Definitions containing the research բաց : 2186 results

Քաջիկ

adv.

well, very well, properly, as it ought to be.

· Calfa


Քաջողջութիւն, ութեան

s.

cf. Քաջառողջութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յովբ ... միանգամայն ի բաց եդեալ զքաջողջութիւն, զընչաւէտութիւն, եւ զբազմորգութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Քառագիր

adj.

four-lettered.

· Calfa

NBHL (1)

Չորեքդրեան. չորիւք տառիւք բաղկացեալ. որպէս է յեբր. բացարձակ անունն Աստուածոյ՝ էհւհ. այսինքն էհովահ կամ եօվա. եւ ի մեզ՝ Որ էն. նոյնպէս եւ անուանք միոյ միոյ յերից անձանց, Հայր, Որդի, Հոգի. որոց դումարն է զուգաթիւ ընդ ձայնիս Երրորդութիւն, ՟Ժ՟Բ տառիւք՝ ըստ թուոյ ՟Ժ՟Բ առաքելոց. այս է ասելն Նար. առաք.


Քառանկիւն, կեան

adj. s.

quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.

· Calfa

NBHL (1)

Քառանկիւնի դարձեալ. վասն զի ամենայն թիւ ղինքեան բազմապատկելով՝ զքառանկիւնի թիւն բացակատարէ. որպէս, հնգիցս հինգ քսան եւ հիգ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)


Քառանկիւնի

adj.

having four angles, quadrangular.

· Calfa

NBHL (1)

Քառանկիւնի դարձեալ. վասն զի ամենայն թիւ ղինքեան բազմապատկելով՝ զքառանկիւնի թիւն բացակատարէ. որպէս, հնգիցս հինգ քսան եւ հիգ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)


Քարակոփ, ի, ից, աց

adj. s.

made or built of stone;
stone-cutter, stone-mason;
sculptor, carver.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն ի գերեզմանն քարակոփօք, եւ եբաց. (Վրք. հց ՟Ժ՟Ե. ձ։)


Քարաքաղ

adj.

cleared from stones.

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի ի բաց քաղեալ իցեն քարինք խոչնդոտք.


Քարբ, ից

s.

aspic, basilisk, cockatrice.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ իժից եւ քարբից գնասցես։ Որպէս իժի եւ քարբի, զի խցեալ է զականջս իւր։ Ծակեաց՝ բաց, եւ եգիտ ջուր, եւ ի նմին քարբ։ Զձուս քարբից ծակեցին. (Սղ. ղ. 13։ ՟Ծ՟Է. 4։ Ես. ՟Ժ՟Թ. 5։)


Քարոզ, ից, աց

s.

herald, crier;
preacher;
musician;
preach, sermon;
— լինել կարդալ, to announce, to publish, to herald, to proclaim;
— տալ, to preach, to make or to preach a sermon.

· Calfa

NBHL (2)

ՔԱՐՈԶ. Վարդապետութիւն յայտնաբանիչ. բացատրութիւն. եւ Ազգումն. յայտարարութիւն.

Անճառ միութեանն քարոզ զայս բացաձայնեցաք. (Լմբ. ատ.։)


Քաւութիւն, ութեան

s.

expiation, atonement, pardon, propitiation;
— or, սեղան, քաւութեան, libation;
propitiatory;
զոհ քաւութեան, offering.

· Calfa


Քեզէն

adv. pron. cf. Քեզոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Արա՛ քեզոյն օձ, եւ գի՛ծ զնա ի բաց հատանելով զցանկութիւնս։ Որ ոչինչ յաշխարհ, այլ եւ ո՛չ քեզոյն իսկ զքեզ բերե մուծեր. (Փիլ.։)


Քեզոյն

adv. pron.

of or by thyself;
thou alone.

