Definitions containing the research ընդել : 137 results

Ճարտասանական, ի, աց

adj.

oratorical;
—ն, cf. Ճարտասանութիւն.

· Calfa


Կիրթերասան

adj.

well-bitted, soft-mouthed, docile, subdued, tractable.

· Calfa


Մած

adj.

glued together, joined;
adhesive, sticking, adherent;
curdled, coagulated;
dense, compact.

· Calfa

NBHL (1)

συνεχής, πηγνύμενος continuus, coagulatus ἑμπλόκιον implexum, torques. Արմատ Մածանելոյ, իբր Մածեալ, այսին հոծեալ, թանձրացեալ. կպած, կպչուն. եւ Կից. յարեալ. յեռեալ. ընդելուզեալ. իրարու փակած.


Մանուած, ոց

s. fig.

spinning;
twisting;
weaving;
turn, bend, winding;
winding, complication, intricacy, intrigue, entanglement;
— բանից, ambages, circumlocution, circuit, roundabout way;
beating about the bush, circumlocutory speech;
— մտածութեանց, caprice, whim, fancy, freak;
— ականջաց, helix, the outer margin of the ear.

· Calfa

NBHL (1)

Գերակայ գագաթան ընդելուզին մանուածովք շարամանեալք արքայիցն (քարինք պատուականք). (Մագ. լ։)


Հիւսածոյ, ից

adj.

woven, plaited.

· Calfa

NBHL (1)

Միթէ եւ կոյսն հիւսածո՞յս եւ ընդելուզեալս մարգարտով զգենուցու. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)


Հիւսեմ, եցի

va. fig.

to weave;
to plait;
to braid;
to twist, to enlace, to entwine, to intertwine;
to knit;
to compose, to write;
— զնենգութիւն, to hatch wickedness, to frame or get up a plot, to machinate, to devise.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԻՒՍԵՄ որ եւ ՀԻՒՍՈՒՄ, սի. πλέκω, συμπλέκω plico, complico, necto, connecto, torqueo διατάσσω dospono. Հիւսս առնել. հիւթել. նիւթել. ոլորել. բոլորելով շարամանել. ընդելուզանել. կցել. զօդել. յարմարել. հուսել.


Հաւասարեմ, եցի

va. vn.

cf. Հաւասարեցուցանեմ;
cf. Հաւասարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ միշտ վայրաբնակ լինելով՝ ընդ անձեռնընդելսն հաւասարէ. (Պիտ.։ (որք մարթին ձգիլ եւ ի յաջորդ նշ։))


Հեզացուցանեմ, ուցի

va.

to render mild, affable, pleasing, agreeable, to soften, to appease, to pacify, to calm, to quiet.

· Calfa

NBHL (1)

πραΰνω, καταπραΰνω mitem a mansuetum reddo, mulceo, mitigo. Հեզ առնել. հանդարտել. ամոքել. ընդելացուցանել. մեղմել. կակղել.


Ձգտեցուցանեմ, ուցի

va.

to stretch, to extend, to distend, to draw;
to tighten, to stiffen.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ յանընդելական մեծամեծս ձկտեցուցանէին. (Ագաթ.։)


Ձեռնասուն

adj. s.

nourished, brought up by hand;
nursling, pupil, scholar;
creature.

· Calfa

NBHL (1)

θρεπτός alumnus եւ χειροήθης mansuetus, cicur. որ եւ ՁԵՌՆԱՍՈՒՆ. Ի ձեռս սնեալ, եւ դաստիարակեալ. աշակերտ. սան. եւ Ձեռնընդել.


Յախճապակեմ, եցի

va.

to cover or ornament with porcelain;
—եալ յատակ, tessellated pavement;
—եալ յօրինուած, tessellation;
mosaic.

· Calfa

NBHL (1)

Յախճապակօք ընդելուզանել. մանրամասամբք քարանց յօրինել.


Յակնթակապ

adj.

studded or set with hyacinths.

· Calfa

NBHL (1)

Յակինթ ակամբք կապեալ՝ յեռեալ՝ ընդելուզեալ.


