Definitions containing the research ամամ : 449 results

Դիմադրեմ, եցի

va.

cf. Դիմադարձեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զիմաստութեան խորսն դիմադրէ. (Համամ առակ.։)


Դիպաւոր

adj.

suitable, proper, fit.

· Calfa

NBHL (1)

Այս դիպաւոր պատասխանի՝ անզգամացն. (Համամ առակ.։)


Դիւր, ից

s. adj.

plain;
ease;
contentment;
convenience;
easy, convenient;
flat, bare;
ի դիւրի՝ ի դիւրոջ լինել, to live comfortably;
— առնել, to facilitate;
to relieve;
to give convenience;
ըստ անձին or ըստ մտաց —ի, at his ease, as he likes;
ի —ի, ի —ոջ, in a plain.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի ձախէն, մոլորութեան շաւիղ է, եւ խաւարաւ լի, եւ դիւր ի գայթագղութիւն. (Համամ առակ.։)


Դիւրեղծ

adj.

easily cancelled or soon effaced.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որ եւս է նուազական առակեալն սարդն .. եւ ոստայն նորա դիւրեղծ. (Համամ առակ.։)


Զանխուլ

adj. adv. s.

hidden, secret;
secretly, clandestinely, by stealth, incognito, without being known;
hiding-place, lurking-place;
— ի ներքս սպրդել, to creep, to slip, to steal stealthily.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է իժն զանխուլ, եւ կերող մարդախանձ չարն. (Համամ առակ.։)


Գեր

s.

weeping, wailing, noise;
— գործել, to weep;
prep. adv. on, up, above;
more, very, much.

· Calfa

NBHL (1)

Կենաց փայտ, եւ գեր ամբարձեալ զմայրսն լիբանանու. (Համամ առակ.։)


Գերաբուն

adj.

supernatural;
sublime, excellent, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Յերեսաց գերաբուն ճշմարտութեանն. (Համամ առակ.։)


Գերադրական, ի, աց

adj. s. superlative.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեծութիւն քո, զիմանալին եւ զանապատումն զգերադրական շնորհն. (Համամ առակ.։)


Գերադրեմ, եցի

va.

to elevate, to prefer;
to augment, to benefit.

· Calfa

NBHL (1)

Ասիմ կենդանի (ըստ սեռին), եւ գերադրիմ ի վերինսն (որպէս բանական ըստ տեսակին). (Համամ ի քեր. երզն.։)


Երկիւղած, աց

adj.

timorous, conscientious, scrupulous, pious, religions.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիղ ... երկիղած. (Համամ առակ.։)


Երկխօս

adj.

cf. Երկբան.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկբանսն եւ զերկխօսն իբրեւ զհրապարականէծս ի բաց ընկեսցուք. (Համամ առակ.։)


Եօթնարփեան

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթն անգամ կանգնումն ասաց սակս եօթնարփի շնորհացն. (Համամ առակ.։)


Եօթնարփենի

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթն անգամ կանգնումն ասաց սակս եօթնարփի շնորհացն. (Համամ առակ.։)


Եօթնարփի

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթն անգամ կանգնումն ասաց սակս եօթնարփի շնորհացն. (Համամ առակ.։)


Եօթնարփին

adj.

cf. Եօթնալոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթն անգամ կանգնումն ասաց սակս եօթնարփի շնորհացն. (Համամ առակ.։)


Երկբան, ից

adj.

amphibological, double, ambiguous;
double-dealing, double-tongued.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկբանսն եւ զերկխօսսն իբրեւ զհրապարականէծս ի բաց ընկեսցուք. (Համամ առակ.։)


Գահակալ, աց

s.

successor;
vicar.

· Calfa

NBHL (1)

Որք ի մեծութեան գոյիցս գահակալք են՝ թագաւորք եւ իշխանք. (Համամ առակ.։)


Ժանեղ

adj.

furnished with tusks, tusked, tusky.

