to caress, to fondle, to coax, to wheedle, to cajole, to flatter, to fawn, to adulate.
Պատճառս իմն կարկատէ սաւուղ, եւ փաղաքշէ եւս. (Նախ. ՟ա. թագ.։)
to cause to flash or flare.
Իբրեւ ճառագայթս իմն փայլակեցուցեալ. (Փիլ. լին.։)
like a flash of lightning.
Փայլակաբար իմն սրեալ սուսերին ի վերայ (մեր) հասանել. (Յհ. կթ.։)
striking like a thunderbolt;
— առնել, to fulminate, to lighten.
Յանդուգն յարձակմամբ ի վերայ հասեալ՝ զանօրէնն Շաւասպ փայլակնահար իմն սրով սատակէր. (Յհ. կթ.։)
resplendent.
Փայլուն՝ իբր նուազական. փայլունիկ, փալփլունիկ. կամ Ունօղ զփայլ իմն.
planked, covered with wood, wainscotted.
Ունելով փոխանակ փայտամած տախտակացն զհիմն ուղղափառ հաւատոյ. (Փարպ.։)
weak;
mean, wile, worthless, contemptible, poor, miserable.
Ոչ կամեցայ սեւադեղով դրոշմել, որ կարի իմն փանաքի է եւ դիւրաջնջելի. (Սարգ. ՟բ. յհ.։)
glorification;
glory, magnificence, pomp, splendour;
փառաւորութեամբ, cf. Փառաւորապէս.
Տեսանէր զծերութիւն փառաւորութեան (փառացի անձինն) սքանչելի եւ կարի վայելուչ իմն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 13։)
reason, ground, argument, proof.
Է սա ընծայ՝ սուղ իմն եւ փաստ, նորամարզիցն՝ որ ի ջահաստ. (Կրպտ. ոտ.։)
to divide, to disunite, to separate, to detach, to sever, to part, to distract, to divert from;
to dissipate, to disperse, to scatter;
to sow discord or strife;
to tear, to lacerate;
to be divided, dissipated, to dissent.
Զգլուխ առաքելոցն ըմբռնեցին, որով աւելի իմն կարծէին զայլսն զարհուրեցուցանել եւ օցտել (կամ ոցտել) ի միմեանց. (Ոսկ. գծ.։)
stranger;
foreign;
remote, distant;
other;
extraordinary, strange;
vainly, in vain, unjustly, wrongfully.
(լծ. հյ. վտար. ի տար. յն. է՛դէրօս, ալլօդրիօս ). ἔτερος , ἁλλότριος alter, alienus, diversus. Արտաքին կամ հեռաւոր (ոք, եւ իմն). այլ. աննման. անծանօթ. անընդել. տարագիր. վտարանդի. զատուցեալ. հեռի. անմիաբան. դրսի, ուրիշ.
Որ օտարքն են ուսմանց մերոց։ Օտար էր չարախօսութիւնն։ Օտար ի նոցանէ ունին շաւիղս։ Օտար ամենեւին ի ճշմարտութենէ։ Օտա՛ր է քեզ չողորմելն։ Լեզուօք օտարօք խօսել։ Օտար թեւօք պճնեալ։ Այսպիսի կերպարան կարի իմն օտար է ի քրիստոնէից. (Եւս. պտմ.։ Շ. ՟ա. յհ.։ Սարկ. աղ.։ Խոսր.։ Նոննոս.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։)
estranging, alienating;
strange, paradoxical.
Օտարացուցիչս իմն բերես ի լսելիս մեր։ Գծ. (՟Ժ՟Է. 20։)
strange foreign, alien;
new, strange, extravagant;
diverse, different.
Կամ Օտար եւ սուտ աստուածք. օտարոտիս։ Բարկացուցին զիս օտարոտւովք, կամ սնոտւովք օտարոտւովք։ Սիրէր զօտարոտիս, եւ երթայր զհետ նոցա։ Օտարոտի իմն դից թուի պատմիչ լինելոյ. եւ այլն։
cf. Օրինաւոր.
Մովսէսի նմանութիւն օրինական, եւ տարրական խորան ցուցեալ։ Տիպք իմն օրինական. (Ագաթ.։ Շ. մտթ.։)
to copy, to transcribe;
to figure, to trace, to delineate, to represent, to show;
to give or present as example or model.
Ի դէպ իմն օրինակեաց նոցա զչածրաթոյն կենդանին. (Շ. մտթ.։)
in the pangs of death, at the last gasp, dying, expiring;
cf. Օրհասաբեր.
