to grow weak, to be disabled, to languish, to want force;
to despair, to be dispirited.
Լքան խնդրել զդուրսն։ Ետես զնոսա լուծեալս եւ լքեալս։ Պատերազմեցան, եւ լքաւ դաւիթ։ Լքան ձեռք մեր։ Ամենայն ձեռք լքցին։ Սիրտք նոցա լքցին ի նոսա։ Մի՛ լքանիր ի խրատու տեառն.եւ այլն։
cf. Լքանեմ.
Լքեն եւ լուծանեն զձեռս, եւ զասենայն անդամս նորա. (Վրք. հց. ՟Բ։)
cf. Լքուցանեմ
Զի ամենայն հնարիւք լքեցուսցանեն զնոսագոնեայ ի գալստեանէ անտի տեառն մերոյ։ Զայսոսիկ՝ որ ի տեառնէ անտի մերմէ լքեցուցանե զնոսա ոչ կարէին. (Եփր. ՟բ. թես.։)
abandonment;
desertion, defection;
weakness, debility;
lowness of spirits, loss of courage.
Ոչ դարձցին հարք առ որդիս իւրեանց՝ ի լքումէ լինէր ամենայն պատերազմող ձեռին. (Յհ. կթ.։)
place covered with moss.
յամենայն ամուրս եղեգան, եւ պրտուոյ, եւ ի լօռամարգս, ամենայն կանչ՝ որ շուրջ զգետովն. (Ես. ՟Ժ՟Թ. 6.)
self-existent, uncreated;
natural, spontaneous.
ԻՆՔՆԵՂ. որպէս Ի բնէ այնպէս եղեալ. բնական. անարուեստ. cf. ԻՆՔՆԵԿ, cf. ԻՆՔՆԵԱԿ. αὑτόματος.
ինքնեղ նաւահանգիստ՝ քան զայն որ յարուեստիցն եւ ի հնարաւոր ինդմարդկանէ. (Պիտ.։)
Ո՞րչափ եւս առաւել ինձ իմասցիո զաստուածայնոյն՝ ինքնեղ եւ ինքնաբաւական եւ անգիշեր լուսոյն. (Ղեւոնդ.։)
absolute, sovereign, independent, free, uncontrolled;
despotic
Ամենայն բանական ինքնիշխան գոյ. (Դամասկ.։)
selfhood, individuality, personality;
essence, nature, property.
Քեզ օրհնութիւն (քրիստոս), ծնունդ ծածկեալ ինքնութեան (հօր)։ Վասն ինքնութեան հօր յայտ արար, եթէ առ ամենայն, եւ յամենեսին է նա. (Եփր. համաբ.։)
Ինքնութիւն է, զի ոչ յումեքէ ունի զգոյութիւնն, այլ՝ ինքնութեամբ. որպէս սուրբ լուսաւորիչն ասէ, տէր աստուած՝ որ եմ միայն ինքնութեամբ՝ եւ ոչ այլ ոք յառաջ քան զնա. (Խոսր. պտրգ.։)
Ամենայն ինչ ի նմանէ է, բայց նա միայն է ինքնութեամբ. (Ագաթ.։)
Տէր աստուած ինքնութեամբ, որ միայն կարողդ ես. (Մաշտ.։)
Իմ են այս ամենայն թագաւորութիւնք. եւ յայսմիկ մոլորին (մանիքեցիք), եւ կարծեն՝ եթէ ինքնութիւն ունի նա (սատանայ)։ Եւ եթէ՝ զի ասաց նա, բա՝ իմեն, տան նա ինքնութիւն, յորժամ ասէ զկնի նորա, թէ ինձ տուեալ է, ի միտ առցեն՝ թէ այլ է արարիչ նորա, եւ նմա տալով տուաւ. (Եփր. համաբ.։ յորմէ եւ Շ. մտթ.։)
Որպէս զթագաւորն՝ որ հանուր աշխարհին տիրելով զօրութեամբ, սակայն ինքնութեամբ գտանի միայն յարքունի ապարանսն։ Ոչ եւ ինքնութիւն փառանց յամենայն տեղիս. (Լմբ. պտրգ.։)
autonomous, independent;
capricious, fanciful;
capriciously.
Յայնժամզնոսա հռովմեյեցիք ինքնօրէնս աղիկամիս թողոյր։ Առին ի հռոմայեցւոց զինքնօրէն աղիկամութիւնն. (Եւս. քր.։)
cf. Իշեան.
