Definitions containing the research մեծամեծ : 381 Results

Յոռի, ռւոյ, ռեաց

adj.

wicked, bad, defective, paltry, wretched, low, vile, sorry;
unseemly, detestable.

· Calfa

NBHL (1)

Յոռեացն եւ անպիտանեաց։ Զյոռի յոռին արտաքս ընկեցին։ Որք մեծամեծ վաստակս կրեցին յանձինս, ի փոքունսն յոռի գտան. (Ոսկ. մտթ.։)


Նախաթիւ

s.

antedate.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղր առնեմ զքո եւ՛ զնախաթիւսդ, եւ՛ զթուակցութիւնս, յորս դու մեծամեծս պանծաս. (Առ որս. ՟Զ։)


Նախակրթական, ի, աց

adj.

elementary, primary.

· Calfa

NBHL (1)

Վայելչացեալ ծաղկեայ պատմուճանաւն, որ իբր նախակրթակ գոգցես մեծամեծացն լինէր պատուի. (Պիտ.։)


Նախամարտիկ

s.

fighting in the first rank;
coryphaeus, champion;
skirmisher, sharpshooter.

· Calfa


Նախարար, աց

s.

satrap, proconsul, lord, governor of a province, prefect, mayor;
—ք, magnates, grandees, noblemen.

· Calfa

NBHL (2)

Նախարարաց իւրոց. այսինքն՝ աւագաց, մեծամեծաց. μεγιστᾶνες magnates. իբր մի ի ծերակուտէ։

σατράπης praefectus, satrapa, satrapes. Նախկին եւ գլխաւոր արարեալն՝ այսինքն յիշխանութեան եղեալն կամ կարգեալն. սատրապ. մեծ իշխան գաւառի եւ նահանգի. նահապետ. աւագ իշխան. խորհրդական արքայի. աւագանի. մեծամեծք. կուսակալ. բդեաշխ. դուքս. արքայիկ. շահապ.


Նաւակալ, աց

s.

remora, echineis, suck-fish, achandes.

· Calfa

NBHL (1)

Ձկնիկն մի փոքրիկ, որ անուանեալ կոչի էքինէիս, որ այսպէս թարգմանի անուն իւր՝ նաւական, այսպէս դիւրաւ ունի զմի ի մեծամեծ նաւաց (այս ինքն նաւակաց). (Վեցօր. ՟Է։)


Յապաղ

adj.

very patient, very hopeful, long-suffering.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծախորհուրդ ասէ զյապաղսն եւ զառաքինիսն, որք մեծամեծացն սպասեն պարգեւաց. (Լծ. ածաբ.։)


Յաջողութիւն, ութեան

s.

success, prosperity, good luck or fortune, thriving, happy state of affairs;
efficacy, virtue;
convenience, leisure, ease;
opportunity, occasion;
—ք, achievements, exploits, heroic acts;
յաջողութեամբ, successfully, with success;
— ի դէպ գալ ումեք, to be favoured, befriended;
— ըստ բաղդի լեալ նմա, fortune befriended him, he had the fortune to;
cf. Ըմպեմ.

· Calfa


Յարգանք, նաց

s.

respect, veneration, deference, reverence, consideration, esteem, regard;
honour;
compliments.

· Calfa

NBHL (2)

Յարգանս խառնեալ ընդ պատուհասն տեսանէ։ Կարծէր յարգանօքն զմիտսն գողանալ։ Չեն ինչ պէտք յարգանացդ, եւ ոչ կայթելոյդ եւ հնչիւնս հանելոյ. այլ զմին եւեթ կամիմ. եթէ առնէիք՝ զոր լսէիքն, այն էին ինձ յարգանք։ Ե՛ւս առաւել յարգանք են, եւ մեծամեծ դրուատիք եւ այլն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 11. 12. 17։ ՟Գ. 11։)

Յարգանք եւ մեծարանք ի մեծամեծաց եւ ի փոքունց. (Ճ. ՟Գ.։)


Յարգոյ, ի, ից

adj.

respectable, honourable, estimable, dear, precious, commendable;
good;
reverend;
— դահեկան, current money;
օր —գոյ, feast-day.

