Definitions containing the research օրինակ : 1537 results

Փոյթ, փութոյ, փութի, փութով

s. adj. adv.

care, solicitude, study, attention, entreaty;
diligence, promptitude, activity, celerity, hast, hurry;
active, diligent, careful, prompt, vigilant, assiduous;
— պնդութեան, eagerness, assiduity, interest, care;
—, ընդ —, — ընդ —, — —, — ի փութոյ, diligently, soon, promptly, hastily;
փութոյ պնդութեամբ, eagerly, carefully, earnestly, ardently, passionately;
— առնել, ունել, դնել, — ի մէջ առնուլ, — յանձին ունել, to be or zealous about, to apply oneself with diligence to, to take to heart, to be warm about, to endeavour or strive to;
— տանել, to take care of, to care, to solicit, to watch;
— ի մէջ առեալ, seriously, earnestly;
մեզ չէ —, that is no matter to us, what is that to us ?
;
չէ —, չէ ինչ —, no matter, never mind, it is nothing;
ոչ զի զաղքատաց ինչ — էր նմա, not that he cared for the poor;
— մեծ էր նորա այսմ, he took great care of that;
ոչ — ինչ առնեմ, I don't c are, it is no matter to me;
ամենայն — նոցա, all their care, effort or thought;
զի՞ — է, what does that matter ? what does it signify ? what of that ?
զի՞ — է քեզ, what is that to you ? what does it matter to you ?
զի՞ — է ինձ, what does it concern me ? what does it matter to me ? nonsense !
— ինչ չառնէր, he did not take it into account, he took no heed of it;
չէ — ինձ, it is no matter to me, it is all the same to me, I don't care about it, I am indifferent about it;
չառնեն ինչ — զիմեքէ, they care for nothing;
վաղ ընդ փոյթ, cf. Վաղ.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր օրինակ առիւծ յագեալ յորոսյ՝ ոչինչ փոյթ առնիցէ զանզէն էրէոց. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Փոշետեսակ

adj.

like dust, powdery;
very small, thin, light.

· Calfa

NBHL (1)

Զո՛ր օրինակ զփոշի՝ որ ոչ է միացեալ ի հողմոյ հոսի. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։ Երզն. մտթ. եւ Երզն. լուս.։)


Փոշի, շւոյ, շեաց

s.

dust;
— or — հրացան, gun-powder, powder;
— կաղնւոյ, tan, oak-bark;
— շաքարի, powder-sugar;
— իւղեփեցաց, sweet-powder;
— հերաց, hair-powder;
տուփ փոշւոյ հերաց, powder-box;
ամպ փոշւոյ, a cloud or whirlwind of dust;
դնել ինչ ի —, ի — դարձուցանել, to powder, to grind to dust, to reduce to powder, to pulverize;
լնուլ փոշւով, to cover or sprinkle with dust;
ի — դառնալ, to be reduced to powder, to be pulverized;
to crumble into dust, to moulder away;
— յարուցանել, to raise a dust;
ընդ — թաւալիլ, to roll in the dust;
թօթափել զ—, to dust, to beat the dust out of, to shake off the dust, to free from dust;
— դէզադէզ ամբառնայր յամպս հասանէր, a thick cloud of dust rose up to the skies;
— ամպաձեւ մրրկեալ դիզացեալ ծածկէ զերկին, a cloud of dust arose and obscured the heavens;
cf. Մանրամաղ;
cf. Վառօդ;
cf. Ջաղացք.

· Calfa

NBHL (1)

Փոշիմանրամաղ։ Փոշոյ ըստ օրինակի ծխոյ յամպս ծառացելոյ. (Վեցօր. ՟Բ։ Անյաղթ բարձր.։)


Փորեմ, եցի

va.

to dig, to hollow, to ditch, to excavate, to hollow out;
to sap, to undermine;
to engrave, to notch, to jag;
— զաչս, to tear out the eyes.

· Calfa

NBHL (1)

ὁρύσσω, ἁνορύσσω, διορύσσω, -ττω fodio, perfodio, effodio λατομέω, ἑκλατομέω lapides excido, incido. Որպէս թէ փոր բանալ. Փոս հատանել. խորս ինչ առնել. բրել. բանալ. ծակել պէսպէս օրինակաւ. եւ Կռել կոփել զքարանս.


Փորձիչ, չի, չաց

cf. Փորձող.

· Calfa

NBHL (1)

ՓՈՐՁԻՉ ՓՈՐՁՈՂ. πειραστής, πειράζων, πειρώμενος, δοκιμαστής tentator, tentans եւ այլն. Այն՝ որ փորձէ որ է օրինակաւ. մանաւանդ սատանայ.


