Definitions containing the research զարդ : 1166 results

Անպատրաստութիւն, ութեան

s.

want of preparation;
unfurnished state.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գոլն յօրինեալ՝ կազմեալ պատրաստութեամբ. անզարդութիւն, անշքութիւն. անպաճոյճ գոլն.


Անպարծ

adj.

without bragging, modest.

· Calfa

NBHL (1)

Անպարծ զարդ։ Վասն անպարծելի զիրսն համարելոյ։ Տե՛ս զանպարծելի բարեխնամութիւնն. (Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21. եւ 37։)


Անհանճարաբար

adv.

foolishly, imprudently.

· Calfa

NBHL (1)

Անհանճարաբար ի բաց մերկացեալ զլուսեղէն զարդարանսն. (Ճշ.։)


Անհաւանական, ի, աց

adj.

improbable, unlikely.

· Calfa

NBHL (1)

Զանհաւանական մարմինն զարդարեցին. (ՃՃ.։)


Անհաւատարիմ, ըմի, մաց

adj.

unfaithful, disloyal, perfidious.

· Calfa

NBHL (1)

Ախտաւոր ոք եւ մարմնեղէն՝ անհաւատարիմ առնէ զմարդն իբր աստուածային գեղեցկութեամբն զարդարեալ (գոլ). (Նիւս. կազմ.։)


Անհեդեդ

adj. adv.

unfit, inept, foolish, absurd, fantastical, whimsical, grotesque, ridiculous, extravagant, silly, ill-shaped, ill-contrived, awkward;
—ս absurdly, fantastically, ridiculously, awkwardly.

· Calfa

NBHL (1)

Անհեդեդքն եւ անզարդքն ի նմա էին. (Եզնիկ.։)


Անհեդեդութիւն, ութեան

s.

absurdity, whim, extravagance;
awkwardness, unfitness.

· Calfa

NBHL (1)

Յանարդարութենէն եւ յանհեդեդութենէն դարձոյց ի զարդս եւ ի կերպարանս. (Եզնիկ.։)


Անհպարտ

adj.

not haughty, humble, unpretending.

· Calfa

NBHL (1)

Անհպարտս եւ անանձնգովս ուսուցանէ մեզ լինել։ Ազատ կինն զանպերճն զանհպարտն զանպարծն զարդ ունիցի. (Ոսկ. մտթ. եւ Եբր.։)


Անձնասիրութիւն, ութեան

s.

selfishness, self-love;
egotism.

· Calfa

NBHL (1)

Անձնասիրութեանն թշնամի իմաստունն է, սիրելով զարժանիսն սիրոյ՝ զարդարութիւն եւ զճշմարտութիւն. (Փիլ. լին.։)


Անկազմ

adj.

unbuilt, unfurnished, unprepared, not ready;
unbound.

· Calfa

NBHL (2)

Նախ անկազմ եղեալ, եւ ապա զզարդն առեալ. (Կիւրղ. ծն.։)

ἁπαράσκευος, ἁκατέργαστος. imparatus, incompositus, rudis. պատրաստ չեղած. Ո՛չ կազմ. անպատրաստ. անկահ. եւ ո՛չ կազմեալ օրինօք. չյարդարեալ. անզարդ. անհարթ. անկարգ. անշնորհ. հազըրսըզ. թետարիքսիզ. տիւզէնսիզ.


Անկազմութիւն, ութեան

s.

want of construction, unfurnished state, imperfection.

· Calfa

NBHL (1)

Անպատրաստութիւն. անզարդութիւն.


