Definitions containing the research օր : 9873 results

Թերահաւատամ, ացի

vn.

cf. Թերահաւատեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մինն զհզօրին ձեռն իբր ապիկար թերահաւատէ. (Նար. ՟Ժ։)


Թերանամ, ացայ

vn.

to want, to be deficient, imperfect, defective;
to distrust, to doubt, to suspect;
— ի հաւատս, to deny the faith, to become a renegade;
— ի յուսոյն, to lose hope;
— ի պարտուց, to fail in one's duty.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքն ոչ թերանայ ի զօրացուցիչ զօրութենէն. (Եզնիկ.։)


Թերի, րւոյ, րեաց

adj. adv. s.

imperfect, defective, incomplete, faulty;
imperfectly, faultily;
the half, moiety;
a part, a side;
the rest;
երեւի արեգակն կէս —, half the sun is seen eclipsed;
լնուլ զ—ն, to supply;
— գտանիլ յիմիք, to be wanting in, in need of, to want for, to lack;
to be at a loss.

· Calfa

NBHL (2)

Թերոյն ի վեցօրէին ի մարդ տեսլեան։ Փոյթ ինչ առ թերոյն լցումն մատոյց։ Ի վերայ թերի պատմութեանն. (Նիւս. կազմ.։)

ԹԵՐԻ. մ. Թերապէս. անկատար օրինակաւ.


Զղջութիւն, ութեան

s.

compunction, repentance, contrition;
penitence;
ի — գալ, ի զղջման լինել, to repent;
ի — ածել, to make repent.

· Calfa

NBHL (1)

Գործեալն առ ի սոցանէ՝ առանց զղջութեան լինիցի։ Ոչինչ ներգործեն այսպիսի անձանց զղջութիւնք. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Զմայլիմ, եցայ

vn.

to be charmed, delighted;
to enjoy;
to take one's fill of, to glut one's self with, to be satiated, glutted, to be intoxicated, enraptured.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ կարացին զօրել ուժոյ զօրութեան անոյշ գինւոյ նորա. ծարաւեցան, արբին եւ զմայլեցան, եւ դարձեալ պասքեցան. (Ագաթ.։)

Զմայլեալք ուրախութեամբ ի քէն կենդանարա՛ր բաժակ։ Որով արբեալ զմայլեցաք յուրախութիւն հոգեւոր։ Վէմն հաւատոյ զմայլեալ անմահական բաժակաւն այսօր բաշխէր ծարաւեաց. (Շար.։)


Զմբաղ

s.

anguish, affliction, anxiety, trouble, tribulation, consternation;
whimsy, wild fancy, phantom.

· Calfa

NBHL (1)

Զմբաղ զանհնարին տարակուսանսն կոչէ, որ ափշիւր միտք եւ խորհուրդք նոցա։ Կեանք առօրեայք, եւ զմբաղք սակաւաւորք. (Նար. ՟Ժ՟Ե. իբր հոգք չնչինք եւ այլն։)


Զմբաղիմ, եցայ

vn.

to torment one's self, to toss about, to tumble and toss.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ խաղ եւ ընդ կատակ եւ ընդ ամենայն իրք ուրախութիւն բերէ եւ զըմբաղի ... եւ ի յայն իրվիրն զըմբաղի, որ ցներքսէ ուրախութիւն բերէ. (Մխ. բժիշկ. (ու ռամկօրէն առնու որպէս զբաղիլ, զբօսնուլ)։)


Զմուռս, մռսոյ, ով

s.

myrrh.

· Calfa

NBHL (1)

σμύρρα myrrha (նոյն բառ է եւ յայլ լեզուս. սմի՛ռռա, մի՛րրա, միւռ, միւրր, մօր) Խունկ կամ խիժ անուշահոտ յազգէ միւռոնից, կամ իւղոց անուշից, այլ դառնահամ։ Տե՛ս (Սղ. ՟Խ՟Դ. 10։ Երգ. ՟Գ. 6։ ՟Դ. 14։ ՟Ե. 1. 6. 13։ Մտթ. ՟Բ. 11։ Յհ. ՟ժ՟Թ. 39։)


Զմռնենի, ենեաց

s.

myrrh tree.

· Calfa

NBHL (1)

Տունկն՝ յորմէ կաթէ զմուռս. որ յայլ լեզուս նոյնպէս Զմուռս կոչի. ( սմիւռնա, միրրա, մօր ).


Զոհաւոր, աց

adj.

immolated, sacrificed;
sacrificial.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ պիտոյ են զոհաւոր օրէնքն. (Եփր. եբր.։)


Զոհեմ, եցի

va.

to immolate, to sacrifice.

