Definitions containing the research աղ : 10000 results

Գնացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to walk or run.

· Calfa

NBHL (2)

Տալ այլում գնալ. շարժել. ընթացուցանել. խաղացուցանել.

Զկաղս գնացուցանել. (Ագաթ.։ Վրք. սեղբ.։ Լմբ. ստիպ.։)


Գնացուցիչ, չի, չաց

adj.

that causes to walk, that moves.

· Calfa

NBHL (1)

Դու կաղաց գնացուցիչ. (Ոսկիփոր.։)


Գնդաձեւ

adj.

round, spherical, orbicular, spheroidal.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեւ երկրիս գնտաձեւ է։ Գնդաձեւ բոլորակ է աշխարհ. (Նիւս. երգ.։ Պտմ. աղեքս.։ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Գոգեմ, եցի

va.

to dig, to hollow;
to contain, to include.

· Calfa

NBHL (1)

Գոգեալ զսաղաւարտն՝ զգլխոյ ոսկրն ի ներքս մղեաց. (Մամիկ.։)


Գոդի, դեաց

adj.

leprous;
venereal

· Calfa

NBHL (2)

Տարի մի աղասցէ գդոդեացն. (Կանոն.։)

Մտեալ առ ուրուկն՝ աղօթելով առ աստուած՝ արար ողջ զգոդին (կամ զգոթին). (Հ=Յ. յնվր. ՟Ա։)


Գոլանամ, ացայ

vn.

to warm one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Չեն ինչ օգուտ հրեշտական քաղցրախառն օդք գարնայնոյ մարմնոյ՝ որ ի տապոյ ջերման գոլանայցէ։ Ի տապ ջերման գոլացեալք. (Ոսկ. ես.։)


Գոլոշի, շւոյ, շոյ, շեաց

va.

pour, exhalation, smoke, expiration.

· Calfa

NBHL (2)

Սրբի ուեղ գլխոյն յաղտեղի գոլոշեացն. (Վրք. հց. ՟Բ։)

Նոյն օրինակ եւ ի ջրոյ եւ յերկրէ ի վեր գոլոշի, որպէս ի բաղանիսդ սովորեալ է լինել. (Փիլ. նխ. ՟բ.) կա՛մ կայ այլ բայ զօրութեամբ, եւ կամ Գոլոշի է բայ. իբր գոլորշանալ, ի վեր ցնդիլ։


Գոհաբան

s.

that praises, thanks.

· Calfa

NBHL (1)

Ընկա՛լ զաղաչօղս վտանգաւոր՝ գոհաբան՝ ընդ պահպանութեամբ թեւոց հզօրիդ. (Նար. զա։)


Գոհաբանեմ, եցի

va.

to praise, to thank.

· Calfa

NBHL (2)

Գոհաբանեմք զքեզ յաղթական երգով։ Գոհաբանեմք եւ վերօրհնեմք. (Շար.։)

Զայս եւ որ սոցին նմա գոհաբանէ աղօթիցս բան. (Խոսր.։)


Գոհանամ, ացայ

vn.

to thank, to return thanks.

· Calfa

NBHL (1)

Գոհանալով ի շնորհողէն յաղթութեան. (Պիտ.։)


Գոհարան

s.

place or instrument of praise, of thanks.

· Calfa

NBHL (2)

Փրկչին յաղթութեան աստուածավայելուչ գոհարան. (Սոկր.։)

εὑχαριστήριον որ եւ Գոհացողութիւն. sacrarium, et sacramentum Eucharistiae Տեղի գոհութեան եւ շնորհակալութեան. տաճար աստուծոյ. մատուցարան սրբոյ հաղորդութեան.


Գոհացողական, ի, աց

adj.

that praises, returns thanks.

