Definitions containing the research աւ : 10000 Results

Բարեձեւ

adj.

of a good shape, well made, genteel;
graceful.

NBHL (1)

Կարգաւորաբար կայցէ ի բանս բարեձեւս. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Բարեձեւութիւն, ութեան

s.

fine figure, gracefulness, decorum.

NBHL (5)

εὑσχημοσύνη decor, elegantia, modestia Վայելչութիւն. գեղեցկութիւն. բարելաւութիւն.

Ի վերայ բարեձեւութեան դիմացն ծաղկեալ շնորհք առաքինութեանն։ Տեսանելով զահաւոր կերպարանին նորա բարեձեւութիւն. (Պիտ.։ Նար. ՟Ղ՟Գ։)

Իրաւանց եւ արդարութեան հնազանդել յաղագս բարեձեւութեան։ Կործանել զհակառակամարտսն բարեձեւութեան կարգաց եւ կրօնի. (Յճխ. ՟Բ. ՟Ժ՟Գ։)

Բարեձեւութեամբ շրջել առ արտաքինսն։ Բարեձեւութեամբ վարուց արուեստաւորեալ։ Ամենայն ի ձեզ բարեձեւութեամբ եւ ըստ կարգի լինիցի. (Նիւս. երգ.։ եւ Բրս. հց.։)

Կամ Բարի ձեւանալն. կեղծաւորութիւն.


Բարեձիր

cf. Առատաձիր.

NBHL (1)

Խրախ լեալ ընդ բարեձիր պարգեւս նորա, եւ ընկալեալ մեծաւ շնորհակալութեամբ. (Յհ. կթ.։)


Բարեմասնութիւն, ութեան

s.

good fortune, happiness, participation of good;
goodness, perfection.

NBHL (1)

Արժանիս արասէ զմեզ բարեմասնութեանշնորհաց իւրոց։ Բարեմասնութեանս այսմիկ արժանաւորք եղաք. (Սարգ. յուդ. եւ ՟Ա։)


Բարեմարդիկ

adj.

coaxer, cajoler, gallant, complaisant;
յ— լինել, to please, to flatter, to coax, to cajole, to adulate.

NBHL (1)

Ի դէպ է՝ թէ կամեցաւ երթալ հարիւրապետն, եւ արգելին հրէայք բարեմարդիկք, մեք երթամք ասեն, եւ ածեմք. (Ոսկ. մտթ.։)


Բարեմարդութիւն, ութեան

s.

flattery, adulation, complaisance.

NBHL (1)

Մարդահաճութիւն. մարդելուզթիւն. կեղծաւորութիւն. ըստ յն. προσωπεῖον vultus fictus, larva այն է պատրուակ. դիմակ.


Բարեմիտ, մտաց

adj.

sincere, ingenuous, frank, naive;
innocent, good, well disposed.

NBHL (1)

ἁθῷος innocens, εὑγνώμων proba mente praeditus, fidelis Ոյր միտք են բարի եւ անկեղծ. ողջամիտ. առողջախորհուրդ. անխարդախ. միամիտ. հաւատարիմ. բարէմիտ ու բարէսիրտ.


Բարեմոյն

adj.

peaceable, flexible, good-natured, good-humoured.

NBHL (1)

Բարեմոյն կայ, այսինքն ի բարի մտածութիւն, եւ առանց հոգոց եւ ամբոխման, զօրըստօրէն բաւական համարելով։ (Ուր Լմբ. մեկնէ այսպէս.)


Բարեմտաբար

adv.

ingenuously, frankly, naively.

NBHL (4)

Բարեմտութեամբ. անկեղծութեամբ. հաւատարմութեամբ. ի բարի սրտէ. սիրով.

Ծառայք հաւատարիմք զհաւատացեալն (բան) բարեմտաբար կատարելագործեն. (Մաքս. եկեղ.։)

Իսկ յասելն ի գործսն (բռնաւորին) խորամանկէր. յն. բարեմտեալ. իմա՛ կուսակից կամ անձնատուր լեալ։

Ես՝ որք բարեմտաբար առ իսն լինին, զշնորհս հոգւոյն սրբոյն բաշխեմ։ (Եփր. աւետար.)