· Calfa

NBHL (1)

Աւասիկ մեզ իսկ ո՛չ է օրէն զմարդիկ զոհել, այլ ամենեւին անսուրբ. բայց կարքեդոնացիք զոհեն իբրու սուրբ իւրեանց եւ օրինաւոր. (Պղատ. մինովս.։)


Զոմ, ոյ

s.

draw-bridge.

· Calfa

NBHL (1)

Անցին ընդ զոմն Եփրատայ. եւ մատուցեալ որդւոյն Թէոդորոսի առ զօրավարն խնդրէր զինքն պահապան նաւակարմնջացն, եւ նորա հրամայեալ պահել զոմոյն. (Ղեւոնդ. ՟Գ։)


Զոյգերկնային

adj.

God-like, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպիսօրէն պատկերօք կռոց՝ պատիւս զոյգերկնայինս բաշխեալ ետուն ամենայն անշնչից. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Զոյգոստատ

s.

aid-de-camp.

· Calfa

NBHL (1)

Մերոյն Արտաշէսի հրամայեաց երթալ ի Պարսս հանդերձ իւրովք զոյգոստատօք. (Խոր. ՟Բ. 87։) (Ըստ յն. ζευγίτης այսինքն լծուոր, ամոլք, առ աթենացիս էր կարգ դասու զօրականաց զկնի ասպետաց)։


Զովողակից

s.

cf. Զովող.

· Calfa

NBHL (1)

(Աստուած) չունի զոք ընդ իւր զովողակից՝ իբրեւ զեղբայր կամ իբրեւ զընկեր, կամ իբրեւ զօտար ոք գործակից, այլ միայն զիւր զօրութիւնն եւ զիմաստութիւնն (զորդի), եւ զիւրոյ զբնութեանն զհոգին. (Եզնիկ.։)


Զուարթանամ, ացայ

vn. fig.

to be joyful, to rejoice, to be diverted;
to rouse one's self, to give one's self up to gaiety;
to shine, to enlighten, to cheer up, to be kindled;
to be vigilant, sober, to watch;
— ի գինւոյ, to be seasoned with wine;
զուարթացեալ ի գինւոյ, tipsy, cf. Գինի;
զուարթացաւ սիրտ նորա, his heart was merry, expanded, dilated;
զուարթացան երեսք նորա, countenance brightened up;
— հրոյ, to relight, to rekindle.

· Calfa

NBHL (2)

Տիմոթէոս՝ որ յառաջն ի պարտութիւն մատնեցաւ ... դարձեալ զուարթանայր, դարձեալ զօրաժողով լինէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 24։)

Կամ θάλλω vireo Ուռճանալ. զօրանալ. արծարծիլ.


Զուարթութիւն, ութեան

s.

gaiety, joy, good humour;
activity, vigilance.

· Calfa

NBHL (1)

Յորում Հոգի Սուրբ Աստուծոյ. եւ յաւուրս հօր քոյ զուարթութիւնք եւ իմաստութիւնք գտան ի նմա։ Հոգի Սուրբ Աստուծոյ է ի քեզ, եւ զուարթութիւն եւ հանճար եւ իմաստութիւն առաւել գտաւ ի քեզ. (Դան. ՟Է. 11. 14։)


Զուարթուն, թնոց

adj. s.

sprightly, lively, vigilant;
angel.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՞չ ապաքէն զուարթուն եւ իմաստուն իշխան ի վերայ արբեցելոց կացուցանել պարտ է։ Զուարթունքն եւ անխռովքն (յօրէնս՝ լինիցին) զօրավար այնոցիկ՝ որ ոչ են արթուն. (Պղատ. օրին. ՟Ա. ՟Բ։)

Զքեզ Տէր օրհնեն ամենայն զուարթունք երկնից. (Աղօթք մանաս։ Շար. ստէպ։)


Զուարճ

adv.

cf. Զուարթ;
—, —աբար, joyously, merrily

· Calfa

NBHL (1)

εὕθυμος, περιχαρής, φαιδρός laetus εὕδιος serenus Զուարթ զգալի օրինակաւ. հրճուեալ. ուրախ. խրախ. եւ Զուարճալի. ուրախական. հեշտալի. գեղեցիկ. ծաղկաւէտ. դալարագեղ. ուրախ զուարթ. շէն, շաղ.