· Calfa

NBHL (1)

ԺԱՆԵՂ ԺԱՆԵՒՈՐ գրի եւ ԺԱՆԱՒՈՐ կամ ԺԱՅՆԱՒՈՐ. Ունօղ զժանիս. զինեալ ժանեօք՝ այսինքն մեծամեծ ատամամբք. խոշոր կեռիքներ ունեցօղ. ժանւոր.


Ժանեւոր

cf. Ժանեղ.

· Calfa

NBHL (1)

ԺԱՆԵՂ ԺԱՆԵՒՈՐ գրի եւ ԺԱՆԱՒՈՐ կամ ԺԱՅՆԱՒՈՐ. Ունօղ զժանիս. զինեալ ժանեօք՝ այսինքն մեծամեծ ատամամբք. խոշոր կեռիքներ ունեցօղ. ժանւոր.


Ժիր, Ժրաց

adj. adv.

active, busy, stirring, diligent, lively, brisk, vigorous;
— լերուք ! now! be lively! courage! cheer up! diligently, unweariedly;
— գնալ, to quicken the pace, to advances wiftly, bravely, intrepidly.

· Calfa

NBHL (1)

Ժիր են կանայք, որ փութով յիմաստութիւն խոկան. (Համամ առակ.։)


Իմաստնանամ, ացայ

vn.

to grow wise, to learn, to know, to be instructed;
to understand, to comprehend.

· Calfa

NBHL (1)

Երանելի առաքեալքն իմաստնացան, եւ իմաստնացուցին զլսողսն այսմ բանի. (Համամ առակ.։)


Իմաստնացուցիչ, չի, չաց

adj.

cf. Իմաստնարար.

· Calfa

NBHL (1)

Նայել ընդ իմաստնացուցիչ խորհուրդս աստուծոյ. (Համամ առակ.։)


Գերաշխարհիկ

cf. Գերաշխարհ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ թէ ի հոգեւոր գերաշխարհիկ մեծութիւնին ամբառնաս, ի չափու կալ զքեզ. (Համամ առակ.։)


Գին, գնոց

s.

price;
value;
tax, estimate, valuation;
rate, tariff;
purchase, bargain;
— հատանել, արկանել, to rate, to appreciate, to value, to estimate, to tax, to set a price on a thing;
անարգ — հատանել, to undervalue;
գնոյ առնուլ, գնոց ստանալ, to buy, to purchase for money;
գնոյ ըմպել զջուր, to drink water that has cost money;
բարձրացուցանել, աճեցուցանել, իջուցանել, նուազեցուցանել զ—, to buy dearly;
վիճել վասն գնոյ, to raise, to augment, to reduce, to lower the price;
վիճել վասն գնոյ, to bargain;
սովորական —, price-current;
որոշեալ —, no abatement;
դնելով դնեցից ի քէն դնոց, I will pay you the price.

· Calfa

NBHL (1)

Առօրեայ բարութեամբ ափշեալ՝ մատնէր զվարդապետն դոյզն գնոյ զանանց գանձն. (Համամ առակ.։)


Գինեհար, աց

adj.

drunk, tipsy.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գինւոյ եւ յարբեցօղ կատաղմանց գինեհարացն. (Համամ առակ.։)


Գինեսէր

adj.

that loves to drink, drinker, tippler.