Յանգուցանեմ, ուցի

va.

to draw on, to win, to attract, to charm, to captivate, to reconcile, to conciliate, to appease, to calm;
to conclude, to terminate, to finish;
յինքն — զսիրտս, to steal hearts, to win, to conciliate;
յինքն — զոք, to win or bring over.

· Calfa

NBHL (1)

Զամուսնութիւն յարդարեաց, եւ առ ծնգեալսն սիրելութեամբ զկեանսն յանգոյց. յն. ընդելացոյց. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Յանգչիմ, եայ

vn.

to be attached or affectioned to, to get fond of, to conceive an affection or liking for;
to repose, to cease.

· Calfa

NBHL (1)

(զկատարեալն եւ զանցեալն ի փոխ առնու ի բայէս Յանկիմ, Յանկուցանիմ, եւ այլն) - ՅԱՆԳՉԻՄ ՅԱՆԿՉԻՄ. καταπαύομαι, ἑπαναπαύομαι quiesco, requiesco ἑθίζομαι, νομίζω adsuefio. Հանգչիլ. հանդարտել. յարիլ. յենուլ. կապիլ ի սէր. ընդելնուլ.


Յանկարծաթափ

adv.

all at once, suddenly, impetuously, precipitately, inconsiderately, rapidly.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ անդէն եւ անդ յանկարծաթափ՝ ըստ զօրութեան հոգւոյն զնորընծայսն յանընդելական մեծամեծս ձկտեցուցանէին. (Ագաթ.։)


Նախընտել

adj.

very familiar, intimate.

· Calfa

NBHL (2)

ՆԱԽԸՆՏԵԼ կամ ՆԱԽԸՆԴԵԼ. Կարի ընդել. ընտանի մերձաւոր. ի սկզբանէ անտի ընտելացեալ.

Յակոբոս իբրեւ զնախընտել պաշտօնեայ ի տանն Յովսեփայ։ Յակոբոս տեառնեղբայր իբր նախընդել սպասաւոր (տիրամօր կուսի). (Լմբ. վերափոխ.։)


Յառաջակրթակ

adj.

familiarized or tamed beforehand.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջագոյն կրթեալ, ընդելացեալ.


Յառնեմ, յարեայ, արի, յարուցեալ

vn.

to rise, to arise, to get up, to rise or stand up, to rise again;
to awake, to be roused, to wake out of sleep;
to resuscitate, to come to life again, to live again;
— ի մեռելոց, to rise from the dead;
— ի վերայ, — ընդդէմ, —ոսոխ հակառակ ուրուք, to rise against, to rebel or stand up against, to revolt, to mutiny;
անդրէն —, to rise anew, to get up again;
յարեաւ միւս եւս խնդիր, another question arose;
արի՛, arise !
;
օ՛ն արիք, get up !
արիք ընդառաջ նրան, go to meet him;
յարեաւ յաթոռոյն, he rose from his seat, he got up from his chair.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ յարիցէ՞ ի նա պատուէրն, եւ ընդելանիցի՞ ընդ նմա. (Եփր.) ծն. իմա՛ ելանիցէ, եւ կամ ընթերցի՛ր՝ յարիցի։


Յեռում, ռի

va.

to set, to mount, to enchase, to stud;
to fit in, to mortise;
to connect, to join, to link, to concatenate, to tie, to attach;
to insert, to interpolate, to intercalate;
to compose, to weave, to entwine;
— մարգարիտս, to string pearls;
— ընդ պատուհանն, to loll out of window;
— առ եղբայր իւր, to visit one's brother, to pay him a visit.

· Calfa

NBHL (1)

περιθέω, περιτίθημι, ἁρτέω , συνάπτω circumpono, apto, connecto, suspendo, appendo եւ այլն. (լծ. յարել, յիրել, յերիւրել) Շարայարել. յարմարել. յարագրել. ընդելուզանել. ագուցանել. զօդել. անցուցանել զիմն ընդ ծակ, կամ զծակեալն ընդ այլ ինչ. շարել, կցել, հագցընել, փակցընել. միացընել, անցընել, կպցնել.


