Definitions containing the research գով : 700 results

Յիշատակ, աց

s.

remembrance, recollection, memory;
reminiscence, commemoration, mention;
memorial;
monument;
—աց արժանի, worthy of memory, memorable;
— ննջեցելոց, commemoration of the dead;
— սրբոց, Saints' days, commemoration days;
զոհ —ի, sacrifice or oblation in memory of;
հաց —ի, bread for a memorial;
—աց դպիր, amanuensis, secretary;
ի —, in memory of;
առ իմոյ —ի, for my sake, in remembrance of me;
աղօտ —, a confused recollection of;
—աւ, by the memory of;
առ ի —է, in memory of;
as a memorial;
— առնել, to mention, to make mention of;
ածել ի —, to recall, to recall to mind;
to remind of, to recall to the memory of;
պահել զ—, to keep or treasure up the memory of;
պրծանիլ ի յուշոյ —աց, to have forgotten, to have no recollection of, not to recollect more.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գոյ յիշատակ առաջնոցն։ Հեծութիւն անցելոց յիշատակաց։ Բարեաց յիշատակաց արժանի։ Խոստովա՛ն եղերուք յիշատակի սրբութեան նորա։ Զյիշատակ բազում քաղցրութեան քո բղխեսցեն։ Յիշատակ արդարոյ գովութեամբ։ Յիշատակ յաւիտենական թողուլ։ Յիշատակ առնել.եւ այլն։


Յիրաւի

adv.

justly, deservedly;
in truth, truly, surely, certainly, and indeed, in fact, yes.

· Calfa


Յղփանամ, ացայ

vn.

to overflow with, to run over;
to gorge or glut oneself, to be filled, satisfied, crammed, stuffed;
to be loaded with, to swim in plenty, to wallow or roll in wealth.

· Calfa

NBHL (1)

Յղփասցին հօտիւք։ Յորս յղփացան լցան մեծացան (յն. մի բառ)։ Ի չմարթնոցն գովութիւնս բարձրացեալ յղփացեալ. (Երեմ. ՟Լ՟Ա. 24։ Յուդթ. ՟Ժ՟Ե. 7։ Եսթ. ՟Ժ՟Զ. 4։)


Յոգնահռչակ

cf. Բազմահռչակ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁοίδιμος celeber, decantatus. Բազմահռչակ. մեծահռչակ. մեծագով. մեծանուն.


Յորդաձայն

adj.

sonorous, loud;
obstreperous.

· Calfa


Յուդայական, ի, աց

adj.

jewish, judaical.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ իմն գովեստ կարծէին զբնակելն յԵրուսաղէմ, եւ զՀրէաստանեայ գոլն, որ է յուդայեան վիճակն. (Ոսկ. գծ.։)


Յուդայեան

adj.

Jewish;
—ք, the tribes of Israel.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ իմն գովեստ կարծէին զբնակելն յԵրուսաղէմ, եւ զՀրէաստանեայ գոլն, որ է յուդայեան վիճակն. (Ոսկ. գծ.։)


Յօժարամտութիւն, ութեան

s.

goodwill, entire disposition, inclination, devotion, eagerness.

· Calfa


Յօժարատրական, ի, աց

adj.

liberal, generous, open-handed.

· Calfa

NBHL (1)

Ազատականութեան է յօժարատրականն գոլ յիրս գովելիս, եւ առատանալն ի ծախս պատշաճաւորս. (Արիստ. առաք.։)


Նազաբանեմ, եցի

va.

to exalt, to extol, to eulogize, to load with praises.

· Calfa

NBHL (1)

Հռչակելի գովութեամբ նազաբանել զմեծ եւ զդիւցազնականն աղեքսանդրոս թագաւոր։ Մեծագոյն պատուով նազաբանել զհռչակելին սոկրատէս. (Պիտ.։)


Նախախնամութիւն, ութեան

s.

Providence;
foresight, prevision, care.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ բազոմւ պարտ է միշտ առնուլ նախախնամութիւն, յորժամ հանդերձեալ իցես զայր ոմն պարսաւել կամ գովել. (Պղատ. մինովս.։)


Նախածանօթութիւն, ութեան

s.

prenotion;
prescience.