· Calfa

NBHL (1)

Զշաբաթս ձեր եւ զօրս յարգոյս մեծամեծ պատուականաց ձերոց ոչ առնում յանձն. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ։ ( ըստ Եսայ. զօրն մեծ։))


Յարդարիչ, չի, չաց

adj. s.

putting or setting in order, fitting up, preparing;
adorning;
orderer, regulator;
refiner;
— ճրագի, snuffers.

· Calfa

NBHL (1)

Ի փոքունսն եւս եւ ի մեծամեծսն կամք ենն յարդարիչք նոցա. (Իգն.։)


Մեծ, աց

adj. adv.

great;
large, big;
strong, powerful, mighty;
rich, opulent;
important, serious, considerable, momentous;
—, — իմն, —ս, —աւ, —ու, greatly, highly, much, very much, too much, excessively;
— օր, feast day, high-day;
— դաշտ, vast, spacious field or plain;
— ժամս, ժամանակս, during many hours;
for a long time;
զ— ժամս գիշերոյ, a great part of the night;
ո՞չ է քեզ —, is it not important?.

· Calfa


Մեծաբան, ից

adj.

magniloquent, boastful, braggart, swaggering, blustering, gasconading, vainglorious, vauntful, pompous.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλορρήμων, κομπήγορος magniloquus λόγιος eloquens. Որ մեծամեծս խօսի. պոռոտախօս. եւ Յորդորաբան.


Մեծաբանեմ, եցի

vn.

cf. Մեծաբանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλορρημονέω magna loquor, jacto. Մեծաբան լինել, մեծամեծս խօսլե, կամ կոտորել. յնդուգն բարբառել. Տե՛ս (Սղ. ՟Լ՟Դ. 26։ ՟Ծ՟Դ. 13։ Եզեկ. ՟Լ՟Ե. 13։ Աբդ. 12։ Յուդթ. ՟Զ. 13։)


Մեծագործ

adj.

noble, generous, magnificent;
ostentatious;
grand, imposing, stately, superb, magnificent.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵԾԱԳՈՐԾ. Որ գործէ զմեծամեծս. գործօղ կամ ստեղծօղ հրաշափառապէս.


Մեծազբօս

adj.

very busy, full of business.

· Calfa

NBHL (1)

πολυπραγμονέστερος occupatior. Ուր են մեծամեծ եւ բազմապատիկ զբօսանք աշխարհականք, այսինքն զբաղանք, հոգք, ծուփք.


Մեծաթեւ

adj.

wide-winged;
s. zool. megaloptera.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλοπτέρυγος magnas alas habens, magnarum alarum. Որոյ թեւքն են մեծ. մեծամեծ թեւօք ամրացեալ.


Մեծածառ

adj.

of lofty trees(wood).

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ ծառք են մեծամեծ.


Մեծամեղ, աց

adj. s.

sinning much, very sinful;
great sinner.

· Calfa

NBHL (1)

μείζονα πλημμελήσας multum peccans, maxime culpabilis. Ոյր մեղքն են մեծ կամ մեծամեծ. բազմամեղ. շա՛տ մեղաւոր.


Մեծամիտ

adj.

high-minded, conceited, proud, lofty, presumptuous.

· Calfa

NBHL (1)

ὐψιλοκάρδιος elatus corde μεγαλόφρων magna sentiens, altum sapiens μεγαλόψυχος magnanimus. եւ առաւել ըստ հյ. μεγαλόνους, νοῦς μέγας mens vel sensus magnus. Բարձրամիտ. բարձրայօն. հպարտ. եւ ձկտեալ ի մեծամեծ իրս. մենծսիրտ, քիթը մենծ.


Մեծանձն, ձին

adj.

magnanimous, generous;
cf. Մեծահասակ.