· Calfa

NBHL (1)

Արա՛ քեզոյն օձ, եւ գի՛ծ զնա ի բաց հատանելով զցանկութիւնս։ Որ ոչինչ յաշխարհ, այլ եւ ո՛չ քեզոյն իսկ զքեզ բերե մուծեր. (Փիլ.։)


Քեռորդի, դւոյ

s.

nephew.

· Calfa

NBHL (1)

Որդի կամ զաւակ քեռ ուրուք. քրոջորդի, քրոջը զաւակը (ի յն. ասի կրկին բառիւք, որդի քեռ. այլ ի դնիլն մի բառ, շփոթի ընդ Եղբօրորդի. զոր տեսցես. որպէս եւ ի լտ. nepos է երկդիմի. վասն որոյ բացատրելի՝ nepos ex sorore. որպէս թէ թոռն ի քեռէ իւրմէ. լաւ եւս՝ sororis filius)


Քերթեմ, եցի

va.

to flay, to strip, to excoriate, to peel off;
to make, to compose, to write;
to versify, to poetize.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ զբանս արանց քերթելով, եւ զգոյնն եւ զերգն իգական բացատրիցէ. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Քերուած, ոց

s.

scratch;
scraping, rasping.

· Calfa

NBHL (2)

Քերումն, եւ նիւթն ի բաց քերեալ. քերուածք, քերուք.

Քերեսցեն զտունն, եւ հեղցեն զքերուածն արտաքոյ քաղաքին. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Դ. 41. յն. զհող, կամ զփոշի ի բացքերեալ։)


Քերքեմ, եցի

va.

to drive away, to repulse.

· Calfa

NBHL (1)

Հերքել. եւ Քեցել. ի բաց հանել.


Քեց

adj.

detached, divided, separated.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ սպիտակն հարկանին եւ ընդ սեաւն եւ ընդ ամենայն ընդդիմակսն, որ քեց եւ որիշ եւ բացակայ են գունովն. (Նիւս. կազմ. ուր յն. լոկ διΐσταμαι disto. բացակայիլ։)


Քեցեմ, եցի

va.

to detach, to separate, to extrange, to remove, to take away;
— ի ստենէ զորթն, — զմանուկն ի կաթին սովորութենէ, to wean;
— զսիրտ յաշխարհէ, ի հեշտութեանց, to wean or detach one's heart from worldly matters.

· Calfa

NBHL (6)

Յինքենէ անջատեալ որոշէ եւ ի բաց քեցէ։ Միջնորդ լինի եւ դատաւոր երկոցուն կողմանց, որք ի միմեանց քեցեալ թուին, սէր եւ միաբանութիւն գործելով. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. իմաստն.։)

Եկեղեցիք խրթնացեալ, եւ ժողովուրդք ի նոցանէ քեցեալ։ Համասնունդք ի բաց քերեսցին. (Խոսր.։)

Զաւազակութիւն կամ զմարդագաւութիւն յինքեանց ի բաց քեցել. (Խոր. ՟Բ. 6։)

Իբրեւ եկն աշոտ ի տեղին, ի բաց քեզեալ եղեւ գուրգէն ի դրանէ ամրոցին. (Յհ. կթ.։)

Զմարդկան չարչարանս ի բաց քերցեցտք. (Մխ. դտ.։)

ἁπάγω abduco ἁποκλείω, διαζεύγνυω, -νυμι disjungo disgrego. Իբրու խզելով ի բաց քարշել՝ կորզել. (որպէս եւ արաբ. է քեցել, եւ խզել) քերքել. հերքել. ի բաց առնել. մեկնել. անջատել. զատուցանել. զատել, հեռացնել, կտրել.


Քթափողք, ղոց

s.

nostrils.

· Calfa

NBHL (1)

Քթափողք արձակ եւ ի բաց։ Ընդ բերանն եւ ընդ քթափողքն խմցո՛ւր. (Վստկ.։)


Քշեմ, եցի

va.

to chase, to drive away or out, to expel.