· Calfa

NBHL (1)

Նախածանօթութեան եւ ազգականութեան ջատագովութիւն զմէնջ կարծեն. (Նանայ.։)


Նախանկարեմ, եցի

va. fig.

to sketch or describe beforehand;
to trace, to shadow, to delineate, to symbolize, to represent.

· Calfa

NBHL (1)

Զորոյ գովութիւն զբաղձալի անուանն նախանկարեցաք. (Նար. խչ.։)


Նախաշաւիղ, ւղի, ւղաց

s.

fore-runner, precursor;
preliminary, introduction.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գովելն պարտ եւ արժան է նախաշաւիղ առնել ըստ տեղւոյ պատճառին. ապա գնել զազգն։ Ի բաղդատելն պարտ է նախաշաւղաւն վառել։ Եւ գործեսցես զնա առաջին նախաշաւղաւն. (Պիտ.։)


Նախապատմելի, լւոյ, լեաց

adj.

foretelling, predicting.

· Calfa


Նախատեմ, եցի

va.

to insult, to injure, to offend, to outrage, to abuse, to load with injuries;
to reproach, to blame, to censure.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նանիր նախատեցին զանձն իմ։ Նախատեցին զիս թշնամիք իմ զօրհանապազ, եւ գովիչք իմ ինեւ երդնուին։ Եթէ թշնամւոյն նախատեալ էր, համբերէի արդեօք։ Հատո՛ նախատինս, զոր նախատեցին զքեզ տէր։ Նախատել զաստուած կենդանի։ Նախատեաց զճակատս աստուծոյ կենդանւոյ.եւ այլն։


Նաւակառու

cf. Նաւագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Նաւ արուեստաւ հանճարով կազմեալ տեսեալք՝ զնաւակառուն գովեմք. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Նաւարկութիւն, ութեան

s.

navigation, voyage at sea, passage.

· Calfa

NBHL (1)

Աներդումն (լինել՝ է նախկին գովելին). եւ երկրորդ ասեն նաւարկութիւն, արդարն երդնուլ։ Բայց երկրորդ, որպէս ասիցէ ոք, նաւարկութիւն՝ ա՛յս է. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Նաւուղիղ, ղղի

cf. Նաւուղղակ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ զնաւուղիղ գովեմ, որ փոխանակ զօրանալոյ առ նաւեալսն՝ ործացեալ եւ լքեալ. (Բրս. յուդիտ.։)


Նգախարխար առնեմ

sv.

cf. Նգեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԳԱԲԵԿԵԼ եւ ՆԳԱԽԱՐԽԱՐ ԱՌՆԵԼ ՆԳԵՄ. ἑκμοχεύω, ἁνοχλίζω vecte submoveo, vel elevo, vectibus evello, excito. Նգով խորտակել, խախտել, խարխարել, քայքայել. շարժել, շարժլել, տապալել.


Նգեմ, եցի

va.

to demolish with levers or crow-bars, to dismantle, to throw down, to raze.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԳԱԲԵԿԵԼ եւ ՆԳԱԽԱՐԽԱՐ ԱՌՆԵԼ ՆԳԵՄ. ἑκμοχεύω, ἁνοχλίζω vecte submoveo, vel elevo, vectibus evello, excito. Նգով խորտակել, խախտել, խարխարել, քայքայել. շարժել, շարժլել, տապալել.


Յատկապատում

adj.

precise, narrated in detail, detailed, particularized.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ Լուսաւորիչն մեր յատկապատումն գովութեամբ մարակրկիտ յաճախ թուէ. (Նար. երգ.։) cf. ՅՍՏԱԿԱՊԱՏՈՒՄ։


Յարաշեշտ

adj.

accented on the penultimate.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն անուն՝ որ միով հեգով յառաջ քան զվերջին հեգն ունի զայբ կամ զեչ կամ զին, ամենեքին յարաշեշտ կոչին. (Ո՛րգոն. Մա՛րկոս, Քե՛բրոն, Սի՛մոն. Յկ. ղրիմ.։)


Յարապարոյկ

adj.

circumflected on the penultimate.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն անուն, որ միով հեգով յառաջ քան զվերջին հեգն ունի զ՝է, կամ զ՝ով (զյն. օ՛մեկա), սոքա յարապարոյկ ասին. Ո՛րգոն, Մո՜վսէս, սէ՜իր. եւ կամ զմի ոք յերկբարբառացն. ո՛րկէն, Դա՞ւիթ, Տո՞ւբիթ, զե՞ւի, զո՞յի. (Յկ. ղրիմ.։)


Յարգ, ի

s.

price, value;
valuation, estimation;
esteem, consideration, high value or opinion, credit, merit, repute, reputation, fame;
importance, weight;
— դրամոյ, standard, quality.

