Definitions containing the research օր : 9873 results

Լեսում, լեսի, լե՜ս

va. chem.

to grind, to pound, to beat, to powder, to bruise, to crush;
to levigate.

· Calfa

NBHL (1)

Գտի իժակորիւն մի, արկի զնա ի ծոց իմ, եւ զօրն ամենայն լեսուի զգլուխ նորա. (Վրք. հց. ձ։) (ռմկ. ճզմիլ)։


Լերանցամէջք

s.

mountain valley, vale, dale, dell;
սառնակոյտ ի լերանցամէջս, glacier.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուրք զեղեալ կային.. . լերանցամեջք նեղուց են նոքօք լցեալ. (Վեցօր. ՟Դ։)


Լերդահատոր

cf. Լերդակից.

· Calfa

NBHL (1)

կիրակոս մօրըս լոյս աչաց, լերդահատոր սիւն յիմ սրտաց. (Գանձ.։)


Լերկ, ից

adj. gr.

hairless, bald;
soft.

· Calfa

NBHL (1)

Որ լերկ են ըստ օրինացն, եւ անպատարագել իբրու զէշ. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)


Լերկամորթ

cf. Լերկամարմին.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգ ձկանց, կէսք թեփամորթ եւ կէսք լերկամորթք. (Վեցօր. ՟Է։)


Մերկութիւն, ութեան

s.

nakedness;
the naked part.

· Calfa

NBHL (1)

Ծածկեցին զմերկութիւն հօրն իւրեանց։ Ի սով եւ ի ծարաւ եւ ի մերկութիւն.եւ այլն։


Մերձ

adv.

adj. prep. near, nigh, next, close to, contiguous;
about, nearly;
— ընդ —, very near, soon, in a short time;
— ի վենետիկ, near Venice;
— է ի մեզ, it is near or quite close to us;
— առ միմեանս, together, one with another, side by side;
— լինել, to be near, ready at hand;
to be on the verge or brink of, at the point of;
— լինել ի մահ, to be at the point of death;
— ի վախճան լինել, to be drawing to a close;
to be approaching one's end;
— բազմիլ, to sit near;
— դնել, to propose;
to confront, to compare.

· Calfa

NBHL (3)

Մերձ է օր տեառն։ Մերձ է տէր։ Մերձ է ամառն։ Մերձ էր զատիկն։ Մերձ էին զդրունսն խորտակել։ Մերձ եղեւ յամուրսն. եւ այլն։

Մերձ էին ամենայն զօրքն սատակել ի ծարաւոյ. (Եւս. պտմ. ՟Ե. 5։)

Առ արուեստգիտութեան մերձ է այս բժշկութիւն՝ քան ար զօրութիւն. (Եփր. համաբ.։)


Մերձաւոր, աց

adj. s.

near, nigh, next;
neighbouring, bordering on, adjacent, contiguous;
approximate;
akin, consanguineous;
neighbour, friend, acquaintance;
relation;
— ազգական, near relation.

· Calfa

NBHL (2)

Զօրութեամբ հեռաւոր խոստմանցն յաղթեցին մերձաւոր տանջանացն. (Եփր. վկ. արեւ.։)

Կերա՛յք մերձաւորք իմ։ Այն է եղբօրորդին իմ, եւ ա՛յն է մերձաւոր իմ։ Մի՛ լինիցի կին մեռելոյն արտաքոյ առն ումեք, որ մերձաւոր չիցէ նորա. Բարեկամք իմ, եւ մերձաւորք իմ։ Մերձաւոր արեան. եւ այլն. ստէպ ի սուրբ գիրս։


Մերձաւորապէս

adv.

approximately, approximatively.

· Calfa

NBHL (1)

Հրոյ հաղորդիմք, երբեմն մերձաւորապէս ի նմանէ ջեռեալք, եւ երբեմն ի ձեռն միջնորդից. ըստ նմին օրինակի եւ զօդս մերձաւորապէս ունիմք. (Նիւս. բն.։)


Մերձաւորութիւն, ութեան

s.

proximity, neighbourhood, contiguity;
approximation;
familiarity;
affinity, alliance by marriage;
relationship, kindred;
copulation.