Բարեմտութիւն, ութեան

s.

sincerity, innocence, goodness, indulgence.

NBHL (3)

Հաւանի (Աստուած), յորժամ բազմութիւն հանդերձ բարեմտութեամբ աղաչիցէ զնա։ Որք բարեմտութեամբ զսխալանս իւրեանց ասիցեն, ընդունի. (Ոսկ. անոմ.։)

Ասէ, ոչ գիտէք, որո՛յ հոգւոյ էք. որպէս ամենայն ուրէք, եւ աստ ի բարեմտութիւն կրթէ զնոսա։ Բարեմտութեամբ հաւաստի պատմիչ լինին. (Իգն.։)

Արդ հաւանեալ եմ մեծ բարի մարդոյ բարեմտութիւն եւ առողջութիւն լինել. (Ածաբ. ժղ.։)


Բարեյոյս

adj.

of good or of great hope.

NBHL (2)

εὕελπις qui est bonae spei, bona spe fretus Քաջայոյս. որ ունի զբարի ակնկալութիւն. վստահ. եւ Լի յուսով բարեաւ.

Մնալ նմա արտաքոյ բարեյոյս կենացն։ Բարեյոյս եւ ուրախարար աւետիք. (Շ. յկ. ՟Ժ։ Լծ. կոչ.։)


Բարենշան, ից

adj.

of good sign;
signalized, remarkable, famous.

NBHL (4)

εὕσημος bene significans, insignis, clarus, εὑήμερος prosper, felix Ունօղ զնշան բարի. բարւոյ նշանակ. բարեգուշակ. բախտաւոր. նշանաւոր. բարեհռչակ. աջողակ. վայելուչ. պայծառ.

Փողեցէ՛ք ասէ ի նոր ամսեան փողով ի բարենշան աւուր տօնի մերոյ. (Բրս. պհ.։)

Ծնաւ բարենշան որդի մի, եւ անուանեաց զանուն նորա Ներսէս. (Մեսր. երէց.։)

Հռաքս ոմն անուն ... մարդասէր յոյժ բարենշան բարեհամբաւ. (՟Բ. Մակ. 37։)


Բարեշնորհ

adj.

agreeable, charming.

NBHL (1)

Խրատն՝ բարեշնորհիցն (կամ բարեշնորհացն) զա՛րդ է, իսկ վատաշնորհիցն՝ ապաւէն. (Ոսկիփոր.։)


Բարեշնորհութիւն, ութեան

s.

bounty, goodness;
gracefulness, elegance, charms.

NBHL (2)

Թագաւորին յայնժամ առանձինն բարեշնորհութիւն էր։ Այդ գումարտակ բարեշնորհութեան քոյդ պարգեւաց. (Լաստ. ՟Գ։ Նար. ՟Լ՟Է։)

Զայս կնդրուկ բանի ... մատուցեալ՝ յաւէժ ընծայեցուցանեմք այսու բարբառով բարեշնորհութեան. (Նար. ՟Հ՟Է։)


Բարեչափութիւն, ութեան

s.

exactness, beauty, exact proportion.

NBHL (2)

εὑμετρία bona mensura, congruens modus Բարւոք չափ. համեմատութիւն. չափաւորութիւն. բարեձեւութիւն. վայելչութիւն. չափակցութիւն.

Արդարութիւն դարձեալ օրհնաբանի Աստուած, որպէս ամենեցունց ըստ արժանաւորութեան բաշխելով զբարեչափութիւն եւ գեղեցկութիւն եւ բարեկարգութիւն. (Դիոն. ածայ.։)


Բարեպաշտ, ից, աց

adj. s.

pious, religious, devout.

NBHL (4)

Բայց առաւել բարեպաշտիցն. (Պիտ.։)

Եկեղեցիք բարեպաշտաց՝ տաճարք աղօթից։ Զբարեպաշտաց պղտորես զլսելիս. (Յհ. իմ. պաւլ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)

Բարեպաշտ արքային Տրդատայ։ Թէոդոս մեծն՝ բարեպաշտ եւ աստուածասէր։ Վասն բարեպաշտ թագաւորաց, եւ աստուածասէր իշխանաց. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։ Ժմ.։)

Աստուածահաճոյ վարուք, եւ բարեպաշտ հաւատով. (Յհ. կթ.։)


Բարեպաշտեմ, եցի

vn.

to be religious, to lead a pious life, to do good works.