Փորձող

s.

trier;
tempter;
assayer;
cf. Հէն.

· Calfa

NBHL (1)

ՓՈՐՁԻՉ ՓՈՐՁՈՂ. πειραστής, πειράζων, πειρώμενος, δοκιμαστής tentator, tentans եւ այլն. Այն՝ որ փորձէ որ է օրինակաւ. մանաւանդ սատանայ.


Տառ, ից

cf. Տարր;
letter, character;
letter, episite;
book;
աստուածեղէն —ք, the Holy Scriptures;
մարգարէական —ք, the prophecies;
—ք կանոնականք, canons, constitutions, statutes, written laws.

· Calfa

NBHL (1)

Առընթեր միշտ ունելով զյոլովութիւն տառից. յորս պարապեալ հանապազ հմտասցի. Խոսր. Երգ է զիմաստս երրորդ տառով։ Եւ անտեղեակ քերեալ տառին։ Զյունականս տառ (զօրինակ սաղմոսի). (Շ. յիշ. առակ. եւ եդես։ Լմբ. սղ.։)


Տարաբերեմ, եցի

va.

to bear here and there, to shake, to agitate, to move, to stir.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վեր եւ ի վայր զվկայութիւնս իմ տարաբերէք։ Որով (փորձանօք) եւ զսա ոչ միով օրինակաւ, այլ զանազանիւք տարաբերէր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 29։ Շ. մտթ.։)


Տարագրութիւն, ութեան

s.

proscription, ban, banishment, exile, exclusion, transportation, expatriation.

· Calfa

NBHL (1)

Տարագրութիւն իսրայէլի՝ այգւոյն օրինակաւ։ Մերժումն տարագրութեան անյուսալի. (Նախ. ես.։ Նար. ՟Ի։)


Տարադատեմ, եցի

va.

to discern, to distinguish.

· Calfa

NBHL (1)

Տարօրինակ դատաստանաւ դատեալ. կամ վարանական մտօք.


Տարասահմանեմ, եցի

va.

to banish, to exile, to drive away, to remove.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՐԱՍԱՀՄԱՆԵԼ. Տարօրինակ կամ տիրաբար սահմանել, բացորոշել.


Տարացուցաբանութիւն, ութեան

s.

speaking metaphorically, parable, allegory, metaphor.

· Calfa

NBHL (1)

Տարացոյց բանիւ. օրինակաւ բացատրութիւն.


Տարացուցական, ի, աց

adj.

allegorical.

· Calfa


Տարացուցումն, ման

s.

speaking in parables.

· Calfa


Տարացուցօրէն

adv.

exemplarily.

· Calfa

NBHL (1)

Տարացուցիւ. օրինակաւ.


Տարբաղմատ

adj. gr. casual.

· Calfa

NBHL (1)

παρασυντακτικός continuo connectens. Ազգ պատճառական շաղկապի՝ հթարկադրեալ կամ յարակցեալ բազմատի իբր թէականի. որ ըստ յն. յարբաղկացական, յաւելուածով իրիք մասնական իլ բաղկացական. զոր օրինակ բաղմատք են, զի քան, թէ. եւ տարբաղմատք, քանզի, վասն զի, որպէս թէ, քան թէ։


Տարբերապէս

adv.

differently.

· Calfa

NBHL (1)

διαφόρως cum differentiis, varie. Տարբեր օրինակաւ. այլազգաբար.


Տարերգող

adj.

dissonant, discordant.

· Calfa

NBHL (1)

διᾷδων dissonans. Տարբեր յայլոց երգօղ. օտար օրինակաւ հնչօղ.


Տարմաջուր

s.

starling-water.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուրն այն՝ զորոյ զհետ բերին ի բնէ տարմք. գտանի ի խորասան եւ ի սպահան. ուստի եթէ տարցին սափորով միով այլուր, զոր օրինակ ի մուսուլ, զհետ գան տարմք, եւ ծախեն անդ զմարախս.


Տարորոշաբար

adv.

distinctly.

· Calfa

NBHL (1)

Տարորոշ օրինակաւ. զատաբար. զանազանաբար.


Տարուբեր, աց

adj. s.

agitated, tossed about, driven here and there;
carrying or bringing merchandise;
agitation;
— բանից, messenger.

· Calfa

NBHL (1)

ուր եւ յաստուածաշնչի՝ որ ըստ օրինակաց գէորգեայ վարդապետի, ի բացատրութիւն ձայնիս.