· Calfa

NBHL (2)

Ապա եթէ առ նովաւ այլ (կին) առնուցու, զօրէնն եւ զհանդերձ նորա եւ զմերձաւորութիւն (կենակցութեան) մի՛ հատցէ ի նմանէ. (Ել. ՟Ի՟Ա. 10։)

Հեշտութիւնք՝ մարմնականք կոչին, որպէս կերակուրք, եւ մերձաւորութիւնք։ Ըստ օրինացն մերձաւորութիւնն. (Նիւս. բն.։)


Մերձեցուցանեմ, ուցի

va.

to approach, to draw near, to advance towards;
to apply, to appropriate.

· Calfa

NBHL (1)

Մերձեցուցից զարդարութիւն իմ։ Մերձեցուցին յիս հալածիչք իմ զանօրէնութիւն։ Եթէ ոչ առցուք զմարդդ, եւ մերձեցուսցուք առ մեզ.եւ այլն։


Մերձիմ

vn.

cf. Մերձենամ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ի թեւս նորա՞ մերձիմ, յորմէ օտարացայ։ Մերձիս ի պարիսպն, այսինքն յօրէնսն. (Նար. ՟Ի՟Դ. եւ Նար. երգ.։)


Մեօքակերպ

adv.

cf. Մերօրէն.

· Calfa


Մզկիթ, կթաց

s.

mosque.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեծ եկեղեցին անւոյ՝ զսուրբ կաթուղիկէն, զոր մսքիթ էին արարեալ, օրհնեաց. (Ուռհ.։)


Մէն, մենի

adj. adv.

one, only, sole;
alone;
only, solely;
— մի, each, every one, each one.

· Calfa

NBHL (1)

Մէն չորս արձանս սեամս կանգնէր. (այսինքն միոյ միոյ չորս։) Բազմութեան զօրացն մէն սակաւ սատարեալ՝ շինեցին տալ, եւ եզինս իւրաքանչիւր ումեք մէն՝ վեց. (Պտմ. աղեքս.։)


Մթազգած

adj.

gloomy, dark, obscure, dismal, dull, sombre;
— լինել գինւով, to have the sight or reason obscured, to get drunk, to feel giddy, to feel one's head turn round.

· Calfa

NBHL (1)

Գուշակէ մթազգած լինել զօր խաչելութեան տեառն. (Լծ. կոչ. (տպ. մթազգաց։))


Մթապատ

cf. Մթազգած.

· Calfa

NBHL (1)

Խաւար մթապատ։ Մթապատ մէգ. (Վեցօր. ՟Զ։ Տօնակ.։)


Մթարութիւն, ութեան

s.

obscurity.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսինն յոժամ ի մահիկեղջերն զնշան կարմրութեան, կամ մթարութիւն ունիցի. (Վեցօր. եւ Շիր.։)


Մթին

adj.

obscure, gloomy, dark;
obscure, abstruse, occult, of difficult interpretation;
— կեանք, life of obscurity;
— վարս վարել, to live obscurely, to lead an austere life.

· Calfa


Մժիկ

cf. Մժղուկ.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն աստուածք քո զմժղկի մի զօրութիւն ոչ ունին. (Ճ. ՟Ա.։)

Ճանճք եւ մժիխք։ Մկան եւ մժղոյ։ Մժեխ, եւ մժղուկ։ Մժղոյ, եւ մժղկի. (Վեցօր. ՟Զ. ՟Է. ՟Թ։)


Մժղիկ

cf. Մժղուկ.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն աստուածք քո զմժղկի մի զօրութիւն ոչ ունին. (Ճ. ՟Ա.։)

Ճանճք եւ մժիխք։ Մկան եւ մժղոյ։ Մժեխ, եւ մժղուկ։ Մժղոյ, եւ մժղկի. (Վեցօր. ՟Զ. ՟Է. ՟Թ։)


Մժղուկ, ղկի

s.

gnat, mosquito;
midge, any small fly;
առաջնորդք կոյրք, որ զմժղուկս քամէք եւ զուղտս կլանէք, ye blind guides, who strain at a gnat and swallow a camel.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն աստուածք քո զմժղկի մի զօրութիւն ոչ ունին. (Ճ. ՟Ա.։)

Ճանճք եւ մժիխք։ Մկան եւ մժղոյ։ Մժեխ, եւ մժղուկ։ Մժղոյ, եւ մժղկի. (Վեցօր. ՟Զ. ՟Է. ՟Թ։)


Միաբան, ի, ից, աց

adj. adv. s.