NBHL (2)

Այսպէս եւ դու՝ զբան հաւատոյն՝ տնօրինական, այս երկոքումբք բարեպաշտեա՛ փառատրական. որ է դաւանել բանիւ եւ գործով. (Երզն. ոտ. երկն.։)

Ըստ կամաց երկնաւոր տեառնն բարեպաշտել. (Խոսր.։)


Բարեպաշտութիւն, ութեան

s.

piety, religion;
բարեպաշտութեամբ, cf. Բարեպաշտաբար.

NBHL (4)

εὑσέβεια pietas, religio Պաշտօն բարի առ Աստուած. որ եւ աստուածապաշտութիւն, երկիւղածութիւն, առաքինութիւն. ուղիղ հաւատք, եւ բարի վարք.

Զհանգամանս բարեպաշտութեան ուսոյց գրովք սրբովք։ Զամենեսին որսալ հոգեւոր ուռկանաւն առ բարեպաշտութիւն։ Աստուածասէր թագաւորն տրդատիոս բարեպաշտութեամբ սպասաւորեալ՝ երկիւղած գտանիւր. (Յճխ.։ Ագաթ.։)

Գանձ է՝ որ առ Աստուած բարեպաշտութիւն։ Մեծավայելուչ եւ փառաւորեալ է բարեպաշտութիւն. (Աթ. ՟Ը։)

Բարեպաշտութեամբ եւ արժանաւորապէս քեզ տեառնդ ծառայելով ի կեանս յայսմիկ. (Ժմ.։)


Բարեպաշտօն

cf. Բարեպաշտ.

NBHL (1)

Կոռնելիոս հարիւրապետ՝ բարեպաշտօն եւ երկիւղած զԱստուծոյ՝ ամենայն տամբ իւրով։ Կոչեաց զինուոր մի բարեպաշտօն ի սպասաւորացն իւրոց. (Գծ. ՟Ժ. 1. 7։)


Բարեպարիշտ

cf. Բարեպաշտ.

NBHL (2)

Բարեպարիշտ ծերունին աննա ընդ Սիմէոնի մարգարէացաւ. (Ոսկիփոր.։)

Անծանօթք բարեպարիշտ հաւատոյն եղեալք. (Պիտ.։)


Բարեսէր, սիրաց

adj.

good, virtuous, pious, religious;
benevolent, indulgent, obliging.

NBHL (2)

Հոգի մտաւոր, սուրբ ... բարեսէր. (Իմաստ. ՟Է. 22։)

Հոգայր իբրեւ զբարեսէր, թէ մի՛ գուցէ դժուար ինչ արանցն ի թագաւորէն դիպի։ Էր այր մտացի, առողջախորհուրդ եւ բարեսէր։ Եւ էր այն օր՝ անսպառ ուրախութիւն աստուածասէր բարեսիրացն. (Փարպ.։)


Բարեսնունդ

adj.

well instructed, well brought up, well educated.

NBHL (1)

Ո՞վ վարի քաղաքաւս այսուիկ, որոյ համբակք եւ երիտասարդուհիք բարեսնունդք են. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Բարեվայելուչ

adj.

becoming, conformable, convenient, proper, handsome, pretty;
graceful.

NBHL (2)

Բարեվայելուչ եւ ցանկալի է աշխարհն աղուանից ամենագիւտ շահիւք ի բարձրաբերձ կոհակացն կաւկասայ. (Կաղանկտ.։)

Բարեվայելուչ ազնուականն շառաւեղք. (Աթ. ՟Ը։)


Բարեվիճակ

adj.

well settled, fortunate.

NBHL (1)

Բարեվիճակ կանոնք (աստուածային)։ Բարեվիճակ հարթութիւն՝ զուգակշիռ հաւասարութիւն (երրորդութեան). (Նար. ՟Ժ՟Ե. ՟Ի՟Ը։)


Բարետեսիլ

adj.

cf. Բարետեսակ.