Բազում իշանս (կամ իշեան) յայնկոյս որմոյն ընկենոյր. լաւ եւս է ըստ յն. ընթեռնուլ, զբազումս ի շանց։ Այլ ըստ հասարակ հյ. ասի եւ ի Շ. վիպ.
prince, sovereign, despot;
minister;
magistrate;
ruler, governor, chief, commander;
—աց —, — աշխարհի, the sovereign, the king;
prince, crown-prince, heir-apparent;
— զօրուն, general of the army;
—երգոց, cf. Դասապետ;
—ք, the authorities;
— լինել, to rule, to command, to be in power, in authority;
— առնել զոք, to give power to some one;
— էր իւրոց ախտից, he was master of himself, or his own master;
քում գլխոյդ չես —, you are not lord of your own life;
չէ —, he cannot, he is not authorised to;
cf. Թեկն.
Ըստ ամենայն առմանցս ասի.
Հասարակաց ամենայն մարդկան իշխանաց եւ իշխեցելոց. (Պիտ. Իսկ Ղեւտ. ՟Ի. 3. եւ 4.) ուր ըստ յն. եւ հյ. է իշխան, ի լտ. դնի՝ մողոք, կամ չաստուած մողոքայ։
sovoreign, imperial;
seigneurial, of or belonging to a baron;
magisterial;
absolute;
lordly;
noble;
ruling, in power, in authority;
—ն տունջեան, — գիշերոյ, the sun;
the moon, the stars.
Տայ գրիգորի զիշխանական պատիւն։ Պայազատէ զիշխանական պետութիւն զայն. (Յհ. կթ.։)
Իշխանական բանիւ աստուծոյ կանգնեցան կացինծառք ամենայն. (Վեցօր. ՟Ե։)
Ջերմութեանն ամենայնի ընթացելոյ ի սիրտն յիշխանականն կոյս. (Նիւս. բն.։)
Եւ ոչ իշխանականս ի մեզ ամբոխիցի չար եւ մոլար օրինակօք։ Պայծառացուցանէ զմեր իշխանականս. եւ այն՝ զմաքրեալն։ Զիշխանականիս պայծառութիւն, որ ուղղէ մեզ ըստ աստուծոյ զգնացսն. (Ածաբ. առ որս. ՟Ա. եւ Ածաբ. ծն. եւ Ածաբ. մկրտ.։)
cf. Իշխանութիւն.
Հոգաբարձականութիւնն, եւ իշխանականութիւնն։ Իսկ չգաւազանսն (հրեշտակաց՝ իմա՛) զթագաւորութիւնն եւ զիշխանականութիւնն, եւ ուղղութեամբ զամենայն անցուցանելն։ Զառիւծոյն (կերպարան) ցուցանել վարկանելի է զիշխանութիւնն եւ զուժգնութիւն. (Դիոն. երկն.։)
to reign, to rule, to govern, to be master;
to be in power, to have power or authority;
to presume, to take the liberty, to dare;
— կրից՝ ախտից, to master, to dominate, or command one's passions;
— մտաց ուրուք, to hook, to lay one's hand on some one, to influence the thoughts and actions of some one.
Իշխեցէ՛ք ձկանց ծովու, եւ թռչնոց երկրից, եւ ամենայն անասնոց, եւ ամենայն երկրի։ Իշխել տուրընջեան եւ գիշերոյ։ Ահաւադիկ է այրն՝ զորմէ ասացի քեզ, եթէ նա իշխեսցէ ժողովրդեան իմում։ Ոչ իշխեցից ես ձեզ, եւ ոչ իշխեսցէ ձեզ որդի իմ, այլ տէր իշխեն նոցա.եւ այլն։
Իշխելոց իցէ ամենայն վաստակոցն իմոց զոր վաստակեցի։ Եւ որ իշխենն նոցա բարերարք կոչին։ Կին՝ մարմնոյ իւրում ոչ իշխէ, այլ այրն. նոյնպէս եւ այրն իւրում մարմնոյ ոչ իշխէ, այլ կինն. եւ այլն։
Յաղջկանէ միոջէ իշխելոյ կողմանցն այնոցիկ. (Խոր. ՟Բ. 16։)
Տէրն մահու եւ կենաց եւ՛ կարճել իշխէ զհրամանն իւր, եւ երկայնել. (Եզնիկ.։)
Ամենայն իշխանօք եւ իշխեցելովք. (Պիտ.։)
to give power, authority, to cause to dominate;
իշխեցուցեր ի վերայ իմ զմահ, you placed me in the power of death, you put death in authority over me.
