եւ զանհամականն եւ զպղտորն պարզեսցէ. (Ագաթ.։)


Նեխաշաղիղ

adj.

putrified, stinking, fetid.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ունի զնեխութիւն շաղղի՝ մարմնոյ մեռելոյ.

Ընթացեալ կուտեցան որպէս անգեղք ի նեխաշաղիղ ինչ գէշ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Նեխավայրք

s.

fetid or stinking places.

· Calfa

NBHL (1)

σηπεδών putredo. Նեխեալ վայրք կամ մասունք. ըստ յն. նեխութիւնք.


Նեխեմ, եցի

va.

to putrefy, to corrupt, to rot.

· Calfa

NBHL (2)

Փտեալ նեխեցաք զմարմինն Ղազարու. (Զքր. կթ.։)

(Անձրեւ) յորդն եւ անչափն նեխէ եւ ապականէ եւ կորուսանէ. (Ագաթ.։)


Նեխիմ, եցայ

vn.

to become putrid, to be corrupted, spoiled, rotten, stinking.

· Calfa

NBHL (1)

Նեխեսցին մարմինք նորա։ Զթաղումն իշոյ թաղեսցի, նեխեալ ընկեսցի արտաքոյ դրանն Երուսաղէմի։ Պտուղ նորա նեխեսցի։ Նեխեցան եւ փտեցան վէրքիմ։ Նեխեսցի գետ ... նեխեցաւ գետն կամ երկիրն։ Եռաց ի նմա որդն, եւ նեխեցաւ.եւ այլն։


Նեխումն, ման

s.

cf. Նեխ.

· Calfa

NBHL (3)

Ի նեխութենէ նորա ելցէ շառաւիղ իւր. (Յոբ. ՟Ը. 16։)

Նեխութեամբ ապականեցան. (Շ. ընդհանր.։)

Որդունք եւս ծնանին ի թարախս նեխմանցն. իսկ մինչ արկանի աղ ի նմա (ի միսն), սատակին որք ի նեխմունս են որդունքն. (Վրք. հց. ՟Գ։)