Definitions containing the research յատուկ : 314 results

Երեքանկիւնի

cf. Եռանկիւնի.

· Calfa

NBHL (1)

Ունի յինքեան տասնեակն զերեկանկիւնիցն յատուկ առանձնաւորութիւնն։ Երկերիւրդ բաղկացաւ ի չորից երեքանկիւնեաց։ Երեքանկիւնք են չորք այսոքիկ. (՟Ա. ՟Գ. ՟Զ. ՟Ժ. որ լինին ՟Ի. Փիլ.։)


Երեքքաղաքեան

adj.

that belongs to Tripoli, or to the three towns.

· Calfa

NBHL (1)

τρίπολις triplex urbs, regio tribus urbibus constans Ուր իցեն երեք քաղաքք միացեալք. որ եւ է յատուկ անուն Տրիպօլիս. դառապօլուս.


Թառ, ի

s.

roosting place, perch;
bar, stake for supporting vines;
*swing;
see-saw.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ՀԱՒՈՒՑ ԹԱՌ, նմանութեամբ իւիք է յատուկ անուն վանաց հանդէպ Գառնւոյ։


Զոյգ, զուգից

adj. adv. s.

even;
conjoined, united, equal, alike, similar;
level, without odds, equally;
close to;
conjointly, with, together;
pair, couple;
—ք, —ք կշռոց, balance;
a coach and two or four;
— պարանոցին, nape of the neck;
— մի եղանց, a yoke of oxen or bullocks;
—ք իշոց, a couple of asses;
—ք կաքաւուց, ատրճանակաց, brace of partridges, of pistols;
— մի կօշկաց, a pair of boots;
—, — ընդ, directly, forthwith, as soon;
— ընդ բանին եղեւ, no sooner said than done;
—ս —ս, in pairs, by twos, two and two.

· Calfa

NBHL (1)

Քանոյն մանաւանդ եղիցի յատուկ՝ զոյգ եւ անզոյգ ասիլ. այսինքն հաւասար եւ անհաւասար. (Արիստ. քանակ.։)


Իսկ

s. adj. conj. adv.

essence, reality, substance, truth;
essential, real, effective, true;
besides, moreover;
but, still, yet;
in fact, really;
even;
as for, as to;
զիսկն գիտել, զիսկն ասել, to be thorougly acquainted with;
to tell the simple truth;
to exhaust a subject;
մեզէն — լուաք, we ourselves have heard;
ինձ — գլխովին, to me;
to myself;
բնաւ — ոչ, not at all;
բնաւ — զի՞ լսէք նմա, why do you listen to him ? չէ եւ չէ —, by no means, in no way whatever;
յայտ —է, it is palpable, evident, clear;
— ես, for me, as for me;
— վասն, as for;
— եւ —, in a moment, soon, speedily, immediately, instantly, directly, forthwith;
truly, in effect, really.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՍԿ. ա. որ եւ ԻՍԿԱԿԱՆ. Էական. ի բնէ գոյացական. բուն. յատուկ. բնիկ. ստոյգ. Ճշմարիտ եւ. հարազատ.


Իսկական, ի, աց

adj. s.

real, effective, true, essential, natural, proper;
the Eternal, the Everlasting One.

· Calfa

NBHL (1)

οὑσιώδης substantialis Էական. բուն. յատուկ. սեպհական. եւ Անեղ. րենական. եւ Որ էն. իսկապէս էական.


Իւր, ոց

pron.

his, her;
his own;
—ով անձամբ, personally, in person;
իբրեւ —ոյ հայէր մեծութեանն, he considered riches as belonging to himself;
— առնել, to be appropriated;
cf. Իւրացուցանեմ;
յ— վերայ or ի վերայ —, on him;
—քն, his relations, friends, dependents.

· Calfa


Իւր, եանց, եամբք

s.

himself.

· Calfa


Իւրական, ի, աց

adj.

his own, his.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրական է (այսինքն յատուկ է) յաւիտենին՝ հինն եւ անայլայլելի (գոլ). (Դիոն. ածայ.։)


Իւրուրոյն

adj.

his, his own.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ է իւր սեպհական. ինքնուրոյն. յատուկ. բուն. հարազատ. իւրոյին. իւր.


