Definitions containing the research օր : 9873 results

Բռնաւորութիւն, ութեան

s.

tyranny.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զսատանայի բռնաւորութիւնն եւ զդիւաց օրինակեն. (Արշ.։)


Բռնեմ, եցի

va.

cf. Ըմբռնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յակոբ զգարշապարն եսաւայ բռնեաց։ Աջոյ ձեռին մերոյ բռնօղ։ Հասանել եւ բռնել (այսինքն արգելուլ) զպատիժն. (Վրդն. ծն.։ Վրդն. ել.։ Վրդն. օր.։)


Բրածոյ

adj. s.

hollowed;
—ք, fossil.

· Calfa

NBHL (1)

Շիրիմս քարակոփս, եւ տունս բրածոյս յօրինէ. (Յհ. կթ. (եթէ չիցէ գրելի՝ Բռածոյ։))


Բրէտ

s.

wasp.

· Calfa

NBHL (1)

Զազգս մանունց եւ զանզօր թռչնոց զբրիտաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Բրտացուցանեմ, ուցի

va.

to make hard, coarse, thick or rusty.

· Calfa

NBHL (1)

Զմարմինս արեւակէզ առնելով՝ զօրէն լորանեալ մշակի բրտացուցանեն. (Պիտ.։)


Բքաբեր

adj.

stormy;
snowy, full of snow.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի ժամանակս ձմերայնին, եւ ի բքաբեր գիշերային հին օրինացն. (Մխ. ապար.։)


Բքայոյզ

cf. Բքաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բքայոյզ եւ կամ յանձրեւաց ժամանակի. (Վեցօր. ՟Զ։ Շիր.։)


Բօթաբեր, աց, ից

adj.

that brings sad news, sorrowful;
bearer of unhappy news.

· Calfa

NBHL (1)

Բօթաբեր եղբօրն (այսինքն բերօղ զբօթ զեղբօրէն) աւետիս լուաւ զյարութեան. (Մամբր.։)


Բօթալի

adj.

full of sad news, sorrowful, vexatious.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղր եղէ հրէից՝ յօրս այս բօթալից. (Գանձ.։)


Գ (kim)

s.

the third letter of the alphabet and the second of the consonants. It is sometimes confounded with or used for the letters կ and ք;
three;
third.

· Calfa

NBHL (3)

Գ. Ուրեք ուրեք լինի լծորդ եւ ընդ ք. զոր օրինակ թագչել, թաքչել. չոքայ, չոգայ. փափագ, փափաք։

Գ. Ի տառադարձութեան դնի փոխանակ յն. ղամմա. արաբ. ճիմ. եբր. կիմէլ. ասոր. կօմալ. լա. ճէ, կամ կա. զոր օրինակ, գաբրիէլ, գեհովն, գողգոթա, եւն։

Առ փափկութեան տառիս գ, երբեմն յայլ լեզուս նոյն բառ գտանի առանց այսր տառի. զոր օրինակ, գառն, գարուն, գիտեմ, գինի. ըստ յն. ասի, առին կամ առնիօն, էար կամ ար, իտէօ, իտա, ինօս, եւն։


Գագաթն, աթան, աթանց

s.

top of the head, skull, head;
height, summit, top, ridge, pinnacle, extremity, ond, brow.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բարձրագոյն լերանց գագաթունս բնակելով. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Գադիշ, դշի

s.

heap of sheaves or bundles of cut corn.

· Calfa

NBHL (1)

στοιβή acervus Դէզ. բարդ. խուրձ որայից. օրան. եւ Հունձք, կալ. եըզըն, քուտէ. ըստ եբր. հարմա, կատիշ.


Գազան, աց

s.

wild beast;
brute, animal, beast.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ ումեք տուեալ յըստ աշխարհիս զօրաւարաց, կամ գազանաց ինքնակալաց. (Սարկ. քհ.։)


Գազանաբար

adv.

brutally, fiercely, cruelly.

· Calfa

NBHL (1)

Խօսէր մարդկօրէն, այլ կեղեքէր գազանաբար. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)


Գազանակեաց կեանք

adj.

brutal, beastly, that lives like a beast.

· Calfa

NBHL (2)

ԳԱԶԱՆԱԿԵԱՑ ԿԵԱՆՔ. Կեալն ըստ օրինակի գազանաց՝ հեռի ի բնակութենէ մարդկան.