NBHL (2)

Ոչ զսեաւն սպիտակ յօրինէ, եւ ոչ զտգեղն գեղեցիկ կամ բարետեսիլ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 24։)

Ասէ սակս աղաւնոյ, բարետեսիլ է, եւ ամենայն որ ինչ ի կենցաղումս է կենդանի, հաճոյ նորա թուացեալ. (Մագ. ՟Խ՟Բ։)


Բարետիպ

adj.

becoming, proper;
of good figure, genteel.

NBHL (2)

ἁγαθότυπος boniformis Ունօղ զտիպ կամ զտպաւորութիւն բարի. բարեձեւ. բարետեսիլ. վայելուչ.

Քաղցրածաղիկ ծառոյն բարետիպ պտուղ։ Աշտարակ կանգնեաց զբարետիպ պտուղ։ Աշտարակ կանգնեաց զբարետիպ դիտաւորութիւն շնորհին. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Բարետոհմ, ից

adj.

that is of good family, noble, illustrious.

NBHL (3)

Մօր քաջատոհմի (յն. բարետոհմի՝) բարետոհմն շառաւեղք. (Ածաբ. մակաբ.։)

Բարժանէ զլաւն ի վատթարէն, թէպէտեւ են բարետոհմիցն ծնունդք. (Ոսկ. հռ.։)

Զսա փառաւորեն հրեշտակք յաղագս բարետոհմ պայծառութեանն. (ա՛յլ յն. տոհմակից. συγγενής ) (Ածաբ. մկրտ.։)


Բարետոհմիկ

cf. Բարետոհմ.

NBHL (1)

Բարետոհմիկ եւ անկողոպտելի հաւատ. (Պիտ.։)


Բարետոհմութիւն, ութեան

s.

nobility;
noble birth;
grandeur;
fertility.

NBHL (5)

Ծնունդ մշտնջենաւորի հօրն՝ յա՛յտ է, զի կալցի զծնողին բարետոհմութիւն՝ մշտնջենաւոր գոլով իբրեւ զնա։ Զհայրենական զբարետոհմութիւն ունելով եւ պահելով յինքեան՝ ճշմարտէ զասելն, որ ետես զիս՝ ետես զհայր. (Կիւրղ. գանձ.։)

Ոչ տոհմից փառաւորութիւն փառաւոր է առ Աստուծոյ, այլ՝ առաքինութեամբ բարետոհմութիւն. (Յճխ. ՟Ի։)

Տեսեալ զբարետոհմութիւն վերին գաւառին՝ երանէ զայնոսիկ՝ որ զաւակս առաքինութեան ունիցին ի սիոն. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)

ԲԱՐԵՏՈՀՄՈՒԹԻՒՆ. Վիճակ ազնուականութեան, մեծութեան, լաւութեան, եւ բարեբեր տոհմականութեան.

Զի մի՛ սերմն օտարոտի ապականեսցէ զմերս բարետոհմութիւն։ Զի մի՛ ի հակառակութենէն բարետոհմութիւնն (սիրոյ) աղաւաղեսցի. (Լմբ. ատ.։)


Բարերար, աց

adj.

beneficent, benefactor, friend, obliging, indulgent, favourable, kind.

NBHL (4)

εὑεργέτης, εὑεργετήσας, ἁγαθοποιῶν, ἁγαθός benefactor, benemeritus, bonus Արարօղ զբարիս. բարի եւ բարեսէր եւ բարեգործ առ այլս. մարդասէր եւ երախտաւոր. աղէկութիւն ընօղ.

Օրհնեցից զտէր զբարերարդ իմ։ Աղաղակեցի առ Աստուած բարձրեալ, առ Աստուած բարերար իմ։ Տէր բարերար՝ քաւիչ լեր ամենայն սրտից ուղղոց։ Բարերա՛ր է Աստուած ի վերայ համբերւղաց իւրոց։ Զի գոյ ի նմա հոգի մտաւոր, սուրբ, բարեսէր, բարերար։ Եւ զհոգի քո սուրբ զբարերար ետուր նոցա իմանալ զօրէնսն.եւ այլն։

Եւ զմարդկանէ ասի պէսպէս օրինակաւ.

Լայնաբար ասի եւ զայլոց իրաց, որպէս Բարի ինչ, եւ առիթ բարւոյ, յորոյ ի լաւութեան լինի վայելել.