Նեղուց, ի

s.

straits, channel;
isthmus;
pass.

· Calfa

NBHL (1)

Հասանէ ի նեղուաս քափսորայ, եւ պաշարեաց զնոսա. կամ է իբր նեղուածք, եւ կամ յատուկ անուն.


Ոսկեակ, եկայ

s.

small quantity of gold;
gold mine.

· Calfa

NBHL (1)

χρυσίδιον, χρυσίον, χρυσηΐς , χρυσίτης, χρυσῖτις aureolus, -la, auri colorem referens. Ոսկի փոքրիկ կամ ազնիւ եւ սիրելի. եւ ոսկեղինիկ. ոսկեղէն կամ ոսկւոյ նման ինչ. որպէս եւ յատուկ անուն կնոջ, եւ տեղւոյ. ոսկիեկ.


Որիշ

adj. adv.

distinct, separate;
different, other;
separately, apart;
— —, separately;
distinctly.

· Calfa

NBHL (1)

χωρίς seorsim ἱδίως proprie ἵδιος proprius διάφορος diversus παρηλλαγμένος distinctus, alienus. որ եւ ՈՐՈՇ. եւ իբր ռմկ. ուրիշ. (Արմատ բայիս Որոշել, որ է ըստ յն. օրի՛զօ, ի բառէս օ՛րօս, եզր, սահման, լեառն) Որոշեալ. զանազանեալ. զատուցեալ. ուրոյն. մեկուսի. այլ. յատուկ. օտար. զատ.


Նոյնօրինակ

adj. adv.

like, the same;
—, զ—, cf. Նոյնպէս.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ միշտ նոյնօրինակ է, ոչ է չար, քանզի միշտ նոյնօրինակն՝ բարւոյ է իւր (այսինքն յատուկ). (Դիոն. ածայ.։)


Շաղկապեմ, եցի

va.

to join together, to conjoin, to unite.

· Calfa

NBHL (1)

հասարակայն (փոյթ) շաղկապէ, եւ յատուկն օձտէ զքաղաքն, (Պղատ.օրին. ՟Բ։)


Ուտեստ, ից

s.

food, nourishment, victuals.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զգաւառն յուտեստի պատրաստութիւն համբարաց թողոյր բերդին։ Մինչդեռ թագաւորն արշակ ի կողմանսն ստորին գաւառացն յանգեղ տան էր յուտեստ». կարծի լինել տեղի արքունի ռոճկաց՝ իբր յատուկ անուն։


Ուրոյն

adv. prep. adj.

separately, apart, aside, privately, severally;
without, except, excepting, save;
separate, different, distinct;
peculiar, particular, private, own, special, individual, proper;
— —, separately, distinctly.

· Calfa

NBHL (3)

ՈՒՐՈՅՆ. ἵδιος proprius. Իւրական. իւր. յատուկ. սեպհական. առանձնական. զանազանեալ. մախսուս.

Մինդ յիսկութենէ՝ տեսակ առանձին, ոգի տիրական, ուրոյն կերպարան՝ կատարելութեան». այսինքն յատուկ եւ զանազանեալ դիմաւ կամ անձամբ. (Նար. գանձ հոգ.։)

Զոմն մարդն ծանօթագո՛յն բացատրեսցէ՝ մարդ բացատրելով, քան թէ կենդանի. քանզի սա առաւե՛լ ուրոյն ուրումն մարդոյ, իսկ նա հասարակագոյն։ Ոչ է այս ուրոյն գոյացութեանն, այլեւ այլոցն։ Քանոյն մանաւանդ եղիցի ուրոյն յատուկ՝ զոյգ եւ անզոյգ ասիլ։ Ուրոյն յատուկ լիցի որակութեան՝ նմանն եւ աննման ասիլ ըստ ինքեան. (Արիստ. ստորոգ.։)


Շիկերեայ

s.

roe-buck.