Յեռումն, ման

s.

setting, mounting, enchasing;
fitting in, mortising;
insertion, intercalation;
connexion, concatenation.

· Calfa


Մգլահոտ

adj.

musty, having a musty smell.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ էին ընդելք գէջ եւ դաժան՝ շնչարգել եւ մգռահոտ օդոյ երկրին. (Առաքել պտմ.։)


Մոցեմ, եցի

va.

to remove, to put or set aside, to separate;
— ի կաթին սովորութենէ, to wean.

· Calfa

NBHL (1)

Զերնջոցն զորթսն անջրպետեալ քեցիցեն, զի ժամանակաւ ընդելուզանիցեն (իմա՛ ընդելացուսցեն) մոցել ի կաթինն սովորութենէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)


Մարգարտայեռ

cf. Մարգարտաշար.

· Calfa

NBHL (1)

Յեռեալ կամ ընդելուզեալ մարգարտովք.


Մարգարտաշար

adj.

strung with pearls.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկեհուռ եւե մարգարտաշար ընդելուզեալ հանդերձ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Մարդացուցանեմ, ուցի

va.

to humanize, to civilize;
to familiarize, to tame.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ առնել (որպէս դնի ի յն). ընտանեցուցանել զանընդելս.


Համբոյր, բուրից

s. fig. gr. adj.

kiss, embrace;
*buss;
sweetness, affability, familiarity;
union, joint, joining together;
spondee;
sweet-tempered, affable, benign, gentle, mild, meek;
propitious, favourable;
agreeing, unanimous;
— ձեռաց, hand-kissing;
յուդայի, մատնչի, a traitor's kiss;
— տալ ումեք, to embrace, to kiss;
to buss;
տալ միմեանց — խաղաղութեան, to give the kiss of peace;
ի — ածել, to familiarize, to tame, to domesticate;
հաշտ եւ — առնել, — յարդարել, to appease, to calm, to pacify, to reconcile;
գալ ի —, to get or grow tame, familiar, to be tamed;
— եւ կամակ բարս ստանալ, to be good-tempered, gentle, amiable.

· Calfa

NBHL (1)

(Գազանք) մարդկեղէն արուեստիւք պատրեալ՝ բազում անգամ գան ի համբոյր (յն. ընդել լինին)։ Զառիւծս ողոքես, եւ ի համբոյր ածես (յն. ձեռնընդել առնես). եւ զքո ցասումդն քան զառիւծուն վայրենագոյն կազմես։ Ձի ամեհի, եւ գազան վայրենի ... ի համբոյր գայցէ։ Տիրեմք նոցա, եւ ի համբոյր ածեմք. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. տիմ. Ոսկ. փիլիպ.։)


Լուսաւորագոյն

adj.

very luminous, most splendid;
—, —ս ad. clearly, evidently, in the clearest manner.

· Calfa

NBHL (1)

Զի քեզ լուսաւորագոյնընդելուցանիցես պսակ։ Լուսաւորագոյն եւսառաջնորդութիւն զազգի զայլոց գտանել։ Որ քան զճառագայթսն եւ լուսաւորագոյն էր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 18։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 12։ եւ Ոսկ. գով. պօղոսի.։)


Թեւակոխեմ, եցի

vn. fig.

to flap, flutter or beat the wings, to soar up, to wing one's flight, to spread the wings for flight;
to try, to endeavour, to compel one's self to, to apply one's self to, to do without help;
to occupy one's self with;
to undertake, to follow;
— ի, to be bordering on;
յապստամբութիւն —, to insurge, to revolt;
յուսմունս —, to give one's self up to study;
— զմիմեամբք, to help mutually or one another, to assist each other;
ի տուրեւառս —, to devote one's self to commerce.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԵՒԱԿՈԽԵՄ ԹԵՒԱԿՈԽԻՄ. πτερύσσομαι, πτερύομαι alis latera ferio, gestio πειράζω tento μελετάω exerceo me, curo, sollicitor ἑπιτηδεύω, -ομαι studeo, operam do Իբրու թեւօք կոխել եւ հարկանել զկողս՝ առ փութով յառաջ խաղալոյ. կամ բաբախել զթեւս. այն է Գուն գործել. ջանալ, հնարիլ, ձկտիլ. թեկն ածել. թեւածել. իղձ լինել. կամիլ. բերիլ. դիմել ջանիւ. նկրտիլ. կրթիլ. ընդելանիլ.