· Calfa

NBHL (2)

Քշելով եւ ի բաց հալածելով. (Փիլ. լին.։)

(ի ձայնէս փը՛շ փը՛շ ). ἁναιρέω, ἁφαιρέω aufero, tollo ἁπελαύνω abigo. Վանել ի բաց վարել. եւ Յառաջ վարել. քշել, վռնտել.


Քշտեմ, եցի

va.

to lop off, to trim, to prune;
to cut, to retrench.

· Calfa

NBHL (2)

ἑκτίλλω, ἁποκνίζω, ἁκρωτηριάζω avello, evello, mutilo, obtrunco, amputo extremitates. (լծ. հյ. քշել. թ. քէսմէք ) Ի բաց վարել հատանելով. կտրել. կորզել. քանցել. յապաւել. կոճոպել. ծայրաքաղ առնել.

Քշտեալն եւ ցամաքն բուսաւ։ Ուր հոգի սուրբ է, անդ քշտեալ եւ ի բաց ընկեցեալ եւ աղտեյութիւն. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)


Քող, ոյ, ով

s.

veil, cover;
— հարսանեաց, nuptial veil.

· Calfa

NBHL (2)

Եցոյց աստուած, ի բաց բարձեալ զքողն։ Տեսութիւն մերկութիւն, եւ զքող ի բաց բառնալ բութեան. (Փիլ. լին.։)

Նստի առանց քողի՝ բացաւ գլխով. (Եփր. արմաւ.։)


Քողընկէց

adj.

unveiled, hare-headed, brazen-faced, unblushing, shameless.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր ի բաց ընկեցեալ իցէ զքօղ ի գլխոյն, կամ զամօթ երեսաց. խիպ չունեցօղ.


Քուն, քնոյ, ով

s.

sleep, slumber, nap, rest, repose, pause;
— մահու, sleep of death;
քաղցր, ախորժ, հան գիստ, խաղաղ, փրկաւէտ, կենսանորոգ, —, soft, agreeable, tranquil, calm, healthy, refreshing slumber;
— թեթեւ, ընդհատ, անհանգիստ, յուղեալ or խռովեալ, դժնդակ, ծանր, վնասակար, մահացու —, light, broken, agitated, troubled, hard, heavy, dangerous, mortal sleep;
ի — լինել, երթալ, քնոյ տալ զանձն, to sleep, to go to sleep, to lie down, to repose;
զքնով անկանիլ, ի — մտանել, to be overcome with sleep, to fall asleep;
ննջել — յաւիտենից, to sleep the sleep that knows no waking;
ի — առնուլ, to send to sleep;
(յորորանի ) to lull or rock to sleep;
խոր — ի լինել, to be in a sound sleep, to sleep soundly;
ճաշակել զքաղցրութիւնս քնոյ, to enjoy sleep;
ի — գտանել զոք, to find a person asleep;
խռովել, ընդհատել, խափանել, զ—, to trouble, to disturb or break one's sleep, to awake, to rouse;
իբրեւ — ընդ արթունս լինել, to be half asleep;
հատանիլ քնոյ յաչաց, to lose one's sleep;
— քաղցրանինջ հատեալ էր յարտեւանաց նորա, calm sleep was unknown to him;
փախեաւ յինէն —, sleep fled far from me;
այս ի — տանի, that causes sleep;
ընկղմեալ ի — թանձրութեան, buried in sleep, fast asleep;
— հատեալ է յաչաց իմոց զցայգ եւ զցերեկ, I sleep neither night nor day, I am sleepless.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցր քուն է ծառայի։ Զարթեաւ յակոբ ի քնոյ անտի իւրմէ։ Զայս օր՝ քնոյ շնորհ կացին նոքա։ Զնոյն քուն ննջեցին։ Ննջեսցեն քուն յաւիտենից։ Զտեսիլ աստուծոյ ետես ի քուն աչօք իւրովք բացօք.եւ այլն։


Քուրայ, ից

s.

cupel, crucible;
cf. Հալոց.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քուրայս դարբնաց։ Սեաւ եւ ցուրտ է երկաթ, եւ ի քուրայ մտանէ, հրացեալ ճառագայթիւնք բացափայլէ. (Ճ. ՟Ա.։ Զքր. կթ.։)


Քուրմ, քրմաց

s.

heathen or pagan priest.