· Calfa

NBHL (1)

Գոհացողական բան, կամ ձայն, քարոզ, երգք. թուղթ, պատմութիւն. (Փիլ.։ Կիւրղ. ղկ.։ Անյաղթ բարձր.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Լաստ. ՟Ի՟Գ։ Խոր. ՟Գ. 19։ Լմբ. պտրգ.։)


Գոհացողութիւն, ութեան

s.

grace, thanksgiving, thanks;
— or Խորհուրդ գոհութեան, Eucharist.

· Calfa

NBHL (2)

Տուր ինչ աստուծոյ գոհացողութիւն, եթէ ի բարի առնել կարողացն եղեր. (Ածաբ. աղք.։)

Գոհացողութիւնս եւ մաղթանս առ աստուած մատուցանեմք. (Խոսր. ժմ.։)


Գոհութիւն, ութեան

s.

cf. Գոհացողութիւն.

· Calfa

NBHL (5)

Հեռացեալ են ի գոհութենէ եւ յաղօթից, զի ոչ հակատան գոհութեանն. որ է մարմին եւ արիւն փրկչին մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի. (Ածազգ. ՟Ա։)

Սրբազնական կամ սրբազնագոյն գոհութիւն։ Աստուածայնոյն, կամ սրբոյ գոհութեան հաղորդութիւն (այսինքն մասնակցութիւն). (Դիոն.։)

Հաղորդէր զամենեսեան ի խորհուրդն գոհութեան. (Ագաթ.։)

Գոհութեան խորհրդոյն արժանի գտանէր հաղորդիլ. (Յհ. կթ.։)

ԳՈՀՈՒԹԻՒՆ որ եւ ԽՈՐՀՈՒՐԴ ԳՈՀՈՒԹԵԱՆ, է Սուրբ հաղորդութիւն ըստ յն. ոճոյ. եւխարիսդի՛ա εὑχαριστία eucharistia


Գողաբար

adv.

like a thief.

· Calfa

NBHL (1)

κλεπτικῶς, κλεμμοδόν furtim furtive Իբրեւ զգող. գողութեամբ. գաղտագողի. գողի պէս.


Գողացիկ

adj.

clandestine, stealthy.

· Calfa

NBHL (1)

λαθραίος clandestinus Գողացմամբ ելեալն. գողունի. գաղտնածածուկ.


Գողումն, ման

s.

robbery;
stealth.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ արբուցանէ զջուր գողման, հանգչի նա ի վերայ աղբերն կենաց. (Մծբ. ՟Է։)


Գողուղի

s.

by road.

· Calfa

NBHL (1)

Գաղտնի ուղի՝ իբր ճանապարհ գողոց. ծածուկ ճամբայ.


Գողուն

adj.

stolen, robbed;
unlawful, natural.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ իմաստնոյն՝ բանք եւ ջուրք գողունք՝ քաղցունք են. (Մխ. ապար.։)


Գողունի, նւոյ, նեաց, նէից

adj.

cf. Գողուն.

· Calfa

NBHL (1)

κλεψιμαῖος furtivus, furto ablatus եւ իբր գ. κλοπή furtum Գողութեամբ ի ձեռս բերեալ. գաղտ բարձեալ.


Գողտրաբարբառ

adj.

who has a fine language or tender voice, soft or gentle in speaking;
alluring.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցրաբան. անուշ լեզու, կակուղ խօսօղ.


Գողտրիկ

cf. Գողտր.

· Calfa

NBHL (4)

Փափկիկ. քաղցրիկ. ախորժելի. հեշտալի. մեղմ. կակուղիկ, անուշիկ.

Գողտրիկ եւ խանդաղատական բանիւք. (Խոսր.։)

Զքաղցր սիդ եւ զգողտրիկ ի ցուրտ եւ ի ձմեռն փոխարկէ. (Վանակ. յոբ.։)

Զօրէն գողտրիկ եւ քաղցրահոս անձրեւաց. (Տօնակ.։)


Գոճմորու

s. bot. salsify, goat's beard.

