Definitions containing the research օր : 9873 results

Զբօսնում, սայ

vn.

to divert one's self, to make morry, to relax one's self, to unbend ones mind, to take some diversion, to recreate ones self;
to play, to amuse one's self;
to refresh one's self;
— (մտաց յաղօթս), to be dissipated, to get heedless.

· Calfa

NBHL (1)

Հաստատեա՛ զսիրտ քո հացիւ, եւ զբօսի՛ր, մինչեւ շրջեսցի օրն. եբր. սպասեա՛ կամ դեգերեա՛. յն. զինուորեա՛ց, իբր սպայեա՛ թոշակաւ. լտ. ո՛յժ առ։


Զբօսումն, ման

s.

diversion, sport, pastime

· Calfa

NBHL (1)

Զօրականք բնակեն անդ խնդական զբօսմամբք։ Տեղի զբօսման. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. օրին.։)


Զբօսուցանեմ, ուցի

va.

to divert, to recreate, to make joyful, to relax.

· Calfa

NBHL (1)

Զբօսուսցեն զմիտս ժողովրդոցն ի հանդէս պէսպէս խաղուց տեսանելոյ. (Վեցօր. ՟Դ։)


Զգալապէս

adv.

sensibly;
sensually;
materially;
openly.

· Calfa

NBHL (1)

ԶԳԱԼԱՊԷՍ αἱσθητῶς sensibiliter որ եւ ԶԳԱՅԱՊԷՍ. Զգալի օրինակաւ. մարմնապէս. նիւթապէս. զգալով. զգալի լինելով եւ զգայութեանց.


Զգամ, ացայ, ացի

vn.

to feel, to be sensible of, to hear, to have a glimpse of, to learn, to know;
to scent;
— յառաջագոյն, to foresee;
անձին —, — խելաց, մտաց, to come to one's senses, to recover ones wits.

· Calfa

NBHL (2)

Զոր զգացեալ զօրավարացն. (Խոր. ՟Գ. 40։)

Զոր օրինակ եւ ոչ զցաւոցն ինչ զգայցէ հիւանդն. (Ոսկ. ես.։)


Գարգափք

cf. Գարգափումն.

· Calfa

NBHL (1)

Կոր. ծուռ. թիւր. (արմատ բառիցս՝ խանգար, խելագար, ցաւագար. պ. կէր, կէրա. թ. կէրի, էկրի. յն. ղօրիէս. լտ. գուռվուս, թօռվուս) Ուստի ԳԱՐ կամ Ի ԳԱՐ ՀԱՅԵԼ, է Խոժոռ նայել, կամ ընդ ակամբ. ծուռ նայիլ. էյրի պագմագ.


Գարգմանակ, աց

s.

crest, tuft, plume.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդ սաղաւարտի կամ խուրի. (գուցէ իբր յն. զօրղօլօֆա. լտ. գրիսդա. թ. սօրղուճ, չէլէնկ, խըռվէշանէ, խօչիէ)


Գարեջուր, ջրոյ

s.

orgeat, beer;
հանել, յօրինել զ—, to brew, to make beer.

· Calfa


Գարի, գարւոյ

s. adj.

barley;
grain;
of barley.

· Calfa

NBHL (3)

κριθή Hordeum. Ազգ արմտեաց ցորենանման, կուր երիվարաց, եւ հաց նորա կերակուր աղքատաց. արփա, կէվ, ճավ, շէյր, շայիրա. եբր. սէյօրա.

Չորս գարի եղբօրն լիցի, եւ երկու գարի քուերն. (Մխ. դտ.։)

Ունել արմատոցն զօրութիւն գարւոյ հացի. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Գարնանաբեր

adj.

that brings spring;
that is produced in spring.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ զգարուն, կամ յառաջ բերեալ ի գարնան. զոր օրինակ,


Գարնանամուտ, մտի

s.

entrance or commencement of spring.

· Calfa


Գարշանք, նաց

s. pl. execration, abomination, horrour;
stain.

· Calfa

NBHL (1)

Ի չարութեան անօսրութիւն՝ ի գարշանս եւ ի տկարութիւնս հասցէ. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Գարշապար, աց

s.

heel;
sole of the foot.

· Calfa

NBHL (1)

Յովհաննես գարշապար է օրինացն ... այլ քրիստոս սկիզբ է նոր կտակարանացս. (Եփր. համաբ.։)


Գարշեմ, եցի

va. vn. cf. Գարշիմ.

· Calfa


Գարշեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to abhor;
to abhor, to detest;
to make execrable.

· Calfa


Գաւազանեմ, եցի

va.

to beat with a stick, to whip, to cudgel.

· Calfa

NBHL (2)

Գաւազանաւ գան հարկանել. ծեծել. տայագ լալմագ, տէօրմէք.