Անկանիմ, անկայ, անկիր

vn.

to fall;
to chance, to happen;
to descend, to flow;
to steal away, to slip away, to escape;
to fall to ruin, to decay, to be impaired, to decline, to fail;
to place one's self, to fix one's self, to belong, to have relation to;
to put down, to deposit;
to pass away;
— ընդ, to undergo;
to sink under;
— երեսաց, to be put out of countenance, to be abashed;
— զբանիւք, to hold a long discourse;
— յոք, to associate with (any one), to be intimate with, to confide in;
— ի միտս՝ զմտօք՝ ի սիրտ, to remember, to recall, cf. Յիշեմ;
— ի ճանապարհ՝ իչու՝ յուղի, to voyage, to travel, cf. Ուղեւորեմ;
— ի վերայ, to come upon unawares, to attack, to surprise;
— ի մտաց, to become made, to lose one's reason, cf. Խելագարիմ, cf. Յիմարանամ;
— ի կենաց, to die, to lose one's life;
— ի յուսոյ, to lose hope, to become desperate;
— ի վերայ երեսաց, to fall upon one's face, to prostrate;
— յոտս ուրուք, to throw one's self or fall at the feet of some one;
— ի ձեռս ուրուք, to fall in the bands or power of some one;
— ընդ ումէք՝ ընդ միմեանս՝ այր ընդ այր, to come to blows, to fight, to combat, to quarrel, to dispute;
— յիշխանութենէ, to lose one's authority, to fall from one's power.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քեզ անկայ ես յարգանդէ։ Յիտալիա բռնութեամբ հողմոց անկաք։ Անկան ընդ կողմն դրանն ի ներքս։ Ահա քաղաքս այս մերձ է՝ անկանել ի նա։ Մինչեւ անկանիցիս անդր։ Անկցի ի մի ի քաղաքաց։ Անկեալ էր եւ շիմոն ի նոսա։ Զանկեալսն՝ որք անկան ի նա, խեղեցոյց նաբուզարդան։ Յարեաւ Թեւդաս, յոր անկան արք, եւ այլն։


Անկապուտ

adj.

that cannot be plundered or robbed.

· Calfa

NBHL (1)

Զգեստ կամ զարդ անկապուտ։ Անկապուտ ճոխութիւն կամ իշխանութիւն, կամ կեանք. (Նար.։)


Անկերպութիւն, ութեան

s.

cf. Անկերպարանութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բաց բառնալով յաշխարհէ զզարդն՝ ընդունել սպասել զայն՝ որ էրն բնական իւր անկերպութիւն։ Գեղեցկութիւնք ի բաց բարձեալ են, տխուր անկերպութեամբ ամենայն ինչ զգածաւ. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Ի կերպ անկերպութեան իւրոյ իշխանական կերպիւն զմերս զարդարեաց տեսակ. (Ասող. ՟Գ. 1։)


Անճահ

adj. adv.

inconvenient, unbecoming;
անճահս, unseemly.

· Calfa

NBHL (1)

Զհիւղեայն ասեն, թէ անճահ եւ անզարդ եւ անարգ եւ չար էր. (Եզնիկ.։)


Անիրաւեմ, եցի

va.

to offend, to sin against, to wrong, to injure, to abuse, to hurt.

· Calfa

NBHL (1)

Անիրաւեցաք նախ զանձինս, եւ յետ այնորիկ զօրէնս Աստուծոյ եւ զարդար խրատ նորին։ Որքան թշնամին զիս անիրաւէ։ Անիրաւեն զմարդիկ ի գայթակղութիւնս մեղաց։ Մի՛ անիրաւէք զերկիր (հարուածովք)։ Ոչ կարէ անիրաւել զարդար դատաստան իւր, եւ ընդ մեզ հաշտել։ Անիրաւեաց զԱստուած, եւ կամաւ յանցեաւ ընդ օրէնս նորա։ Յանիրաւողացն զերծանել. (Լմբ.։)


Անիրաւութիւն, ութեան

s.

injustice, iniquity;
injury, wrong, offence, affront;
trespass;
oppression.

