Definitions containing the research մաքուր : 304 results

Միապար

adj.

in the same chorus;
at the same ball or dancing-party.

· Calfa

NBHL (1)

Միախումբ դասակցութեամբ, միապար երգակցութեամբ, մաքուր օրհնաբանս. (Նար. խչ.։)


Միեղէն, ղինի, նաց

adj.

only, single, sole, simple;
solitary;
cf. Միաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք միայնացեալս անուանեալ՝ յանբաժանելի եւ միեղէն կենացն։ Ի միեղինացն միայնացելոց։ Կատարեալ կարգ միեղինացն միայնացելոց։ Ձեռդ միեղէն եւ համակրօն՝ մաքուր եւ աստուածահաճոյ վարուց։ Խաչակրօն հօրդ, եւ աստուածազգեաց միեղէն սուրբ եղբարցդ. (Մագ. ՟Ե. ՟Ի՟Զ. ՟Կ՟Զ։)


Կոփ

cf. Կուռ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջի արկանել իբրեւ զյօնս ինչ զգեստ զաստուածային վարդապետութեանցն, եւ ի վերայ ծածկել նուաստութեամբ իբրեւ կոփովք ոմամբք զգեստուք զմաքուր եւ զվճիտ առաքինութեան իրս. (Նիւս. երգ.։)


Կտաւ, ոց

s. adj.

flax;
linen;
linen-cloth or cotton-cloth;
linen-garment;
linen.

· Calfa

NBHL (1)

Զգցեալ էին ի տաճարին կտաւս մաքուրս եւ պայծառս. (Յայտ. ՟Ի՟Ե. 6։)


Ներբողեմ, եցի

va.

to make the panegyric, the eulogy of;
to give praises, to laud, to eulogize, to praise, to exalt.

· Calfa

NBHL (1)

Ներբողեալ դու յառատութեան։ Ներբողեալ ես մաքուրդ փայլումն. (Նար. ՟Ձ՟Է. եւ Նար. կուս.։)


Նիրհ

s.

light sleep, drowsiness, sleepiness, dozing.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ տար նիրհ արտեւանաց, այսինքն մաքուր բրօք լինել որպէս անմարմին ի մարմնի. (Համամ առակ.։)


Նկարագրեմ, եցի

va.

to paint, to represent;
to portray, to depict, to paint, to describe, to give a description of;
to characterize.

· Calfa

NBHL (1)

Նկարագրեցաւ մեզ գիր կենդանի յարգանդ մաքուր մեծին մեսրովբայ. (Շար.։)


Նմանակերպութիւն, ութեան

s.

similarity, conformity, uniformity, resemblance, analogy.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ նմանակերպութեան պատկերի իւրոյ։ Աստուածպետականին պատկերի նմանակերպութեամբ։ Ծանիցէ զնոսա, զորս ծանեաւ մաքուր ընդունարանս իւրոյ նմանակերպութեան. (Արծր. ՟Ա. 1։ Շ. հրեշտ. Տօնակ.։)


Նշանագործ, աց

adj. s.

performing miracles, doing wonders;
prodigious, marvelous;
thaumaturgus, wonderworker, miracle-monger.

· Calfa

NBHL (1)

Տաճար մաքուր եղեալ նշանագործին աստուծոյ։ Կալ ընդ նշանագործ հարանցն համարեսցի յարքայութեան երկնից. (Վրք. հց. ՟Ե։)


Նշուլափայլ

adj.

shining, gleaming, radiant, brilliant.

· Calfa

NBHL (1)

Քառեակ մանեկաւ նշուլափայլ մաքուր ուլանցն յեռմամբ. (Նար. կուս.։)


Շուշանազարդ

adj.

worked or adorned with lilies.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդարեալ մաքուր կուսութեամբ որպէս զշուշան.


Շուշփայ, ի, ից

s.

fine linen;
altar napkin, corporal.

· Calfa


Ողկուզաբեր

cf. Ողկուզաբոյծ.

· Calfa

NBHL (1)

Այնմ նմանեցուցանէ զմաքուր հոգիսն ողկուզաբեր (կամ ողկոյզաբեր). (Վրդն. երգ.։)


Ողջունեմ, եցի

va.

to salute, to compliment;
— ի հանգիստ սրբոց առաքելոցն, to visit the sepulchres of the holy Apostles.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ տեսանես զնշան խաչին, ողջունեսցես զնա մաքուր շրթամբք. (Մագ. ՟Լ՟Թ։)


Ոսկեգոյն

adj.

gold-coloured, yellow.