· Calfa


Մեծապատիւ

adj. adv.

very honorable, very glorious;
honorably, splendidly, with great honour;
— մեծարել, առնել, to load with honours;
to welcome, to receive with honor, with open arms, to treat with great honour, to feast, to entertain.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλότιμος qui in magno est homore μεγαλόδοξος magnifice gloriosus σεβάσμιος venerandus, colendus եւ այլն. Մեծապէս պատուեալ, եւ պատուելի. մեծաշուք. մերծարգի. մեծամեծար, շքեղ. փառաւոր.


Մեծապարգեւ

adj.

very magnificent, very liberal, generous;
— առնել, մեծարել, to load with precious gifts;
— լինել յումեքէ, to receive magnificent presents.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλόδωρος qui magna donat, munificus. Առատաապարգեւ. մեծաձիր. որպէս առատաձեռն, տուօղ մեծամեծ պարգեւաց.


Մեղք, ղաց

s.

sin, crime, iniquity, transgression, trespass;
fault, error;
offence, evil, malice;
— փոքր, թեթեւ, peccadillo, venial fault;
եօթն մահուչափ —, the seven capital sins;
մահուչափ or մահացու, սկզբնական, ներգործական, վերապահեալ —, deadly or mortal, original, actual, reserved sin;
վկայք մեղաց, false witnesses;
վասն մեղացն, sin-offering or trespass-offering;
անկանել ի մեղս, մեղս առնել, գործել, to sin, to transgress;
ի մեղս արկանել, to cause to sin;
խոստովանել զմեղս իւր, to confess one's sins;
թողուլ զմեղս, to remit, to absolve sin;
մեռանել ի մեղս, to die in sin;
ի մեղս գրել զիմն, to impute a thing as a crime to;
մեղս դնել, cf. Մեղադրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղք նոցա մեծացան յոյժ։ Ածեր ի վերայ իմ եւ ի վերայ թագաւորութեան իմոյ մեղս մեծամեծս։ Ի մեղս եմք վասն եղբօր մերոյ։ Թողցես դոցա զյանցանս եւ զմղես իւրեանց։ Մի՛ հայիր յամպարշտութիւնս եւ ի մեղս դոցա։ Ըստ ամենայն ապիրատութեան, եւ ըստ ամենայն յանցանաց, եւ ըստ ամենայն մեղաց՝ զոր մեղանչէ.եւ այլն։


Մնացորդ, աց

cf. Մնացուած.

· Calfa

NBHL (1)

Մնացորդք ժողովրդեանն, կամ իսրայէլի, կամ յակոբայ։ Ի մնացորդացդ յուդայ։ Նա մնաց ի մնացորդաց հսկայից։ Ի վերայ մնացորդացս այսոցիկ։ Մնացորդք ոչ եղիցի նոցա։ Կերակրել զձեր մնացորդս մեծամեծս.եւ այլն։


Մշտագնաց

adj.

going or flowing continually.

· Calfa

NBHL (1)

Ակունք մեծամեծք, որք բղխեն յերկրէ՝ անդադար եւ մշտագնաց վտակովք. (Վեցօր. ՟Գ։)


Մշտնջենաւորութիւն, ութեան

s.

perpetuity, perpetuation, continuation, permanence, eternity.

· Calfa

NBHL (1)

Մշտնջենաւորութիւն ի տեսիլ (այսինքն ի տեսութիւն) մեծամեծ եւ զարմանալի իրացն։ (Ախտարաց) մշտնջենաւորութիւնն ի սնոտիս. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Զ։)


Մոլեգին

adj.

furious, raging, mad, outrageous, demoniacal, fanatical, enraged, desperate, rude, violent;
cf. Մոլեգնաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր յասոնն մոլեգին յանխնայ անկեալ գործէր մեծամեծ կոտորած. իմա՛ մ. մոլեգնաբար. զի ի յն. դնի լոկ, անխնայաբար։


Մանրերամ

adj.

composed of small ones;
— ձկունք, a great deal of small fry.