Զուարճալից

cf. Զուարճալի.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր զուարթնոցն դասք ըստ զուարճալից իւրեանց անուանն խնդութեամբ երեւեալ տրտմազգեստիցն. (Սկեւռ. յար.։)


Զուարճակից

cf. Զուարթակից.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւատամ եւ նոցա՝ զուարճակից (մեզ) լինել եւ տօնակից այսօր. (Ածաբ. ծն.։)


Զուարճանք

s.

cf. Զուարճութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԶՈՒԱՐՃՈՒԹԻՒՆ. Ուրախութեան եւ զուարճանաց է օրինակ (հարսն). (Եփր. աւետար.։)


Զուգաբարբառ

cf. Զուգաձայն.

· Calfa

NBHL (1)

Զո՛յգ, այսինքն հաւասարապէս. միօրինակ. նոյնպէս. եւ նման.


Զուգաբնակ

adj.

that lives or dwells together, neighbouring, adjacent.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն հնար գտանել, որով այսպիսի ամենայն զուգաբնակութիւնս միշտ բարբառիցի. (Պղատ. օրին. ՟Բ. (գրեալ էր, զուգաբանութիւնս)։)


Զուգաթիւ

adj.

even;
equal, alike;
of the same number;
consubstantial.

· Calfa

NBHL (4)

Գումարին ի տասն, որ է առաջին կատարեալ թիւ ... զուգաթիւ ի ձեռն Մովսեսի տէրունեան աւանդեալ օրինացն. (Յհ. իմ. ատ.։)

Հինգ զգայարանօք ... եւ զուգաթիւ մատենիւս (Մովսիսի). (Վրդն. օրին.։)

Փառակից որդւոյ ... հաւասարափառ զուգաթիւ ընդ հօր. (Նար. գանձ հոգ.։)

Ընդ Հօր եւ ընդ Որդւոյ կարգեալ եւ թուեալ։


Զուգախառնեմ, եցի

va.

to mix together, to compose, to allay.

· Calfa

NBHL (1)

Միջակաւ զօրութեամբ յերկոցունցն զուգախառնեաց. (Պղատ. տիմ.։)


Զուգական, ի, աց

adj. s.

even, alike, equal;
counterpart.

· Calfa

NBHL (4)

Բան հզօրին ողորմեսցի զուգականին նորա. (Յոբ. ՟Խ՟Ա. 3։)

Ըստ երկնային զօրուն զուգականք. (Նար. առաք.։)

Զուգական Աստուծոյ կամեցաւ լինել (Ադամ)։ Լինել զուգական Աստուծոյ տենչային. (յն. զուգաստուած. այսինքն հաւասար Աստուծոյ։) Զի՞նչ այլ ինչ զուգական կայցէ այնպիսի խնամոց։ Զի ամենայն ուրեք զզուգական հաւասարութիւնն զիւր ընդ Հօր յայտ առնիցէ. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մտթ. ՟Ա. 15։)

Զզուգական պատիւ Երրորդութեանն ի մի բերեալ փառաւորութիւն ըստ օրհնութեան սրբոց Սերովբէիցն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Զուգակարգեմ, եցի

va.

to put in order, to dispose;
to put into verse.

· Calfa

NBHL (1)

Շարակարգել. յօրինել. շարադրել.


Զուգակից, կցի, կցաց

adj. s.

alike, equal, same;
spouse (man or woman).

· Calfa

NBHL (3)

Պատմէր զուգակցին իւրոյ՝ մօրն Ալեքսիանոսի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Ծնունդ ի վեր քան զժամանակ, զուգակից եւ հանգունակ հօր. (Լծ. կոչ.։)

Զա՛յն (զգիրն Զ) զուգակից սմին ծանի՛ր, որ միշտ ասէ՝ թէ զօրացի՛ր. (Շ. այբուբ.։)


Զուգակցեմ, եցի

va.

to join together.

· Calfa

NBHL (1)

Հալածիչքն գլխարկեալ լինին, եւ հալածեալն՝ զուգակցեալ. իմա՛, ի վիճակ իւր առաջին հաւասարեալ, կամ զօրացեալ՝ ընդ Աստուած միանալով։


Զուգակցութիւն, ութեան

s.

participation, equality;
coupling, match, union.

· Calfa

NBHL (2)

Լծակցութիւն. եւ Կցորդութիւն. կապակցութիւն. եւ Ազգակցութիւն. համագոյութիւն. (ըստ զօրութեան յարակից բանին).

Զի՞նչ յայտ առնէ զուգակցութիւնս (բանիս), թէ որ զքեզ օրհնեն, ապա ի քէն օրհնին. (Լմբ. պտրգ.։)


Զուգահայր

adj.

of the same paternity, that has the same quality as the father.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է հանգէտ հօր, իբր հայրակից. հօր տեղը բռնօղ, հօր պէս հօրեղբար.