· Calfa


Քստմնեմ, եցի

vn.

cf. Քստմնիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անձամբդ չափ զկիրս նեղութեան (ուրուք ի ծով անկելոյ) քսմնիս, եւ վշտանաս ընդ թշուառութեան տեսիլն. արդ դու քսմնիս, բայց բացում անգամ ոչ լինիս ձեռահաս օգնել։ Յորժամ զայլ ոք տեսանեմք ի նեղութիւն, եւ մեք խանդաղատեալ քսմնիմք ընդ դժնդակութիւնն, ողորմութիւն է. (Լմբ. սղ.։)


Քրմուհութիւն, ութեան

s.

pagan priestesshood.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց փոխեաց զնա ի քրմուհութենէ. (Պտմ. աղեքս.։)


Օ (o)

s.

"the thirty seventh letter of the alphabet, the eighth of the vowels. It was introduced in the Armenian alphabet towards the end of the XIIth century to facilitate or distinguish the two different pronunciations of the syllable աւ, which is generally pronounced ""av"" when followed by a vowel, as աւետարան;
on the contrary, when followed by a consonant, it is pronounced like the English ""o"", as աւգնեմ, աւրհնեմ, աւրէնք."

· Calfa

NBHL (2)

Աւրհնեամբ ըզմեզ հա՛յր անսկիզբն. այսինքն արտասանելով՝ Օրհնեմք ըզմեզ եւ այլն։ Յայտնի է եւ գրեալն ի Վարս հարանց, զի փոխանակ օ տառի յունաց՝ զոր գրէր երանելին մարկոս աշակերտն սիլովանէի՝ ի հյ. գրի աւ, դնելով ի վերայ զօմեկայ յունաց. որ ի տպ. ուղիղ բացատրութեամբ դնի՝ օ.

Նշանագիր նոր, հնարեցաւ յետ ժբ դարու առ ի դիւրութիւն՝ փոխանակ երկբարբառ գրութեանս աւ, ի փոխ առեալ ի յունէ եւ ի լատինէ. o. որ կոչի ըստ յն. օ՛ միքրօն. այսինքն փոքրիկ կամ սուղ. զի է որպէսօ, փակ եւ բոլորեալ՝ առ առաւել արձակ հնչիւն բացմամբ շրթանց. իսկ մեծ օ, կամ օ՛ մէկա ՝ յունաց, այսինքն երկայն ամանակաւ . ω , է եւ ձեւով նման երկուց տառից . αυ կամ կրկին οο տառից։ Արդ օ փոքրիկ ըստ յունաց՝ միշտ վերածի ի մերս. ո, եւ աւ ՝ որպէս օ. զոր օրինակ՝ յն. πόλις. բօ՛լիս լինի ի մեզ պոլիս, կամ պաւլիս. πέτρος , բէ՛դրոս, պետրոս. ὁνία , օնիա, ոնիա կամ աւնիա. ὅφνι , օֆնի, ոփնի. σοφία , ὁρθοί , սօֆի՛ա, օրթի՛, սոֆիա՝ որթի, կամ սաւֆիա աւթի. κρόνος , գռօ՛նօս, կռոնոս կամ կրաւնոս. եւ այլն։ Իսկ մեծ օ. կամ ω յունաց փոխադրի ի մեզ ով. զոր օրինակ՛ ἱωσήφ, πλάτων, ἱώτα , յովսէփ, պղատովն, յովտ. եւ այլն։


Օգնութիւն, ութեան

s.

aid, succour, assistance, help, furtherance, support, stay, prop;
favour, relief, resource, means;
forces;
դրամական —, pecuniary aid, relief, subsidy, grant;
փութալ, հասանել յ— ուրուք, to hasten to a person's aid.