· Calfa

NBHL (1)

τιμή, ὐπόστασις pretium, valor, subsistentia, substantia. պ. էրճ, էրզիշ. Արժէք, գին. պատուականութիւն. վարկ. լաւութիւն գովելի. իսկութիւն.


Յարգանք, նաց

s.

respect, veneration, deference, reverence, consideration, esteem, regard;
honour;
compliments.

· Calfa

NBHL (2)

Յարգանս իմն յաճախէ։ Այն գովութիւն եւ յարգանք են զնոցանէ։ Յարգանս իմն յաւելու քաղաքին. (Ոսկ. կող.։)

ἑγκώμιον, ἕπαινος, τιμή, τίμημα honor, veneratio, aestimatio, laus, laudatio, beneficium եւ այլն. Յարգելն, իլն. յարգութիւն. մեծարանք. պատուասիրութիւն. գովաբանութիւն. ներբող լաւութեան. պատիւ, գովեստ.


Յարգաւոր, աց

adj.

esteemed, valued, precious.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զյարգ. արգոյ. յարգոյ. յարգի. գովելի. պատուական. պիտանի.


Յարգեմ, եցի

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

· Calfa

NBHL (1)

τιμάω honoro, decoro μεγαλύνω magnifacio, aestimo, magnifico προάγω eveho ἑγκωμιάζω laudo ἁνακηρύττω praedico, laudibus celebro. Պատուել, պատուասիրել. մեծարել. մեծացուցանել գովութեամբ, դրուատել, քարոզել. ընծայեցուցանել, նախապատիւ առնել. յառաջեցուցանել. վարկանել. յարգ ընծայել.


Յարմարագրութիւն, ութեան

s.

syntax;
orthography.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ յոյժ ստուգաբանել զբանիցն յարմարագրութիւնն, այլ ի պատշաճութիւն իմաստիցն հայել։ Ատամանց գովութիւն՝ կարծրութիւն, եւ յարմարագրութիւն. (Նիւս. երգ.։)


Յարմարադրութիւն, ութեան

s.

symmetry, proportion.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ յոյժ ստուգաբանել զբանիցն յարմարագրութիւնն, այլ ի պատշաճութիւն իմաստիցն հայել։ Ատամանց գովութիւն՝ կարծրութիւն, եւ յարմարագրութիւն. (Նիւս. երգ.։)


Յաւէտանամ, ացայ

vn.

cf. Յաւէժանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած՝ ոչ յաւէտանալով ասել՝ չէ՛ արժան։ Իւրաքանչիւր ոք իմաստնոյն տի՝ գովելի՛ է, եւ զանազանեալ յաւէտանայ։ Նշանակաւ զուգութեանն, որով իրքն յաւէտանան. քանզի առաւելութեամբ եւ անզուգութեամբ յարձակմունք պատերազմին՝ լուծանք են էիցն. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Յեղյեղուկ

s.

changing often, mutable, variable, fickle, inconstant, unstable, fleeting, flighty, unsteady, volatile;
— լեզուաւ, double-tongued, double-dealer;
—ս արկանել, to make one's voice often heard.

· Calfa

NBHL (1)

Յեղյեղուկ զայն կոչէ, որ չլինի ճշմարիտ ի խօսս, առ աչս գովէ, եւ արտաքս ելեալ պարսաւէ. (Լմբ. առակ.։)


Մաքուր, քրոց

adj. fig.

pure, neat, clean, unstained, unsullied;
refined, purified;
limpid, clear;
pure, modest, chaste;
գրել զ—ն, to make a fair copy of.

· Calfa

NBHL (1)

Զայն՝ որ զարդարի, ոչ ոք մաքրից գովէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15։)


Մեծահռչակ

adj. adv.

farfamed, very renowned, celebrated, of great repute;
aloud, loudly.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծապէս հռչակեալ. մեծանուն. երեւելի եւ գովելի յոյժ. սքանչելի.