Տարօրէն

adj. adv.

unreasonable, unlawful, illicit, iniquitous, wicked;
unlawfully, illegally, unjustly, contrary to equity, iniquitously, wickedly.

· Calfa

NBHL (1)

παράνομος contrarius legi, illegitimus, improbus. Օտար յօրինաց. անօրէն. անկարգ. եւ Տարօրինակ.


Տեառնընդառաջ, ի

s.

Candlemasday, Purification, Penthesis.

· Calfa

NBHL (1)

Կանովն տեառնընդառաջին։ Քարոզ տեառնընդառաջին։ Թէ բարեկենդանի դիպի տեառնընդառաջին. (Շար.։ Գանձ.։ Հ=Յ.։) Որ ռմկ. կարճելով եւ խանգարմամբ հնչման ասի՝ Տէրնընտաս, տէրընտասի օր. զոր յետինք ոմանք կամեցան ըստ կամի մեկնել՝ Տէր ընդ այս, յամարելով եւ աւանդութիւն նոր, թէ ընդ արեւելեան դուռն փակեալ (որ օրինակ էր կուսին) անցեալ իցէ տէրն ի գրկի մօր իւրոյ եւ կուսի.


Տրգալ

s.

cf. Տարգալ.

· Calfa

NBHL (1)

ասացաք յաղագս կրակի, թէ կերակ է, եւ տըրգալն՝ տարգալ, եւ սըղոցն՝ սողոց, Առաջադիր կարէ լինել տ, եւ ր. օրինակ իմն՝ տրգալ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Տրուպ, տրպի, պաց

adj.

humble, lowly, unworthy, inferior, least, vile, abject, despicable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ունելով զօրինակն ի տրպաց եւ յաննշանից։ Զմի ոք ի տրպաց եւ ի փոքունց. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ա. եւ ՟Ժ՟Բ։)


Ր (ré)

s.

the thirty second letter of the alphabet, & the twenty sixth of the consonants;
five thousand, five thousandth;
It is sometimes confounded with ռ, as : մրմռամ — մռմռամ, ձմեռն — ձմերան. Also with the լ & ղ letters, as : բելիար — պէլիալ. And also with the յ : աներկբար — աներկբայ;
It is sometimes redundant in words, for example : բարժանեմ — բաժանեմ;
There are but few words which commence with this letter, & those are either abbreviations or foreign words, it is rather used as a medial final.

· Calfa

NBHL (3)

Լծորդ է ընդ մերս ռ, եւ ընդ այլոցն. զոր օրինակ ամառն, ամարայնի. ձմեռն, ձմերան. առնեմ. պրարի. յառնեմ, արի՛. արուեւիւն կամ արիութիւն, առաքինութիւն. որպէս եւ յայլս ռայիւ հնչեցեալն՝ գրի եւ հնչի ի մեզ ր. որպէս աբրահամ, րոբովամ, արամ, արարատ, բոսոր, դոմոր. եւ այլն։

Լծորդ է երբեմն եւ ընդ լ. որ է թոթով. ր. կամ ղ. զոր օրինակ սրանալ, սլանալ. բելիար, ըստ այլոց պելիալ։ Որպէս եւ ռմկ. անխտիր ասի. ըսեր եմ, տեսեր ես, գացեր է. կամ ասել եմ. տեսել ես, գացել է. (որ մերձ եւս է ի գրոց լեզուն, ասացեալ, տեսեալ, գնացեալ)։

Մտանէ եւ ի զարդու սակս որպէս թարմատար ընդ մէջ բառից ինչ. զոր օրինակ ասի՝ բաժանել, բարժանել. բաժին, եւ բարժին. տաժանիլ, եւ տարժանիլ. եւ այլն։


Րաբունաբար

adv.

masterly, doctorally, like a master.

· Calfa

NBHL (2)

ՐԱԲՈՒՆԱԲԱՐ որ եւ ՐԱԲՈՒՆՕՐԷՆ. Իբրեւ րաբունի. ըստ օրինակի րաբունեաց. վարդապետաբար. տիրաբար. իշխանաբար. վարդապետութեամբ րաբունոյն մերոյ յիսուսի քրիստոսի.

