interior, internal, innermost.
· Calfa
Դրօշուածս հայելիս ի ներքսագոյնն եւ յարտաքինն (որմս տանն)։ Ձգեաց զիմաստութիւն քան զներքսագոյնս. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 29։ Յոբ. ՟Ի՟Ը. 18։)
Ոմանք արտաքոյ ապարանիցն եւ կէսքն ի փողոցսն ի ներքսագոյն. (Ագաթ.։)
Ի ներքսագոյն քան զպարիսպն։ Ի ներքսագոյն սրսկապանի խորանին։ Ենտոս լիբիա, որ թարգմանի ներքսագոյն լիբիա։ Սահմանի ներքսագոյն եթովպիաւ. (Խոր. ՟Բ. 36. 71. եւ Խոր. աշխարհ.։)
Խորագոյն հայք, եւ ներքսագոյն հայք. (Յհ. կթ.։)
Իսկ այլոցն՝ այսինքն ներքսագունիցն քան զնոսա՝ զբաժանումն ընձեռնեալ. (Դիոն. թղթ.։)
Քան զպետրոս ներքսագոյն էանց։ Գնալ ի բաց հրամայիմք, եւ ելանել աստի. եւ դու ի ներքսագոյննլ ընթանաս։ Մի՛ մտցէ յամենայն ժամ ի սրբութիւնն ներքսագոյն վարագուրին (այսինքն քան զվարագոյրն)։ Տեսիլն ներքսագոյն վարագուրին էր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37։ եւ Ոսկ. ՟ա. կոր.։ եւ Ոսկ. ի ծն. քրիստոսի.։)
to imprint, to impress.
· Calfa
Ի տաշել զփայտն (տապանին՝) աղաղակ փայտին զգալուստ ամբոխեալ ջուրցն ներքսագրէր ի լսելիս լսողացն. (Զքր. կթ.։)
to cause to enter, to introduce, to bring in.
· Calfa
Զկատարեալ պիտանին անօսիութեան ներքսամուտ արար. (Եփր. աւետար.։)
anathema;
excommunicated.
· Calfa
Յետ նզովածոյ անտի ձախողակի շառափնատ կապարճս դարձուցեալ։ Վասն նզովածին՝ որ ի վրանի նորա թաղեալ կայր. (Եփր. յես.։)
to anathematize, to excommunicate;
to curse, to condemn;
to execrate, to imprecate.
· Calfa
Նզովեցին զարիոս, եւ զաղանդն իւր պիղծ։ Ի քակտումն արիանոսաց, զորս նզովեալ մերժեցին ի հաղորդութենէ եկեղեցւոյ. (Շար.։ Խոր. ՟Բ. 93։)
ἁναθεματίζω anathematizo, internecioni demoveo ἁράομαι, καταράομαι , ἑπικαταράομαι maledico, execror, deprecor, imprecor ἁφορίζω separo, excommunico. Բանադրել. որոշել ի հաղորդութենէ. անիծանել. ուխտել ի սատակել զայլս, եւ չարիս մաղթել անձին.
she, her.
· Calfa
դերանուն Դերանուն անսովոր՝ հելլենաբանութեամբ, որպէս իգական՝ Նա, նորա. յարմարեալ ըստ յն. ἑκείνη, αὑτή illa, ipsa. cf. ՍԷ, սերա.
cf. Պանդխտակից.
· Calfa
συνέκδημος comes peregrinationis. Պանդխտակից. ուղեկից. ընկեր ի պանդխտութեան.
fresh horse, relay, led-horse;
prancer;
courser.
· Calfa
Բազում նժոյգս զարքունական ձիոյ։ Զոր հեծուցեալ իլ վերայ իւրոյ նժուգի՝ ապրեցուցանէր։ Մատուցանէր նժոյգս սրավարս։ Ետ տանել ընդառաջ նորա նժոյգս մեծազարդս եւ երեւելիս. (Բուզ. ՟Դ. 12։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Գ. 9։)
Զնժոյգս ծովայինս. (Թղթ. դաշ.։)
cf. Նիզակաբեկք.
· Calfa
Նիզակաբեկորքն զեօթն ամ լտուցկի եղեւ ժողովրդեանն. (Լմբ. զքր.։)
broken spears.