Արջք օրհասականք ընդ վախճանել շնչոցն հզորագոյնք կռուին։ Սկսաւ կրճտել զատամունս իբրեւ ՕԶօրհասական վիրաւոր։ Որպէս զգազան օրհասական ընդ ելանել հոգեւորացն դժուարագոյն իմն կռուի. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ։ Շ. ՟ա. պ. ՟Հ՟Ը։)
Տուն եւ ազգաւորութիւն եւ գաւառ ո՛չ էր ընտանի իմաստնոյ, բայց առաքինութիւնք։ Տոհմքն մեծ իմն են ազգաւորութիւն եւ բազմամարդիկ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)
Զարթուցանէր՝ յորս միայն ազդեցումն մեծարգի բանին սորա հասանէր։ Թէպէտ պարզամտաբար լսողացն թուեսցի զչարելի իմն ազդեցումն։ Վրիպակ ազդեցմամբ զկենացն բան լուտացաւ լեզուս. (Պիտ.։)
Ի մարմնանալն զամենայն հիւանդութիւնս եւ ախտաժետութիւնս ելոյծ։ Իբրեւ ախտաժետութիւնք իմն հասարակաց։ Ցաւս անբժշկելիս, եւ պէսպէս ախտաժետութիւնս։ Խորշակասուն պտղովք մատուցանեն ախտաժետութիւն ճաշակողացն ... Բերեն ախտաժետութիւնս։ Զախտաժետութիւնս հոգւոյ եւ մարմնոյ։ Կշռով բաժանէ իւրաքանչիւրումն զօգտակարն, զառողջութիւն եւ զախտաժետութիւն. (Աստուած ազգ. ՟Ժ՟Գ։ Ածաբ. աղքատ.։ Մանդ. ՟Ի՟Ա։ Պիտ.։ Շ. թղթ.։)
Իբր անքթիթ իմն ակամբ եւ մեծաւ զգուշութեամբ. (Յհ. կթ.։)
Որ ինչ է ի ձեւ աղիւսոյ. որպէս եւ գիրք քառակուսի իմն կազմեալ.
Թեթեւ քուն իբրեւ աղուեսու հսկողի վասն որսոյ. կեղծեալ իմն եւ հարեւանցի նիրհ. մրափ.
Զկնոջն զամենագործ խարդախութիւն յանդիմանեցից։ Ամենագործ խարդախութեամբ եւ աւելորդ իմն իմաստութեամբ վարել։ Անիրաւութեամբք, ամենագործ խարդախութեամբք։ Խարդախութիւնն եւ ամենագործութիւնն (կամ ամենագործ չարութիւն) ժամանեալ հասանէ յամպարշտութիւն. (Փիլ.։)
Ամենամեծ իմն եւ յոյժ գերազանցեալ յասացեալս կան իմաստք. (Նիւս. երգ.։)
well blossomed, adorned or ornamented with pretty flowers, full-blown, flourishing.
Քաջածաղիկ իմն զպատկերն ցուցանէ. (Նիւս. կուս.։)
four-toothed, four-tusked.
Զերկրորդ վերջադիրն՝ քառաժանի իմն աւարտեալ. (Շիր.։)
cf. Քառակուսի.
Լարիւք իմն քառակոյս տարածեալ. (Ճ. ՟Ա.։)
square;
— արմատ, root — թուոյ, of a number.
Լարիւք իմն քառակոյս տարածեալ. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Քասքնիմ.
Անուամբ իժիցն առաւել իմն քասքնէին. (Ոսկ. ես.։)
act of throwing stones, lapidation.
Որպէս որ զլարն ձգիցեն յանկեանցն, զի երեւեսցի հիմնարկութեանն քարընկեցութիւն. (Արշ.։)
full of stones, rough, stony.
Այնպէս դժուարին եւ քարուտ իմն է ճանապարհն կուսութեան. (Ոսկ. ես.։)
to erase, to scratch out;
to scrape, to scratch, to grate, to graze, to rasp, to plane, to polish;
to rub the skin off, to excoriate, to flay, to lacerate, to torture;
to take away, to remove, to annul;
to engrave, to inscribe, to write;
— առ, to graze, to touch slightly;
— առ ափամբք, to skirt, to coast along, to keep close to the shore;
— զափամբք, to go terra a terra, to sail along the coast;
— զամօթն ի բաց —, to lay aside all sense of shame, cf. Ունչք.
ξύω, ἁποξύω, περιξύω rado, erado, abrado ἑκθρίβω contero, defrico. Շփել եւ մաշել զիմն եղնգամբք կամ սրածայր գործեօք. քորել. գերծուլ. ի բաց քանցել զվերին երեսս իրաց՝ զմորթ, զկեղեւ եւ այլն. քերել, քեղրթել.
Գիր ասի, վասն զի իբր քերելով իմն գաղափարի. քանզի գրելդ քերել ասիւր առ նախնեօքն. որպէս եւ ի հոմերոնի (ասի), Եւ գրեալ (է) իմ զոտին այժմ զքո գարշապար, ունայն պանծաս. (Թր. քեր.։)
pretty ways, mincing manner, smirking, prettiness, nicety, daintiness;
caress, endearment, fondling.
Քնքշանօք իմիք պչրեալ (կին՝ զաւակ մեծատան), այլ իմն լեալ ասիցէ (զանձնէ). (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)
Թէպէտ եւ կան մարմնով, այլ ոչ վարին ըստ մարմնոյ քնքշանա։ Յաղերս դառնայ այնուհետեւ, այսինքն յողոքել իմն քնքշանօք։ Առ ծնօղսն քնքշանօք է. (Եղիշ. երէց.։ Գէ. ես.։ Վրդն. ես.։)
cf. Քուռութ.
