irrevocable, irreclaimable;
impenitent;
held in mortmain;
Անդարձաբար.
· Calfa
Անդարձք ի մեղաց. (Համամ առակ.։)
there;
beyond, on the other side;
yonder;
ի քաղաք —, to the city;
— քան, beyond, further than, on the other side of, over;
— քան զծով, beyond the sea.
· Calfa
Անմարմին ի մարմնի, եւ անդր եւս քան զանմարմին. (Համամ առակ.։)
rascally, knavish, roguish, wicked;
foolish, mad.
· Calfa
Դրունս դժոխոց կոչէ զբերանս անսգամիցն. (Համամ առակ.։)
stupid, foolish, senseless, indiscreet.
· Calfa
Անզգօն եւ անկոսնող ազգն հրէից. (Համամ առակ.։)
without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.
· Calfa
Ե՛րթ զօրաւորդ առ անզօրն մրջիւն. (Համամ առակ.։)
inseparable, indivisible.
· Calfa
Պատսպարիմք մարմնով ի քրիստոսի խաչն՝ որպէս յանորիշ զօրութիւն անեղին. (Համամ առակ.։)
nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.
· Calfa
Որպէս քացախ վիրի անօգուտ է. անուանադրութիւնս առնէ ստոյգ յայտ ածել զհին չարութիւնս, եւ զանօգտութենէ մերձակայիս. (Համամ առակ.։)
name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.
· Calfa
Չարն եւ բարին՝ ձեռին անուամբ է գրեալ ի գիրս. (Համամ առակ.։)
va. vn. to disbelieve.
· Calfa
եւ ԱՆՀԱՒԱՏԱՄ ԱՆՀԱՒԱՏԱՆԱՄ որ եւ ԱՆՀԱՒԱՏԵԼ, ԱՆՀԱՒԱՏ ԼԻՆԵԼ. այս ինքն չհաւատալ. թերահաւատել. դժուարիլ ի հաւատալ. չհաւտալ. ինանմամագ. ինանամամագ. ἁπιστέω, διαπιστέω, οὑ πιστεύω. non credo, incredulus sum.
cf. Անհաւատամ.
· Calfa
եւ ԱՆՀԱՒԱՏԱՄ ԱՆՀԱՒԱՏԱՆԱՄ որ եւ ԱՆՀԱՒԱՏԵԼ, ԱՆՀԱՒԱՏ ԼԻՆԵԼ. այս ինքն չհաւատալ. թերահաւատել. դժուարիլ ի հաւատալ. չհաւտալ. ինանմամագ. ինանամամագ. ἁπιστέω, διαπιστέω, οὑ πιστεύω. non credo, incredulus sum.
not fordable;
unfathomable, immense.
· Calfa
Անհուն եւ անթիւ պաշտամամբք. (Յհ. իմ.։)
without voice;
mute, without sound;
consonant.
· Calfa
Անձայն լռութեան փոխադրել կարծեցին զանլռելի իմաստութիւն Աստուծոյ. (Համամ առակ.։)
loss of voice;
aphony.
· Calfa
Ո՞վ իցէ՝ որ անձայնութեամբ բառնայ զհակառակութիւն, եթէ ոչ Որդին Աստուծոյ. (Համամ առակ.։)
inconsiderateness, rashness, temerity.
· Calfa
Ուստի անխորհրդութիւն, անմտութիւն, եւ մահ ժամանեալ. (Համամ առակ.։)
incessant, unceasing.
· Calfa
Զոր ոչ լինի կասուլ կամ ծասքել ատամամբք. անծամ. չիյնէնմէզ.
sincere, candid, frank, ingenuous;
true, loyal, faithful;
sincerely, ingenuously, candidly.
· Calfa
Իսկ Համամ առակ.
that does not eat;
not eaten;
that has nothing to eat, famished.
· Calfa
Անկերակուրք եւ քաղցեալք գտին կերակուր զշնորհսն Աստուծոյ. (Համամ առակ.։)
without share or portion, that does not participate;
bereft, destitute;
— լինել, to be destitute, to be bereft;
— առնել, to deprive.
· Calfa
Հրէայքն անմասն արարին զինքեանս ի Բանէն Աստուծոյ. (Համամ առակ.։)
inseparable, indivisible;
inexplicable, inexpressible.
· Calfa
Մարտքն եւ թշնամանքն անմեկնելի այն էին, որ ասաց, եդից թշնամութիւն ի մէջ քո եւ այլն. (Համամ առակ.։)
the entrance to which is shut;
without entrance;
impenetrable, inaccessible.
· Calfa
Անհաս եւ անմուտ մնաց (դրախտն). (Համամ առակ.։)
unheard of, new, extraordinary;
deaf;
disobedient;
without news, — tidings.
· Calfa
Անլուր իրի պատասխանելն՝ գործ է անզգայական անբանութեան. (Համամ առակ.։)
cf. Անլռաբար.
· Calfa
Անձայն լռութեամբ փոխադրել կարծեցին զանլռելի իմաստութիւն Աստուծոյ. (Համամ առակ.։)
cf. Անխօսութիւն.
· Calfa
Եկաց առաջի ամբարիշտ Պիղատոսի եւ Հերովդի անբարբառութեամբ. (Համամ առակ.։)
avaricious, stingy, grasping, sordid;
դժոխային —, very greedy or insatiable avaricious.
· Calfa
Եւ է տզրուկ՝ միտք ագահաց. (Համամ առակ.։)
free, independent;
freed, affranchised, redeemed, quit, ransomed;
large, vast;
noble;
— Մասիս, the great Ararat;
— առնել cf. Ազատեմ;
— կացուցանել;
to dispense, to exempt;
cf. Ազատաբար.