· Calfa

NBHL (1)

Կահ պղնձոյ սուրբ եւ մաքուր ոսկեգոյն. (՟Ա. Եզր. ՟Ը. 58։)


Ոսկեզօծ

adj.

gilded, gilt;
golden.

· Calfa

NBHL (1)

Կահ պղնձոյ սուրբ եւ մաքուր ոսկեզօծ։ Ագանէր կօշիկս ոսկեզօծս։ Բեհեզս եւ ծիրանիս եւ որգան՝ ոսկեզօծս. (՟Բ. Եզր. ՟Ը. 27։ Յուդթ. ՟Ժ. 14։ Յայտ. ՟Ի՟Ը. 16։)


Ոսկեհան, աց

s.

gold-digger;
— տեղի or —ք, gold mine;
gold-diggings.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ օրին ոսկեհանաց, որ յոլով տաժանմամբ կղկղեն ի հողոյ զզուտն եւ զմաքուրն. (Երզն. մտթ.։)


Ոսկիանամ, ացայ

vn.

to become gold, to be transmuted into gold.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածեղէն զօրութեամբն ոսկիացեալ։ Ոսկիացան առաքեալքն եւ աւետարանիչքն։ Անմաքուրքն սրբեցան աւազանաւն, եւ ոսկիացան հաւատովք, եւ ամբիծ գործովք. (Տօնակ.։)


Չափաւորակից լինիմ

vn.

to deign, to condescend, to have the goodness to, to favour.

· Calfa

NBHL (1)

Չափաւորակի՛ց լեր եւ այժմ նուաստ եւ անմաքուր շրթանց իմոց։ Չափաւորակի՛ց լեր եւ յա՛նձն առ մտանել յանձն եւ ի մարմինս բորոտեալ. (Ոսկ. պտրգ.։)


Չղջիկան, աց

cf. Չիղջ.

· Calfa

NBHL (1)

Չղջկան (կամ չղջիկան. լս. մաշկաթեւ) կոչէ զկուռսն՝ կա՛մ վասն յոյժ տկարութեանն, կամ վասն խաւարասէր մոլորութեան։ Որք միանգամ ի միտս ընդունին իբրեւ կուռս զվատթար իմացմունս, չղջկանաց լինին բոյնք՝ անմաքուր դիւաց. (Գէ. ես.։)


Շաքար, ի, աւ

s.

sugar;
մաքուր, սպիտակ, refined or lump -;
խակ —, moist, brown or raw -;
— վանի —, candy;
գործատուն —ի, sugar-mill;
զտարան —ի, rugar-refinery;
համեմել —աւ, to —, to sweeten, to strew or sprinkle with -.

· Calfa


Ուղեկցեմ, եցի

vn.

to travel together, to accompany, to go with, to follow;
to convoy.

· Calfa

NBHL (1)

Զանմաքուրս ի սրբութենէ ... հատուածեալ յինքենէ՝ հեռի ուղեկցէ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Ուղղադրիմ

vn.

to become, to befit.

· Calfa

NBHL (1)

Ստաշխն առ սուրբ եկեղեցի ուղղադրի. ուստի մաքուր գործնականն հոտ անոյշ զքրիստոս յինքն ունի. (Վանակ. յոբ.։)


Որոճ

s. fig.

rumination, chewing the cud;
thought, meditation, reflection;
— ածել, բերել յ—, cf. Որոճեմ;
ազգի ազգի —ս որոճել, to ruminate or meditate upon, to think over, to revolve in one's mind.

· Calfa

NBHL (1)

Բախմամբ ուռանց կորզեցին՝ զմաքուր ատտմըս նոցին, այն որով միշտ կասէին՝ զորոճ փորձեալ քո բանին. (Տաղ.։)


Որոճողութիւն, ութեան

s.

cf. Որոճ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոճմամբ ծասկեալ ըստ մաքուր կենդանեաց. (Տօնակ.։)


Որոճումն, ման

s.

cf. Որոճ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոճմամբ ծասկեալ ըստ մաքուր կենդանեաց. (Տօնակ.։)


Ուլն, լան, ուլունք, լանց

s. fig.

neck;
զուլամբ երթալ, to fall headlong, head-foremost, to tumble, to fall;
to be plunged in sensuality;
to be sunk in debauchery, to wallow in voluptuousness;
pearl necklace;
Venetian pearls, bead, glass-bead, bugle;
knuckle-bones, cockle.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ուլն յեռեալ՝ ժողովէ յինքն զպէսպէս զանազանութիւն գեղոց մարգարտաց։ Քառեակ մանեկաւ նշուլափայլ մաքուր ուլանցն յեռմամբ՝ լանջք սուրբ քո շնորհօք առլցեալ. (Նար. երգ. եւ Նար. կուս.։)