· Calfa

NBHL (1)

Լցաւ երկիր անիրաւութեամբ։ Կատարաեցին զանիրաւութիւն ի կամաց իւրեանց։ Բառնայ զանօրէնութիւնս եւ զանիրաւութիւնս եւ զմեղս։ Ածէ զանիրաւութիւնս հարց որդւոց՝ եւ յորդիս որդւոց։ Ոչ գոյ ի դատասատնի նորա անիրաւութիւն։ Ոչ գտաւ յիս անիրաւութիւն։ Զանիրաւութիւն խորհեցաւ ի լեզուի իւրում։ Երկիւղ Տեառն ատեայ զանիրաւութիւն։ Ի բաց կացէք յինէն ամենայն մշակքդ անիրաւութեան։ Անիրաւութիւն, կամ խարդախութիւն չարեաց։ Զի՞նչ գտին յիս անիրաւութիւն։ Անիրաւութիւն է այդ։ Խօսին զարդարոյ զանիրաւութիւն. եւ այլն։


Անխայեմ, եցի

va. vn. to be economical;
to spare, to except;
to respect;
to preserve.

· Calfa


Անձնիշխան, աց

adj.

free, that has freewill, independent.

· Calfa

NBHL (1)

Անձնիշխանին սիրել զարդարութիւն. (Լմբ. իմ.։)


Ազատադէմ

adv.

openly, frankly.

· Calfa

NBHL (1)

Մերկագլուխ ազատադէմ առանց պաճուճանաց զարդարութիւնն ցուցանէ. (Ոսկ. յհ.։)


Ազատակին, կնոջ

s.

gentlewoman, dame, lady.

· Calfa

NBHL (1)

Ազատակինն ազատութեամբն զարդարեսցի ... ազատ կինն զանպերճն զարդ ունիցի յանձին. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)


Ազն, ազին, զինք, զանց

s.

nation, people, generation;
cf. Ազգ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մարդկային ազնէ։ Ի կանանց ազանցն կերպից։ Ազինք աւազակաց։ Մաքրակրօնից ազանց միանձանց։ Աստուածազարդ ազինք գնդից։ Վերակացութեամբ երջանկացն ազանց ընտրելոց (հրեշտակաց). (Նար.։)


Ախտարք, րաց

s. pl. horoscope, nativity, stars.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրեցեր զդեւս, եւ զախտարս, եւ զտարերաց նմանութիւնս։ Զախտարաց եւ ժամուց տուրեւառիկ գեղազանակս. (Եփր. ի ծաղկազարդ.։ Տօմար.։)


Ածանցական, ի, աց

adj.

derivative.

· Calfa

NBHL (1)

Ածանցական է, որ յէէն (այս ինքն ի նախեղակ բառէ) ունի զգոյութիւնն. որպէս ի մարդոյ՝ մարդկայինն, ի ծովէ՝ ծովայինն. Երզն. քեր.։ Իսկ ի բայս՝ ըստ յն. եւ լտ. չի՛ք անցողական, որպէս ի հյ. եւ ի տճկ. փախչիմ, փախուցանեմ, եւ այլն. այլ կայ ածանցական, այս ինքն բայ՝ որ կազմի միջանկեալ թարմատար մասնկամբ իւիք բաղդատութեան, որ ոչ այնչափ փոխէ զնշանակութիւնն, որչափ պճնազարդէ.


Ականակապ

adj.

ornamented or inlaid with precious stones, worked in jewels.

· Calfa


Ակն, կան, կամբ

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ պահապանացն յակն անկեալ (յարուցեալն)։ Ի մտանել թագաւորի՝ պատժապարտն չիշխէ յակն անկանիլ։ Կերպարանք գազանաց յակն անկանելով։ Բոզից են պաճուճանք, որք յակն եւեթ կամին անկանել. անդր յերկինս զարդարեա՛ց, ա՛նդր անկի՛ր յակն. (Եղիշ. թղմ.։ Սեբեր. Զ։ Նիւս.։ Ոսկ. մտթ.։)


Ակն, ական, կանք

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ պահապանացն յակն անկեալ (յարուցեալն)։ Ի մտանել թագաւորի՝ պատժապարտն չիշխէ յակն անկանիլ։ Կերպարանք գազանաց յակն անկանելով։ Բոզից են պաճուճանք, որք յակն եւեթ կամին անկանել. անդր յերկինս զարդարեա՛ց, ա՛նդր անկի՛ր յակն. (Եղիշ. թղմ.։ Սեբեր. Զ։ Նիւս.։ Ոսկ. մտթ.։)