· Calfa

NBHL (1)

ԳՈՃԱՄՈՐՈՒՍ կամ ԳՈՃՄՈՐՈՒ. Ի բժշկարանի մեկնի Քօշմօրուք, աֆթիմոն, հայֆարիխոն. եւ ի բառս Գաղիանոսի երեւի լինել անուն խիժի իրիք։


Գոյակից, կցի, կցաց

adj.

of the same nature;
consubstantial, coexistent.

· Calfa

NBHL (2)

Որդի աստուծոյ, որ առաքեցեր զհոգիդ սուրբ զգոյակից քո զհանգիտապատիւ. (Սարկ. աղ.։)

Իսկ յարարածս՝ իբր Նոյնօրինակ եղանակ. հաղորդակից ի միում տեսակի կամ սեռի, եւ միանգամայն ըստ ժամանակի՝ ուր իցէ բանն զյատկութենէ իրաց. συνύπαρχων, συνῶν, συνοῦσα, συνόν cum alio existens


Գոյանամ, ացայ

vn.

to be created, to exist, to be;
to be formed, produced.

· Calfa

NBHL (1)

ουσιούμαι, ἁφίστημι, συνίστημι essentiam accipio, substantiam assumo, consisto, consto Գոյ լինել. եղանիլ. էանալ. գոյացութիւն առնուլ. ենթակայանալ. ստեղծանիլ. կայանալ. բաղկանալ. լինել, գոլ.


Գոյարան

cf. Գոյապետ.

· Calfa

NBHL (1)

Բուն աղբիւր գոյութեան. գոյացուցիչ.


Գոյացութիւն, ութեան

s.

substance;
reality;
essence, being, creature.

· Calfa

NBHL (3)

Յաղագս գոյացութեանց։ Գոյացութիւն է, եւ այլն. (Արիստ. ստորոգ.) ուր առաջին գոյացութիւն կոչէ զանհատն. եւ երկրորդ զտեսակն եւ զսեռն։

Ոչ գոյութիւն ունի չարն, այլ առանց գոյացութեան է, բարւոյ աղագաւ՝ եւ ոչ ինքեան եղեալ. (Դիոն. ածայ. ՟Դ։)

ԳՈՅԱՑՈՒԹԻՒՆ. իբր Գոյաւորութիւն. գոյացութիւն. արարչութիւն. եւ Արարուած, արարած. բաղկացութիւն. եղանութիւն. σύστασις constitutio, factura


Գոյացուցանեմ, ուցի

va.

to create, to give existence;
to produce.

· Calfa

NBHL (1)

οὑσιόω, συνίστημι, ὐφίστημι esssentiam do, facio, creo, constituo, substituo, compono Տալ գոյանալ. ի գոյ ածել. ստեղծանել. հաստել. կացուցանել. բաղկացուցանել.


Գոյացուցիչ, չի, չաց

s.

creator, that gives existence or being.

· Calfa

NBHL (1)

οὑσιοποιός, ὐποστάτης, δημιουργός, ὐποστήσας effector, creator, substantificus Գոյարար. էացուցիչ. արարիչ. եւ Բաղկացուցիչ. կացուցիչ.


Գոյաւորութիւն, ութեան

s.

existence;
substance;
creature.

· Calfa

NBHL (2)

Զի քո գոյաւորութիւնդ (յն. իբօ՛սդասիս) եցոյց առ քո որդիս զքաղցրութիւն. (Իմաստ. ՟Ժ՟Զ. 21։)

Ոչինչ աւելի ունել վայելչութիւն կամ գոյաւորութիւն քան զպայծառութիւն ծաղկին. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)


Գոյեղ

adj.

substantial.