Հասուն

adj.

ripe, mature, grown up;
wise, prudent, judicious;
— հասակ, ripe or advanced age;
— այր, man of mature age, a discreet sober-minded man;
— օրիորդ, marriageable young lady;
— խորհուրդ, միտք, mature judgment;
— խաղաւարտ, ripe imposthume;
— գործել, to ripen, to make ripe, to mature, to bring to maturity.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զողկոյզ հասուն ի հնձանս, եւ իբրեւ զցորեան մաքուր յըշտեմարանս. (Հ. ապր. ՟Ժ՟Զ.։)


Հարսնածու, աց

s.

paranymph, match-maker.

· Calfa

NBHL (1)

Զի դու ձեսայ ես երկնային, ես հարսնածու մաքուր հարսին. (Շ. խոստ.։)


Հաւասարակից, կցի, կցաց

s.

companion, fellow, comrade, mate, partner.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւասարակից եւ հանդիսակից մաքուր մրցանաց նոցա. (Ճ. ՟Ա.։)


Խառնակ, աց

adj. s.

mixed, confused, embroiled, complicated;
impure, obscene;
tie, bond, union;
copulation, pairing;
the rabble, the mob.

· Calfa

NBHL (1)

ԽԱՌՆԱԿ. κοινός communis. Հասարակ եւ Պիղծ համարեալ. Անխտիր. անմաքուր. փիծ. անլուայ. սովորական, պիտակ, եւ այլն.


Ճակաճան, աց

adj.

lecherous, libidinous, lascivious, wanton, lewd.

· Calfa

NBHL (1)

Անարգելն եւ ճակաճանն, անմաքուր եւ անսուրբ. (Փիլ. լին.։)


Ճանապարհակից, կցի, կցաց

s.

travelling companion;
fellow-traveller;
fellow-passenger;
—ք, cross-way, cross-street, place where four roads meet;
—ք ի քաղաքի, public square.

· Calfa

NBHL (1)

Տայ ճանապարհակից իւր հօտին զմաքուրն արիւն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Է. իբր թոշակ։)


Կղկղեմ, եցի

va.

to strain or pass through a filter or strainer;
to defecate, to clear from dregs, to purge of lees or impurities;
to fine, to filter, to refine, to clarify.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում տարժանմամբ ի հողոյ կղկղել զոսկին, եւ դարձեալ անդրէն ի նոյն խառնակել։ Ըստ օրինի ոսկեհանաց, որք յոլով տաժանմամբ կղկղեն ի հողոյ զզուտն եւ զմաքուրն. (Երզն. մտթ.։)


Կշռութիւն, ութեան

s. fig. ast.

weight, heaviness, weighing;
examination, judgment, consideration;
proportion, equality;
comparison;
Libration;
մէտ կշռութեան, equilibrium.

· Calfa

NBHL (1)

Զսեղանոց խնկոցն մաքուր ոսկւոյ զկշռութիւնն եցոյց նմա. (՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 18։)


Կոկոն, աց, ից

s.

flower-hud.

· Calfa

NBHL (1)

Կոկոն լուսափայլ ծաղկին, սատափ մաքուր մարգարտին։ Վարդդ ի կոկոնից՝ ծաղիկ պարտեզից։ Վարդդ ի կոկոնի՝ վայլք համայն ծաղկի. (Գանձ.։)


Մայր, մօր, մարբ, մարք, մարց

s. fig.

mother, mamma;
matrix, mould;
mother, author, cause, source, spring, rise;
cf. Մայրագիր;
— անասնոց, dam, mother;
— թռչնոց, mother, ben;
մեծ —, grand-mother;
— հասարակաց, our common mother, earth;
— եկեղեցի, եկեղեցեաց, mother church;
cathedral, basilic;
— լեզու, mother tongue;
— քաղաքաց, metropolis, capital;
— արեւու, the west, sun-set;
— վանից, մարց պետ, abbess, prioress;
— գեղեցիկ, nurse, wet nurse;
foster-mother;
անգործութիւնն է — ամենային ախտից, idleness is the mother of all vice;
ազնիւ, գորովագութ —, good, tender mother;
անպիտան, չար —, bad, ill-natured mother;
— լինել, to be a mother;
կորուսանել զ— իւր, to lose one's mother;
ի — դարձուցանել, to put out, to extinguish or blow out;
թաղիլ ի —ն ամենեցուն, to return to mother earth;
արեգակն ի —ն դառնայր or մտանէր, the sun was setting.