Զուգահասակ

adj.

of equal age;
of the same height.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրութեամբ եւ հասակաւ զանազանք ... Ժամանակաւ ամուսինք (համասնունդք) եւ զուգահասակք։ Զուգահասակ են՝ որ շուրջ զաստուծովն են զօրութիւնքն. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. ել.։)


Զուգահեռագիծ, գծի

s.

parallelogram;
— զօրութեանց, — of forces;
— յօդաւոր, parallel joint.

· Calfa


Զուգաձայն

adj. adv. mus.

correspondent, equal, unanimous;
joining in accord;
of one accord;
— գտանիլ, to come to terms, to agree, to be of one mind;
to be in tune.

· Calfa

NBHL (1)

Երբեմն անյարմար բերելով ի ձեռն աննմանութեանն, եւ երբեմն զուգաձայնք ի ձեռն նմանութեանն։ Զուգաձայն, եւ ընդդիմաձայն. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Է։)


Զուգամասն

adj.

participant.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոտասան կենդանակացս աստեղատանցն, եւ նոյնքան ժամուս հասարակօրէիցն զուգամասանց. (Ոսկիփոր.։)


Զուգաշաւիղ

adj.

that holds the same course, companion on the road.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր պատկերակիցք՝ միատեսակք՝ զուգաշաւիղք։ Բազմամեղ ... ինձ զուգաշաւիղ։ Զուգաշաւիղք մաքրութեան վարուցն Մելքիսեդեկի։ Զուգաշաւիղք պարագրողին։ Համասերմ միաբոյս զուգաշաւեղ եղբօրն յաղթեաց. (Նար. ՟Ժ՟Թ. ՟Խ՟Ը. եւ Նար. առաք. եւ Նար. մծբ.։)


Զուգապէս

adv.

equally, alike, likewise.

· Calfa

NBHL (1)

ἑξ ἵσου ex aequo ἵσως aequaliter, aeque, pariter Հաւասարապէս, հանգիտաբար. յար եւ նման. միօրինակ. նոյնգունակ.


Զուգաւորեմ, եցի

va.

to join together, to couple, to pair, to match, to tie or put two by two, to unite, to join;
to liken, to compare;
to marry, to join in wedlock.

· Calfa

NBHL (2)

Յորժամ չար բարուց զուգաւորի ոք ընդ մարդկան չարաց, ոչ ատիցէ, այլ խնդայ ընդունելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Զուգաւորեա՛ ընդ իս օրինաւոր ամուսնութեամբ. (Ճ. ՟Ա. ի յուլիանէ.։)


Զուգաւորութիւն, ութեան

s.

conjunction, union;
coition, embrace;
parity, equality;
the equinox;
relation, connexion;
union, match, marriage;
երջանիկ — դարնայնոյ ընդ աշնան, happy union of spring and autumn.

· Calfa

NBHL (4)

Շարժութեանն հետեւողին (այսինքն կարգաւորութեան ձայնի) անուն իցէ զուգաւորութիւն, եւ ձայնիցն խառնել յարմարութիւն. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Մինոսի գնալով առ հօրն (այսինքն Արամազդայ) յամենայն ժամ զուգաւորութիւն ի ձեռն իննամեայ ժամանակի։ Հասիր առ ասացելոցն ի ձէնջ բարի արանց զուգաւորութիւնն. իսկ ի չարացն զուգաւորութենէն անդառնալի՛ իսկ փախիր. (Պղատ. օրին. ՟Ա. ՟Թ։)

Ի քահանային օրհնութենէ ընդունել զնշան զուգաւորութեան իւրեանց. (Յհ. իմ. ատ.։)

ԶՈՒԳԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ որ գրի եւ ԶՈՒԳԱՒՐՈՒԹԻՒՆ. ἱσημερία aequinoctium Զուգօրութիւն. հասարակօրութիւն. հաւասարութիւն տըւնջեան եւ գիշերոյ. հասարակած.


Զուգեմ, եցի

va. math.

cf. Զուգաւորեմ;
to sum up;
— զկերակուրս, to season, to flavour;
— զսապատ, to make basket-work;
— զոք ընդ աշխարհ, to join in wedlock.