· Calfa

NBHL (1)

Բամբասէ զդառն արբեցութիւնս գինեսիրաց. (Համամ առակ.։)


Գիշերապաշտօն

s.

nocturn

· Calfa

NBHL (1)

Տայր աղօթս առնել գիշերապաշտամամբ. (Օրբել.։)


Գլուխ, գլխոց

s.

head;
chief;
summit, top;
individual;
the first place, the first rank;
— գրոց, chapter;
— նաւի, prow;
— գործոց, master-piece;
— ցամաքի, point, cape;
— անկեան, angular stone;
— սեան, capital;
— գրամոց, capital, funds, principal, capital or principal sum;
ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ —, առ —, by head, for each person;
so much a head;
զայն ութ օրն ի —, all this week;
ծածկել —, to be covered, to put on one's hat;
բանալ զ—, to uncover, to take off one's hat;
ի — հանել՝ տանել՝ ածել, to finish, to conclude, to bring to a head, to end, cf. Գլխաւորեմ;
ի — ելանել՝ հասանել՝ գալ՝ երթալ, to be finished or brought to a close, to end, to come to an end;
— ամսոց, the first day of the month, new moon;
— տարւոյ, new year's day;
— բանից, exordium, preamble;
point, article;
— ճանապարհաց, end of the street;
— տողին, beginning of a verse;
առնու Տէր զտէրդ ի զլխոյ քումնէ, Lord will take away thy master from thee;
ունել զթիւ գլխոց որդaւոցն, to take the number of the children;
քանի՞ —ք պատժոց, how many punishments ?
հանել ընդ —ն or ընդ կառափն զյանցանս ուրուք, to have one's revenge, to punish;
— ամբառնալ, to revolt;
անկանիլ զգլխով, to fall suddenly on the enemy;
դնել զ— ի կշիռս, to put one's life in jeopardy;
կալ ի —, to put one's self at the head, to be the leader;
— բանիցս, finally, at length, in conclusion.

· Calfa

NBHL (1)

Գլուխ ամենայն, զի համամիտք իցէ. (՟Ա. Պետ. ՟Գ. 8։)


Գոյապետ

s.

that causes to exist, creator.

· Calfa

NBHL (1)

Թուականն՝ բազմաց, բացարձակն՝ գոյապետին, անճառին աստուծոյ. (Համամ ի քեր. երզն.։)


Գործասէր

adj.

laborious, active, diligent.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդդիմադրեն օրինացն քրիստոսի գործասէրք մահու եւ կենաց։ Ե՛րթ առ մեղուսն գործասէրս, որք բժշկեցին զհիւանդութիւն բնութեանս քաղցրախօս քարոզութեամբն. (Համամ առակ.։)


Գործասիրութիւն, ութեան

s.

activity, love of work or labour.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛րթ զօրաւորդ առ անզօրն (մրջիւն), եւ տե՛ս զիմաստութիւն գոծասիրութեան նորա. (Համամ առակ.։)


Գորովալի

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (1)

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)


Գորովալիր

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (1)

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)


Գորովալից

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (1)

Նորագոյնս առնէ զձայն իւր գորովալիր նազանօք, եւ աղերսական զօրութեամբ շուրջ փարելով. (Համամ առակ.։)


Գտակ, աց

s. adv.

cap, bonnet;
calix, flower-cup;
inventor, author;
— լինել, to invent;
—աւ, exactly, surely, precisely.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ չարին գործասիրութեան՝ նոցին նմանեցին, որ անիծից եւ դառն մահու են գտակք։ Որ ոչ առնէ զինքն այսորիկ գտակ, յանդուգն նա է. (Համամ առակ.։)


Դահամունք, մանց

s. pl. meat;
offering, oblation;
bribe, fee.

· Calfa

NBHL (2)

Որպիսի՛ դահամամբք մտից ըմդ միտ բարերարին. (Սեբեր. ՟Թ։)

Պա՛րտ է նմա անարատ լինել. այսինքն պարգեւովք եւ դահամամբք ուրուք նա մի՛ կապեսցի. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Դանդաղութիւն, ութեան

s.

slowness, tardiness, delay, frivolity, idleness, indolence.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժեաց զմեր դանդաղութիւն ձեր գոհութեան նամամակդ։ Յաղթեալ լինի ի յօժարութենէդ ձերմէ դանդաղութիւն մտացս. (ՃՃ.։)


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa

NBHL (1)

Կերողացն անախորժելիք. զի դոյզն մի ժամու յետոյ զլինդս ատամանցն վնասեն. (Համամ առակ.։)


Եղբայր, բօր, բարց

s.

brother;
մեծ, աւագ, երէց —, eldest -;
կրտսեր —, youngest -;
— հօր or մօր, uncle;
աշխատաւոր —, lay -;
— ի Քրիստոս, — in Christ-Jesus.