Նախ գաւազանել ըստ օրինաց ... եւ յետ այսր ի խաչ հանիցեն. (ՃՃ.։)


Գաւառապետ, ի, աց

s.

governor of a province, prefect;
agent, manager;
— միմանձանց, provincial.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ որբոց գաւառապետն վախճանիցի, զայլ ոք կարգել՝ ներքոյ աւուրց տասանց ... Մինչեւ հաստատիցեն զմանկանցն գաւառապետսն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Գաւառապետութիւն, ութեան

s.

dignity of a provincial;
prefecture;
— վանորէից, provincialship.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ հնգից ամաց հասանելով գաւառապետութենէն։ Ամենայն գաւառապետութենէն, եւ որբոցն փոյթ արասցեն օրինապահք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Գեհ, ից

s.

valley;
ditch, trench;
grave;
flock, herd.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՀ 2 որպէս Հօտ ոչխարաց։ (Վստկ. յիէ։ եւ Ոսկիփոր.։) Որպէս եւ ի Հին քեր. օրինակ դնի բակձաձական անուան.


Գեհեան

s.

furnace.

· Calfa

NBHL (1)

Հրով զյարկ տանն այ լուցանէին, եւ գեհեան հրոյն ունէր զբաբելոնական բոցոյն նմանութիւն. (Ճ. ՟Ա.։) Իսկ իբրեւ Դժողք՝ ըստ ձեռագրաց հասարակօրէն գրի ԳԵՀԵՆ։


Գեղագոյն

adj.

very handsome.

· Calfa

NBHL (1)

Վարազ եւս զօրագոյն. (Ոսկ. փիլիպ. է։)


Գեղագրեմ, եցի

va.

to paint, to adorn;
to write beautifully.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկ գրել, նկարել, յօրինել.


Գեղազան

adj.

handsome, charming, polite, pretty, genteel, graceful.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր ցնծան բերկրական կցորդիւք, եւ գեղազտնակ պարախնդութեամբ երկնայինք եւ երկրաւորք. (Գանձ.։)


Գեղապարութիւն, ութեան

s.

dance or agreeable movement of the feet.

· Calfa

NBHL (2)

Իմանալի գեղապարութեամբ զեռահիւսակ սրբասացութիւնս յօրինէ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Գեղապարութիւն նոցա (զուարթնոց) եւ ամենայն ձայնիցն հնչմունք ... է զաստուած օրհնել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Գեղաստանեայք

s. pl. villages, fields.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՂԱՍՏԱՆԵԱՅՔ կամ ԳԵՕՂԱՍՏԵԱՅՔ, ԳԵՕՂԱՍՏԱՅՔ. Իբր գիւղք, գիւղօրէք. կալուածք. գեղեր.


Գեղարդնախոց

adj.

broken or opened by a lance.

· Calfa

NBHL (1)

Ճիռն օրհնութեան, զոր ճմլեցին ի վերայ խաչին գեղարդնապատառ չարչարանօք. (Ճ. ՟Գ.։)


Գեղգեղանք, նաց

s.

modulation, melody, trill, shake, quaver.

· Calfa

NBHL (1)

Գութ գեղգեղանացս յօրհնութեան իբրեւ վարդապետ իմն լինի ածել յուղղութիւնս. (Ոսկ. ես.։)


Գեղգեղեմ, եցի

va.

to trill, to modulate, to quaver, to shake, to sing agreeably.

· Calfa

NBHL (2)

Զարմանալ պարտիմք ընդ քաղցրանուանդ բարբառ, զոր գեղգեղեալ յօրինէ ճպուռն։ Անդադար գեղգեղէ զբարբառն առաւել քանզերգս արուեստականաց. (Վեցօր. ՟Ը։)

Մատամբք յօրինէ եւ գեղգեղէ զնուագսն. (Սեբեր. է։)


Գեղեցիկ, ցկի, ցկաց

adj. adv.

handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.

· Calfa


Գեղեցկագոյն

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

· Calfa

NBHL (3)

Գեղեցիկք եւ մանկանց առ բռնաւորն բանքն, եւ քան զգեղեցկագոյնսն գեղեցիկք. բայց գեղեցկագոյնք եւ մօրն յորդորականք. (Ածաբ. մակաբ.։)

Գեղեցկագոյն յօրինել. (Յճխ. ՟Ե։)

Գեղեցկագոյն ասացեր, եւ ներել պարտ է սոսունց։ Գեղեցկագոյն ասացեր. արասցուք իսկ՝ իբրու ասեսդ. (Պղատ. օրին. ՟Ծ։)


Գեղեցկագործ

adj.

who works well;
done or composed elegantly.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ καλλίεργος pulchre fabricatus, adfabre factus Գեղեցիկ գործեալ, յօրինեալ. աղէկ շինուած.


Գեղեցկածաղիկ

adj.

furnished with good flowers.

· Calfa


Գեղեցկաձայն

adj.

that has a good voice, sweet, euphonical.

· Calfa

NBHL (2)

(Ի թռչնոց) կէսքն գեղեցկաձայն. (Վեցօր. ՟Ը։)

Տաղաւարս կառուցանելով, եւ գեղեցկաձայն նմանողս ի ներքս մուծանելով. (Պղատ. օրին. է։)


Գեղեցկաձայնութիւն, ութեան

s.

euphony, good voice, sweet sound.