· Calfa
Մարդս ազատ ի սկզբանէ ստեղծաւ, իսկ ծառայ մեղքն արար. (Համամ առակ.։)
consanguinity;
affinity, alliance by marriage;
analogy, likeness, resemblance.
· Calfa
Որ անկաւն՝ դարձեալ կանգնեցաւ, գալով բանին յազգակցութիւն հողեղինացս. (Համամ առակ.։)
benign, clement, kind, merciful, humane.
· Calfa
Համամիտք իցէք, ազնուագութք, խոնարհք. (Ա. Պետ. ՟Գ. 8։)
savoury;
sweet, agreeable, delicious;
— բանք, agreeable words;
— վայրք, enchanting places;
— յօժարութեամբ, with great pleasure, willingly.
· Calfa
Զեկուցանէ զերկրին զախորժ եւ զվայելուչ վայրացն. (Համամ առակ.։)
to taste of, to relish, to like;
to love, to take pleasure in;
to desire, to aim at;
ոչ —, to take a disgust for or to;
Թէ ախորժէք, if you please.
· Calfa
Է՛ ինչ՝ զոր ախորժեն ուտել, եւ է՛ ինչ՝ զոր ոչ ախորժեն։ Խորհրդով ա՛րբ զգինի. այս ինքն զօգտակար շնորհսն հոգւոյն ախորժեա՛, որպէս այլք զերեւելին ախորժեն գինի։ (Եզնիկ.։ Համամ.։)
ear;
— ծովու, cove, creek;
— ձկան, mussel;
ձգել զականջ ուրուք, to pinch the ear of some one;
to rub his ears;
խնուլ զականջս, to stop one's ears;
ասել՝ խօսել յականջս, to speak in one's ear;
ցաւ ականջաց, ear-ache;
գէջ ականջաց, ear-wax.
· Calfa
Եթէ գոյր արեգականն ականջ։ Զականջն ատամամբքն ի բաց կարէ։ Եհատ սուսերբ զականջն աջոյ. (Եղիշ. ՟Ը։ Խոր. ՟Բ. 18։ Շար.։)
furrow;
— ձգել, to make a furrow, to plough.
· Calfa
Առաքեալքն քաղցր լծովն Քրիստոսի եդին ակօս ի բնութիւնս՝ ի դաշտս մարդկեղէնս. (Համամ առակ.։ (Յորս Ակօս ձգել ասի եւ արջառն ե՛ւ արօրադիր հողագործն։))
wonderful, prodigious, formidable, awful.
· Calfa
Զկնի երիցն գազանաց տեսեալ չորրորդ ահեղակերպ եւ զարմանալի. (Համամ առակ.։)
herbaceous.
· Calfa
Ի մէջ բանջարեղինացն պարարեալ. (Համամ առակ.։)
to vouchsafe, to accept, to receive favourably, to please.
· Calfa
Զայս եւ տէրն աւանդեաց՝ զբարեհաճիլն ամենայն մարդկան. (Համամ առակ.։)
to celebrate, to publish with praise.
· Calfa
Կին գեղեցիկ՝ փոյթ եւ ժրագլուխ՝ բարեհամբաւի եկեղեցի սուրբ. (Համամ առակ.։)
unthankful, ungrateful.
· Calfa
Սիրտ բերկրեալ բարեմոռաց ոչ առնէ զանձն իմաստնոյ. (Համամ առակ.։)
to absent one's self, to go away.
· Calfa
Ինքեանք բացակային ի մեղացն գնացից. (Համամ առակ.։)
cf. Բաւական լինել.
· Calfa
Տունս այս (աշխարհ) առ ի բնակութիւն արարչին ոչ բաւականացաւ. (Համամ առակ.։)
blearedness.
· Calfa
Աղտն եւ ժանգն եւ բիժն արծաթոյն ի վկայութիւն տանջանացն ներգործեալ. (Համամ առակ.։)
to produce, to cause;
to spread;
to pour.
· Calfa
Ակն աղբերն ի հօրէ բղխեալ բանն. (Համամ առակ.։)
dwelling, lodging, residence, abode, station.
· Calfa
Ուր բնակետղն է անբաւ բիւրոց բնակելոցն ի լոյս. (Համամ առակ.։)
natural, innate;
— յօժարութիւն, temper, inclination.
· Calfa
Բնաւոր էիցս ընդ էին ճշմարտի. (Համամ առակ.։)
whore, prostitute, strumpet, street-walker.
· Calfa
Բոզ հերձուածողքն, բոզ փառասէրքն, բոզ ամենայն լկտութեան հնարք. (Համամ առակ.։)
whoremonger, whoremaster, that keeps a strumpet, that frequents brothels, lewd, lecherous, lecher.
· Calfa
Ամենայն արբեցող եւ բոզաբոյծ աղքատասցի. (Համամ առակ.։)
adj. s. all total, entire;
garland, crown, circle;
bud, button;
environs;
— գիր, primer.
· Calfa
Ի նօտոսացն, այն որ յաներեւան բոլորէն բերեալ, համամարտ է ապարքտիոյ. (Արիստ. աշխ.։)
cf. Բռնադատեմ.
· Calfa
Պահեցին զաւանդն բռնազբօսելով ի նոստ համակ զվայելչականն՝ որ պահիւր. (Համամ առակ.։)
cf. Դիմագրաւ լինիմ.
· Calfa
Եւ նոքա դիմագրաւեալք առ այն ոչինչ կարէին տալ պատասխանի. (Համամ առակ.։)
cf. Դիմագրաւ լինիմ.
· Calfa
Եւ նոքա դիմագրաւեալք առ այն ոչինչ կարէին տալ պատասխանի. (Համամ առակ.։)