· Calfa
Նիզակաբեկորքն զեօթն ամ լտուցկի եղեւ ժողովրդեանն. (Լմբ. զքր.։)
spear-staff or spear-shaft.
· Calfa
գեղարդեան. տիգաբուն. մզրախի կոթ կամ վարի ճոթը.
Կարկառ զնիզակաբունն իւր, եւ թաթաւեաց ի մեղու անգ. (Եփր. թագ. (որ ի սուրբ գիրս ասի ծագ գաւազանի)։)
bristling with spears;
— զօրք, company of pikemen.
· Calfa
Ուր իցէ խուռն բազմութիւն նիզակաց.
fellow-soldier, comrade;
ally, confederate;
allied, leagued, confederate.
· Calfa
Գրել ձեզ զմեզ նիզակակիցս եւ բարեկամս։ Նիզակակից բարեկամք։ Բարեկամք նիզակակիցք։ Թիկունք եւ նիզակակիցք։ Պատրաստել զէն, զի լիցի նա նիզակակից նորա։ Նիզակակից զերկնաւորն ողորմութեամբ իւրով յանձինս ընկալեալ.եւ այլն։
Երկնաւոր նիզակակցօք յաղթէր. (Նախ. ՟բ. մակ.։)
Հասեալ էին ի թիկունս օգնականութեան նիզակակիցք գործոյն պատերազմի. (Ագաթ.։)
σύμμαχος socius belli, commilito, adjutor. Կցորդ նիզակաց՝ որպէս զինուց, կամ զինուք գործակից. պատերազմակից. մարտակից. զինուորակից. ընկեր եւ օգնական. որպէս եւ Նիզակակից բարեկամ՝ է ուխտակից եւ դաշնակից ի գործ պատերազմի եւ խաղաղութեան.
adj. adv. poising a javelin or brandishing a spear.
· Calfa
Գուպարայողթ նահատակք ընդ նիզակաճօճ խրախուսանացն, եւ այլն. (Գր. տղ. թղթ.։)
the dart or the head of a lance.
· Calfa
Տէգն նիզակի (որպէս թէ նիզէք դիքէնի ). երկաթն նիզակի, որպէս սլաք փշատեսիլ. եւ Նիզակն հանդերձ տիգաւ իւրով.
to throw down one's arms and desert, to abandon one's post, to flee.
· Calfa
Փախստեայ նիզակընկէց եղեալ՝ թիկունս ի թշնամիս դարձուցանել. յն. դասալքութիւն. (Եւագր. ՟Դ։)
holding or professing the doctrine of the council of Nice.
· Calfa
Կայր բարեպաշտութեամբ ի կրօնս նիկիադաւան քրիստոնէութեան. (Հ. յնվր. ՟Լ՟Ա.։)
cf. Նիկողայիտք.
· Calfa
Ունիս զվարդապետութիւնն նիկոլայեցեաց, զոր ես ատեամ. (Յայտ. ՟Բ. 15։)
Nicolaitans.
· Calfa
Ունիս զվարդապետութիւնն նիկոլայեցեաց, զոր ես ատեամ. (Յայտ. ՟Բ. 15։)
like the Ninevites.
· Calfa
Մի՛ սոդոմապէս պանծանալ անզղջութեամբ, այլ նինուէաբար ապաշխարել. (Մանդ. ՟Ի՟Ա։)
breath, puff;
destiny, fate, fortune;
վեհ —, high destiny;
վայելել ի —, to prosper, to lead a happy life.
· Calfa
ՆՍԵՀ կամ ՆՍԻՀ, կամ ՆԻՍ. Թուի Շունչ. շնչիւն. փչումն. ոգի. եւ նմանութեամբ՝ Բախտ, բաժին. որպէս նէֆէսշ էսմէսի կամ նասիպ.
Ահա զմեծագոյն խոհականութեան բերեն իմն յինքեանս նսեհ. (Պիտ.։)
Ստորիջեալ ընդ լուսանցսն մանրամաղ փոշետեսակութիւն, վսամական սթափառումն ի սէ օդոյն զմիմեամբք հոլովեալ. (Մագ. ՟Լ։)
to invent, to contrive to frame, to hatch, to plot.