· Calfa

NBHL (1)

Այլեւ գեղեցկաձայնութիւն ընդ օրհնութիւնսն խառնեսցի։ Որ է տիրապէս գեղեցկաձայնութիւն, եւ աստուծոյ հաճելի. (Լմբ. սղ.։)


Գեղեցկաձեւ

adj.

of fine form.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն գեղեցկաձեւ կամարի յարմարեալ ծայրիւքն առ միմեանս. (Պիտ.։)


Գեղեցկանազ

adj.

very handsome, graceful, glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Ելք ի հեշտասուն գրգրանէ (դրախտին), ի հրաժեշտ գեղեցկանազ բարօրութեանց. (Պիտ.։)


Գեղեցկանամ, ացայ

vn.

to become handsome.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկանալ պարտ է բարիոք ծառայելով մանաւանդ՝ քան եթէ բարիոք իշխելովն՝ նախ իսկ օրինացն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Գեղեցկապէս

adv.

very well, prettily, divinely, elegantly.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկապէս յարդարել. ստեղծուլ. յօրինել. կարգել. օրինադրել. կեալ. գահնկալել. խոստովանել. խորհրդածել. իմանալ կամ դատել. միաւորիլ. եւ այլն. (Խոր.։ Փարպ.։ Աստուածութեամբ։ Փիլ.։ Յհ. կթ.։ Աթան.։ Կամրջ.։ Շ. բարձր.։ Յհ. իմ.։)


Գեղմն, ղման

s.

fleece, wool.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղմն իմանալի, զոր ետես գեդէովն։ Գառինքն օրինականք ... ետուն մեզ զգեղմն ընդունիչ զցօղն երկնային. (Շար.։)


Գեղջկաբանեմ, եցի

va.

to speak vulgarly or like a peasant.

· Calfa

NBHL (1)

ներգործական բայ չէզոքական բայ Իբրեւ գեղջուկ կամ ռամկօրէն բարբառել.


Գետահետեմ, եցի, տեալ

va. vn.

to make flow like a river;
to flow like a river.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՏԱՀԵՏԵԼ. Խաղացուցանել կամ յորդել իբրեւ զհետս գետոյ. բղխել զհոսանս գետօրէն. գետահոսել յարբեցումն եւ յոռոգումն.


Գետարծուի, ծուոյ

s.

ospray, sea-eagle.

· Calfa


Գետնագնաց

adj.

reptile, that creeps, crawls on the ground;
tortuous;
— ճանապարհորդեմ;
to travel or to go on foot.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ զմրջիւնս գետնագնացս. (Վեցօր. ՟Զ։)

Ըստ երկուց օրինակաց գետնագնացացն (անասնոց) յանդգնաբար յարձակմանց. (Պիտ.։)


Գետնակոչ, ի, աց

s.

enchanter with earth, geomancer.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԳԵՏՆԱՀԱՐՑ, ԳԵՏՆԱՁԱՅՆ. ἁπό կամ ἑκ τῆς γῆς φωνοῦν haiolus, pytho եբր. ետօնի, օպ. Դաւիթ՝ որ դնելով զականջս ընդ գետինն՝ հմայէ շշնջանօք, եւ ցուցանէ կոչել անտի զզօրութիւնս ինչ, եւ առնուլ պատգամս. ըստ ոմանց նաեւ դեւն ձայնատու յերկրէ.


Գետնակոչութիւն, ութեան

s.

geomancy.

· Calfa

NBHL (1)

Բարբաչմունս գետնակոչութեամբն յօրինէին, եւ ոչինչ կարէին առնել. (Կաղանկտ.։)


Գետնանախանձ, ից

adj.

that loves the ground, that stretches it self on the ground;
attached to the vanities of the world, secular, mundane;
low, vile.

· Calfa

NBHL (1)

Գետնանախանձ եւ երկրաքարշ որթ զօրէն սեղխենւոյ զերեսօք երկրի տարածեալ իկոխումն։ Ի գետնանախանձիցն եւ յերկրաքարշ պատաղելոցն. (Պիտ.։)


Գետնատարած

adj.

prostrate or stretched on the ground;
— անկողին, pallet.

· Calfa

NBHL (1)

Կէսք ի ծառոց գետնատարածք։ Գետնատարած ոստովք. (Վեցօր. ՟Ե։)


Գետնատուն, տանց

s.

cellar, vault, subterraneous place;
ground-floor;
the inferior part of the honey-comb.

· Calfa

NBHL (1)

Զանկիւնս կողմանց գետնատանցն սիւնս եւ մոյթս հաստատեալ ընդ նեցուկս յերկրորդն յարկաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Գետնափոր

adj.

hollowed;
subterraneous.

· Calfa

NBHL (2)

Անյայտ ընդ գետնափորսն մերձ էին ի քաղաքն մտանել. (Վեցօր. ՟Ը.) յն. ὐπόνομοι cuniculus, cloaca

Բնակելով յայրս գետնափորս. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Գետնաքարշ

adj.

that crawls on the ground, creeping;
mundane;
vile, low;
— տանել, to drag on the ground;
— լինել, cf. Գետնաքարշիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բարձանց ասել, ի գետնաքարշից աստի զօրութեանց՝ որ լի է տկարութեամբ, կամեցաւ ի բաց տանել. (Իգն.։)