Մեծարանք, նաց

s. adv.

respect, honour, veneration, reverence, deference, homage, distinction;
ceremony, compliments, respects;
kind reception, welcome;
— հասարակաց, universal esteem;
—նօք, respectfully, honorably, with regard;
առնել —նս երեսաց ուրուք, to have regard for;
to hearken favourably to;
—նս դնել, առնել, ցուցանել, cf. Մեծարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ գործն գովիցի՝ արուեստագիտին մեծարանս բերէ. (Սեբեր. ՟Դ։)


Մեծարեմ, եցի

va.

to respect, to honour, to reverence, to venerate, to treat with distinction, to compliment, to pay respect to.

· Calfa

NBHL (1)

τιμάω honoro, aestimo μεγαλύνω magnifico δοξάζω glorifico ἑγκομιάζω laudo. Մեծ առնել. մեծացուցանել. յարգել. պատուել, պատուասիրել. նախապատուել. մեծ համարել. գովել. փառաւորել. մենծցընել, պատիւ ընել.


Մեծացուցանեմ, ուցի

va.

to enlarge, to make to grow, to increase, to augment, to extend;
to enrich;
to render powerful, mighty;
to favour, to befriend, to raise, to exalt, to dignify;
to glorify, to celebrate;
to magnify, to praise highly, to exalt, to extol;
to amplify, to exaggerate.

· Calfa

NBHL (2)

μεγαλύνω magnifico. եբր. կապալ, πλουτίζω divitem facio, diot. եբր. հէյազիր. Տալ մեծանալ, կամ մեծ առնել ի կարգի իմիք. որպէս աճեցուցանել. բարձրացուցանել պատուով. ճոխացուցանել ընչիւք. մեծարել. վերապատուել. գովել. փառաւորել. բարձր առնել. մենծցընել.

Մարգարէքն եւ զարարածս մեծացուցանեն, եւ հերձուածօղքն զարարիչն փոքրկացուցանեն։ Պօղոս մեծացուցանէ զկենարարն։ Մեծացուցանէ ոչ զբնութիւն փառաւորելոյն, այլ զօրհնութեանցն զբանսն։ Մեծացուցից զնա գովութեամբ (ասէ դաւիթ). (Սեբեր. ՟Դ։)


Մեհեան, ենի, նաց

s.

fane, heathen temple;
ara, altar;
idol, image.

· Calfa

NBHL (1)

Անդս մեհենից։ Ի նուիրեալ տեղի մեհենին։ Մեհենիւն հանդերձ։ Ի մեհեանն դագովնայ։ Զմեհեանս քո շինեցին ի փղոսկրէից.եւ այլն։


Մեղկասէր

adj.

effeminate, luxurious, delicate, voluptuous;
այր —, sybarite.

· Calfa

NBHL (1)

Ծոյլ մեղկասէր՝ վատ չամոքեալ։ Մեղկասէր ծուլիցն հանդիսանալ՝ հեղգութիւնն է գովեստ. (Մագ. ՟Ի. ՟Խ՟Գ։)


Մեղկացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Մեղկեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծոյլ մեղկասէր՝ վատ չամոքեալ։ Մեղկասէր ծուլիցն հանդիսանալ՝ հեղգութիւնն է գովեստ. (Մագ. ՟Ի. ՟Խ՟Գ։)


Մխիթար, աց

adj. s.

consoling, consolatory;
consoler, comforter;
cf. Մխիթարութիւն;
— լինել՝ տալ՝ մատուցանել, to comfort, to console, to solace;
— ինչ առնել մտաց, to flatter, to adulate, to wheedle, to coax, to allure.

· Calfa

NBHL (1)

Զի զնոսա արժանագով աշխատութիւն մխիթար տացէ՝ որոց կամին յետ պղերգութեանն զուղղութիւնն. (Կլիմաք.։)


Մնչեմ, եցի

vn. fig.

to coo;
to wail, to groan, to cray;
մնչէ աղաւնի, the dove coos;
to sigh after, to long or burn for, to covet eagerly.