· Calfa

NBHL (1)

Չորքոտանեաց վայրենեաց մաքրագունից անուանեալ է սեռաբար երէ. իսկ յատուկ ի նոցունց՝ շիկերեայ (կամ շիկերէ)։ Ընտանի ոչխար, եւ վայրենի՝ շիկերեայ. այսոքիկ օդեաց արական. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Որպակ

cf. Որպէս.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսակ, հի՛կէն, մարդ. եւ տարբերութիւն, ո՛րպակ, բանական. եւ յատուկ, հի՛բար, ծիծաղական. (Պորփ.։)


Հասարակաց

adj.

common, public;
cf. Հասարակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հասարակաց հաւանութենէ։ Ի հասարակաց համարուէ։ Վասն օգտի հասարակաց։ Զհասարակաց օգուտ ի մէջ մատուցանել։ Զհասարակաց օդն ձգեցի յիս։ Ըստ հասարակաց հաւատոց։ Վասն մերոյ հասարակաց փրկութեանն։ Էր նոցա մենայն ինչ հասարակաց։ Ունէին զամեայն ինչ հասարակաց եւ այլն։ Քաղաքականն առ քաղաքավարութիւն՝ ո՛չ յատուկ, այլ զհասարակացն դարմանել հարկէ. զի հասարակացն շաղկապէ, եւ յատուկն օձտէ զքաղաքն. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Հարազատ, աց

adj. s.

legitimate, authentic, genuine;
true, frank, sincere;
intimate, cordial;
related, near, familiar;
brother;
հարազատ որդի, legitimate son.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՐԱԶԱՏ. Սեպհական ինչ. յատուկ. բուն. ճշմարիտ. անխարդախ. յար եւ նման. ընդակից. մերձաւորագոյն.


Հարցանեմ, հարցի

va.

to ask, to inquire, to interrogate, to question;
— ի տեառնէ, to consult the Lord;
— զողջունէ ուրուք, to ask news of, or about some one;
— զումեքէ ի խաղաղութիւն, to salute with gentle words;
— զոք բանիւք բազմօք, to overload with questions.

· Calfa


Խառն, ից

adj. adv. s.

mixed, compound;
confused, in disorder;
complicated, indistinct;
impure, obscene, lewd;
confusedly, indistinctly;
together, conjointly;
mixture, conjunction;
coition, copulation, coupling, pairing, rut, rutting;
ի խառնս լինել, to be in rut, on heat, in pairing time;
ի —ս գալ, to pair, to couple, to leap, to mount, to cover;
ածել ի —ս, to yoke, to match, to pair, to couple, to join together.

· Calfa

NBHL (1)

Առ որ ի բարութեանց խառնից քաղցրութեանց՝ յատուկ համս չար։ Ոչ յոլովից խառնից ի մի եկելոց՝ զանազան ծաղկանց. (Նար. ՟Ժ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)


Խառնիխուռն

adv.

confusedly, tumultuously, disorderly, at random, right and left, right or wrong, helter-skelter, pell-mell;
— բանք, rigmarole;
— խօսել, to bungle, to stammer out.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ յատուկ վասն քրիստոսի, այլ խառնիխուռն եղեւբարբառն. (Շ. մտթ.։)


Ղուղակ

cf. Լողակ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքել ղուղակս, եւ այլ յատուկ կարմարխայտ. (Մագ. ՟Ժ՟Ա։)


Մականուն, նուան

s.

surname;
title.

· Calfa

NBHL (1)

Մականուն է, որ եւ երկանուն կոչի, որ հանդերձ այլով իսկիւ (այսինքն յատուկ անուամբ) ի վերայ միոյ ասացեալ է. ո՛րգոն, բաներեգէս յովհաննէս, եւ ձայն գոչման յովհաննէս. (Թր. քեր.։)


Մակեղուտ

adj.

accessory, additional.