· Calfa

NBHL (1)

Զանազանեալ է գոյացութիւն ի գոյեղէն. վասն զի գոյեղն եւ ի վերայ պատահման առնու։ Սահմանք ի գոյեղիցն բաղկանան ձայնից, եւ այլն. (Անյաղթ պորփ.։)


Գոյեղաբար

adv.

substantially.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորոգի գոյնն սպիտակին գոյեղաբար։ Որք նոյն տեսակի գոյեղաբար գոն, եւ ամենեցուն նմանեացն գոյեղաբար գոն. (Անյաղթ պորփ.։)


Գոյեղինութիւն, ութեան

adj.

substance

· Calfa

NBHL (1)

Էիցս էութեա ես հաց եւ գոյիցս գոյեղինութիւն. (Մխ. աղօթ.։)


Գոյեղուտ

adj.

substantial.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ զանազանութիւն է գոյացութեան եւ գոյեղտին, պատահման եւ մակագոյեղտին. (Անյաղթ պորփ.։)


Գոյժ, ուժից

s.

lamentation, complaint accompanied with groans and cries;
sad news;
— առնուլ, — ի բերան առնուլ, — դնել, to lament, to deplore;
— արկանել, առնել, տալ, to bring bad news, cf. Գուժեմ.

· Calfa

NBHL (4)

Գուժիւ աղաղակաւ կոծով ճշելով։ Չարաչար գուժիւ մերկացեալ։ Գոյժ առեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 3 = 6։)

Գուժ աղմկի. (Յհ. կթ.։)

ԳՈՅԺ գրի եւ ԳՈՒԺ. ἁγγελία, ἁκοή եւ այլն. nuncium (molestum), rumor, auditus եւ այլն. Բօթ. լուր աղէտից. համբաւ չար. բան տխուր հասեալ. սեւ խապար.

ԳՈՅԺ. κραυγή, κοπετός, θρῆνος vociferatio, planctus, lamentatio որպէս Կոծ, ճիչ եւ աղաղակ, կամ բողոք. ողբ եւ կականումն վասն ձախող անցից.


Գոյն, գունոյ, ոց, գունի, ից

s.

colour;
complexion, ornament;
tint, dye;
jaundice;
թափել, հատանել or բառնալ զ—, to discolour.

· Calfa

NBHL (3)

Յաղագս գունիցն։ Շիկատեսակ գունիւ. (Պղատ. տիմ.։)

Ծաղկաբոյս կամ բազմափայլ գոյնս։ Գոյնս ազգի ազգիս։ Կարմրատեսիլ գունոց։ Սպիտակափայլ կամ ամպեղէն գունով. (Փարպ.։)

Ի ծնէ կոյրք ոչ կարեն յաղագս գունից (տպ. գունոց) շարաբանել. վասն զի եւ ոչ գիտեն ի բնութենէ զգոյնս. (Սահմ. Ա։ Իսկ Օր. ԻԸ. 12.)


Գոյն

prep. adv.

as, like;
so, thus, in this manner.

· Calfa

NBHL (3)

Յաղագս գունիցն։ Շիկատեսակ գունիւ. (Պղատ. տիմ.։)

Ծաղկաբոյս կամ բազմափայլ գոյնս։ Գոյնս ազգի ազգիս։ Կարմրատեսիլ գունոց։ Սպիտակափայլ կամ ամպեղէն գունով. (Փարպ.։)

Ի ծնէ կոյրք ոչ կարեն յաղագս գունից (տպ. գունոց) շարաբանել. վասն զի եւ ոչ գիտեն ի բնութենէ զգոյնս. (Սահմ. Ա։ Իսկ Օր. ԻԸ. 12.)


Գոյնագոյն

adv.

in divers colours.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գոյնագոյն ծաղիկս պսակեալք. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 11։)


Գոյշ

adv.

God preserve us from it, God forbid;
take care.

· Calfa

NBHL (1)

Գո՛յշ յաղթէ եւ դառնայ վաղիւ. (Եփր. թագ.։)


Գուշ

cf. Գոյշ.

· Calfa

NBHL (1)

Անօթ տաշտաձեւ ի միապաղաղ փայտէ.


Գոյութիւն, ութեան

s.

existence, being, nature, essence, substance, reality;
goods.