Ակն, ական, կունք

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ պահապանացն յակն անկեալ (յարուցեալն)։ Ի մտանել թագաւորի՝ պատժապարտն չիշխէ յակն անկանիլ։ Կերպարանք գազանաց յակն անկանելով։ Բոզից են պաճուճանք, որք յակն եւեթ կամին անկանել. անդր յերկինս զարդարեա՛ց, ա՛նդր անկի՛ր յակն. (Եղիշ. թղմ.։ Սեբեր. Զ։ Նիւս.։ Ոսկ. մտթ.։)


Ակնախտիղ

adj.

cf. Ակնախտիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմապաճոյճ զարդարանօք պճնեալ զինքն՝ ակնախըտիղ կազմեաց որոգայթ։ Փթթեալ յարաժամ ամառնային ակնախտիղ գեղապայծառութեամբքն. (Պիտ. ՟Դ. ՟Ե։)


Ակնախտիտ

adj.

dazzling.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմապաճոյճ զարդարանօք պճնեալ զինքն՝ ակնախըտիղ կազմեաց որոգայթ։ Փթթեալ յարաժամ ամառնային ակնախտիղ գեղապայծառութեամբքն. (Պիտ. ՟Դ. ՟Ե։)


Ակնածութիւն, ութեան

s.

respect, consideration;
fear, constraint, circumspection;
care, superintendence.

· Calfa

NBHL (1)

Խրատու ակնածութեան իմոյ լուայց։ Կանայք ... ակնածութեամբ եւ զգաստութեամբ զարդարել զանձինս. (Յոբ. ՟Ի. 3։ ՟Ա. Տիմ. ՟Բ. 9։)


Ակնակապիճք, պճաց

s. pl. socket of the eye;
bezel of a ring in which a precious stone is set.

· Calfa

NBHL (1)

Ակնակապ վակասիւ։ Թագ յերկնից ակնակապ զարդարեալ. (Սիւն. ժմ.։ Գանձ.։)


Ակնարկեմ, եցի

vn.

to make signs with the eyes;
to indicate, to show, to mark, to denote, to signify;
to regard, to see, to revise;
to concern, to belong to;
to permit;
— ընդ ակամբ, to scowl.

· Calfa

NBHL (2)

Հային ի կամս ակնարկելոյ արարչին իւրեանց։ Ակնարկելովն արար զամենայն արարածս։ Ակնարկելով արարչին ընկալան զզարդ։ Ակնարկեա՛ միշտ զօրեղ՝ փախնուլ չարութեանցս որ յիս. (Եղիշ. ՟Բ։ Ագաթ.։ Պիտ.։ Նար. ՟Հ՟Ը։)

Տռփամ ակնարկել զդէմսդ ... Ակնարկեալ զկերպարանեալ զինուորն ընդ թագաւորին յաթոռն։ Զաներեւոյթսն՝ հաւատոյ իմացմամբ ակնարկեն ... Նախատեն արք չարք զարդարս, յորժամ ինչ բիծ եւ արատ ի նոսին ակնարկեն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)


Ակնարկութիւն, ութեան

s.

sign, mark;
meaning, signification;
permission given with a sign.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ստուերացուցեր զտեսիլ աչացս ի քումդ ակնարկութիւն։ Զակնարկութեանց իբրեւ զարդիւնականաց մեղանաց։ Ընդ աղօտ ակնարկութեամբ նկատել։ Առ որ բնաւքդ ունելով զակնարկութիւն. (Նար. ՟Ե. ՟Խ՟Ե։ Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. թղթ.։)


Ահա

adv.

behold!

· Calfa

NBHL (1)

Թո՛ղ զի բազում անգամ իբր թարմատար վարի եւ ի զարդ։


Բարեբանութիւն, ութեան

s.

benediction praise, encomium.

· Calfa

NBHL (1)

ՕՐ ԲԱՐԵԲԱՆՈՒԹԵԱՆ. բարեբանեալ օր. բարեբանօղ օր. Օր արմաւենեաց. ողոգոմեան. ծաղկազարդն.