unanimous, of one mind, agreeing;
conformable, equal, uniform, analogous, similar, identical, the same;
with one accord, in concert, unanimously;
cf. Միաբանակեաց;
— հաւանութիւն, unanimity, concord, consent;
— լինել, to agree, to conform to.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԻԱԲԱՆ. մ.նխ. ὀμοῦ simul ὀμοθυμαδόν unanimiter σύμφωνον, -να consone, consonanter, -tia. Միաբանաբար. միաբանութեամբ. միաբանակի. միաբանապէս. առ հասարակ. ի միասին. եւ Հանգոյն, հանգէտ. զօրէն. յար եւ նման.


Միաբանեմ, եցի

va. vn.

to agree, to cause to agree, to conciliate, to reconcile, to reunite, to match;
to compose, to unite, to join;
ի մի —, to reunite;
cf. Միաբանիմ.

· Calfa

NBHL (4)

Այսօր զբաժանեալ լեզուս ազգաց միաբանեաց դարձեալ ի սուրբ վերնատունն. (Շար.։)

Որ եկեալ միաբանեաց զօրս պարսից. (Ագաթ.։)

Միաբանէ եւ վաղարշակ զօր բազում յատրպատականէ եւ ի հայոց. (Խոր. ՟Բ. 4։)

Միաբանեաց արամ ընդ եփրեմայ։ Եթէ երկու ի ձէնջ միաբանիցեն յերկրի վասն ամենայն իրաց։ Զի՞ է՝ զի միաբանեցէք դուք փորձել զհոգին տեառն։ Միաբանեցին ընդ նոսա։ Զամենայն միաբանեալսն ընդ նմա։ Միաբանեալ կայք ի վերայ իմ դուք ամենեքեան։ Եթէ կեամք հոգւով, ընդ հոգւոյն եւ միաբանեսցուք։ Եւ այնմ միաբանին բանք մարգարէիցն։ Միաբանիս եւ դու պահել զօրէնսն։ Ընդ հնոյն չմիաբանի կապերտն որ ի նորոյն.եւ այլն։


Միաբանութիւն, ութեան

s.

unanimity, agreement, concord, union, harmony, consent, good understanding;
conciliation, union;
harmony, consonance, concordance, homophony, symphony, concert;
conformity, fitness, suitableness;
commonalty, community, communion;
company, society, club, corporation, congregation;
copulation;
— թագաւորաց, alliance, confederation, league;
— ի չարիս, cabal, plot, conspiracy;
միաբանութեամբ, unanimously, with one accord;
միաբանութեամբ կեալ, to live on good terms;
քակտել զ—ս, to sow division in.

· Calfa

NBHL (2)

Թագաւո՛ր երկնաւոր զմիաբանութիւնս մեր օրհնեա՛. (Շար.։)

Խորհեցան միաբանութեամբ ի միասին։ Գնայաք միաբանութեամբ ի տան աստուծոյ։ Զսրբութեանն օրէնս միաբանութեամբ ուխտէին։ Կանխեալ միաբանութեամբ ի տաճարն։ Միաբանութեամբ ի մի բերան փառաւոր առնիցէք զաստուած.եւ այլն։


Միաբնակութիւն, ութեան

s.

co-habitation.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ օր մի, զի սահմանեսցէ զչափ տուընջեան եւ գիշերոյ ի միաբնակութիւն կողմանցն երկոցունց. (Վեցօր. ՟Բ։)


Միաբոյս

adj.

born together, twin.

· Calfa

NBHL (1)

Համասերմ միաբոյս զուգաշաւիղ եղբօրն յաղթեաց (յակոբ). (Նար. մծբ.։)


Միաբուն

adj. bot.

consubstantial;
of the same nature or essence;
natural, native;
having only one trunk or stem.

· Calfa

NBHL (2)

Միաբուն ինքնութիւն, կամ տէրութիւն, կամ զօրութիւն երրորդութեան. (Ագաթ.։)

Զի յայտ լիցի միաբուն խորհուրդ զօրութեան գալստեանն որդւոյ. (Ագաթ.։)


Միագլխապետ, աց

s.

absolute prince;
commander, general in chief.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաւազդայ մանդակունւոյ, որ միագլխապետ էր, եւ ամենայն հայոց զօրավար. (Խոր. ՟Գ. 6։)


Միագոյ

adj.

having but one substance;
unique of its kind.