· Calfa

NBHL (1)

Օգնութիւն ցաւակցաբար գթոց է բացայայտիչ։ Յօգնութիւն մեզ ժամանեա՛ կարօղ տէր. (խոր։ Շար.։)


Օդ, ոյ, ի

s.

air;
weather;
wind, light wind, breeze;
shoe, boot, half-boot;
կանացի օդք, lady's boot;
պարղ, անոյշ or քաղցրասիւք, բարեխառն, հանդարտ, գեղեցիկ, լապ, զով, ծծելի օդ, serene, mild, temperate, calm, fine, good, cool, breathable air or weather;
ցուրտ, չոր, փոփոխական, անհաստատ, վատ, վնասակար, վատառողջ, ժանտ, ապականեալ, խոնաւ, ամպամած, մրըրկայոյզ օդ, cold, dry, changeable, inconstant, bad weather;
deadly or deleterious, unwholesome, infectious, corrupt or foul air or atmosphere;
damp, overcast or cloudy, tempestuous or stormy weather;
կածք օդոյ, the injuries of the weather;
յօդս, ընդ օդս, in vain, vainly, sillily;
at venture or random;
բանք, խորհուրքդ ընդ օդս, idle talk, silly words, empty discourse, vain, extravagant designs, castles in the air;
ընդ օդս խօսել, հարկանել, to talk idly, to beat the wind, to talk to the winds;
— առնուլ, to air oneself, to take an airing or walk;
— փոխել, to have a change of air, to go abroad, to go into the country;
թօնուտ են օդք, we shall have rain;
խաղաղին, պարղին օդք, it is getting fair again, it is clearing up;
cf. Հողմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բնակել յանկեան ի ներքոյ օդոյ (որպէս բացօդեայ), այսինքն յանապատի, ի լերինս ամայիս. (Համամ առակ.։)


Օդաբեր

adj.

aeriferous.

· Calfa

NBHL (1)

Զդրծունս կազմեալ օդաբերս զովացուցիչս։ Դրունք երկբացիկք են օդաբերք. (Արծր. ՟Ե. 6։)


Օդանամ, ացայ

vn.

to be changed or resolved into air;
to be transparent as the air.

· Calfa

NBHL (1)

Հուր շրջեալ, եւ ի բաց եդեալ զչարութիւն՝ օդանայ. (Նիւս. բն.։)


Օդատեսակ

cf. Օդանման.

· Calfa

NBHL (1)

Օդատեսակ գունաւն ծաղիկ է. եւ ի բաց լուծեալ ի կոկոնոյն զգեստուէ երեք գտանին եւ այլն. (Նիւս. երգ.։)


Օթագայանամ, ացայ

vn.

to lodge, to pass the night in, to sojourn, to dwell, to stay in a person's house.

· Calfa

NBHL (5)

Խառնաղանճից օթագայլելացն (կամ օթագելոցն) բացակն (ի բացի). (Երեմ. ՟Ի՟Ե. 24։ Յոբ. ՟Բ. 9։)

Սառուցեալ էին՝ զցայգն ի բացեայ օթագացեալք. (Ասող. ՟Բ. 4։)

ՕԹԱԳԱՅԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՅԵՄ ՕԹԱԳԱՅԻՄ. ՕԹԱԳԱՆ ԼԻՆԻՄ ՕԹԱԳԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՆԻՄ. καταλύω diversor διανυκτερεύω pernocto αὑλίζομαι commoror, moror. Օթել՝ ագանել. երեկօթս առնել իջեւանիլ ուրեք զճանապարհայն՝ ընդ յարկաւ կամ բացօթեագ. դադարել՝ հանգչել ուրեք առ ժամանակ մի. լուծանիլ. հանել զգիշերն ի գլուխ. ինջնալ, գիշեր ընել, պառկիլ, մնալ.