· Calfa

NBHL (1)

μελετάω, -ομαι meditor, curo, declamo φθέγγομαι vocem edo. Մրմռալ ընդ ունչս վարանական հոգովք. մռնչել. մրմնջել. ձայնել որպէս մունջ. խփեալ շրթամբք մեղմիկ հեծել. ի խորոց հառաչել հոգալոգ.


Մոխիր, խրոց

s.

ashes;
օր մոխրոց, Ash-Wednesday;
փոխարկումն ի —, incineration;
— լինել, to burn or reduce to ashes;
ի — եւ յաճիւն դարձուցանել, to incinerate, to reduce to ashes;
to lay in ashes, to waste or desolate;
ապաշխարել մոխրով, to do penance;
հուր ծածկեալ ընդ մոխրով, fire lies under the ice;
there is fire lurking under the ashes;
cf. Թաւալիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հող եմ եւ մոխիր։ Ուր զմոխիրն հեղուցուն։ Դիպեսցին պերճութիւնքդ ձեր հանգոյն մոխրոյ։ Նստաւ ի վերայ մոխրոյ։ Խորգով եւ մոխրով։ Փոխանակ մոխրոյն օծումն ուրախութեան։ Բերին մոխիր, եւ ցանեցին ընդ ամենայն մեհեանն։ Այրեաց զնոսա, եւ արկ զմոխիր նոցա ի բեթել. ցանեաց զմոխիրն նոցա ի գերեզմանս։ Առէ՛ք դուք լի ձեռօք ձերովք մոխիր հնոցի ... առին զմոխիր հնոցին, եւ ցանեաց զայն մովսէս ընդ երկինս։ Մոխիր լինի մարմինն։ Մոխիր է սիրտ նորա. եւ այլն։


Մուխ

s. fig. adj.

cf. Ծուխ;
temper;
proof, trial;
tempered;
steeled;
red hot, fiery, burning.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչդեռ եւս ի մուխս չարչարանացն էր, զօրհնութիւն եւ զգովութիւնն (աստուծոյ՝ յոբ) առաջի կարգեաց. (Իսիւք. եւ Վանակ. յոբ.։)


Մառախլապատ

adj.

full of fog, foggy, hazy, cloudy;
obscure, dim, gloomy.

· Calfa

NBHL (1)

Պատեալ մառախլով կամ միգով. մառախլամած. միգապատ. մշուշ.


Մատենագրութիւն, ութեան

s.

bibliography;
literature;
writing, book, work.

· Calfa


Մարգարէանամ, ացայ

vn.

to prophecy;
to predict, to foretell;
to play the prophet, to counterfeit.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգեաւ հոգին ի վերայ նոցա, եւ մարգարէացան ի բանակին։ Մարգարէաց ի վերոյ նոցա։ Որդի՛ մարդոյ մարգարէա՛ ի վերայ գովգայ։ Մարգարէասցիս ամենայն տանն յուդայ զամենայն բանսդ։ Ի մարգարէանալն զբանս զայսոսիկ։ Մարգարէասցին ի վերայ նոցա զամենայն զպատգամս զայսոսիկ.եւ այլն։


Մարդասիրութիւն, ութեան

s.

philanthropy, humanity, kindness, benignity, affability, benevolence, courteousness;
condescension;
welcome;
մարդասիրութեամբ, cf. Մարդասիրապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ անուանեցար հրեշտակասէր, այլ առեր ի պատիւ մեծաց գովեստից առաջին դասեալ զմարդասիրութիւնն. (Նար. ՟Լ՟Ե։)


Մարթուն, թնոց

adj.

ingenious, clever, skilled;
cf. Մարթ.

· Calfa

NBHL (1)

Զգովութիւնս ոչ միայն ի մարդկանէ աստի բառնան առնուլ, այլեւ ի չմարթնոցն գովութիւնս բարձրացեալ յղփացեալ խնդրեն. (Եսթ. ՟Ժ՟Զ. 4։) յն. ἁπειράγαθος (անփորձ կամ տգէտ բարւոյ իմիք) imperitus, insolitus.


Հիմնեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Հիմնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքն հիմնեցոյց զնա բարձրեալն։ Կայ եւ ունի զանհրաժարելին հիմնեցուցեալ վայելչութիւն։ Հիմնեցուցանես զայս քար գովեստի. (Աթ. ՟Ա։ Պիտ.։ Նար. մծբ.։)