· Calfa

NBHL (2)

Հոգին սուրփ մի է, միագոյ, առանց բաժանման, եւ բաժանէ զշնորհս իւրաքանչիւր՝ որպէս եւ կամի։ Ինքն մի է միագոյն, եւ բազում (ըստ զօրութեան). (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։) cf. ՄԻԱԳՈՅՆ։

ՄԻԱԳՈՅ. μονοειδής unius et ejusdem modi. Միակերպ. միօրինակ. անայլայլելի.


Միագոյն, գունից

adj.

monochromatic;
of the same colour, uniform.

· Calfa

NBHL (1)

ὀμόχροος ejusdem coloris, concolor μονοειδής unius et ejusdem formae vel modi. Ունօղ զմի եւ զնոյն գոյն. եւ Միատեսակ. միակերպ. միօրինակ.


Միագործ

s. adv.

fellow-labourer, cooperator, coadjutor;
working or acting together, cooperatively.

· Calfa

NBHL (2)

Պարք մեղուացն միագործ ճեպեալ վաստակեն համօրէն. յն. գործ ամենեցուն է մի. (Վեցօր. ՟Ը։)

Ո՞վ կարիցէ հակառակ զիս հայել (կամ համարել) տեսանելով ի միագործ միակամ նմանութեան (կամ նմանութենէ). յն. զնոյնս կարացօղ ընդ հօր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)


Միագունդ

cf. Համագունդ.

· Calfa

NBHL (2)

Միագունդ գնալ, կամ անցանել, խաղալ, դիմել, երթալ, ժողովիլ. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 50։ Իմ. ՟Ժ՟Թ. 8։ Վեցօր. ՟Է։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ե.։ Եփր. թագ.։)

Քառասուն վկայքս միագունդ զօրականք. (Սիսիան.։)


Միադաւան, ից

s. adj. unitarian, antitrinitarian;
conformist.

· Calfa

NBHL (1)

Որոշեալ ի հրէական միադաւան եւ տիրասպան ուխտադրուժ օրինազանցութենէն ի բաց լինել. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Միադիմի

adj.

uniform, simple.

· Calfa

NBHL (2)

Զբազմանուն՝ զամենազօրն՝ զմիադիմի հաստատութիւնն. ((իմա՛ ըստ յն. զենթակայութիւնն հօր աստուծոյ) Կոչ. ՟Զ։)

μονοειδής uniformis. Միատեսակ. միակերպ. միօրինակ. անփոփոխ. մէկ կերպ.


Միազգի

cf. Համազգի.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԻԱԶԳ կամ ՄԻ ԱԶԳ. Միապէս. միօրինակ. միակերպ .... cf. ԱԶԳ։


Միաժողով

cf. Համագումար.

· Calfa

NBHL (1)

Միաժողով անդրէն ի տեղիս դառնան։ Երամ երամ միաժողով շրջին. (Վեցօր. ՟Է. ՟Ը։)


Միախառն

adj.

temperate.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցէ միախառն։ Միախառն խառնուածով. (Վեցօր. ՟Գ. ՟Ե։)


Միախոհ

cf. Միախորհուրդ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ աստուած ոք հակառակ աստուծոյ է, այլ միաբան եւ միախորհուրդ հօր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22։)


Միախորհուրդ

adj. adv.

of the same opinion or way of thinking, unanimous;
unanimously.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ աստուած ոք հակառակ աստուծոյ է, այլ միաբան եւ միախորհուրդ հօր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22։)


Միածին, ծնի, ծնաւ

adj.

Only Begotten;
— որդի, only son.

· Calfa

NBHL (7)

Զփառս իբրեւ զմիածնի առ ի հօրէ։ Միածինն որդի՝ որ է ի ծոց հօր։ Զորդին իւր միածին ետ.եւ այլն։

Ի միոջէ միայն հօրէ՝ մի միածին որդի. ո՛չ երկոքին անծինք, եւ ո՛չ երկոքինն միածինք. (Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)

Ծնաւ ի հօրէ, եւ ծնաւ ի մօրէ. եւ ո՛չ է երկածին, այլ՝ միածին. (Պիտառ.։)

Միածինն հօր, եւ քեզ անդրանիկ. որդի քո ծննդեամբ, եւ տէր արարչութեամբ. (Նար. ձ։)

Ընդ որդւոյն միածնի զմայրն ամենօրհնեալ մարիամ. եւ այլն։ (Շար.։)

ՄԻԱԾԻՆ. ի մարդկան ծնունդս, Միամօր. միակ զաւակ.