Վասն ի տանն օթագայելոց ... ոչ կամէին օթագայելն առ նոսա ... օթագայաց առ նոսա։ Ի լերինն կամ ի լերինս օթագայեալ։ Աւետի՛ս ձեզ օթագայեալքդ ի բացի. (Ոսկ. յհ.։ Ձ. խոստ. եւ Վահր.։ Լմբ. վերափոխ.։)

Զգիշերն ամենայն ի վերայ ձետն օթագացեալք էին։ Դիակունք բացընկեցիկ օթագացեալ ի վայրի, ի յարեւի եւ ի փոշոջ եւ անձրեւի եւ ի մրրիկ հողմոյ. (Ղեւոնդ.։)


Օթագանամ, ացայ

vn.

cf. Օթագայանամ.

· Calfa

NBHL (10)

Խառնաղանճից օթագայլելացն (կամ օթագելոցն) բացակն (ի բացի). (Երեմ. ՟Ի՟Ե. 24։ Յոբ. ՟Բ. 9։)

Սառուցեալ էին՝ զցայգն ի բացեայ օթագացեալք. (Ասող. ՟Բ. 4։)

Վասն ի տանն օթագայելոց ... ոչ կամէին օթագայելն առ նոսա ... օթագայաց առ նոսա։ Ի լերինն կամ ի լերինս օթագայեալ։ Աւետի՛ս ձեզ օթագայեալքդ ի բացի. (Ոսկ. յհ.։ Ձ. խոստ. եւ Վահր.։ Լմբ. վերափոխ.։)

Զգիշերն ամենայն ի վերայ ձետն օթագացեալք էին։ Դիակունք բացընկեցիկ օթագացեալ ի վայրի, ի յարեւի եւ ի փոշոջ եւ անձրեւի եւ ի մրրիկ հողմոյ. (Ղեւոնդ.։)

Խառնաղանճից օթագայլելացն (կամ օթագելոցն) բացակն (ի բացի). (Երեմ. ՟Ի՟Ե. 24։ Յոբ. ՟Բ. 9։)

Սառուցեալ էին՝ զցայգն ի բացեայ օթագացեալք. (Ասող. ՟Բ. 4։)

Վասն ի տանն օթագայելոց ... ոչ կամէին օթագայելն առ նոսա ... օթագայաց առ նոսա։ Ի լերինն կամ ի լերինս օթագայեալ։ Աւետի՛ս ձեզ օթագայեալքդ ի բացի. (Ոսկ. յհ.։ Ձ. խոստ. եւ Վահր.։ Լմբ. վերափոխ.։)

Զգիշերն ամենայն ի վերայ ձետն օթագացեալք էին։ Դիակունք բացընկեցիկ օթագացեալ ի վայրի, ի յարեւի եւ ի փոշոջ եւ անձրեւի եւ ի մրրիկ հողմոյ. (Ղեւոնդ.։)

ՕԹԱԳԱՅԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՅԵՄ ՕԹԱԳԱՅԻՄ. ՕԹԱԳԱՆ ԼԻՆԻՄ ՕԹԱԳԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՆԻՄ. καταλύω diversor διανυκτερεύω pernocto αὑλίζομαι commoror, moror. Օթել՝ ագանել. երեկօթս առնել իջեւանիլ ուրեք զճանապարհայն՝ ընդ յարկաւ կամ բացօթեագ. դադարել՝ հանգչել ուրեք առ ժամանակ մի. լուծանիլ. հանել զգիշերն ի գլուխ. ինջնալ, գիշեր ընել, պառկիլ, մնալ.

ՕԹԱԳԱՅԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՅԵՄ ՕԹԱԳԱՅԻՄ. ՕԹԱԳԱՆ ԼԻՆԻՄ ՕԹԱԳԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՆԻՄ. καταλύω diversor διανυκτερεύω pernocto αὑλίζομαι commoror, moror. Օթել՝ ագանել. երեկօթս առնել իջեւանիլ ուրեք զճանապարհայն՝ ընդ յարկաւ կամ բացօթեագ. դադարել՝ հանգչել ուրեք առ ժամանակ մի. լուծանիլ. հանել զգիշերն ի գլուխ. ինջնալ, գիշեր ընել, պառկիլ, մնալ.


