cf. Եռանկիւնի.
· Calfa
Ունի յինքեան տասնեակն զերեկանկիւնիցն յատուկ առանձնաւորութիւնն։ Երկերիւրդ բաղկացաւ ի չորից երեքանկիւնեաց։ Երեքանկիւնք են չորք այսոքիկ. (՟Ա. ՟Գ. ՟Զ. ՟Ժ. որ լինին ՟Ի. Փիլ.։)
that belongs to Tripoli, or to the three towns.
· Calfa
τρίπολις triplex urbs, regio tribus urbibus constans Ուր իցեն երեք քաղաքք միացեալք. որ եւ է յատուկ անուն Տրիպօլիս. դառապօլուս.
roosting place, perch;
bar, stake for supporting vines;
*swing;
see-saw.
· Calfa
Իսկ ՀԱՒՈՒՑ ԹԱՌ, նմանութեամբ իւիք է յատուկ անուն վանաց հանդէպ Գառնւոյ։
even;
conjoined, united, equal, alike, similar;
level, without odds, equally;
close to;
conjointly, with, together;
pair, couple;
—ք, —ք կշռոց, balance;
a coach and two or four;
— պարանոցին, nape of the neck;
— մի եղանց, a yoke of oxen or bullocks;
—ք իշոց, a couple of asses;
—ք կաքաւուց, ատրճանակաց, brace of partridges, of pistols;
— մի կօշկաց, a pair of boots;
—, — ընդ, directly, forthwith, as soon;
— ընդ բանին եղեւ, no sooner said than done;
—ս —ս, in pairs, by twos, two and two.
· Calfa
Քանոյն մանաւանդ եղիցի յատուկ՝ զոյգ եւ անզոյգ ասիլ. այսինքն հաւասար եւ անհաւասար. (Արիստ. քանակ.։)
essence, reality, substance, truth;
essential, real, effective, true;
besides, moreover;
but, still, yet;
in fact, really;
even;
as for, as to;
զիսկն գիտել, զիսկն ասել, to be thorougly acquainted with;
to tell the simple truth;
to exhaust a subject;
մեզէն — լուաք, we ourselves have heard;
ինձ — գլխովին, to me;
to myself;
բնաւ — ոչ, not at all;
բնաւ — զի՞ լսէք նմա, why do you listen to him ? չէ եւ չէ —, by no means, in no way whatever;
յայտ —է, it is palpable, evident, clear;
— ես, for me, as for me;
— վասն, as for;
— եւ —, in a moment, soon, speedily, immediately, instantly, directly, forthwith;
truly, in effect, really.
· Calfa
ԻՍԿ. ա. որ եւ ԻՍԿԱԿԱՆ. Էական. ի բնէ գոյացական. բուն. յատուկ. բնիկ. ստոյգ. Ճշմարիտ եւ. հարազատ.
real, effective, true, essential, natural, proper;
the Eternal, the Everlasting One.
· Calfa
οὑσιώδης substantialis Էական. բուն. յատուկ. սեպհական. եւ Անեղ. րենական. եւ Որ էն. իսկապէս էական.
his, her;
his own;
—ով անձամբ, personally, in person;
իբրեւ —ոյ հայէր մեծութեանն, he considered riches as belonging to himself;
— առնել, to be appropriated;
cf. Իւրացուցանեմ;
յ— վերայ or ի վերայ —, on him;
—քն, his relations, friends, dependents.
· Calfa
his own, his.
· Calfa
Իւրական է (այսինքն յատուկ է) յաւիտենին՝ հինն եւ անայլայլելի (գոլ). (Դիոն. ածայ.։)
his, his own.
· Calfa
Որ ինչ է իւր սեպհական. ինքնուրոյն. յատուկ. բուն. հարազատ. իւրոյին. իւր.
straits, channel;
isthmus;
pass.
· Calfa
Հասանէ ի նեղուաս քափսորայ, եւ պաշարեաց զնոսա. կամ է իբր նեղուածք, եւ կամ յատուկ անուն.
small quantity of gold;
gold mine.
· Calfa
χρυσίδιον, χρυσίον, χρυσηΐς , χρυσίτης, χρυσῖτις aureolus, -la, auri colorem referens. Ոսկի փոքրիկ կամ ազնիւ եւ սիրելի. եւ ոսկեղինիկ. ոսկեղէն կամ ոսկւոյ նման ինչ. որպէս եւ յատուկ անուն կնոջ, եւ տեղւոյ. ոսկիեկ.
distinct, separate;
different, other;
separately, apart;
— —, separately;
distinctly.