Բարեխօս, աց, ից

adj. s. intercessor, mediator;
— լինել, cf. Բարեխօսեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ունիմք բարեխօս առ Աստուած զՅիսուս Քրիստոս զարդարն եւ զանարատ. (՟Ա. Յհ. ՟Բ. 1։)


Բարեձեւութիւն, ութեան

s.

fine figure, gracefulness, decorum.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Բարեկարգութիւն, եւ բարեզարդութիւն.


Բարեմասն

adj.

well matched, lucky, fortunate.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծութիւն եւ փառք, եւ որք նման ինչ սոցին են, ի բարեմասին բազումք դնեն։ Բնութամբ բարեմասին հասեալ են, եւ կրթութեամբ զբնութիւնն զարդարեցին. (Փիլ.։)


Բարեմասնութիւն, ութեան

s.

good fortune, happiness, participation of good;
goodness, perfection.

· Calfa

NBHL (1)

Ձի զարդարեալ խիտ եւ հրաշալի բարշին բարեմասնութեամբ. (Պիտ.։)


Բարեշնորհ

adj.

agreeable, charming.

· Calfa

NBHL (1)

εὕχαρις, εὑχάριστος gratiosus Շնորհալի, շնորհազարդ եւ վայելուչ. հաճոյական. շէնք շնորհք ունեցօղ, սիրուն.


Բարեվայելուչ

adj.

becoming, conformable, convenient, proper, handsome, pretty;
graceful.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեվայելուչ պարգեւք, կամ զարդք. (Յհ. կթ.։)


Բարեվիճակ

adj.

well settled, fortunate.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զբարի վիճակ. վիճակեալ բարւոյ մասին. բարեյարմար. բարեզարդ. բարեկարգ. բարեբաստիկ.


Բարեփառութիւն, ութեան

s.

splendour, grandeur, magnificence, majesty.

· Calfa

NBHL (1)

εὑκλεία, εὑκοσμία, εὑδαιμονία splendor nominis, gloria, felicitas Բարեփառն գոլ՝ ըստ ամենայն առման. փառք եւ պանծանք. շուք մեծ. շքեղութիւն. երջանկութիւն. բարեզարդութիւն, բարեբաստութիւն.


Բարկութիւն, ութեան

s.

anger, wrath, ire, indignation, passion;
harshness;
disgrace;
զիջանել, ցածնուլ, դառնալ ի բարկութենէ, to be appeased, to allay one's anger;
թափել զ—, to give vent to one's anger;
— or հրացան —, thunder-bolt;
սրտմտիլ բարկութեամբ, to rage, to get into a passion;
— սրտմտութեան, սրտմտութիւն բարկութեան, furry, ire, wrath.

· Calfa

NBHL (1)

Անցցէ սրտմտութիւն բարկութեան եղբօր քո ի քէն։ Դարձաւ ի բարկութենէ։ Խօսեսցի ընդ նոսա բարկութեամբ իւրով։ Մի՛ բարկութեամբ քով խրատեր զիս։ Բան խիստ յարուցանէ զբարկութիւն։ Տուրք գաղտնիք դարձուցանեն զբարկութիւն։ Բարկութիւն մարդոյ զարդարութիւն Աստուծոյ ոչ գործէ։ Գանձես անձին քում բարկութիւն յաւուր բարկութեան.եւ այլն։


Բարձապան, աց

s.

cuish

· Calfa


Բարձրութիւն, ութեան

s.

height, eminence, zlevation, act of raising up, summit, sublimity, grandeur, highness.

· Calfa

NBHL (1)

Որ գերազանց գտաք եւ երկնի՝ ամենազարդ բարձրութեամբ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Բացասեմ, սացի

va.

to deny, to disavow.

· Calfa


Բացէ, ի բացէ

adv.

very far;
from afar;
out;
cf. Բաց.

· Calfa


Բաւականութիւն, ութեան

s.

capacity, ability, competence, aptness.

· Calfa

NBHL (1)

Զտաճարս աղօթիցն ըստ արժանի բաւականութեանն զարդարուն պահեսցին. (Կանոն.։)