Օթեվան

s.

inn, hostelry;
dwelling, lodging, habitation, convent;
a day's journey;
երանաւէտ — արդարոց, the happy abode of the just;
օթեւանս առնել՝ առնուլ՝ ունել, to lodge in, to dwell in, to reside in, to live in, to inhabit;
ո՞ւր են —ք քո, where do you live ? հեռի երեսուն —օք, thirty days journey distant.

· Calfa

NBHL (1)

Էր հնդեստան օթեւանօք ի բացեայ վանքն այն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Օժանդակեմ, եցի

va.

to aid, to succour, to assist, to protect, to favour, to support, to sustain.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյժ կամ ձեռն տալով զօրացուցանել. ձեռամբացի առաջնորդել. բարգաւաճ առնել. պաշտպանել. պատսպարել. ամրացուցանել. յանձանձել.


Օձ, ից

s.

serpent, adder, snake;
— or — աւազակ, the devil;
— խարամանի, dipsas or dipsade;
— շչէ, the serpent hisses;
cf. Քաղցրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Քեւ խայտառակեցաւ օ՛ձ աւազակն, եւ բացաւ դրախտ մա՛րդ աւազակին. (Թէոդոր. խչ.։)


Օձուտ

adj.

swarming or infested with serpents.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց կայ օձուտ հեշտ ցանկութիւնն։ Վնասակար իրք է օձուտ հեշտ ցանկութիւնն. (Փիլ. այլաբ.։)


Օձտեմ, եցի

va. vn.

to divide, to disunite, to separate, to detach, to sever, to part, to distract, to divert from;
to dissipate, to disperse, to scatter;
to sow discord or strife;
to tear, to lacerate;
to be divided, dissipated, to dissent.

· Calfa


Օղալամբ, աց

s.

staple, ring-staff.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եղիցին լծակք օղալամբացն՝ բառնալ զնա նոքօք. (Ել. ՟Լ. 5։)


Օտարաբար

adv.

strangely;
like a stranger.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ յայլոցն, որ ինչ եւ բացատրեսցէ ոք, օտարաբար նովաւ եւ այլապէս ի միմիանց վարիմք. (Յհ. իմ. ատ.։)


Օտարական, ի, աց

adj. s.

foreign, alien;
stranger, foreigner.

· Calfa

NBHL (1)

Ինունքըն տալ փառս ոչ գտան՝ բաց ի միոյն օտարական. (Շ. խոստով.։)


Օտարաշխարհացի, հեայ

adj.

exotic, foreign;
օտարաշխարհիկ երթանալ, to become a pilgrim.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բացարձակ օտարաշխարհեայ քաղաքաց. (Պիտ.։)


Օտարաշխարհիկ

cf. Օտարաշխարհացի.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բացարձակ օտարաշխարհեայ քաղաքաց. (Պիտ.։)


Օտարասիրութիւն, ութեան

s.

kindness to strangers, hospitality.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդարձակագոյն բացեր զօտարասիրութեանդ զգոգ։ Զօտարասիրութեանն, զհիւրընկալութեանն։ Օտարասիրութեամբ ժողովել։ Մշակելի ծանօթիցն ե հեռաւորացն առատաբար զօտարասիրութեանն հատուցմունս. (Պրողբ. ներբ. ղկ։ Մագ. ՟Ի՟Զ։ Վրդ ոսկ։ Պիտ.։)


Օտարացուցանեմ, ուցի

va.

to alienate, to estrange;
to alienate from affection, to disaffect, to avert, to turn aside or away, to detach, to wean;
— յիւրմէ աշխարհէ, to send from home, to remove, to send abroad, to expatriate.