· Calfa

NBHL (1)

Զկէտս մեծամեծս հանդերձ մանրերամ ձկամբք. (Վեցօր. ՟Է։)


Մաշկահանդերձ

adj. s.

cf. Մաշկեազգեաց;
garment of skin.

· Calfa

NBHL (1)

Սա ինքն մեծամեծ վարուք եւ կարգօք զարդարեալ էր, եւ մաշկահանդերձս զգեցեալ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Մատանի, նւոյ, նեաց

s.

ring;
signet-ring, seal, stamp;
cf. Մատնոց;
ոսկի, ադամանդեայ —, gold-ring;
diamond-ring;
— պատկերեալ, cameo-ring;
հարսանեկան —, wedding-ring;
— կրել, to wear a ring;
կնքել —նեաւ, to seal with a ring.

· Calfa

NBHL (1)

Զմատանիդ եւ զգինդդ եւ զգաւազանդ։ Ո՞յր իցէ մատանիդ։ Զգինդս եւ զմատանիս։ Հանեալ փարաւոնի զմատանին իւր ի ձեռանէ իւրմէ՝ եդ ի ձեռին յովսեփայ։ Տո՛ւք զմատանին ի ձեռն նորա։ Կնքեաց թագաւորն մատանեաւ իւրով, եւ մատանեօք մեծամեծացն։ Կնքեցաւ մատանեաւ նորա։ Դի՛ր զիս իբրեւ զկնիք ի սրտի քում, եւ իբրեւ զմատանի (յն. դարձեալ կնիք) յաջոյ ձեռին քո, կամ ի վերայ բազկի քոյ. եւ այլն։


Հիմն, մանց

s. chem.

foundation;
base, basis;
foot, bottom;
back, back part;
foundation, establishment;
— աղանալի, salifiable base;
— ի վեր, from top to bottom;
thoroughly, utterly;
— ի յատակ, to its very foundations;
down to the ground, to the bottom;
— or հիմունս արկանել, to lay the foundations of, to found;
— ի վեր առնել, կործանել, տապալել, յատակել, to cast to the earth, to throw, cast or pull down, to overthrow, to overwhelm, to subvert, to demolish, destroy or ruin utterly;
ի հիմանց կործանիլ, to be overthrown;
— լինել իրիք, to be the foundation of;
անկանիլ հիման, to have laid the foundation;
ի վերայ հաստատուն հիման, on a solid foundation.

· Calfa

NBHL (1)

Բերին վէմս մեծամեծս ի հիմն տանն։ Վէմ հիմանց։ Եդ հիմն ի վերայ վիմի։ Արկանիցէ հիմն (աշտարակին)։ Հիմունք լերանց, կամ աշխարհի։ Հաստատեաց զհիմունս սիովնի։ Հիմն այլ ոք ոչ կարասցէ դնել քան զեդեալն, որ է յիսուս քրիստոս։ Շինեալք ի վերայ հիման առաքելոց եւ մարգարէից.եւ այլն։


Մարմնապահ, աց

s.

bodyguard, life-guardsman, yeoman of the guard.

· Calfa

NBHL (1)

σωματοφύλαξ corporis custos, satelles, stipator. Պահապան մարմնոյ մեծամեծաց. անձնապահ. թիկնապահ. արբանեակ.


Մսակերութիւն, ութեան

s. fig.

flesh-food;
excess, debauch.

· Calfa

NBHL (1)

Զամուսնութիւն եւ զմսակերութիւն խոտեն (մարկիոնիտք)։ Որք մեծամեծս կոտորեն, թէ մեք անդստին իսկ յաւազանէն ուխտաւորիմք ի մսակերութենէ եւ յամուսնութենէ. եւ ապա լուծանեն զուխտն. (Եզնիկ.։)


Համար, ոյ, ոց

s. prep.