· Calfa
Այր խորամանկ նիտայ (կամ նիւթէ) զչարիս. (Առակ. ՟Ժ՟Զ. 28. (եբր)։)
Ընչիցն ցանկութիւն՝ եւ արիւն մարդկեղէն նիտայ, եւ ի սպանութիւն հայի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։)
διαπέμπω transmitto. լծ. եւ որպէս թէ Նետել, այսինքն ձգել. եւ Նիւթել. ի դէպ եկեալ ոստայնանկութեան, որ ձգելով զկկոցնլ նիւթէ.
to fall into a doze, to begin to nod, to doze, to nap, to be drowsy, to drop off to sleep, to take a nap or snooze;
— ի քուն թանձրութեան, to fall fast asleep or into a sound sleep, to be fallen into a deep sleep;
նիրհեալ ջրհորք, waterless or dried wells.
· Calfa
cf. Նիրհեցուցանեմ.
· Calfa
Փոքր մի ննջիցես, փոքր մի նիրհիցես։ Ոչ նիրհեսցես, եւ ոչ ննջեսցեն։ Յերազանան յանկողինս իւրեանց, սիրեն զնիրհել։ Նիրհէր ի քուն թանձրութեան. յն. տարբերեալ լինէր խոր քնով։
Ի հոտս իւղոյն նիրհէին (այսինքն թմբրէին). (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)
ՆԻՐՀԵՄ եւ ՆԻՐՀԻՄ, եցայ. ձ. νυστάζω dormito καθυπνόω obdormio, -isco. Նիրհ առնուլ. թմբրիլ ի քուն. ննջել. մրափել, բարեւտել.
Ի բազում հոգոց եւ ի տրտմութենէն նիրհեցաւ ի քուն։ Յորժամ նիրհիս, ննջեսցնես։ Զի մի՛ երբէք նիրհեսցի յաղօթս. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ը. ՟Ժ՟Բ։)
cf. Նիրհ.
· Calfa
Թօթափեա՛ զնիրհումն ի գլխոյ իմոյ. (Եփր. աղ.։)
Մի՛ քունն ինձ կորուստ լիցի, եւ մի՛ նիրհումնն ապականութիւն գործեսցէ. (Նար. ՟Ձ՟Բ։)
Գլխածանրեալս, եւ ցնորիւք թմբրութեանն բանդագուշեալս, լքանելով յանվայելուչ նիրհումն. (Պիտ.։)
νύσταγμα, -μός dormitatio, sopor. Նիրհելն. նիրհ. թմբրութիւն քնոյ.
s. bot. wild-turnip.
· Calfa
Քաղեն զնիւ լերինն, եւ թթուեցուցանեն աղիւ եւ ջրով եւ զոպայիւ. եւ որպէս ինքեանք ասեն, կարի յոյժ օգտակար է ի տապ աւուրց խորշակի. (Եղիշ. երէց.։)
roll, manchet;
քանի՞ —աց ունիք, how many loaves have you?.
· Calfa
Փութա եւ արա՛ երիս չափս նկանի. (Փիլ. իմաստն.։)
Նկանքն իբրեւ ամուլք եւ անորդիք աճեցին օրհնութեամբք նորա. (Եփր. համաբ.։)
ՆԿԱՆ ՆԿԱՆԱԿ. (լծ. եբր. ուկա, օկկա, մաօկ ). ἑγκρυφίας panis subcineritius ἅρτος panis μαγίς torta. Բլիթ հացի. պան բաղարջայ. գրտակ. շօթ. պլակինդի. ... տե՛ս (Նկան, Ծն. ՟Ժ՟Ը. 6։ Ել. ՟Ժ՟Բ. 39։ Թուոց. ՟Ժ՟Ա. 8. եւ այլն։ Նկանակ. Դատ. ՟Ե. 8։ ՟Ե. 13։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է. 17։ Մտթ. ՟Ժ՟Դ. 17. եւ այլն։ Կամ Նկանակ հացի. ՟Ա. Թագ. ՟Բ. 39։ ՟Ի՟Ա. 3։ Առակ. ՟Զ. 26։ Երեմ. ՟Լ՟Է. 20։)
to see, to look at, to regard, to observe, to examine, to consider, to contemplate, to reflect, to ponder on;
to show or pay regard to.