· Calfa

NBHL (1)

Անունն երկակի է, կա՛մ եղուտ, կամ մակեղուտ. եւ սա ասի մակեղուտ ամենայն պատահումն՝ որ յէութեան (այսինքն ի գոյացութեան) ունի զգոլն։ Մակեղուտն եթէ բազում բնութեան պատկանի, պատահումն լինի. իսկ եթէ միոյ բնութեան պատկանի, յատուկ լինի՝ որ էր մակեղուտ. որպէս յոժամ մարդոյ ասեմք յատուկ գոլ զծիծաղականն։ Մակեղուտ է, որպէս սեաւն, սպիտակն։ Պատուականագոյն է եղուտն քան զմակեղուտն։ Եղուտքն յեղտիցն լնանին, եւ ոչ ի մակեղտիցն. (Անյաղթ պորփ.։)


Հուրբակ

s.

fire-temple.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Հուր բագնի, կամ բագին հրոյ. որպէս յատուկ անուն ատրուշանի.


Հրահատ

adj.

red-seeded (pomegranate).

· Calfa

NBHL (1)

Կարմրահատ հրահատ. (Մագ. ՟Ը։ Է եւ յատուկ անուն մարդոյ։)


Հրաչեայ

adj.

fire-eyed.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ աչք իցեն որպէս հուր. ... մանաւանդ որպէս յատուկ անուն.


Յ (hi)

s.

the twenty first letter of the alphabet, and the sixteenth of the consonants;
three hundred, three hundredth.

· Calfa

NBHL (2)

Յ. Դնի ի սկիզբն յատուկ անուանց ուր ուրեք յայլ լեզուս իցէ ի ՝ յառաջ քան զայլ ձայնաւոր. զոր օրինակ Յակոբ յեսու, յովբ, եւ այլն։ Ուստի ի Քեր. երզն. յովհաննէս՝ գրի նաեւ իովհաննէս, զի յայլ լեզուս ասի իօհաննէս, կամ եօաննէս։

Յ. Երբեմն եւ ի մէջ յատուկ անուանց, իմա՛ ընդ երկուց ձայնաւորաց՝ մտանէ զօրութեամբ առ քաղցրութեան հնչմանց. զոր եւ ոմանք ներգործութեամբ գրեն, այն է ասելն Արիստակեայ գրչի.


Յետագայ

adj.

following, next, posterior, subsequent.

· Calfa

NBHL (1)

Անտի չուեցին ի գադգադ, եւ ի գադգադայ յետակայ յերկիր վտակաց ջուրց. է յատուկ անուն տեղւոյ. յն. էդէվա՛թա։


Յերազմոյն

adj.

subject to dreams, full of dreams or fancies.

· Calfa


Նամակ, աց

s.

letter, writing, missive, despatch, epistle;
ցանկալի, երկայն, սիրալիր —, a pleasant, long or chatty, charming letter;
երկտող —, a few lines, a note;
քառիջեան —, a letter of four pages;
թուղթ —ի, letterpaper;
կշիռ —աց, letter-balance;
տուն —աց, post-office;
— կանխավճար, postpaid;
— գրել, ընդունել, to write, to receive a letter;
տալ զ— to send a letter;
փրկանաւորել զ—, to frank, to prepay, to pay the postage of a letter;
թելադրել, ստորագրել, կնքել զ—, to dictate, to sign or subscribe, to seal a letter.

· Calfa

NBHL (1)

Զաղբիւրն նամակաց. ((եբր. աղբիւր գրոց. յատուկ անուն է քաղաքի). Յես. ՟Ի՟Ա. 29։)


Յատկաբար

adv.

properly, specially, particularly, expressly, precisely.

· Calfa


Յատկանամ, ացայ

vn.

to be appropriated, separated, distinguished.

· Calfa

NBHL (1)

Որոշիլ որպէս յատուկ եւ սեպհական. սեփականիլ. եւ տիրապէս եղանիլ.


Յատկեղ

adj.

own, essential.

· Calfa

NBHL (1)

ἱδιότατος, εἱδικώτατος propriissimus, specialissimus. որ եւ ՅԱՏԿԱԳՈՅՆ. Կարի յատուկ. տիրապէս սեպհական. որպէս մարդոյ՝ բանականն.


Յատկութիւն, ութեան

s.

property, attribute, particular, peculiarity, peculiar character;
— լեզուի, the character or genius of a language.