· Calfa

NBHL (1)

ἁδελφός frater Հարազատ արու. համահայր կամ համամայր զաւակ. եղբար, ախպար.


Եղբայրասէր, սիրաց

adj.

that loves his brother.

· Calfa

NBHL (1)

Համամիտք իցէք, համակարիք, եղբայրասէրք. (՟Ա. Պետ. ՟Գ. 8։)


Եղելութիւն, ութեան

s.

cf. Եղանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ցնծացաւ յիսուս ի կրկին նորոգմանս երկրորդ եղելութեանս. (Համամ առակ.։)


Ենթակայ, ից

s.

subject.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարեւ խորիսխ մեղու են բանքն քրիստոսի, որ ի մարմնի կալով յենթակայոջ. (Համամ առակ.։)


Երգող

cf. Երգեցող.

· Calfa

NBHL (1)

Ինձ մերձենալ առ աստուած բարի է, ասէ երգողն. (Համամ առակ. ստէպ զդաւթայ։)


Երեքարձէն, ձենի

s.

trident, fork with three prongs.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԵՔԱՐՁԷՆ կամ ԵՐԵՔԱՐՁԻՆ կամ ԵՐԵՔԱՐՁԻ. τρίαινα tridens, fuscina Երեքժանի. գործի երկաթի երիւք ատամամբք.


Երեքարձի

cf. Երեքարձէն.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԵՔԱՐՁԷՆ կամ ԵՐԵՔԱՐՁԻՆ կամ ԵՐԵՔԱՐՁԻ. τρίαινα tridens, fuscina Երեքժանի. գործի երկաթի երիւք ատամամբք.


Երեքարձին

cf. Երեքարձէն.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԵՔԱՐՁԷՆ կամ ԵՐԵՔԱՐՁԻՆ կամ ԵՐԵՔԱՐՁԻ. τρίαινα tridens, fuscina Երեքժանի. գործի երկաթի երիւք ատամամբք.


Երեքերանեան

adj.

very happy, blessed

· Calfa

NBHL (1)

Զերեքերանեանն զգեցեալ զօրութիւն. (Համամ առակ.։)


Երիցագոյն

adj.

more ancient, ancient, elder, eldest, senior;
first, principal.

· Calfa

NBHL (1)

Երիցագոյն եղանակաւ կարգէ զերկիրս քան զերկինս. (Համամ առակ.։)


Թանամ, ացայ, ացի

va.

to wet, to bathe, to dip, to drench, to soak;
to moisten, to bedew, to water;
թանալ զանկողին իւր արտասուօք, to bathe one's pillow with tears;
արտասուօք թանալ զոտս ուրուք, to bathe the feet with one's tears;
թանալ զսուր ի պարանոց ուրուք, to cut the throat, to massacre;
թանալ յարիւնս բազմաց, to butcher, to slaughter, to shed much blood, to swim in blood;
թանալ ի գինի, to soak, to steep in wine;
գնացին առանց թանալոյ ի վերայ ծովուն, they passed the sea dry-shod.

· Calfa

NBHL (1)

Լեզուք աշակերտացն յերկնային ծորանն թացան, եւ հրացան ի հոգւոյն. (Համամ առակ.։)


Թանձրացուցանեմ, ուցի

va.

to thicken, to condense;
to coagulate, to congeal.

· Calfa

NBHL (1)

Չկարեմ հաւատալ, թանձրացո՛ զբանդ. (Համամ առակ.։)