· Calfa
Նկատեսցես քեզ զճանապարհն։ Գնացին նկատել զերկիրն. Գիտէ զառաջինն եւ զհանդերձեալսն նկատել։ Հազիւ նկատեմք զերկրաւորս։ Բաւական լինիցին նկատել զաշխարհս։ Զօրհաս մահուն դէմ յանդիման առ ի դժոխս նկատէին։ Զնա՝ նկատեալ խորհրդով եւ կանխագիտութեամբ աստուծոյ. եւ այլն։
Բժիշկք զերակսն պնդեն, ստոյգ նկատեն զթնդմունսն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Ոչ տեսանել ասաց, այլ նկատել. զոր օիրնակ որք զմեծամեծ քաղաքս եւ գեղեցիկս կամեսցին երթալ զննել, նոյնպէս եւ նա բազում իմն փութով զննել, նոյնպէս եւ նա բազում իմն փութով նկատել. (Ոսկ. գղ.։)
Միտ եդեալ նկատիցեմ զպէսպէս ազգսն յօրինեալս զարմանագործ արարչութեանն աստուծոյ. (Վեցօր. ՟Ը։)
Մի՛ զտեսանելիս եւեթ նկատէք հաց եւ գինի, այլ զմեծ խորհուրդն՝ որ ծածկեալն է ի մարմնաւոր աչաց տեսութենէ. (Ճշ.։)
Նկատել որսալ զյաջոյութիւն։ Նկատեալ որսացան զաջողութիւն։ Նկատելով զնշոյլս արեգական եւ լուսնի եւ աստեղաց. (Խոր. ՟Ա. 12։ ՟Գ. 50։ եւ Խոր. աշխարհ.։)
Ոչ նկատեալ նախ զչարն, որ ի գոյացութիւն իրին էր տեսանել։ Զբովանդակ նկարագիրն փառացն հօր դէմ յանդիման նկատել. (Յհ. կթ.։)
Գնացին ի տեղին, ուր նկատեցաւ նոցա ի բնակութիւն՝ հրամանաւն աստուծոյ։ Ուրեք ի նկատեալ սահմանէն ոչ խոտթորի. (Վեցօր. ՟Դ. ՟Զ։)
σκέπτομαι, ὀράω, ἑφοράω, θεωρέω, ὅπτομαι specto, aspicio, aspecto, intueor, contueor, considero, cerno, video οἱκάζω conjicio στοχάζομαι conjecto ἁπείδω prospicio ἁκριβόω diligenter exploro ἑμβατέω, ἰστορέω exploro եւ այլն. Նայել. դիտել. տեսանել. աչօք բացօք կամ մտօք՝ դէմ յանդիման. յառել զաչս. ակնարկել. զննել. լրտեսել. քաջ նշմարել եւ որոշել. (նկատ. լծ. թ. նիյաթ, նիյէթ, դիտումն մտաց. իսկ նկատել աչօք, նազար էթմէք ... պ. նիկեահ քէրտէն .... cf. ԴԻՏԵՄ. պ. տիտեն)
regarding, observing, contemplating.
· Calfa
Տեսօղ հեծութեան, նկատիչ թշուառութեան։ Անտեսիցն՝ յուսով տեսելոցն՝ աստէն նկատիչք. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Ձ՟Բ։)
observation, contemplation;
regard, consideration.
· Calfa
ՆԿԱՏՈՒԹԻՒՆ ՆԿԱՏՈՒՄՆ. Նկատելն. նկատ. դիտողութիւն. տեսութիւն. հայեցուած աչաց եւ մտաց. դիտաւորութիւն, եւ նպատակ.
Ոչ զմարմնոյ ինչ յօդուածոց յայտ առնէ, այլ զմտաց բանիցն նկատութիւն. (Սեբեր. ՟Է։)
Եթէ ախորժելով եւ նկատմամբ է։ Յաղագս նորա լինել նկատմանն, եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)
Կատարեա՛ զնկատումնս իմ, յաջողեա՛ զյօժարութիւնս իմ։ Որ եբաց զաչս իմ ի նկատումն սքանչելեաց իւրոց. (Ճ. ՟Բ. եւ Ճ. ՟Գ.։)
Լուա՞յք զառակս, ծանեա՞յք զնկատումն (զդէմյանդիման տեսութիւն)՜ Ամենեւին լուսաւորութիւն, եւ նկատումն փրկութեան (այսինքն ակնարկութիւն կամ նայեցաք փրկարար). (Նար. ՟Խ. ՟Հ՟Զ։)
painter.