· Calfa

NBHL (3)

Որք այնպէսն զուգեցին զհիւղէ՝ աստուծոյ, համեմատել զաննմանն ընդ մեծասքանչ իմաստութեանն. (Վեցօր. ՟Բ։)

Զոր օրինակ ի կշիռս զմիտսն զուգելով. (Բրս. յուդիտ.։)

Ըստ որում ի բառէս Զոյգք. ζευγνύω, συζευγνύω jungo, conjugo, conjungo, computo συνάπτω comparo Լծակցել. զուգաւորել. եւ Զօդել. շաղկապել. յօդել. եւ Յարել. յարմարել. յօրինել. ընդելուզանել. ջխտել, միացընել, կապել, կցել. յարմարցընել.


Զուգընթաց

adj.

that runs together, that accompanies, concomitant;
— զօրութիւն, concurrent.

· Calfa


Զուգութիւն, ութեան

s.

conjunction, coupling;
equality, likeness;
union, concord, agreement;
coupling, pairing;
conjunction, union, wedlock;
communication, intercourse;
կշիռ զուգութեան բերել (ընդ ումեք), to be like, to resemble, to seem like.

· Calfa

NBHL (3)

Չի՛ք նմա համեմատ, եւ ոչ որ բերիցէ ընդ նմա կշիռ զուգութեան. (Վեցօր. ՟Բ։)

Ամուսնութիւն զուգութեան (օրհնութեամբ քահանայից լինի). (Խոսր.։)

Տեղի ետ կցորդութիւն զուգութեան կենցաղոյս կենդանութեան։ Միասնական զուգութեամբ ըստ մեզ իսկ կցորդեցեր ... ընդ իրին գոյի եւ զօրինակն լծակցելով։ Իսկ հուր՝ զի յամենայն տարր արարածոց հաւասարապէս ունի զուգութիւն։ Որ խեթկիչ եղջերօք քառալծորդ զուգութեամբ՝ յագեցուցանես զցասումն աստուծոյ. (Նար. ՟Հ՟Գ. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. խչ.։)


Զուր

adj. adv.

vain, useless, futile, trifling, frivolous;
—, ի —, ընդ —, — ուրեմն, vainly, in vain, uselessly, invalidly, unjustly;
— սարջանք, unavailing regrets;
— ջան, անօգուտ վաստակ, labour lost;
— խօսել (զումեքէ), to calumniate, to impute, to accuse;
ի — ճգնել, to labour in vain.

· Calfa

NBHL (1)

Բարձցե՛ս այսօր զարիւնն զուր, զոր եհեղ Յովաբ. (՟Գ. Թագ. ՟Բ. 31։)


Զոփամ, ացայ, ացի

vn.

to tremble, to shudder, to shake, to quiver, to take fright, to be scared, startled;
to be uneasy, alarmed, to concern one's self;
— ի ցրտոյ, to shiver with cold.

· Calfa

NBHL (2)

Զչարչարանս եւ զտրտմութիւնն եւ զզոփալն Աստուծոյ բանին ասեմ ո՛չ բնութեամբ աստուածութեանն, այլ միաւորութեամբ տնօրէնութեանն. (Թէոդոր. մայրագ.։ եւ Յհ. իմ. երեւ. ի Բարսղէ։)

Զհոգս այլ եւս եկեղեցեաց, զորս զոփայր բազմօրինակաբար. (Տօնակ.։)


Զոքանչ, ի

s.

mother-in-law, mother of the wife.

· Calfa


Զչարանամ, ացայ

vn.

to be exasperated, irritated, to put one's self in a passion, to take offence, to resent, to be vexed, to bear malice;
to grieve, to complain, to lament.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զչարասցիս տէր զօրութեանց շատ խօսելոյս իմոյ. (ՃՃ.։)


Զչարիմ, եցայ

vn.

cf. Զչարանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զչարասցիս տէր զօրութեանց շատ խօսելոյս իմոյ. (ՃՃ.։)


Զսպեմ, եցի

va.

to bind, to tie close, to press;
to subdue, to hold, to hinder;
to draw, to draw again.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր օրինակ զարդ ինչ զգայական զսպէ զխորհուրդսն (մարդոյ). (Մաքս. եկեղ.։)


Զրադեշական, ի, աց

adj.

that belongs to Zoroaster.

· Calfa

NBHL (2)

Սեպհական աղանդապետի մոգութեան պարսից, որում անուն էր զրադաշտ կամ զրադեշտ կամ զրադեշ. պ. զերտիւշթ, զէրատիւշթ. յն. լտ. զօրօա՛սդէր.

Ի մի դարձուսցես օրէնս զրադեշական պատուիրանին։ Տեղեակս զրադեշական օրինացն. (Եղիշ. ՟Բ. եւ ՟Ը։)