account, calculation, computation, enumeration, numeration;
number;
catalogue, list;
roll-call, muster;
examination, inventory, statement, account;
esteem, respect, value, regard, station, degree;
presentation or rendering of accounts;
comparison;
lesson;
verse;
ի —, ի —ի, —, for, on account of;
ընդ մի —, same, same thing;
— առնուլ, պահանջել, to ask for an account of, to require one to account for;
— առնել, to find out an explication of, to examine;
to take or draw up an inventory of;
to take stock;
— տալ, to render an account;
to give a reason;
to be responsible, to account for;
— առնուլ ի մէջ ծառայից իւրոց, to make an account with his servants;
ի — ածել, արկանել, դնել, to count, to calculate, to compare;
մտանել ի —, to be reckoned, numbered, esteemed among;
ի —ի լինել, to be counted as, to pass for, to be reputed, esteemed;
ընդ մարդկան կալ ի — ի, to be taken for a man;
— դնել ընդ ումեք, to dispute;
հանել թիւ —ոյ, to draw or cast lots;
տուր զհամար տնտեսութեան քո, give an account of thy stewardship;
ոչ եղեւ ի —ի բան իմ, no attention was paid to my words;
չէ ինչ ի — ի, it is unimportant;
no matter;
թուով — ով էր ամենայն, all was counted;
—ովք թուոց կատարեալ, a clever arithmetician;
— առնուլ, to take lessons;
գիտել, ուսանել, ասել զ—ն, to know, to learn, to say or repeat one's lesson;
cf. Թիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեծամեծս եւ զփոքունս (ի տրոց) ընդ մի համար առնիցէ. (Ոսկ. եբր.։)


Հանդիպեմ, եցի

vn.

to meet, to fall in with, to arrive, to come;
to find, to gain, to obtain, to attain;
to happen, to chance, to occur, to befall, to offer, to coincide, to tally, to jump together, to agree;
— միմեանց to meet each other, to encounter;
to attack each other in front, to clash, to meet face to face;
չարեօք —, to happen unluckily;
մեծամեծաց — շնորհաց, to receive great favours.

· Calfa


Ծակոտեմ, եցի

va.

to fill with holes, to bore, to pierce.

· Calfa

NBHL (1)

Զորմս ծակոտէր. (Եղիշ. ի չարչարանս.։ Զտունս մեծամեծաց ծակոտէր. Ոսկիփոր.)


Ծաղր, ղու

s.

laugh, laughter, laughing;
derision, mockery, raillery, banter;
sneer;
— առնել, դնել, հեղուլ, to laugh;
to joke, to jest;
to laugh at, to scorn, to deride, to make sport of, to ridicule;
— լինել՝ կալ՝ մնալ, to be laughed at, derided, ridiculed, made a jest of, to make oneself the laughing-stock of;
— առնել զոք յայտ յանդիման, to scorn, to deride one to his face;
զծաղու գալ, ի — հատանիլ, to laugh, to hurst out laughing, to suffocate with laughter;
cf. Ծանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսէք զծաղրդ։ Չէ՛ ծաղր՝ փառս խնդրել ի նոցանէ։ Առ մեծամեծդ՝ ծաղր է բնաւ այսպիսի պատճառանացդ՝ ծա՛ղր է բնաւ այսպիսի պատճառանացդ պատասխանի առնել. (Ոսկ. յհ.։)


Ծանր, նու, նունք, նունց

adj. gr. adv.

heavy, weighty;
massive, voluminous, great;
difficult, bard, onerous, laborious;
disagreeable, troublesome, importunate;
grievous, serious, preponderating;
sluggish, tardy, dull;
hard (of hearing);
strong, rank;
grave;
— քուն, deep sleep;
— կերակուր, indigestible food;
— շունչ, bad breath;
— հարուած, violent blow;
— կին, woman with child;
ծանունս սխալել, to be greatly mistaken;
ծանունս լսել, to give no ear, to pretend not to hear;
— թուիլ, to take ill, to be displeased, angry, enraged;
մի ինչ — թուեսցի քեզ, do not take it ill, do not be displeased;
— է քեզ բանգ այդ, the thing is above your ability;
— է ինձ, that is a heavy sacrifice for me;
թողէք զ— օրինացն, yon have omitted the weightier matters of the law;
heavily;
grievously;
deeply;
vigorously;
seriously;
painfully.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք ի շանց ոչ կարացեալ զօրութեամբ մարմնոց կռուել՝ մեծամեծս եւ ծանունս հաջեն. (Պտմ. աղեքս.։)