Իշխեցելոյց զնա ի վերայ ամենայնի, զոր արար։ Իշխեցելոյց զնոսա կապել եւ արձակել. (Մծբ. ՟Ժ՟Զ. ՟Ժ՟Թ։)
Սիրով իշխեցուցանէ ամենայն գանձուց. (Եփր. համաբ.։)
"cf. Յիշոցք."
Անարգելով զընկերս զանազան եւ պէսպէս հայհոյութեամբ, որ ըստ գեղջկայն բարբառոյ իշոցի անուանի, եւ ըստ գրոց սովորութեան անեծք եւ թշնամանք։ Մի՛ զլեզուս ձեր առնէք գործի սատանայի ի ձեռն չար եւ դառն իշոցաց. (Շ. ընդհ.։)
to descend;
to fall;
to decline;
to sink;
to settle, to subside;
to light, to sit down;
to empty itself;
to lodge, to stop at, to sojourn;
cf. Սերիմ;
ի ծառայութիւն —, to lower one's self to servitude, to become a servant;
յաղքատութիւն —, to impoverish one's self, to become poor;
— ի նաւէ, ի կառաց, յերիվարէ, to disembark, to go ashore, to land;
to alight, to get out of a carriage;
to dismount or alight, to get off, to get down from a horse;
— ի գերեզման՝ իհող մահու, to descend into the grave, to be buried;
— յօթեւան ուրեք, to put up at an hotel;
— ի հպարտութենէն, to humiliate one's self;
to relent, to soften, to become calmed, appeased;
ի թիկունս —, to go to the rescue, to succour;
— ի հանդէս մարտի, to come to blows, to fight;
— գետոց ի ծով, to discharge, to fall into, to disembogue, to disgorge, to empty itself, to overflow;
արտասուք զծնօտիւք իջանեն, the tears fell down his (or her) rosy cheeks;
էջ մրրիկ հողմոյ ի ծովակն, a storm broke over the lake.
Իջին անձրեւք։ Վտակք ջուրց իջին յաչաց իմոց։ Իջանել հրոյն զհինգ քաղաքաւ։ Ետես զհոգին աստուծոյ իբրեւ զաղաւնի՝ զի իջանէր ի վերայ նորա։ Իջանէր իբրեւ զաղաւնի յերկնից, եւ հանգչէր ի վերայ նորա։ Ընդ ճանապարհ՝ որ իջանէ յերուսաղէմէ ի գազայ։ Իջանել անօթ ինչ իբրեւ կտաւոյ մեծի։ Աստուածք նմանեալ մարդկան իջին առ մեզ։ Արիք իջէք առ այրն։ Ի՛ջէք անդր։ Ամենայն տուրք բարիք ... ի վերուստ են իջեալ առ ի հօրէն լուսոյ. եւ այլն։
inn, hotel, lodging;
—ս առնել, to take lodgings, to lodge;
—ս տալ, to lodge, to receive into one's hotel, to accomodate with lodgings, to harbour;
to entertain.
Յաղագս իջավանին եղեւ խռովութիւն։ Ճանապարհի իջավանս՝ եղեւ նորայն վախճան. (Խոր. ՟Գ. 39։ Յհ. կթ.։)
cf. Իջավան.
Այսպիսոյ ամենայնի պարտ է իջաւանք առ տաճարսն գոլ՝ օտարասիրութեամբ մարդկան պատրաստեալք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)
to make to descend, to cause to fall;
to let down, to lower;
to pull down, to take down;
to unfasten, to untie;
to turn out, to discard, to dismiss, to remove;
— զառագաստ նաւու, to lower sail, to strike sail;
արտասուս —, to shed tears, to weep.