Համաբնակ

cf. Բնակակից.

· Calfa

NBHL (1)

Անասնոցն, եւ մանաւանդ սննդակցաց եւ համաբնակացն մարդկան։ Աղաւնի ձեռնընդել եւ համաբնակ մարդոյ։ Տնակից եւ խորանակից եւ համաբնակ. (Փիլ. յորմէ եւ Պիտ.։)


Համազգի, գւոյ, գեաց

adj.

of the same nation, family, kind or sort;
national;
related;
homogeneous.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռն մարմնոյ ընդելաբար ընդ համազգեացս խօսելով. (Բրս. ծն.։)


Համասնունդ

cf. Համասուն.

· Calfa


Կրկնեմ, եցի

va.

to double, to redouble, to increase;
to fold, to plait, to turn down or in;
to tell or say again, to repeat, to reiterate;
to reply, to rejoin, to resume;
ստէպ — զբանն, to inculcate;
— ցաւոց, to relapse.

· Calfa

NBHL (1)

Զանընդել գազանն ի խոտորմանէն կրկնել. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)


Տ (dioun)

s.

the thirty first letter of the alphabet, and the twenty fifth of the consonants;
four thousand, four thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

cf. Բաղաձայն տառ՝ անուանեալ Տիւն (կամ տի-ուն), ի կարգէ անձայնից՝ իբր նուրբ կամ լերկ քան զլծորդ իւր, որ է դ. որ եւ մեղմի երբեմն որպէս տ. վասն որոյ անխտիր գրի՝ բանտ, բանդ. արգանդ. արգանտ. ընտել, ընդել. դոփել, տոփել. որպէս եւ դրամն է տրամ։


Սիրելութիւն, ութեան

s.

loving;
amiability, kindness, love, affection, tenderness, sympathy, fellow-feeling.

· Calfa

NBHL (1)

Խօսակցութիւն կանանց, եւ սիրելութիւն, եւ ընդելութիւն. (Տօնակ.։)


Սխրագործ

adj.

working or doing wonders, enchanting, astonishing, wondrous, prodigious, stupendous.

· Calfa


Վայրաբնակ

adj.

living in the open air;
wild, savage;
deserted, uncultivated;
լինել խորանաւ ի —ս, to dwell in tents.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաւնին ոչ միշտ վայրաբնակ լինելով՝ ընդ անձեռնընդելսն հաւասարէ. (Պիտ.։)


Վայրագ, աց

adj.

ferocious, fierce, wild, savage, inhuman, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Անձեռնընդել վայրագիդ։ Ի գազանաբարոյ վայրագսն. (Պիտ.։)


Վայրենութիւն, ութեան

s.

savage nature, inhumanity, fierceness, ferocity, cruelty, brutality.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγροικία, ἁγριότης rusticitas եւ ferocitas, atrocitas. Վայրենի գոլն. կատաղութիւն. գազանութիւն. անընդելութիւն. անմարդութիւն. ամեհութիւն, եւ Ամայութիւն. օտարութիւն. գեղջկութիւն.


Վարդապետոց, աց

s.

school.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ վայրենեացն (յանասնոց) եւ անձեռնընդելացն պատահեցին ոմանք ի վարդապետոցսա, զի գային ընտանացեալք. (Փիլ. լիւս.։)


Վարժեմ, եցի

va.

to exercise, to train, to inure, to bring up, to form, to instruct, to tutor, to accustom, to use, to cultivate;
— զերիվար, to break in a horse;
— զանձն, cf. Վարժեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁσκέω exerceo παιδεύω instituo, erudio, doceo, educo διαχειρόω , διαχειρίζω manuduco, rego, tracto. Վարժ եւ փորձ եւ կիրթ կացուցանել. մարզել. կրթել. հարհանգել. խրատել. դաստիարակել. փորձել. ընդելացուցանել. սանձել. վարժեցնել .... որպէս եւ պրս. վերզիտէն, է վարժիլ, սովորիլ.