· Calfa
χωρίς seorsim ἱδίως proprie ἵδιος proprius διάφορος diversus παρηλλαγμένος distinctus, alienus. որ եւ ՈՐՈՇ. եւ իբր ռմկ. ուրիշ. (Արմատ բայիս Որոշել, որ է ըստ յն. օրի՛զօ, ի բառէս օ՛րօս, եզր, սահման, լեառն) Որոշեալ. զանազանեալ. զատուցեալ. ուրոյն. մեկուսի. այլ. յատուկ. օտար. զատ.
like, the same;
—, զ—, cf. Նոյնպէս.
· Calfa
Թէ միշտ նոյնօրինակ է, ոչ է չար, քանզի միշտ նոյնօրինակն՝ բարւոյ է իւր (այսինքն յատուկ). (Դիոն. ածայ.։)
to join together, to conjoin, to unite.
· Calfa
հասարակայն (փոյթ) շաղկապէ, եւ յատուկն օձտէ զքաղաքն, (Պղատ.օրին. ՟Բ։)
food, nourishment, victuals.
· Calfa
Եւ զգաւառն յուտեստի պատրաստութիւն համբարաց թողոյր բերդին։ Մինչդեռ թագաւորն արշակ ի կողմանսն ստորին գաւառացն յանգեղ տան էր յուտեստ». կարծի լինել տեղի արքունի ռոճկաց՝ իբր յատուկ անուն։
separately, apart, aside, privately, severally;
without, except, excepting, save;
separate, different, distinct;
peculiar, particular, private, own, special, individual, proper;
— —, separately, distinctly.
· Calfa
ՈՒՐՈՅՆ. ἵδιος proprius. Իւրական. իւր. յատուկ. սեպհական. առանձնական. զանազանեալ. մախսուս.
Մինդ յիսկութենէ՝ տեսակ առանձին, ոգի տիրական, ուրոյն կերպարան՝ կատարելութեան». այսինքն յատուկ եւ զանազանեալ դիմաւ կամ անձամբ. (Նար. գանձ հոգ.։)
Զոմն մարդն ծանօթագո՛յն բացատրեսցէ՝ մարդ բացատրելով, քան թէ կենդանի. քանզի սա առաւե՛լ ուրոյն ուրումն մարդոյ, իսկ նա հասարակագոյն։ Ոչ է այս ուրոյն գոյացութեանն, այլեւ այլոցն։ Քանոյն մանաւանդ եղիցի ուրոյն յատուկ՝ զոյգ եւ անզոյգ ասիլ։ Ուրոյն յատուկ լիցի որակութեան՝ նմանն եւ աննման ասիլ ըստ ինքեան. (Արիստ. ստորոգ.։)
roe-buck.
· Calfa
Չորքոտանեաց վայրենեաց մաքրագունից անուանեալ է սեռաբար երէ. իսկ յատուկ ի նոցունց՝ շիկերեայ (կամ շիկերէ)։ Ընտանի ոչխար, եւ վայրենի՝ շիկերեայ. այսոքիկ օդեաց արական. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)
cf. Որպէս.
· Calfa
Տեսակ, հի՛կէն, մարդ. եւ տարբերութիւն, ո՛րպակ, բանական. եւ յատուկ, հի՛բար, ծիծաղական. (Պորփ.։)
common, public;
cf. Հասարակ.
· Calfa
Ի հասարակաց հաւանութենէ։ Ի հասարակաց համարուէ։ Վասն օգտի հասարակաց։ Զհասարակաց օգուտ ի մէջ մատուցանել։ Զհասարակաց օդն ձգեցի յիս։ Ըստ հասարակաց հաւատոց։ Վասն մերոյ հասարակաց փրկութեանն։ Էր նոցա մենայն ինչ հասարակաց։ Ունէին զամեայն ինչ հասարակաց եւ այլն։ Քաղաքականն առ քաղաքավարութիւն՝ ո՛չ յատուկ, այլ զհասարակացն դարմանել հարկէ. զի հասարակացն շաղկապէ, եւ յատուկն օձտէ զքաղաքն. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)
legitimate, authentic, genuine;
true, frank, sincere;
intimate, cordial;
related, near, familiar;
brother;
հարազատ որդի, legitimate son.
· Calfa
ՀԱՐԱԶԱՏ. Սեպհական ինչ. յատուկ. բուն. ճշմարիտ. անխարդախ. յար եւ նման. ընդակից. մերձաւորագոյն.
to ask, to inquire, to interrogate, to question;
— ի տեառնէ, to consult the Lord;
— զողջունէ ուրուք, to ask news of, or about some one;
— զումեքէ ի խաղաղութիւն, to salute with gentle words;
— զոք բանիւք բազմօք, to overload with questions.