μονογενής unigenitus. Միակ ծնունդ հօր աստուծոյ ի յաւիտենից, եւ կուսի մօր ի ժամանակի. քրիստոս յիսուս. բան հօր, բանն մարմնացեալ.


Միածնութիւն, ութեան

s.

the being only-begotten.

· Calfa

NBHL (2)

Որ միեղջերուն կոչեցաւ՝ միածնութեամբ, եւ բազում զօրութեամբ. (Ճ. ՟Գ.։) Տե՛ս եւ (Աթան. ՟Ը.) ուր զմիածնութիւնն քրիստոսի չարաչար մեկնէ արիանոսն, եւ քաջիկ յաղթահարի։

μονογενές unigenitum esse. Միածինն գոլ, եւ միամօրութիւն.


Միակ, աց

s. adj.

unity, first number, one;
only one, alone, singular.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թիւս, միակք՝ տասնեկաց են առաջինք։ Զեօթներեակն պիթագորեանքն անմօրն միակի նմանեցուցանեն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. այլաբ.։)


Միակամ

cf. Համակամ.

· Calfa

NBHL (1)

Միակամ ընդ հօր գործիցէ. (Ագաթ.։)


Միակամութիւն, ութեան

s.

cf. Համակամութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտ արարեալ զմիակամութիւնն իւր ընդ հօր։ Այսպիսի ձայնք ոչինչ նուազ զմիակամութիւնն ցուցանեն։ Որովն ասել՝ կրտսերութիւն ինչ ոչ ցուցանէ, այլ գործակցութիւն է, եւ միակամութիւն։ Համաբարւոյ միակամութեանն ցուցակ առ ի զնոյն բարի ներգործել. (Ագաթ.։ Ածաբ. պենտեկ.։ Սարգ. յկ. ՟Ե։ Նար. ՟Խ՟Դ։)


Միական, ի

adj.

only, sole, singular.

· Calfa

NBHL (2)

Միական միութիւն աստուծոյ։ Ըստ նորին միականին պատճառի։ Էութիւն միական։ Միական բնութեան եւ իշխանուըեան ընդ հօր. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. ածայ.։ Եւագր. ՟Լ՟Բ։ Նանայ.։)

Մի հայր միայնոյ որդւոյ՝ միական հոգւովն պատուեալ։ Միական միածին որդին աստուծոյ։ Որդիդ միական։ Քեզ տէր յիսուս՝ հօր միական. (Նար. ՟Հ՟Ե։ Տօնակ.։ Գանձ.։ Տաղ.։)


Միակեղեւ

adj.

having one bark or rind.

· Calfa

NBHL (1)

Կէսքն (ի ծառոց) միակեղեւք, եւ կէսքն խաւիխաւոյք. (Վեցօր. ՟Ե։)


Միակերպ

adj.

uniform;
monotonous.

· Calfa

NBHL (1)

μονόμορφος uniformis μονοειδής unius speciei, modi. Որ ունի զմի եւեթ կերպ. միօրինակ. միատեսակ.


Միակշիռ

adj.

equal, of the same weight, equipollent.

· Calfa

NBHL (2)

Այսու ամենայնիւ գտանի ծով միակշիռ, զի մի՛ լնուցու ի գետոցն՝ որ մտանեն ի նա։ Միով հաւասարութեամբ միակշիռ տեսանեն զծագել արեգականն։ Զհուրն եւ զլոյսն միակշիռ խառնուածովք խառնեաց արկ ի նա. (Վեցօր. ՟Գ. ՟Զ։ եւ Շիր.։)

ἱσόρροπος aequilibris ἵσος aequalis. Միօրինակ ըստ կշռութեան. զուգակշիռ. հաւասար. միաչափ. անվրէպ. անփոփոխ.


Միակողմանի

adj. adv.

paralytic, palsied, crippled;
one-sided;
from one part only.

· Calfa

NBHL (1)

Ձայնդ՝ հասարակաց է ջատագով հօր եւ որդւոյ. իսկ դու միակողմանի՝ սակս հօր միայն ասացեր. (Աթ. ՟Ը։)