· Calfa
Որպէս նկարագիծքն այլ ինչ քան զկենդանի տպաւորէն, օրինակօք ձեւեալ զկերպարանսն, այլ ոչ բնութեամբ. (Լծ. ածաբ.։)
variegated.
· Calfa
Զարդարեաց ի զարդ ոսկէթել նկարագործ անկուածոց. (Ասող. ՟Գ. 30։)
representative;
descriptive;
picturesque;
characteristic;
literal;
— իմաստիւք, literally.
· Calfa
Որդիդ միական՝ լոյս ճշմարտական՝ նկարագրական. (Գանձ. այսինքն նկարագիր էութեան հօր։)
Պատկերաց եւ դրօշելոց, եւ այլոց ձեռաստեղծից, որոց ստեղծական եւ նկարագրական արարչութիւն՝ բազում ինչ վնասակար կենաց մարդկան լցեալ աշխարհ։ Ի ձեռն տեսաւորութեանն հեշտ ցանկութիւնքն լինին բազմապատիկք, նկարագրականք, արուեստականք արարածք. իբր կենդանագրական, գծագրական. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. այլաբ.։)
Որ ինչ հայի առ նկարագիրն կամ առ նկարագրութիւն, ըստ ամենայն առման. իբր γραφικός, διαγραφικός, χαρακτηριστικός եւ այլն.
to paint, to represent;
to portray, to depict, to paint, to describe, to give a description of;
to characterize.
· Calfa
Նկարագրեաց զպատկեր մանկանն եւ զհօրն եւ զմօրպն։ Նկարագրեալ պատկեր աստուծոյ եւ տեառն մերոյ փղկչին յիսուսի քրիստոսի։ Մարդակերպ նմանութեամբ նկարագրեմք։ Պատկեր թագաւորական յառաջ կապարեայ նկարագրի։ Հիւսունք, նկարագրողք, եւ անդրիաստեղծք։ Ձեռն տայ նկարագրել զքարինս ճշգրտագործ նմանահանութեամբ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ. եւ ձ։ Յհ. իմ. պաւլ.։ Շ. մտթ.։ Նիւս. բն.։ Արծր. ՟Ե. 8։)
Գիրն սպանանէ, եւ հոգին կեցուցանէ. արդ բանն գրով լինի նկարագրեալ, իսկ միտքն որ ի նմա՝ հոգի ասի. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)
ՆԿԱՐԱԳՐԵԼ. Ըստ նմանութեան պատկերիհ գծագրել, տպաւորել. դրոշմել. ստորագրել. ստուերագրել. ճառել.
Նկարագրեաց իբր զտարացոյց գեղոյ պատկերի ձեւոյ տեսակի զնմանութիւն նորին ի յանձին։ Նկարագրեա՛ հոգւով քո բարձրեալ ի նորոգումն անեղծանելի։ Որ զօրինակն նկարագրէր տէրունական տնտեսութեանն. (Նար. խչ. եւ ՟Ի՟Զ. կ. ուր եւ ՟Ծ. ասի, նկարագրեր, իբր նկարագրեցեր։)
Նկարագրել զպատկեր ճառի սորտ չեմ բաւական. քանզի առաւելու գեղեցկութիւն սորա քան զերանգս իմ. (Եփր. ի ստեփ.։)
Նկարագրեն բանիւ զբովանդակ խորհուրդն ի սաղմոսին՝ յարութեամբն հանդերձ. (Արշ.։)
character, letter.
· Calfa
Բարբառեալ նոյնպէս, բայց գրեն այլափոխ նկարադրոշմիւք։ Հասարակ եւ նոքա նկարադրոշմս նշանաց ունէին զառաջինն։ Նովին նշանագրօք եւ նկարադրոշմիւք զատուցեալս է տեսանել. (Նախ. ՟ա. թագ. ըստ ձեռ։)
painted, diversified with colours, variegated, checkered;
embroidered;
painting, image.