· Calfa
mixed, compound;
confused, in disorder;
complicated, indistinct;
impure, obscene, lewd;
confusedly, indistinctly;
together, conjointly;
mixture, conjunction;
coition, copulation, coupling, pairing, rut, rutting;
ի խառնս լինել, to be in rut, on heat, in pairing time;
ի —ս գալ, to pair, to couple, to leap, to mount, to cover;
ածել ի —ս, to yoke, to match, to pair, to couple, to join together.
· Calfa
Առ որ ի բարութեանց խառնից քաղցրութեանց՝ յատուկ համս չար։ Ոչ յոլովից խառնից ի մի եկելոց՝ զանազան ծաղկանց. (Նար. ՟Ժ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)
confusedly, tumultuously, disorderly, at random, right and left, right or wrong, helter-skelter, pell-mell;
— բանք, rigmarole;
— խօսել, to bungle, to stammer out.
· Calfa
Ոչ յատուկ վասն քրիստոսի, այլ խառնիխուռն եղեւբարբառն. (Շ. մտթ.։)
surname;
title.
· Calfa
Մականուն է, որ եւ երկանուն կոչի, որ հանդերձ այլով իսկիւ (այսինքն յատուկ անուամբ) ի վերայ միոյ ասացեալ է. ո՛րգոն, բաներեգէս յովհաննէս, եւ ձայն գոչման յովհաննէս. (Թր. քեր.։)
accessory, additional.
· Calfa
Անունն երկակի է, կա՛մ եղուտ, կամ մակեղուտ. եւ սա ասի մակեղուտ ամենայն պատահումն՝ որ յէութեան (այսինքն ի գոյացութեան) ունի զգոլն։ Մակեղուտն եթէ բազում բնութեան պատկանի, պատահումն լինի. իսկ եթէ միոյ բնութեան պատկանի, յատուկ լինի՝ որ էր մակեղուտ. որպէս յոժամ մարդոյ ասեմք յատուկ գոլ զծիծաղականն։ Մակեղուտ է, որպէս սեաւն, սպիտակն։ Պատուականագոյն է եղուտն քան զմակեղուտն։ Եղուտքն յեղտիցն լնանին, եւ ոչ ի մակեղտիցն. (Անյաղթ պորփ.։)
fire-temple.
· Calfa
Իբր Հուր բագնի, կամ բագին հրոյ. որպէս յատուկ անուն ատրուշանի.
red-seeded (pomegranate).
· Calfa
Կարմրահատ հրահատ. (Մագ. ՟Ը։ Է եւ յատուկ անուն մարդոյ։)
the twenty first letter of the alphabet, and the sixteenth of the consonants;
three hundred, three hundredth.
· Calfa
Յ. Դնի ի սկիզբն յատուկ անուանց ուր ուրեք յայլ լեզուս իցէ ի ՝ յառաջ քան զայլ ձայնաւոր. զոր օրինակ Յակոբ յեսու, յովբ, եւ այլն։ Ուստի ի Քեր. երզն. յովհաննէս՝ գրի նաեւ իովհաննէս, զի յայլ լեզուս ասի իօհաննէս, կամ եօաննէս։
Յ. Երբեմն եւ ի մէջ յատուկ անուանց, իմա՛ ընդ երկուց ձայնաւորաց՝ մտանէ զօրութեամբ առ քաղցրութեան հնչմանց. զոր եւ ոմանք ներգործութեամբ գրեն, այն է ասելն Արիստակեայ գրչի.
following, next, posterior, subsequent.
· Calfa
Անտի չուեցին ի գադգադ, եւ ի գադգադայ յետակայ յերկիր վտակաց ջուրց. է յատուկ անուն տեղւոյ. յն. էդէվա՛թա։
letter, writing, missive, despatch, epistle;
ցանկալի, երկայն, սիրալիր —, a pleasant, long or chatty, charming letter;
երկտող —, a few lines, a note;
քառիջեան —, a letter of four pages;
թուղթ —ի, letterpaper;
կշիռ —աց, letter-balance;
տուն —աց, post-office;
— կանխավճար, postpaid;
— գրել, ընդունել, to write, to receive a letter;
տալ զ— to send a letter;
փրկանաւորել զ—, to frank, to prepay, to pay the postage of a letter;
թելադրել, ստորագրել, կնքել զ—, to dictate, to sign or subscribe, to seal a letter.