Րաբունաբար վարդապետիմք, յօրինակէ տեառն խրատիմք։ Րաբունաբար վարդապետէ, քեզ զբարիս ուսուցանէ։ Րաբունաբար իմաստնանաս, եւ հանճարով փարթամանաս. (Ժմ.։ Շ. այբուբ.։ Շ. յիշ. առակ.։)


Ց (tzo)

s. prep.

the thirty third letter of the alphabet, and the twenty seventh of the consonants;
six thousand, six thousandth;
As a prefix to words it is a sign of the dative, for example : ասէ ցտէր, he says to the Lord;
to, as far as;
till;
ցայդ վայր եկեսցես, heither shalt thou come, come thus far ! ցմեծ ժամս, for long time;
կասկածեմ ցառաւօտն, եւ հառեալ յառաւօտն՝ երկնչիմ ցերեկոյն, suspicions assail me till morning light, from break of day fear torments me till evening.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր օրինակ ջուրք, ջուրց. հանուրք, հանուրց. սայք, սայց. համանգամայնք, մայնց, այնք, այնց։ Անսովոր է ասելն առ Փիլոնի, սմինց, նմինց. եւ այլն։


Ցամաքաթեւ

adj. adv. without turning a hair, safe & sound.

· Calfa

NBHL (1)

Անթաց թեւօք. առանց սուզման. անվնասելի օրինակաւ. անվտանգ.


Ցանկական, ի, աց

adj. s.

concupiscible;
—ն, concupiscence.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկականն եւ ցասմնականն՝ զգայականին յարեւանայ, զոր օրինակ խոհականն՝ բանականին. (Խոսրովիկ.։)


Ցանց, ից

s. fig. anat.

net, seine;
net-work;
snare;
cf. Ցանցատեսակ;
սփռել զ—, to spread nets;
անկանիլ ի —ս, to be caught, taken in a net;
to be snared, netted, entrapped.

· Calfa

NBHL (1)

ἁμφίβληστρον, δίκτυον rete σαγήνη sagena. Վանդակաձեւ հիւսուած չուանեայ յըմբռնել զձկունս, որպէս եւ զայլ կենդանիս պէսպէս օրինակաւ. ուռկան. արձոյլ. վարմ. երագազ. դամ. աղ, թօռ.


Ցանցորդ, աց

s.

seiner, fisherman.

· Calfa


Ցաւագին

adj. adv.

painful, doleful, afflicted, sorrowful, dismal, mournful;
dolefully, dolesomely, painfully, sadly;
— ձայնիւ, in a monrnful tone;
— սիրտ, sorrowful heart;
— անէծք, atrocious curse;
— կեանք, tiresome life.

· Calfa

NBHL (1)

ՑԱՒԱԳԻՆ. մ. Ցաւալի օրինակաւ. սաստիկ ցաւով.


Ցեղացեղ

s. adj. adv.

various tribes or clans;
diverse, varied;
diversely.

· Calfa

NBHL (1)

ՑԵՂԱՑԵՂ ՑԵՂԵՒՑԵՂ որ եւ ՑԵՂՈՒՑԵՂ. Պէսպէս ցեղք. եւ Ազգի ազգի. եւ Այլեւայլ օրինակաւ.


Տիրական, ի, աց

adj.

dominical;
divine;
feudal;
lordly, predominant, prevailing, despotic, absolute, sovereign, supreme;
own, proper;
— պատկեր, God's image or likeness;
— իշխանութիւն, absolute power.

· Calfa

NBHL (1)

Պատմել հանդերձեալ զօրինակն զսկզբան զաստուածոցն. եւ զժամանակին զերկայնութիւն, որ հաստատէ զտիրականն. (Բրս. գոհ.։)


Տիրատիպ

adj.

Lord-like, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր կայցէ տիպ նմանութեան տիրական, կամ օրինակ տէրունի.


Տհաս, ից

adj. fig.

unripe, immature;
very young, ignorant, unpracticed, inexpert, raw, crude.

· Calfa

NBHL (1)

Տհաս եւ անկիրթ ոգի։ Վարդապետքն ուսմամբ զտհաս հոգիսն առնեն այր կատարեալ։ Որոց իբրեւ հասնոց տուան օրէնքն. արդ զի մի՛ տհասքն օտար համարեսցին ինքեանց զօրէնսն եւ այլն։ Յիսուս քրիստոս յառաջագոյն օրինակաւ ծանուցեալ եղեւ տհասից. (Լմբ. առակ.։ Ուռպ.։ Նախ. օրին.։ Մխ. ապար.։)


Տղայ, ոց

s. fig.

infant, baby, child;
stripling, youth, lad;
simple-minded, innocent;
novice, ignorant;
— մանուկ, little child.

· Calfa

NBHL (1)

Տղայի օրինակաւ, զի ընդ լալն՝ միանգամայն եւ սաստկապէս ծիծաղեսցի. (Կլիմաք.։)


Տղայաբար

adv.

like a child, childishly, girlishly.

· Calfa

NBHL (1)

παιδικῶς sicut puer, et pueriliter. Իբրեւ զտղայ. ըստ օրինակի տղայոց. տղի պէս. լօճուգ կիպի.