Բարերարեմ, եցի

vn.

to do good, to gratify, to favour, to oblige.

NBHL (3)

εὑεργετέω, εὑποιέω benefacio Բարի առնել (ըստ ոճոյ սուրբ գրոց). բարիս կամ երախտիս առնել. բարերար կամ երախտաւոր լինել. աղէկութիւն ընէլ.

Առաքինութեան յատուկ է բարերարելն զարժանաւորսն. (Արիստ. առաք.) որ է հելլենաբանութիւն. այսինքն բարիս առնել արժանաւորացն։

Ի քոյոցդ խրատեալ բանից, եւ բարերարեալ քոյդ ողորմութեամբ. (Նար. ՟Լ՟Թ։) Այլ առաւել սովորաբար ասի.


Բարերարութիւն, ութեան

s.

benefit, bounty, good, beneficence, kindness, favour, service, pleasure, gratification, liberality.

NBHL (3)

εὑεργεσία, εὑεργέτημα, εὑποιΐα, ἁγαθοποιΐα beneficentia, beneficium Բարեգործութիւն առ այլս. երախտաւորութիւն. երախտիք. բարեսիրութիւն. աղէկութիւն.

Լուսաբորբոք եւ անշէջ լապտերք՝ այսր աւուր բարերարութեան արարչին ստեղծուածք եւ պարգեւք. (Նար. առաք.։)

Լծակից խնդրեաց բարերարութեան իւրոյ՝ զհաւատսն մեր. (Նար. ՟Ժ. որ հայի եւ ի ՟Ա նշ։)


Բարերջանիկ

adj.

blissful.

NBHL (2)

εὑδαίμων, εὑτυχής, μακάριος felix, felicissimus, beatus Յոյժ երջանիկ. բարեբաստիկ. երանելի, եւ երանաւէտ.

Պարք բարերջանկաց. այսինքն երկնաւորաց. (Խոր. վրդվռ.։ եւ ՃՃ.։)


Բարերջանկութիւն, ութեան

s.

blissfulness;
good fortune, happiness.

NBHL (1)

Եւ իբր Լաւութիւն. կամ բարեմասնութիւն.


Բարեփառ, աց

adj.

glorious, illustrious, splendid, magnificent.

NBHL (5)

Յայնժամ վարդապետն բարեփառ, յորժամ աշակերտն դիւրահաւան։ Բարւոք վաստակոց՝ պտուղ բարեփառ. (Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. յադամ.։)

Յամենայնի բարեփառ եւ բարեբախտիկ եղեալ, եւ յաղթօղ էր նշանաւ խաչին. (Վրք. սեղբ.։)

Արին բարեփառ՝ աշտէին նիզակաւ ի մահ սատակէ։ Այս մարտիկ բարեփառ՝ այսմ ասպարիսի. (Նար. ՟Հ՟Ա. եւ Նար. մծբ.։)

Լե՛ր ճշմարիտ՝ եւ բարեփառ ուղղադաւան։ Երզն. (ոտ. երկն.։)

Բարեփառ հաւատով երջանկացեալ ի Քրիստոս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Բարեփառութիւն, ութեան

s.

splendour, grandeur, magnificence, majesty.

NBHL (3)

Սուրբ հարքն՝ բարեփառութեան հիմնացեալ հաւատով։ Բարեփառութեան զամպարօք փայլեալ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Բան՝ զոր հարցէք, ո՛վ բարեփառութեան հարցափորձող՝ աստուածապահ տէր (Աշոտ պատրիկ). աւիթ բագր.։)

Արձանացեալ ի ձեզ աստուածային հաւատ բարեփառութեան. (Կանոն.։)


Բարեքի

adj.

personable, genteel, agreeable.

NBHL (1)

ԲԱՐԵՔ կամ ԲԱՐԵՔԻ. որ եւ Բարեքիկ. Բարւոք, կամ բարիոք. բարի. լաւ. ընտիր.


Բարեքիկ

cf. Բարեքի.

NBHL (1)

Ի բառէս Բարեք, իբրու բարւոք կամ բարւոքիկ. ըստ յն. պայծառ. պայծառագոյն. λαμπρότερος աղէկուկ, լաւկեկ, կոկիկ.