· Calfa

NBHL (3)

Յաղագս գոյութեան եւ պատուոյ միշտ էին։ Ի տարերց, որք առ իմ գոյութիւնս եղեն բաւական. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

ὔπαρξις existentia, subsistentia եւ σύστασις constitutio Գոլն իրօք ի բնութեան իրաց. կալն. գտանիլն. իսկ զեղականաց ասի նաեւ իբր Գոյացումն, բաղկացութիւն.

Ես զպատարագն աղտեղացեալ պղծեալ առաջի աթոռոյն գոյութեան ոչ մատուցանեմ. (Մծբ. ՟Թ։)


Գոնեայ

conj.

at least, above all things, however;
only, yet.

· Calfa

NBHL (2)

Տեսանել գոնեայ ընդ աղօտ. (՟Ա. Պետ. ՟Ա. 12։)

Գոնեա դու փախուցեր զնոսա ի քաղաքէս. (Ճ. ՟Բ.)


Գոնջանամ, ացայ

vn.

to have the scurf.

· Calfa

NBHL (1)

Զգոնջացեալսն եւ զկաղսն հաւաքէր առ ինքն. (Ասող. ՟Գ. 8։)


Գոնջութիւն, ութեան

s.

scurf

· Calfa

NBHL (1)

Ապարհութիւնք, եւ գոնջութիւնք՝ սորին են սակի. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Գոչեմ, եցի

vn.

to cry, to exclaim, to cry out;
to call;
to bellow, to roar.

· Calfa

NBHL (2)

Զհերս քո ճողես, եւ խստագոյն աղաղակաւ գոչես. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)

βοάω, ἁναβοάω, κράζω, κραυγάζω , ἁνακράζω clamo, exclamor, vociferor, ἡχέω sono, κωκύω ejulo եւ այլն. Սաստիկ կոչել. կարդալ. աղաղակել. հնչել. բողոքել. խրախուսել. ձայն արձակել. ճչալ. մռնչել. եւ Խոխոջել. կանչել, կանչւըռտել. պոռալ, պոռչալ. ճըւալ. (սանս. կուշ, կարդալ, հնչել).


Գոչիւն

s.

clamour, great cry, crash, noise, voice, exclamation;
hue and cry, uproar;
bellowing, roar.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԳՈՉՈՒՄՆ. φωνή, βοή, κραυγή vox, clamor, sonitus եւ այլն. Հնչիւն. ձայն աղաղակի.


Գոռամ, ացայ, ացի

vn.

to make a great noise, to be violently angry;
to assault, to attack;
to insult.

· Calfa

NBHL (1)

ἑχθρεύω, φιλονικέω, ἑγκαλέω contendo, altercor եւ այլն. Իբր Մռնչելով գրգռիլ ի մարտ. գոռոզանալ. խրոխտալ. խիզախել ի կռիւ. մարտնչիլ. մաքառել. ջանալ յաղթահարել, մեծաբանել. գոչել կենդանեաց եւ տարերաց.


Գոռոզ, աց

adj. s.

arrogant, proud, haughty, imperious, insolent;
tyrant.

· Calfa

NBHL (2)

Թագաւորաց եւ գոռոզաց։ Թագաւոր ոք կամ գոռոզ։ Ո՞ ոք գոռոզ։ Որք բաբելացւոցն գոռոզացան բարեպաշտութեամբք յաղթեցին. (Փիլ.։)

Ապեղեայ զթետտաղացւոց գոռոզին. (Յհ. իմ. ատ.։)


Գովասանեմ, եցի

va.

to praise.

· Calfa

NBHL (1)

Պարառեալ երգօք ... գովասանեցէ՛ք զարի եւ զյաղթող վկայսն. (Տաղ. ի յակոբայ։)


Գովասանութիւն, ութեան

s.

praise, eulogy.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղագս բարուցն գովասանութեան եւ պարսաւի. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Զօրինակն անգիտանան գովասանութեան. այսինքն ներբողելոյ. (Մխ. աղօթ.։)