· Calfa

NBHL (1)

ἱδιότης proprietas. որ եւ ԱՌԱՆՁՆԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ. Սեպհականութիւն. հանգամանք. որ ինչ յատուկ եւ սեպհական իցէ ումեք կամ իմիք.


Յարագոյ

adj.

always present;
inherent, innate, inborn.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ամենայնին եւ միշտ յարագոյ է յատուկն, այսպէս եւ անանջատական պատահումն։ Յատուկն՝ միայնում տեսակի յարագո՛յ է, որպէս ծիծաղականն մարդում. (Պորփ.։)


Յարառնում, առի

va.

cf. Յարառոցեմ.

· Calfa

NBHL (1)

(Տարբերութիւնք հասարակք եւ յատուկք) յենթադրութեան յարառոցին. իսկ յատկեղքն ի սահմանս. (Անյաղթ պորփ.։)


Յարառոցեմ, եցի

va.

to assume together;
to employ, to make use of continually.

· Calfa

NBHL (1)

(Տարբերութիւնք հասարակք եւ յատուկք) յենթադրութեան յարառոցին. իսկ յատկեղքն ի սահմանս. (Անյաղթ պորփ.։)


Մեծազօր

adj.

all powerful, omnipotent;
very strong, of a great force;
powerful, potent, mighty.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλοσθενής, μεγασθενής (որ եւ յատուկ անուն՝ մեգասթենէս պատմիչ) praevalens, magnae virtutis, fortissimus. Ոյր զօրութիւնն է մեծ. որ մեծապէս զօրէ. կարօղ յոյժ. հզօր. հզօրեղ. ամենազօր. քաջայաղթ.


Մխիթար, աց

adj. s.

consoling, consolatory;
consoler, comforter;
cf. Մխիթարութիւն;
— լինել՝ տալ՝ մատուցանել, to comfort, to console, to solace;
— ինչ առնել մտաց, to flatter, to adulate, to wheedle, to coax, to allure.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ իբրեւ յատուկ անուն, ՄԽԻԹԱՐ, այ. παράκλησις, παραίνεσις consolatio, admonitio. Մխիթարութիւն. սփոփութիւն. արգահատանք. քաջալերութիւն. յորդոր. ախտակցութիւն. կարեկցութիւն. մխիթարանք.


Մու, ի

s. bot. meum, meum Athamaticum, spignel, foeniculum alpinum perenne.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ է կարելի զմուդ յատուկ իւրովին մասամբք՝ յոլովն սպանանել մահու։ Որով մուս՝ հրճուելի բոլորագոյն նմանութեամբ գեղեցկանալ, եւ այլն. (Պիտ.։)


Հիբար

cf. Որպէս.

· Calfa


Հանգէտ

adj.

similar, like, equal, same, conformable.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրոյն յատուկ մանաւանդ քանոյն՝ զհանգէտն եւ զանհանգէտն ասիլ. որզան, մարմին ե՛ւ հանգէտ, եւ անհանգէտ ասի. (Արիստ. քանակ.։)


Հանգունակ

cf. Հանգունակատիպ.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգունակացեալ ըստ մասին յատուկ անուանակիր յորջորջմամբ վիմին. (Անան. եկեղ։)


Հանգունական

cf. Հանգունակատիպ.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգունակացեալ ըստ մասին յատուկ անուանակիր յորջորջմամբ վիմին. (Անան. եկեղ։)


Ծիծաղական, ի, աց

adj.

laughable;
pleasant;
ridiculous;
laughing.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ մարդոյ (յատկութիւն է) ծիծաղականն. քանզի թէպէտեւ ոչ ծիծաղի, այլ ծիծաղական ասի բաւորելովն։ Տարբերութիւն, բանական. եւ յատուկ, ծիծաղական. (Պորփ.։)


Կարմրախայտ, ի

s. icht. trout.

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրէր իմաստասիրել յաղագս ձկանց. եւ առաքէր նմա կարմրախայտ։ Խոստացար առաքել ղուղակս, եւ այն յատուկ կարմրախայտ։ Պարարտութիւն կարմրախայտիդ. (Մագ. ՟Թ. ՟Ժ՟Ա։)