· Calfa
Իբրեւ զպատկեր ինչ նկարակթերպ. (Ոսկ. եփես.։)
Ոսկեճամուկ զգեստիւք, եւ նկարակերպ կանանց ոստայնանկութեանց բազում բազմականս կազմեալ. (Յհ. կթ.։)
Նկարակթերպքն քսերքսի, որ ընդ ձեղունն բացեալ անկաւ. (Պտմ. աղեքս.։)
ποικιλτός variegatus ποικίλος varius. Նկարեալ ի կթերպս կերպս. նկարէն եւ անկուածոյ. քաշուած ու բռնուած գոյնզգոյն, խատուտիկ.
embroiderer;
painter;
of divers colours;
figured;
embroidered.
· Calfa
Զպատկեր իւր նկարակերտ հրամայէ կանգնել յեկեղեցւոջ. (Յհ. կթ.։)
Անկանել գործել զամենայն գործ ճարտարութեան նկարակերտաց. (Ել. ՟Լ՟Ե. 35։)
Հոգի աստուծոյ ելից զբեսելիէլ նկարակթերտ կազմիչ խորանին. (Լմբ. հանգ.։)
Ճշմարտութեան լե՛ր աշակերտ, դիմաց սիրոյն նըկարակերտ. (Երզն. այբուբ.։)
Սխրալի զանազանութեանցն տեսակք կերպարանք նկարակերտք մարգըրտաշարք ծաղկերանգ անկուածոց. (Անան. եկեղ։)
Նկարակերտ կազմուածս բազմականաց. (Յհ. կթ.։)
to paint;
to embroider.
· Calfa
Աստեղք մաքրափայլք եւ ականակիտք, նկարակերտելով զիւրաքանչիւրոց գիրս. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)
painted, adorned with paintings;
— տախտակ, picture, painting.
· Calfa
Սխրացեալ ընդ սքանչելատեսիկն տեսիլ՝ ի նկարապաճոյճ ի տախտակսն յօրինէին. (Ագաթ.։)
Մինչ ի տախտակի տպաւորեալ նկարապաճոյճ դեղով զձեզ տեսանեմք. (Յհ. կթ.։)
Զսրբութիւն սրբութեանցն հրաշալիս իմն յօրինէ նկարապաճոյճ դեղովք. (Արծր. ՟Ե. 8։)
literal history;
text.
· Calfa
Նախատիպ գրուած. բնագիր. Թէպէտեւ նկարատիպ բանիցն այլափոխ իցեն, սակայն զօրութիւն համաձայն է մտացն. (Վանակ. հց.։)
representing a picture or image.
· Calfa
Ողբալով յանձինս իւրեանց վասն նկարացոյց հրամանին առ ի նկարել զպատկերս նոցա՝ պիղծ եւ անօրէն թագաւորին. (Ագաթ.։)
to paint;
to represent, to figure, to form;
to depict, to describe, to write;
— ի միտս, to imagine, to fancy, to picture to oneself;
— ի գրի, to write, to describe.
· Calfa
Գունելն արծնելն եւ նկարելն։ Ետես արս նկարեալս յորմս, պատկերս քաղդէացւոց նկարեալս գրչաւ ի նկարս։ Ի վերայ ձեռաց իմոց նկարեցի զպարիսպս քո։ Նկարեսցես ի նմա զքաղաքն երուսաղէմի ... նկարեսցես զտունդ եւ պատրաստութիւն իւր.եւ այլն։
Յորժամ պատկթեր ոք նկարիցէ. (Ոսկ. եփես.։)
Ես զիմ պատկերն կենդանի ի կենդանի դէմս նկարեցի. (Եղիշ. թղմ.։)
Բան թագաւորի նկարի ի նմա (ի մագաղաթի). (Եղիշ. ՟Բ։)
Դիւրինք են քեզ զսոսին եղծանել, քան ինձ տաժանաւորս աջով նկարել (ի թղթի). (Նար. ՟Ի՟Ը։)
Դանիէլ մարգարէ ետես տեսիլ հոգւով աստուծոյ, եւ նկարեաց զայն մեզ մարդկօրէն։ Նկարէ զլինել նեղութեանցն որ ի նեռնէն. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 2։ Նախ. դան.։)
Զի քեզ զյարութեան օրինակն նկարիցէ. (Եզնիկ.։)
γράφω, ζωγραφέω, διαγράφω, ὐπογράφω pingo, ad vivum depingo, delineo, describo, subscribo πλάττω fingo διαρρυθμέω concinno γλύφω sculpo. Որպէս Նկարուք յօրինել զպատկեր. կենդանագրել. գծագրել. ձեւացուցանել գունագոյն. պատկթեր քաշել՝ գրել, նախշել .... պ. նիկէարիյտէն, նիկէաշթէն.
painted, coloured, variegated, varied with many colours;
embellished with imagery;
— պաստառք հնդկաց, printed calico, chintz, cotton.