Ի ցոյց կամ իջուցին զնա անդր։ Իջուցից զքեզ ի գեդդուրն։ Իջոյց զնա ի վերուստ ի սեղանոյ անտի։ Իջուցին զբեռն իւրաքանչիւր ի գետին։ Իջուցից ի վերայ քո զամենայն թռչունս երկնից։ Իջուցին վանդակաւ ընդ պարիսպն։ Իջուցին մահճօքն հանդերձի մէջ առաջի յիսուսի։ Զմեծ մասն ժողովրդեանդ, զոր իջուցեր յուրախութիւն քո.եւ այլն։
essence, reality, substance, truth;
essential, real, effective, true;
besides, moreover;
but, still, yet;
in fact, really;
even;
as for, as to;
զիսկն գիտել, զիսկն ասել, to be thorougly acquainted with;
to tell the simple truth;
to exhaust a subject;
մեզէն — լուաք, we ourselves have heard;
ինձ — գլխովին, to me;
to myself;
բնաւ — ոչ, not at all;
բնաւ — զի՞ լսէք նմա, why do you listen to him ? չէ եւ չէ —, by no means, in no way whatever;
յայտ —է, it is palpable, evident, clear;
— ես, for me, as for me;
— վասն, as for;
— եւ —, in a moment, soon, speedily, immediately, instantly, directly, forthwith;
truly, in effect, really.
δέ autem. այլ. բայց. սակայն. եւ. ուր. տէ. տա.
Կին մի մերձեցաւ ի դրոշակ հանդերձի նորա. իսկ յիսուս իբրեւ դարձաւ, եւ ետես, ասէ։ իսկ յոհաննէս իբրեւ լուաւ։ Իսկ որ ի մէջ փոցն սերմանեցաւ։ Իսկ որ յերկիրն բարի սերմանեցաւ։ Իսկ ո՞վ իցէ հաւատարիմ ծառայ։ իսկ մի ոմն ի կախելոց չարագործացն։ Այր բարկացօղ նիւթէ զկռիւ. իսկ երկայնամիտն եւ զհանդերձեալն ցածուցանէ. եւ այլն։
Եթէ առ օրէնն քերովբէիւ արար պատիւ, իսկ ո՞ր, չափ առ երկնայնս սեղան խաչս. (Անյաղթ բարձր.։)
ԻՍԿ. յետադաս. շ.մ. μέν, τε, γάρ quidem, utique, que, etiam, enim. Ապաքէն. համայն անդստին. ի բնէ. արդեամբք. արդարեւ. իսկապէս. արդեօք. գոգցես. եւս ե՛ւ.
Յայնմ ժամանակի այս եղեւ իսկ։ որպէս եւ են իսկ. (Ագաթ.։)
ո՞վ զայնպիսիսն մարդ անուանեսցէ. չէ՛ եւ չէ՛ իսկ ասել մարդ. (Մանդ. Բ։) Կամ որպէս թարմատար, առընթեր այլոց բանից.
Զի եւ ինքնին իսկ տէր մեր հարկեցաւ տալ զդիդրաքմայն. (Սարգ. ա. պ. Ե։)
Իսկ արդ քանզի յայնպիսի շնորհացն վրիպեցաք, օ՛ն առեալ՝ մտադիր յերկրորդն դիմեսցուք. (Ոսկ. մ. Ա. 1։)
ԻՍԿ ԵՒ ԻՍԿ. մ. εὑθέως statim Անդէն վաղվաղակի. իսկոյն. առժամայն. նոյն հետայն. մէկէնիմէկ.
ԻսԿ թէ ոք ասասցէ։ Իսկ թէ զոք յաղքատաց, եւ այլն. (Շ. թղթ.։ Լմբ. սղ.։) հապա թէ, թէ որ։ Կամ որպէս, Այլ թէ. բայց. սակայն. ամմա.
ԻՍԿՈՅՆ. ԻՍԿՈՅՆ ԻՍԿ. Որպէս թէ Յիսկէ կամ յսկզբանէ անտի. զոյգ ընդ ինելն. անդէն եւ անդ. իսկ եւ իսկ. նոյն ժամայն. նոյն ատէն, մէկէնիմէկ, շուտով.
Թեպէտեւ հոմանունաբար գոյացութիւն ասիամենայն, սակայն իսկ եւ տիրապէս էութիւն արարչական, ըստ որում եւ էն, ասասցի։
Ո ր ինչ հանդերձ իմաստութեամբ է, ամենայն ինչ իսկ եւ բուն եւ տիրական է. (Փիլ. լին. Գ. 22։)
of the same nature, or essence, consubstantial.
Ստեղծիչ եւ տուիչ շնչոց ամենից բաց ի հոգւոյն իսկակցէ։ Եւ քեզ միայնոյ փրկողի, եւ հոգւոյդ քում՝ հօր ցկցի. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Ձ՟Ը։)
really, in effect, in fact, truly;
— բարի, essentially good;
— բերկրանք, true or durable pleasures.