Սովոր, ից

adj.

accustomed, used to, inured, trained;
customary, usual, habitual, wont;
familiar;
— լինել, to be accustomed or used to;
որպէս — էր, as he was wont to, as he was in the habit of.

· Calfa

NBHL (2)

Սովորս եւ ընդելս եւ բարեկամս. (Փիլ. տեսական.։)

ՍՈՎՈՐ. Սովորական ինչ. ընդելական. հասարակ. յաճախեալ.


Սովորական, ի, աց

adj.

usual, common, ordinary, customary, habitual, familiar.

· Calfa

NBHL (1)

Սովորականաւ ընդելականաւն հաւատասցեն երկիրպագանել խաչին փայտի։ Յաղթեսցէ սովորական ցանկութեանցն. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Է։)


Ընգելուզումն, ման

s.

cf. Ընդելուզուած.

· Calfa


Ընտանասուն

cf. Ընտասուն.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդասուն. ընտանի սննդեամբ. ընդել սնեալ. յն. ընդելագոյն.


Ընտանեգոյն

adj.

very familiar;
proper.

· Calfa

NBHL (1)

Չարութիւն, որ զընտանեգոյնն բնութեամբ կենդանի զմարդ՝ անձեռնընդել եւ վայրենի գործ է. (Փիլ.։)


Ընտանեկան

adj.

familiar;
— կեանք, domestic life.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՆՏԱՆԵԿԱՆ կամ ԸՆԴԱՆԵԿԱՆ. Ընտանի, եւ ընդել, հեզիկ.


Ընտանենամ, եցայ

vn.

to familiarize one's self, to grow tame, familiar with, to keep company, to frequent, to communicate;
to get inured, to accustom one's self;
անապատի —, to be accustomed to a hermits life;
— կանոնի հաւատոց, to observe the precepts of the Faith.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՆՏԱՆԵՆԱՄ կամ ԸՆԴԱՆԵՆԱՄ. οἱκειοῦμαι, ἠμεροῦμαι familiaris vel domesticus reddor, adjungor, concilior, mansuefio որ եւ ԸՆՏԱՆԱՆԱՄ, կամ ԸՆԴԱՆԱՆԱՄ. Ընտանի, եւ ընդել լինել. մերձաւոր, եւ վարժ գտանիլ. կցորդիլ. մօտիկ ըլլալ, մասնակցիլ.


Ընտանեցուցանեմ, ուցի

va.

to render familiar, to tame, to civilize, to humanize;
to accustom.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՆՏԱՆԵՑՈՒՑԱՆԵՄ կամ ԸՆԴԱՆԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. οἱκειόω , ἠμερόω familarem reddo, concilio, adscisco, mansuefacio որ եւ ԸՆՏԱՆԱՑՈՒՑԱՆԵԼ կամ ԸՆԴԱՆԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ ընտանենալ կամ ընդելնուլ. ընտանի եւ մերձաւոր կացուցանել. յանկուցանել. ընդելացուցանել. հեզացուցանել. հանդարտել. մօտիկցնել. եւ վարժեցնել.


Ընտանի, անւոյ, անեաց

adj. s. familiar, domestic;
proper;
native;
tamed;
intimate, friend, relation;
domestic;
—ք, family;
հայր —նեաց, the father of a family;
— պատերազմ, intestine strife, domestic broils;
civil war;
— գաւաճան, թշնամի, traitor, intestine foe;
— հաւատոյ, faithful to the Truth;
— լինել գորց, to be familiar with, or versed in literature.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՆՏԱՆԻ. ἤμερος, ἠμερώτατος cicur, mansuetus, domesticus իբր Ձեռասուն, ձեռնընդել, ընտել, տնական, ո՛չ վայրենի (կենդանի, տունկք, եւ այլն)


Ընտանութիւն, ութեան

s.

familiarity, confidence, communication, frequeutation;
habit;
intimacy;
friendship;
— ընդ կնոջ, carnal intercourse with a woman;
յ— կոչել, to domesticate, to tame.

· Calfa