Բարէ

conj.

at least, at the least.

NBHL (3)

ԲԱՐԷ. Այսպէս գրեն ոմանք ի գրչաց զնախակարգեալ բառսբարդեալս սովորաբար ըստ ուղիղ կանոնի ԲԱՐԵ. (ի բարի, բարեաւ, բարեաց) օրինակի վասն աստ դնեմք զքանի մի բառս, որովք լիցի զուղիղն դատել գրագիտաց։

Եթէ ոչ առնես զսպասաւորութիւն քո (զսարկաւագութիւն), ապաբա՛րէ զսկիհն կալցես ի ձեռին քո ի ժամ հաղորդութեանն. (անդ. (տպ. ապա սակայն։))

Եթէ ոչ ունիս աղօթս հոգեւորս եւ խոնարհութիւնս, ապա բա՛րէ աշխահութիւնս մարմնաւորս արասցես. (անդ. (տպ. գո՛նէ։))


Բարժանեմ, եցի

va.

cf. Բաժանեմ.

NBHL (1)

Ասի սուրբ երրորդութիւնն բարժանիլ անբարժանաբար, եւ միաւորիլ որոշմամբ. արդ բարժանի ըստ դիմաց, եւ միաւորի ըստ բնութեան. (Խոսրովիկ.։)


Բարիոք, աց

adj. adv.

good;
well, softly, leisurely;
ծածկել — է, it is better to hide it;
— է, it is well;
որպէս եւ —թուի քեզ, as you like it, if you please.

NBHL (2)

ԲԱՐԻՈՔ cf. ԲԱՐՒՈՔ. մ. καλῶς bene որպէս թէ՝ Բարեօք, կամ Բարւովք. զի գրի եւ Բարեւք։ Լաւ. լաւ եւս. գեղեցիկ. քաջիկ. աղէկ.

Այլ բարիո՛ք բաժանեսցեն։ Եւ բարիոք կարգաւորեալ. (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. վիպ.։)


Բարկանամ, ացայ

vn.

to be angry, provoked, to storm, to rage.

NBHL (3)

ὁργίζομαι, θυμόομαι, ἁγανακτέω , παροξύνομαι irascor, indignor, furo, exacerbor Բարկ եւ սաստիկ լինել՝ վառմամբ կրից՝ մանաւանդ ի վրէժ անիրաւութեանն եղելոյ. ցասնուլ. զայրանալ. սրտմտիլ. զայրագնիլ. զչարիլ. դառնանալ. սրդողիլ.

Բարկացաւ Յակոբ, եւ կագէր ընդ լաբանու։ Իբրեւ լուաւ տէրն նորա, բարկացաւ սրտմտութեամբ։ Բարկացաւ տէր սրտմտութեամբ ի վերայ Մովսէսի։ Բարկանա՛յք, եւ մի՛ մեղանչէք։ Մի՛ բարկասցիս ծառայի քում։ Բարկացաւ տէր ողայ, կամ ի վերայ ողայ։ Զի մի՛ բարկասցի Աստուած ի բարբառ քո։ Բարկացեալ է սոցա տէր։ Միթէ գետո՞ց բարկասցիս տէր։ Ի վերայ այսր ամենայնի ո՞չ բարկանայցեմ։ Բարկացեալ էի ի վերայ ժողովրդեան իմոյ։ Բարկացաւ սրտմտութիւն իմ ի վերայ նորա.եւ այլն։

Բարկացաւ ի նմանէն մինչեւ յօրն դատաստանին տեառն մերոյ. (Եփր. համաբ.։)


Բարկասիրտ

adj.

passionate, apt to be angry, fretful, pettish, peevish, impatient.

NBHL (1)

Բարկասիրտ ես, եւ խիստ առ յանցաւորս. (Հ. յնվր. ՟Ժ՟Ը.։)


Բարկացող

cf. Բարկասիրտ.

NBHL (1)

Այր բարկացօղ՝ տգեղ է կերպարանօք։ Մի՛ լինիր ընկեր առն բարկացողի։ Մի՛ բարկացօղ, մի՛ թշնամանօղ։ Լաւ իցէ բնակել յանապատի, քան ընդ կնոջ լեզուանւոյ, անզգամի եւ բարկացողի։ Փրկիչ իմ ի թշնամեաց իմոց բարկացողաց.եւ այլն։


Բարկացողութիւն, ութեան

s.

irascibility, ire.