Յանապատ ելանէր, գազանակեաց կեանս ի լերինս անցուցանէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 27. յն. ըստ օրինակի գազանաց։)


Գազանանամ, ացայ

vn.

become cruel, savage, to be fierce.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանացեալ զօրութեամբ յիրեարս յարձակէին. (Եղիշ. ՟Զ։)


Դժուարաբոյժ

adj.

difficult to cure.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարաբոյժ իսկ են, եւ անբոյժք։ Պարտ է գոլ ... իբրու յաւետագոյն՝ կա՛մ դժուարաբոյժ, եւ կամ մանաւանդ ամենեւին անբոյժ՝ առաքինութիւնքն. (Պղատ. օրին. ՟Ե. եւ ՟Ը։)


Դժուարագործ

adj.

difficult, painful.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն անհնարս եւ զդժուարագործս՝ աստուծոյ միայն աւանդեմք. (Վեցօր. ՟Գ։)


Դժուարալուր

adj.

hard of hearing, rather deaf;
inexorable, hard, inflexible

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարալուր լուտանք, երգ, պատմութիւն, դարձուած բանից, հնարք, սքանչելիք. (Պիտ.։ Լմբ. պտրգ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ը։ Զքր. կթ.։ Վեցօր. ՟Է։ Սկեւռ. ես.։)


Դժուարակիր, կրաց

adj.

burdensome, onerous, heavy;
difficult, painful, vexatious.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ δυσπαθής, δυσπαθέστερος laborum patiens (իբր ներգ) Կարօղ կրել զդժուարինս. տոկուն. զօրաւոր. եւ Վշտակիր. եւ Կարեկիր.

Զմարմինն դժուարակիր եւ հզօրագոյն ընկալեալ։ Կողիցն դիրք ընդգրկէ զմէջն, եւ դժուարակիր գործէ. այսինքն անվնասելի. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Դժուարակոխ

adj.

rough, trugged, impracticable

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարակոխ զամենայն առնելով թշնամեացն, իսկ ի բարեկամացն մանաւանդ դիւրակոխ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դժուարահաճ

adj.

discontented, disgusted, weary;
disgusting, unpleasant, disagreeable, tiresome.

· Calfa

NBHL (1)

Դադարեա՛ այսուհետեւ դժուարահաճոյ լինել ընդ աստուածային տնօրէնութիւնսն. (Բրս. չար.։)


Դժուարահաւան

adj.

incredulous, obstinate, stubborn.

· Calfa

NBHL (2)

Որ դժուարահաւանքն են (օրինաց), այնոցիկ պատուհասս հասուցանել։ Քաջահաւան լինիցի ... որ դժուարահաւանն է. (Պղատ. օրին. ՟Ա. ՟Թ։)

Դժուարին եւ դժուարահաւան լինիցի բնակեցուցողին եւ օրինադրին. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Դժուարամարտ

cf. Դժուարակռիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Աղուէսք են փոքունք նենգաւորք, եւ դժուարամարտ՝ առ զօրութիւնդ հաւասարելով. (Նիւս. երգ.։)


Դժուարամարտիկ

cf. Դժուարակռիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Գունդ զօրականաց, ժողով դժուարամարտիկ. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Դժուարամուտ

adj.

difficult to enter.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարամուտս ոմանս յօրինէ շինուածս. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Դժուարատես

adj.

that sees, comprehends with difficulty;
obscure.

· Calfa

NBHL (2)

Աղօտիւք պատկերօք ճշմարտութեանն, եւ դժուարատեսիւք օրինակօք. (Դիոն. եկեղ.։)

Աչքս զոր զարթուցեր՝ նայել ի սքանչելիս օրինաց քո, մի՛ լիցի ապուշ, կամ դժուարատես. (Լմբ. սղ.։)


Դժուարափոխ

adj.

that changes with difficulty, immutable.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրու ճաշակեսցեն զօրինադրութիւն, այնուհետեւ դժուարափոխք լինիցին. (Նոննոս.։)


Դժուարափոփոխ

cf. Դժուարափոխ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրու ճաշակեսցեն զօրինադրութիւն, այնուհետեւ դժուարափոխք լինիցին. (Նոննոս.։)


Դժուարաքակ

cf. Դժուարարձակ.

· Calfa

NBHL (1)

δυσκαθαίρετος qui aegre destrui vel vinci potest, δυσδιάλυτος vix dissolubilis Զոր դժուարին է քակել. որում դժուար է քակտիլ, տապալիլ. եւ Դժուարալոյծ օրինակաւ. անխզելի.