Հազարն, կոտիմն, քուռաթն, բողկն եւ շողգամն։ Քուռաթի եւ սատապի ջուր։ Վասն քուռութի։ Շատ քուռթի հունդ լի՛. (Վստկ.։)
cf. Քուռութ.
Հազարն, կոտիմն, քուռաթն, բողկն եւ շողգամն։ Քուռաթի եւ սատապի ջուր։ Վասն քուռութի։ Շատ քուռթի հունդ լի՛. (Վստկ.։)
leek.
Հազարն, կոտիմն, քուռաթն, բողկն եւ շողգամն։ Քուռաթի եւ սատապի ջուր։ Վասն քուռութի։ Շատ քուռթի հունդ լի՛. (Վստկ.։)
mighty, roaring, awe-compelling (Ocean).
Որ քստմնելով իմն ծածանի. կամ Որոյ ծածանումն է քստմնելի տեսողաց. Ի վերայ կապուտակ ալեացն ... եւ քստմնածածան ջուրցն ովկիանոյն. (Երզն. լս.։)
christian.
Անուանել նախ յանտիոք զաշակերտեալսն՝ քրիստոնեայս։ Փոքու իմն հաւանեցուցանես զիս լինել քրիստոնեայ։ Իբրեւ զքրիստոնեայ։ (Գծ. ՟Ժ՟Ա. 26։ ՟Ի՟Զ. 28։ ՟Ա. Պետ. ՟Դ 16։)
"the thirty seventh letter of the alphabet, the eighth of the vowels. It was introduced in the Armenian alphabet towards the end of the XIIth century to facilitate or distinguish the two different pronunciations of the syllable աւ, which is generally pronounced ""av"" when followed by a vowel, as աւետարան;
on the contrary, when followed by a consonant, it is pronounced like the English ""o"", as աւգնեմ, աւրհնեմ, աւրէնք."
Միւսումն երկու՝ միջակ բարեաւք (այսինքն բարեօք), այլումն մի՝ փոքումբք գործովք. այսինքն թէ ըստ նախնեաց նմանաձայնիմն են աւք (այսինքն օք ), եւ ովք։
idly speaking, talking to the winds;
aerologist;
cf. Օդերեւութաբան.
Ունայնաբան արագախօս՝ որպէս ընդ օդս բարբառեալ. եւ ՕԴաբանութիւն. անհիմն կամ հարեւանցի զրոյցք.
traversing, moving, flying in the air.
Ձիոց երկուց լեալ թեթեւ առաւել քան զպիդասոս երագութեամբ անբաւ, զորս ոչ երկրակոխս, այլ օդագնացս համարէին։ Երիվարս իբրեւ օդագնացս իմն. (Խոր. ՟Բ. 59։ Յհ. կթ.։)
vapour, exhalation.
Օդ իմն եւ շոգոլի ... Իբրու թէ օդահոտոյ իրիք, որպիսիք լինին յանուշահոտ նիւթոցն. (Փիլ. այլաբ.։)
floating, flying through the air.
Իբր օդապարիկ իմն երիվար։ Երիվարս օդապարիկս. (Յհ. կթ.։)
cf. Օդապար;
balloon, air-balloon or aerostatic-balloon.
Իբր օդապարիկ իմն երիվար։ Երիվարս օդապարիկս. (Յհ. կթ.։)
spread or sprinkled gently.
Քաղցր իմն ծաւալեալ. կամ ծաւալօղ զքաղցրութիւն.
demolition, destruction, dismantling.
Առումն քաղաքաց, եւ քանդումն ամրոցաց։ Ահագին իմն շարժմանց եղելոց ի դուին, առհասարակ քանդումն եւ գողումն առնոյր քաղաք. (Խոր. ՟Գ. 68։ Յհ. կթ.։)
breath, wind;
intestinal gas, fart, wind, flatulency, windiness;
swelling, puffiness;
turgidness, bombast;
— հպարտութեան, gust or fit of pride;
անձայն —, noiseless fart, fizzle, foist;
—ս արձակել, հանել —ս, to fart, to let a fart, to break wind;
(անձայն) to fizzle, to foist;
— արձակող, farter;
fizzler, foister.
Տիկ հնացեալ ոչ կարէ ունել զփուք։ Տիկս իմն կազմէ, որ ոչ յանձնէ ունիցին զփուքն, եւ յամենայն փողսն տալ զփուքն. (Իսիւք.։ Սեբեր. ՟Ե։)
cf. Փոքրատեսիլ.
Որ նախ խրթին եւ փոքրատեսակ իմն էր շինեալ. (Յհ. կթ.։)
of small size, little.
Որ նախ խրթին եւ փոքրատեսակ իմն էր շինեալ. (Յհ. կթ.։)
lightness, slenderness;
pusillanimity;
low-mindedness, baseness, cowardliness.
Զմարդկային զփոքրոգութիւնն տեառն իբր զտակար իմն անկատար ի ձեռն տրաշիցն կերակրելով. (Նիւս. կազմ.։)