Իսկապէս եղանակ բաժանման։ Իսկապէս տեսական եւ գործնական՝ իմաստասիրութիւնն է միայն. (Սահմ. ՟Ժ՟Ը. ՟Ժ՟Թ. ՟Ի՟Ա։)
cf. Իսկ եւ իսկ.
ԻՍԿՈՅՆ. ԻՍԿՈՅՆ ԻՍԿ. Որպէս թէ Յիսկէ կամ յսկզբանէ անտի. զոյգ ընդ ինելն. անդէն եւ անդ. իսկ եւ իսկ. նոյն ժամայն. նոյն ատէն, մէկէնիմէկ, շուտով.
reality, truth;
essence, substance, nature;
naturalness;
personality, hypostasis;
essence, essential or volatile oil;
— բեւեկնոյ, spirit, or — of turpentine.
Քրիստոսի միայն՝ իսկութեամբ բնութեամբ, եւ ոչ յորջորջանօք է աստուած հայր. (Կոչ. ՟Ե։)
Queen;
— Կոյս, the Holy Virgin;
— երկնից, queen of heaven.
Լայնաբար եւ զայլոց դշխոյից.
to effect, to do, to execute.
Ի հրամնէ իսկ սրբոյն յովսեփայ այն իրագործիւր։ Այն բան պատերազմի ընդ սպային գուրգենայիրագործի. (Յհ. կթ.։)
action, performance, deed.
Ի խորհուրդ յեօթներորդ աւուրն հայել, որ գլուխ է ամենայն աւուրցն, եւ իրագործութեանցնաստուծոյ։ տեսանես յերկրորդում աւուրն եւ յերկրորդում հազարին զնոյն իրագործութիւն աստուծոյ եղեալ. (Լաստ. ընթերց.։)
information, knowledge, investigation.
Աշխարհի ամենայնի անխոյզ իրազեկութիւն եւ անհոգութիւն պատմեցին. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
real, effective, actual, substantial, positive;
—աց պատմութիւն, the history of events.
Որպէս յիրականացն պատմութեանց հերոդոտայ է ուսանել ի չորրորդէ. (Խոր. ՟Բ. 2։) (կայ եւ օրինակ, յիւրականացն, որպէս թէ յազգայնոց՝ ի յունականաց։)
action, act, deed.
Յուզեցան չար իրակութիւնք։ Ոչ բերէր առժամայն ի զգայութիւն զգործեցեալ իրակութիւն. (Յհ. կթ.։)
justice, equity, law;
just, true, lawful;
justly, reasonably, rightly;
— առնել, to do justice, to justice;
դուք ձեզէն տուք զ—ն, be ye yourselves the judges, judge for yourselves.
jurist, lawyer, counsellor.
Կամ օրէնագէտ. νομικός jurisconsultus. գիտակ իրաւանց եւ օրինաց, միանգամայն եւ Պաշտպան.
true and just.
ԻՐԱՒԱԿ եւ ԻՐԱՒԱԿԱՆ. իրաւ եւ իրաւացի ամենայն իրօք.
Որովք դու տայցես անձին վճիռ, վարէ դատաւորն. որ քան ցամենայն ինչ իրաւականն է. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 17։) յն. δικαιότατον justissimum.
cf. Իրաւակ.
ԻՐԱՒԱԿ եւ ԻՐԱՒԱԿԱՆ. իրաւ եւ իրաւացի ամենայն իրօք.
Որովք դու տայցես անձին վճիռ, վարէ դատաւորն. որ քան ցամենայն ինչ իրաւականն է. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 17։) յն. δικαιότατον justissimum.
cf. Արդարակշիռ.
Դու միայն ցկշիռ եւ ճռմարտադատ բարերար. (Նար. ՟Ծ։)
cf. Արդարանամ.
Ընդ ամենայն անցեալք իմաստս, որ նոցա էին պանծալիք՝ իրաւացեալք. (Սոկր.)
justly, worthily, equitably, deservedly.
Ոչ կամեցաւ իշխանութեամբ փրկել միայն, յլեւ իրաւապէս ... իրաւմամբք փրկեցին. եւ այլն. (Խոսր. պտրգ.։)
աստանօր իրաւապէս առցէ բանս զկայ։ իրաւապէս առեալ զկայ դադարէ յայնմ ոճոյ ընթացից. (անյ. բարձր։ Լմբ. իմ.։)
just, equitable, right, reasonable;
lawful, legal;
honest, worthy, righteous;
justly, equitably, reasonably;
— է, it is right, just.