Տղմատիպ

cf. Տղմակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ ունի զտիպ եւ զնմանութիւն տղմոյ՝ իրօք կամ օրինակաւ.


Տնտեսեմ, եցի

va.

to manage, to have the direction, to regulate;
to economize;
to govern, to rule, to dispose;
to dispense, to distribute, to provide, to administer.

· Calfa

NBHL (1)

οἱκονομέω administro, dispenso, dispono, rego, guberno, sollerter excogito, molior. Որպէս տնտես գործել. տնօրինել, մատակարարել. բաշխել. կարգաւորել. ուղղել. խնամել. որ այլազգ ասի զաստուծոյ, եւ այլազգաց զմարդոյ։ Զաստուծոյ զոր օրինակ,


Տոհմաթիւք, թուոց

s.

genealogy, pedigree.

· Calfa

NBHL (1)

Չհայել յառասպելս, եւ ի տոհմաթիւս անչափս։ Զտոհմաթիւս, եւ զհեռ, եւ զօրինական կռիւս. (՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 4։ Տիտ. ՟Գ. 9։)


Տպագրեմ, եցի

va.

to stamp, to mould, to cast, to model, to shape;
to print, to publish.

· Calfa

NBHL (2)

Ի քեզ կատարեցան ստուերական օրինակքն, եւ ի քո խորհուրդն կատարեալ եղեն ամենայն առաջին պտագրեալքն. (Շ. բարձր.։)

τυπόω formo, figuro, exprimo, imprimo. Գծագրել իբրու տիպ եւ օրինակ. ստուերագրել. եւ Դրոշմել. տպաւորել.


Տպանամ, ացայ

vn.

to be printed, stamped or impressed.

· Calfa

NBHL (1)

τυπόομαι formor, figuror, imprimor, exprimor. Դրոշմիլ որպէս տիպ եւ ի տպի. գծագրիլ իբր օրինակ. նկարիլ. ձեւանալ.


Տպացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Տպաւորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սա (ղուկաս) ի չորեքկերպեան կառսն օրինակեցաւ եզամբն, եւ ի չորից գետոցն տպացոյց զնա տիգրիս. (Հ. կիլիկ.։)


Տպաւոր

adj.

typical, original;
figured;
printed, marked, impressed.

· Calfa

NBHL (1)

Տե՛ս եւ զտպաւոր ստուերին եւ օրինակին զազգականութիւնն առ ճշմարտութիւնս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)


Տպաւորաբար

adv.

symbolically, mystically, anagogically.

· Calfa

NBHL (2)

τυπικῶς figurate, symbolice. Իբրեւ զտիպ նմանութեան. օրինակաւ իւիք. խորհրդաբար.

Ոմանք տեսիլ տպաւորաբար եւ օրինակաբար տեսին։ Յայտ արար մարգարէն տպաւորաբար. (Ճ. ՟Գ.։)


Տպաւորագոյն

adj. adv.

more or very like, precise, genuine, true;
—ս, precisely;
— ասացից, properly speaking;
կամ — ասել, or more correctly to say.

· Calfa

NBHL (1)

Որ քան զամենայն օրինակս տպաւորագոյն է։ Պատարագ ընդունելի, եւ տպաւորագոյն քան զզոհ օրինացն։ (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։)


Տպաւորեմ, եցի

va.

to form, to figure, to model;
to imprint, to print, to mark;
to grave, to engrave;
to inculcate, to impress.

· Calfa

NBHL (1)

τυπόω figuro, signo, fingo, formo, pingo ἁποτυπόω transformo. Տպացուցանել. ձեւացուցանել. նկարագրել. գծագրել. նմանեցուցանել. օրինակել. եւ Կերպարանել, իլ. ձեւացնել, նմանցընել.


Տպաւորութիւն, ութեան

s. fig. chem.

impression, stamp, print, mark, figure, form;
impression;
— գործել յոք, to produce an impression on a person;
fixation

· Calfa

NBHL (2)

Որ արարեր զիս ի քո պատկեր պանծալի՝ ի ձեռն վեհիդ տպաւորութեան զտհկարս օժանդակելով։ Ի հնումն զայսր տպաւորութիւն օրինակաւ նկարագրեր։ Անտեսաբար տպաւորութեամբ բերին. (Նար.։)

τύπωσις, ἁποτύπωσις, διατύπωσις, τύπος եւ այլն. Տպաւորելն եւ իլն. իրն տպաւորեալ. տիպ. կնիք. նմանութիւն. պատկեր. ձեւ. օրինակ.