· Calfa

NBHL (1)

Մահու մօրը բժիշկ՝ կենաց մայր, մաքուր մարիամ. (Շ. տաղ.։)


Մայր, ից, իւք

s. adj.

cedar;
pine-tree;
cedrine, made of cedar.

· Calfa

NBHL (1)

Մահու մօրը բժիշկ՝ կենաց մայր, մաքուր մարիամ. (Շ. տաղ.։)


Մայրադրունք

s.

the chief door or entrance.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մայրադրունս յամենայն ճակատ երիս ձուլածոյս յոսկւոյ մաքուր. (Մարթին.։)


Մանկամոլութիւն, ութեան

s.

pederasty, sodomy.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնային յանմաքուր խառնակութիւն կանանց, եւ մանկամոլութեանց. (Նոննոս.։)


Հում, հմոյ

adj. fig.

raw, unripe, sour, hard;
half-cooked;
cruel, ruthless, inhuman.

· Calfa

NBHL (1)

Զսա ընկալեալ ամենամաքուր հովիւ, եւ տեսեալ զի հում էր եւ ստահակ. (Կլիմաք.։)


Հոգեկիր

adj. s.

inspired by the Holy Spirit, holy, divine;
prophet.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր մաքուր հոգեկիր, եւ վաղիւ մոլի խելագար։ Ի տկար ամանս այս նիւթոյ հոգէկրի. (Նար. ՟Հ՟Ա. ՟Ղ՟Բ։)


Ձոյլ, ձուլոյ

adj. s.

smelted, cast, founded;
massive, heavy;
pure, fine;
font, cast;
mass, ingot, wedge;
weight, heaviness.

· Calfa

NBHL (1)

Զմաքուր եւ զձոյլ եւ զանարատ բնութիւն նշանակէ. (Երզն. ՟ժ. խորան.։)


Ձօնեմ, եցի

va.

to give, to present, to offer, to dedicate, to devote, to consecrate;
to sacrifice;
to initiate.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձօնելն զքգզ ահաւոր։ Ձօնեսցուք աստուածեա խաչի՝ ձայն մաքուր ընծայից. (Նար. ՟Ե. եւ Նար. խչ.։)


Յիշումն, ման

s.

mention, commemoration, memory, remembrance.

· Calfa

NBHL (1)

Որ սուրբ են սրտիւք. եւ մաքուր մտօք, եւ զյիշմանցն Աստուծոյ միշտ կախեալկան։ Ո՞ր որդի է՝ որ ոչ պատուէր զհայրն իւր, եւ ոչ ցանկ կախի զյիշմանց նորա, որպէս տղայքն զմարցն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ. ՟Ե։)


Յստակամիտ, մտաց

adj.

singleminded, simple-hearted, sincere, ingenuous, candid.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է յստակ մտօք. մաքուր եւ անպղտոր՝ պարզ եւ անկեղծ մտօք.


Նաւատիանոս, աց

adj. s. Novatian.

· Calfa

NBHL (1)

Առ նաւատիանոսսն ասէ, որք անուամբ միայն մաքուրք. (Լծ. ածաբ.։)


Յարախառնիմ, եցայ

vn.

to be joined, united, mixed together.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ մաքուր կարգն դասի, ակումբն ի գլուխ յարախառնի. (Շ. բարձր.։)


Յարեմ, եցի

va.

cf. Յարեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի զմեզ անդրէն առ աստուածութիւնն յարեսցէ իւրով նմանութեամբն։ Ընդ լուսոյն մասին եւ խաւար յարեմ։ Զմի եւ զերկուս ի նշանացն յանուանէ գրեցին, եւ ապա զբազումս ի նոյն յարեցին։ Յարէ զայս յառաջին նոյն միտս։ Յառաջինսն՝ որ ասացան, յարեցից։ Ի նոյն եւ զայս եւս յարեալ գրէ։ Ի նոյն յարեալ՝ ասէ։ Արատ ինչ յարել ի մաքուրն Գրիգորիոս. (Ագաթ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։ Իգն.։ Նախ. սղ.։ Եւս. քր. ՟Ա։ Նիւս. ի սքանչ.։)


Յաւէժ, ւեժի, ժաց

adj. adv.

perpetual, eternal, immortal;
always, without end, perpetually, eternally.

· Calfa