· Calfa
Զաղբիւրն նամակաց. ((եբր. աղբիւր գրոց. յատուկ անուն է քաղաքի). Յես. ՟Ի՟Ա. 29։)
to be appropriated, separated, distinguished.
· Calfa
Որոշիլ որպէս յատուկ եւ սեպհական. սեփականիլ. եւ տիրապէս եղանիլ.
own, essential.
· Calfa
ἱδιότατος, εἱδικώτατος propriissimus, specialissimus. որ եւ ՅԱՏԿԱԳՈՅՆ. Կարի յատուկ. տիրապէս սեպհական. որպէս մարդոյ՝ բանականն.
property, attribute, particular, peculiarity, peculiar character;
— լեզուի, the character or genius of a language.
· Calfa
ἱδιότης proprietas. որ եւ ԱՌԱՆՁՆԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ. Սեպհականութիւն. հանգամանք. որ ինչ յատուկ եւ սեպհական իցէ ումեք կամ իմիք.
always present;
inherent, innate, inborn.
· Calfa
Որպէս ամենայնին եւ միշտ յարագոյ է յատուկն, այսպէս եւ անանջատական պատահումն։ Յատուկն՝ միայնում տեսակի յարագո՛յ է, որպէս ծիծաղականն մարդում. (Պորփ.։)
cf. Յարառոցեմ.
· Calfa
(Տարբերութիւնք հասարակք եւ յատուկք) յենթադրութեան յարառոցին. իսկ յատկեղքն ի սահմանս. (Անյաղթ պորփ.։)
to assume together;
to employ, to make use of continually.
· Calfa
(Տարբերութիւնք հասարակք եւ յատուկք) յենթադրութեան յարառոցին. իսկ յատկեղքն ի սահմանս. (Անյաղթ պորփ.։)
all powerful, omnipotent;
very strong, of a great force;
powerful, potent, mighty.
· Calfa
μεγαλοσθενής, μεγασθενής (որ եւ յատուկ անուն՝ մեգասթենէս պատմիչ) praevalens, magnae virtutis, fortissimus. Ոյր զօրութիւնն է մեծ. որ մեծապէս զօրէ. կարօղ յոյժ. հզօր. հզօրեղ. ամենազօր. քաջայաղթ.
consoling, consolatory;
consoler, comforter;
cf. Մխիթարութիւն;
— լինել՝ տալ՝ մատուցանել, to comfort, to console, to solace;
— ինչ առնել մտաց, to flatter, to adulate, to wheedle, to coax, to allure.
· Calfa
որ եւ իբրեւ յատուկ անուն, ՄԽԻԹԱՐ, այ. παράκλησις, παραίνεσις consolatio, admonitio. Մխիթարութիւն. սփոփութիւն. արգահատանք. քաջալերութիւն. յորդոր. ախտակցութիւն. կարեկցութիւն. մխիթարանք.
s. bot. meum, meum Athamaticum, spignel, foeniculum alpinum perenne.
· Calfa
Ոչ է կարելի զմուդ յատուկ իւրովին մասամբք՝ յոլովն սպանանել մահու։ Որով մուս՝ հրճուելի բոլորագոյն նմանութեամբ գեղեցկանալ, եւ այլն. (Պիտ.։)
similar, like, equal, same, conformable.
· Calfa
Ուրոյն յատուկ մանաւանդ քանոյն՝ զհանգէտն եւ զանհանգէտն ասիլ. որզան, մարմին ե՛ւ հանգէտ, եւ անհանգէտ ասի. (Արիստ. քանակ.։)
cf. Հանգունակատիպ.
· Calfa
Հանգունակացեալ ըստ մասին յատուկ անուանակիր յորջորջմամբ վիմին. (Անան. եկեղ։)
cf. Հանգունակատիպ.
· Calfa
Հանգունակացեալ ըստ մասին յատուկ անուանակիր յորջորջմամբ վիմին. (Անան. եկեղ։)
laughable;
pleasant;
ridiculous;
laughing.
· Calfa
Որպէս եւ մարդոյ (յատկութիւն է) ծիծաղականն. քանզի թէպէտեւ ոչ ծիծաղի, այլ ծիծաղական ասի բաւորելովն։ Տարբերութիւն, բանական. եւ յատուկ, ծիծաղական. (Պորփ.։)
s. icht. trout.
· Calfa
Խնդրէր իմաստասիրել յաղագս ձկանց. եւ առաքէր նմա կարմրախայտ։ Խոստացար առաքել ղուղակս, եւ այն յատուկ կարմրախայտ։ Պարարտութիւն կարմրախայտիդ. (Մագ. ՟Թ. ՟Ժ՟Ա։)