· Calfa
Եթէ ասիցէ, նկարէնքդ եղիցին քո վարձք, ամենայն խաշինքս նկարէնս ծնանին։ Երեւէր նկարէն։ Ամղան մի նկարէն գեղեցիկ։ Վարագոյր ի բեհեզոյ նիւթելոյ՝ նկարէն յասղնագործաց. (Ծն. ՟Լ՟Ա. 8. եւ ՟Լ. 37։ Յես. ՟Ե. 21։ Ել. ՟Ի՟Ե. 16։)
Երամ նկարէն հաւուց եկեղեցի հեթանոսաց է. (Մծբ. ՟Ժ՟Դ։)
Նկարէն իմն եւ նիշ արեան յաչս ունելով. (Յհ. կթ.։)
painter;
կենդանագիր —, portrait painter;
կին —, paintress.
· Calfa
Բարձրամտեալ նկարչացն՝ ասէին, մեր արուեստս լոյս է. զի ծերք եւ տղայք հասարակաց վերծանեն, եւ զգիրս սուրբս սակաւք ընթեռնուն։ Լինի ժողով, եւ քննեալ արդարացուցին զգրիչս, եւ եդին յառաջ քան զնկարիչս. Կաղանկտ.։ Ըստ օրինակի նկարչաց միանգամայն դրոշմեցին քեզ պատկեր առաքինութեան. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)
Նկարիչ՝ որ նկարէ զպատկեր, պահէ զնա գթութեամբ. (Եփր. նին.։)
mean-spirited, low-minded.
· Calfa
Մի՛ ոք նկնախոհ ի վայր գացի քան զթռչնոցդ երամս. (Պիտ.։)
mean in appearance, low, poor.
· Calfa
Ըստ նկնաձեւ հասակին, եւ այլոց մասանցն տգեղութեան. (Պիտ.։)
hollow, ditch, cave, cavern, grotto.
· Calfa
Եդից զնինուէ յապականութիւն. ոզնիք ի յարկս նորա բնակեսցեն. եւ գազանք գոչեսցեն ի նկուղս նորա. (Սոփոն. ՟Բ. 14։) (Իսկ Հին բռ.)
to push on, to induce, to incite;
to promote, to advance.
· Calfa
Տալ նկրտիլ. մեծապէս կրթել, յառաջ վարել.
to endeavour, to exert oneself, to take pains, to make great efforts, to strive hard, to do one's best.
· Calfa
Ոչ ի լաւ անդր, այլ ի վատթարն նկրտիք. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ա. 17։)
Ի վեր՝ վերամբարձ թուէի միշտ նկրտիլ ըստ ոգւոցս իմն աստուածարելոց։ Յօժարութեամբ ամենայն սրտմտութեամբ նկրտէին, ձգտեցուցանէին զինքեանս առ ի յընթացս փութոյ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)
Նկրտի իբրեւ զպակասեալ ինչ յարժանեացն տեառն։ Որ վասն այսպիսեացս նկրտէր՝ ասելով, ահա մեք թողաք զամենայն. (Բրս. հց.։)
Այսպէս յառաջ նկրտեցաւ, վերջնոցն ողջոյն ետ՝ մոռացաւ։ Նկրտեաց ի վատթարէն ի բարին. (Լմբ. ի շ. եւ Լմբ. կան. բենեդ.։)
ἑπεκτείνομαι extendor συνέρχομαι congredior ἁγωνιάω , ἁγωνιάζω nitor, certo, sollicitus sum. Ի ներքս իմն կրթիլ. ուժգին բերիլ. ճգնիլ. մրցիլ. թեւակոխել. գուն գործել. ջանալ փութոյ պնդութեամբ.
advancement, progress;
effort, study, diligence.
· Calfa
Նկրտիլն. ձկտումն. բերումն. փոյթ. յառաջադիմութիւն.