Ամենայն խորհրդով յառաջացեալ իրաւացեաւ. (Բրս. պհ.։)
cf. Յիրաւի.
Իբրու ռամկականն ձայնիցս Իրաւ, իրաւացի. եւ Յիրաւի. զորս տեսցես.
affair, transaction, circumstance;
occupation, employment, negotiation of affairs, business, practice;
cf. Գործ.
Ի ձեռն ամենայն քահանայականին իրողութեան։ Պարունական իրողութիւն ամենեցունց նոցա իւրոցն սրբազանից. (Դիոն. եկեղ.։)
Կենդանագրացն ոչ կատարած ունիլ իրողութիւնն թուի առ ամենայն կենդանիս։ Վասն եղելոյ այժմիկ իրողութեանս։ Ո՛ր ի մէնջ հասցեն առ լաւագոյն իրողութիւնսն, ամենայնի անյայտ է, բայց միայն յաստուծոյ. (Պղատ. օրին. ՟Զ. եւ Պղատ. սոկր.։)
Օգնութիւն խնդրել յաստուծոյ յամենայն իրողութիւնս. (Խոսր.։)
Յիրողութեանցն ոմանք անգոյք են. որպէս եղջերուաքաղն։ Ամենայնք յիրողութեանց (այսինքն առաջիկա իրի). (Սահմ. ՟Ա. ՟Ժ՟Ե։)
cf. Իցէ՜ թէ;
why? for what reason ?
Իցիւ, յորժամ ասէ, թէ լինիցի. արդ. որ է շփոթութիւն ընդ նախընթաց ձայնս, իցէ՞ թէ։
Իցի՞ւ այն բարեբաստութիւն, յորժամ յանուրջն պարք լուսաւորացն զերկրպագութիւն մատուցանէին իմածին դեռածաղիկն համբակի. (Պիտ.։)
hair-ointment;
sacred unction for the head only;
initiation;
admission to the rites and mysteries of a religion.
Զի՞նչ օգուտ եղեւ քահանայապետիցն ազնուականն այն իւղագլխութիւն (կամ եղագլխութիւն). (Վահր. երրդ.։)
anointed;
initiated, sacred.
perfumer;
cf. Իւղարար.
Զմուռս եւ կնդրուկ յամենայն փոշւոյ իւղագործաց. (Երգ. ՟Գ. 6։ ՟Ե. 12։ ՟Ը. 2։)
his, her;
his own;
—ով անձամբ, personally, in person;
իբրեւ —ոյ հայէր մեծութեանն, he considered riches as belonging to himself;
— առնել, to be appropriated;
cf. Իւրացուցանեմ;
յ— վերայ or ի վերայ —, on him;
—քն, his relations, friends, dependents.
մեռանի ինքն, եւ ամենայն իւրքն։ Ի վերայ իմոցս ողբալով ասեմ, որպէս եւ պօղոս յաղագս իւրոցն. (Խոր. ՟Բ. 71. 89։)
himself.
մեռանի ինքն, եւ ամենայն իւրքն։ Ի վերայ իմոցս ողբալով ասեմ, որպէս եւ պօղոս յաղագս իւրոցն. (Խոր. ՟Բ. 71. 89։)
the same as he, in conjunction with him.
Տայր հրաման արքայն արշակ դնել անուն դաստակերտին յիւրակից անունն արշակաւան. (Բուզ. ՟Դ. 12։)
his, his own;
—քն;
his parents, servants;
his works, deeds, property, wealth, goods.
ինքնաբուն իւրայնոյփառացն զօրութեամբ վերացեալ. (Ագաթ.։)
յիւրայնոցն հոմացեղից. (Պիտ.։)
Ամենայն իւրայովքն (կամ իւրայիւքն) ճանապարհորդ լինէր, կամ ելանէին ի դեսպակս. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)
Եզրի եւ իւրայոցն։ Յանդիմանեալ յիւրայնոցն. (Յհ. կթ.։)
Տաղաւար յիւրայնոցն եդեալ. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)
Հաւասարեաց ըզմերս իւրայոցն։ Աշխարհ ամենեւին յիւրայնոցն ինչ ի նոսա ոչ տեսանէ. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)
like him.
Իսկ ի միակն ճշմարտի, յորում ամենայն զօրութիւն իւրապէս զիւրն ունի. (Անյաղթ բարձր.)