Դժուարին

adj.

difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարին կենդանի է մարդս առ ի սովորելն սննդեամբ ըստ հարկաւոր սահմանին. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դժուարորս

adj.

difficult to be caught in hunting or fishing.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարորս է ոստրէոսն. (Վեցօր. ՟Է։)


Դժուարորսալի

cf. Դժուարորս.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարորս է ոստրէոսն. (Վեցօր. ՟Է։)


Դժուարութիւն, ութեան

s.

difficulty, trouble, fatigue, distress, perplexity, intrigue, inconvenience, contrariety;
difficult point, knot, hinderance, obstacle;
asperity, rigidity;
բայց ոչ առանց դժուարութեան, but not without fatigue;
բառնալ զ—, to smoothe difficulties;
— կրել, to meet with difficulties;
—ս հանել, to make difficulties;
յաղթել դժուարութեանց, to overcome difficulties.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ լինիցի ի միջի քո եւ այլում եղբօր բան դժուարութեան։ Մի՛ դժուարութեամբ ոք արասցէ ողորմութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ. ՟Ժ՟Դ։)


Դժպհի

adj.

refractory, discordant, contrary, opponent, disagreeable, vexatious.

· Calfa

NBHL (1)

Առ պատերազմունսն դժպհիս ունէին զսոսա. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Դժպհութիւն, ութեան

s.

dissension, resistance;
vexation, regret, displeasure.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղկացուցին ջանիւք ի սակս դժպըհութեան եւ կամ մրցանաց. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Դի, ոց

s.

dead body, corpse;
carcass.

· Calfa

NBHL (1)

Դի կենդանի, եւ խօսուն մեռեալ։ Անկեալ դնիմ դի անկենդան։ Քան զմեռելութիւն քառօրեայն դիոյ. (Նար.։)


Դիագող

adj.

who lifts or plunders dead bodies;
who steals idols

· Calfa

NBHL (1)

Նա՛ ումեք ի մարդկանէ չէ՛ օրէն դիագող շրջել. այսինքն ի գողանալ զդի. (Եղիշ. յար.։)


Դիակիր, կրաց

adj. s. that carries, buries the dead.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգի մեռեալ ի մեղաց անտի՝ ի մարմինն եդեալ կայ իբրեւ ի շիրմի, եւ նա դիակիր շիջի զօրէն անասնոց։ Մեղաւորքն իբրեւ դիակիրս շրջին. (Սարգ. յկ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)


Դիահանութիւն, ութեան

s.

burial, funeral procession, obsequies.

· Calfa


Դիահանք, հանաց

s.

cf. Դիահանութիւն.

· Calfa


Դիանամ, ացայ

va. vn. cf. Դիեմ

· Calfa

NBHL (1)

Ի գիրկ մօր զգուեալ, եւ ի ստեանց դիացեալ. (Գանձ.։)


Դիեմ, եցի

va.

to suck, to suck milk from the breast.

· Calfa

NBHL (3)

Ընդէ՞ր դիեցի ես զստինս մօր իմոյ. (Յոբ. ՟Գ. 12։ Երգ. ՟Ը. 1։)

Դան դիէ զբարութիւն. (Եփր. օրին.։)

θηλάζω lacteo, sugo Ծծել զկաթն ի ստեանց մօր կամ դայեկի. դիանալ, իրօք կամ նմանութեամբ. ծիծ ուտել.


Դիեցիկ

adj.

suckling, that sucks.

· Calfa

NBHL (1)

θηλάζων lactens, lac sugens որ եւ ԴԻԱՑԻԿ. Ստնդիաց. ծծօղ զկաթն ի ստեանց մօր կամ դայեկի իւրոյ. կաթնկեր. մակդիր տղայոյ, եւ ձագու անասնոց. կաթ ուտօղ, ծիծ ուտօղ.


Դիեցուցանեմ, ուցի

va.

to suckle, to nourish with milk, to give suck.

· Calfa


Դիզանիմ, դիզայ

vn.

cf. Դիզանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ալիք զալեօք դիզանէին. (Վեցօր. ՟Գ։)


Դիթաւալ

adj.

cf. Դիաթաւալ.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրութեամբն քրիստոսի զնա եւս դիթաւալ յերկիր ընկենոյր. (Պտմ. վր.։)


Դիմագրաւութիւն, ութեան

s.

boldness, courage, assurance.

· Calfa

NBHL (1)

Ասել ընդ նահատակին (դաւթի), որ զայս դիմագրաւութիւն առ բարին ունէր միշտ, թէ վասն քո մեռանիմք զօրհանապազ։ Դիմագրաւութիւն զօրեղ եւ անհերքելի. (Նար. կ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։)


Դիմադարձ, աց

adj.

that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.

· Calfa

NBHL (1)

Ճշմարիտ ծառայից աստուծոյ ոչ է օրէն դիմադարձ լինել երկրաւոր իշխանաց. (Եղիշ. ՟Ը։)


Դիմադարձեմ, եցի

vn.

to oppose, resist.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմադարձէին զօրքն անօրինաց. (Մեսր. երէց.։)