Լուսաւոր, աց

adj. s. fig.

clear, bright, brilliant;
luminaries, stars;
apostles, prophets, doctors;
— առնել, cf. Լուսաւորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկուս լուսաւորն զմեծամեծս. զլուսաւորն մեծ, եւ զլուսաւորն փոքր. (Ծն. ՟Ա. 14։)


Խոնարհամտեմ, եցի

vn.

to humble or abase one's self, to be humble.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ մեծամեծ բարեգործութեանց առաւել խոնարհամտել. (Կլիմաք.։)


Խոշորեցուցանեմ, ուցի

va.

to magnify, to increase, to make larger.

· Calfa

NBHL (1)

Քանզի մեծամեծս բարբառեցաւ, եւ զամբաստանութիւնն աճեցոյց՝ կռապաշտութիւն կոչելով (զշուայտութիւն), զի մի՛ թուեսցի խոշորեցուցանել, հանդերձ գովութեամբն նստուցանէ զնոսա դատաւորս. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Խոշորութիւն, ութեան

s.

coarseness, rudeness, want of politeness;
bigness.

· Calfa

NBHL (1)

Որ աստուծոյ գովութիւնն է, ըստ ամենայն խոշորութիւն անցեալ՝ մեծամեծ օգուտս գովեցելոցն մատուցանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)


Խոստումն, ման

s.

promise, engagement, obligation;
word, word of honour, good faith;
offer, tender;
protestation, declaration;
profession;
— տալ, to give one's word, to promise;
պահել զ—, կալ ի խոստման, to keep one's word or promise;
չպատել զ—, չկալ ի խոստմանն, to break one's promise, to fail to keep one's word;
մեծամեծ խոստմունս առնել, to promise mountains of gold, wonders;
սնոտի խոստմունք, vain or empty promises, fair words only;
սնոտի խոստմամբք պարարել, to nourish with vain promises

· Calfa


Խորհրդածեմ, եցի

vn.

to reflect, to ponder, to think, to revolve, to meditate, to consider;
to imagine, to form an idea of, to suppose;
to consult, to deliberate;
to explain, to expound, to comment upon;
to administer the sacraments;
to celebrate mass.

· Calfa

NBHL (1)

Քննեցաք զփոքունս ընդ մեծամեծաց, եւ խորհրդածեցաք զմանունս։ Ի ժամանակի պարապորդ եւ ուղիղ զայս խորհրդածեցից ձեզ. (Լմբ. պտրգ.։ Վրք. ոսկ.։)


Խորովոյք

s.

cf. Խորոված.

· Calfa


Խորովումն, ման

s.

roasting;
ի —վս արկանել, to roast, to fry.

· Calfa


Խուփն, խփան

s. mech.

lid, cover;
cap, head.

· Calfa

NBHL (1)

Դնեն սպունգս մեծամեծս ի խուփն կատսայիցն, կամ խփունս կաթսայիցն. (Վեցօր. ՟Դ. յորմէ եւ Շիր.։)


Թեքեմ, եցի

va. fig.

to edge, to sharpen, to point, to grind;
to forge, to fashion, to fabbricate;
to twist, to warp;
to bend, to incline;
to exercise, to instruct, to inform;
— զլեզու, to become biting or sarcastic.

· Calfa

NBHL (1)

Զիւր որդին ի նոյն արուեստ ճարտարութեան թեքիցէ։ Որ զմեծամեծ բարութիւնս խորութեան գիտութեան թեքեալք կազմեալք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Թռչնաքաշտ, ից

s.

large black kite.

· Calfa

NBHL (1)

Թռչնաքաշտ, որ մեծամեծ են եւ սեւաթոյր, սլացաւ վերուստ ի վայր, եւ կամեցաւ յափշտակել ինչ ի սեղանոյն. (Ուռպ.։)