· Calfa

NBHL (1)

ἁλλοτριόω, ἁποξενόω alieno, abalieno, alienum facio, removeo. Տալ օտարանալ. ի բաց առնել. հեռացուցանել. յեղաշրջել. խորշեցուցանել. վտարել. եւ Անցուցանել առ օտարս. օտար ցուցանել.


Օրէն, րինի

s. adv.

law;
precepts;
faith, religion;
constitution;
rule, regulation;
right;
principle, maxim;
usage, uses, custom;
institution;
condition, fashion, mode;
district, canton, province;
— աւետեաց, guerdon or gift to a bringer of good news;
—ք քահանայապետականք, decretals;
հմուտ քահանայապետական օրինաց, decretalist, canonist;
—ք կանանց, menses, menstrua, catamenia;
—ք, or Գիրք Բ. օրինաց, or Երկրորդումն օրինաց, Deuteronomy;
—ք ազգաց, the law of nations;
—ք մտաց, principles;
— պատուոյ, decoration, insignia, badge;
—ք անօրէնք, corrupt practice, abuses;
—ք հզօրադունին, the law of might, the good old rule;
հակառակ or ընդդէմ օրինաց, against all rule, illegally;
աստուածային՝ յաւիտենական՝ բնական՝ քաղաքական՝ զինուորական՝ հին՝ նոր՝ աւետարանական՝ գրաւոր օրէնք, divine, eternal, natural, ancient, new, evangelical, written, civil, military law;
according to law, legally, legitimately, lawfully;
duly, suitably, regularly, properly;
խնդրել —ս, to come to Communion;
տալ —ս, to administer the Sacraments, to communicate;
արժանի լինել օրինաց, to be worthy of receving the Sacrament;
—ս դնել, հաստատել cf. Օրինադրեմ;
—ս դնել, to dictate or lay down laws;
to give laws to, to prescribe laws;
—ս տալ, to give laws;
պահել զ—ս, to keep, to obey the laws;
ընդ օրէնս համարել, to lay down or state as a principle;
խոտորել յօրինաց, to swerve, to depart or deviate from the laws;
զանցանել օրինօք, to transgress, to violate the law;
բառնալ՝ ջնջել զօրէնս, to abolish, to repeal, to abrogate a law;
բազում օրինօք հակառակիլ, to resist or oppose in many ways;
լինել ի կանանց օրինի or ի կանանց —ս, to have the menses;
ի կանաց օրինաց պակասել, to cease to be after the manner of women;
եթէ — իցէ ասել, if it may be said;
— է, it may be, it is allowed, one may;
— էր նմա, he was allowed to;
— էր քեզ, you might;
օրէ՞ն իցէ, իցէ՞ —, is it allowed to ? չէ —, it is not permitted to;
յետ օրինացն կցորդութեան, after the Holy Communion;
—ս իւր կալեալ էր, he holded as a maxim or principle;
—ս կարծեցին անձանց, they believed themselves permitted to.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս օրէն է համբերողաց բացէ ի բաց անարգել ինչ, զոր ոչ է օրէն յանձինս մատուցանել։ Զոր ոչ էր նմա օրէն ուտել։ Ոչ է օրէն քեզ ունել զկին եղբօր քո։ Արար զնա՝ որպէս եւ օրէն էր։ Արասցէ յողջակէզ՝ որպէս եւ օրէն իցէ։ Որպէս օրէն է ամենայն երկրի։ Արժան եւ օրէն է յիշել։ Որում օրէն էր ինձ տալ աւետչեայ, եւ այլն։


Օրինազանցութիւն, ութեան

s.

transgression, offence, prevarication, infraction of the law.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հրէական ուխտադրուժ օրինազանցութէնեն ի բաց լինել՝ Աստուծոյ թողուլն, եւ մեր չմոռանալն զօրինազանցութիւնն մեր։ Պարտական գտաւ օրինազանցութեանն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Իգն.։ Լմբ. սղ.։)