NBHL (1)

Հարկեցաւ ի բարկացողութիւնն, որ է ի նմա թունաւորութեան կիրք։ Զի՞նչ է բարկացողութիւն. (եւ այլն. Վրք. հց. ՟Բ. ՟Ի՟Դ։)


Բարկացուցանեմ, ուցի

va.

to exasperate, to irritate, to anger, to displease, to offend, to enrage.

NBHL (1)

Վա՛յ անձինս մեղաւորի, զի զարարիչն իմ բարկացուցի. (Նար. ՟Է։)


Բարկութիւն, ութեան

s.

anger, wrath, ire, indignation, passion;
harshness;
disgrace;
զիջանել, ցածնուլ, դառնալ ի բարկութենէ, to be appeased, to allay one's anger;
թափել զ—, to give vent to one's anger;
— or հրացան —, thunder-bolt;
սրտմտիլ բարկութեամբ, to rage, to get into a passion;
— սրտմտութեան, սրտմտութիւն բարկութեան, furry, ire, wrath.

NBHL (7)

ὁργή (յորմէ թ. էօրքէ ) θυμός, χόλος ira, indignatio Բարկանալն. կիրք սրտի վասն ընկալեալ անիրաւութեանն հանդերձ բաղձանօք վրէժխնդրութեան. ցասումն, զայրոյթ, սրտմտութիւն.

Բարկութիւն՝ ոխք տրտմութեան եւ յարձակումն բաւական առ ի զրկելոցն փոխատրութիւնս իբրեւ ի զկծեցելոյ անձին ի վրէժառնուլ. (Բրս. բրկ.։)

Անցցէ սրտմտութիւն բարկութեան եղբօր քո ի քէն։ Դարձաւ ի բարկութենէ։ Խօսեսցի ընդ նոսա բարկութեամբ իւրով։ Մի՛ բարկութեամբ քով խրատեր զիս։ Բան խիստ յարուցանէ զբարկութիւն։ Տուրք գաղտնիք դարձուցանեն զբարկութիւն։ Բարկութիւն մարդոյ զարդարութիւն Աստուծոյ ոչ գործէ։ Գանձես անձին քում բարկութիւն յաւուր բարկութեան.եւ այլն։

Է՛ բարկութիւն, որ պարսաւելի ... եւ է՛ բարկութիւն՝ որ ի վրէժխնդրութիւն յանցաւորաց է. որպէս Աստուծոյն անբարկանալի բնութեանն. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Արմատ բարկութեան՝ ամբարտաւանութիւն. քանզի բարկութեան պատճառք՝ թշնամանք եւ անարգանք լինին. (Շ. մտթ.։)

Սրտմտեցաւ վասն բարկութեան ուստերաց եւ դստերաց իւրոց. (Օրին. ՟Լ՟Բ. 19։)

Որ կերաւնոսն կոչէր. այսինքն է բարկութիւն։ Պտղոմէի բարկութեանն (այսինքն կայծակն կոչեցելոյ) գտանի կալեալ զտարի եւ զհինգ ամիս. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Բարձակից, կցի, կցաց

adj. s.

that sits on the same mattress, that is partaker of the same banquet or dignity;
colleague.

NBHL (2)

Տիբերիոս զդրուսոս՝ բարձակից իշխանութեանն արար։ Անտոնինոս զկոմոդոս զորդի իւր բարձակից թագաւորութեանն արար. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Յարարելոցս ոչ ոք է բոլորիցս թագաւորին համաթոռ, եւ բարձակից. (Կիւրղ. գանձ.։)


Բարձաձգութիւն, ութեան

s.

search of dignity, pursuit of honour;
competition, rivalry, ambition.

NBHL (1)

Վասն մարտի մաքառման՝ բարձաձգութեան գլխաւոր իշխանութեան. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Բարձերէց

s.

president;
— տեղի or —ք, the first place, honourable place.

NBHL (1)

Ետ քեզ զաւագութիւն, եւ զբարձերէց տեղի. յն. մի բառ՝ զնախագահութիւն. ()