Definitions containing the research արմ : 6357 results

Սոսկումն, ման

s.

horror, great fear, trembling, shuddering, terror, dread, dismay, fright, apprehension;
— հերաց, bristling up of the hair;
դողումն եւ — կալաւ զբանակն, a panic spread through the army;
— պատահեաց ինձ, I was seized with horror;
— ածել, բերել, to terrify, to strike with horror, to make one's hair stand on end.

· Calfa

NBHL (2)

Դողումն եւ սոսկումն պատահեցին ինձ։ Յափշտակեաց ի վկայութիւն զսոսկումն իւր։ Սոսկումն սրտի, եւ լքումն ծնդաց։ Ահ եւ երկիւղ, եւ սոսկումն մարմնոյ. (Յոբ. ՟Դ. 14։ Ամովս. ՟Ա. 11։ Նաւ. ՟Բ. 10։ ՟Բ. Մակ. ՟Գ. 17։)

Սոսկմամբ մեծաւ։ Այս բազում սոսկման արժանի է։ Սոսկումն հերաց, եւ մարմնոց խռովութիւն։ Դողումն եւ սոսկումն ունի զարարածսն, յորժամ զպատիւ արարչին ոք նոցա մատուցանիցէ. (Դիոն. եկեղ. եւ Դիոն. թղթ.։ Իսիւք.։ Եզնիկ.։)


Սովաբեկ, աց

adj.

starving, famished;
— առնել, to make suffer famine, to famish, to starve.

· Calfa

NBHL (1)

Լից զսովաբեկ անձն իմ ի փշրանաց ողորմութեան շնորհի քո։ Բաշխես զմարմին քո ի ճաշակս սովաբեկաց։ Այցելու լեր մոլորելոյս՝ մերկիս եւ սովաբեկիս. (Բենիկ.։)


Սովամահ

adj.

dying of starvation;
— առնել, to starve to death;
— կորնչել, լինել, cf. Սովամահիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կերակրեա զանձն իմ սովամահ։ Հայեցաւ ի սովամահ բնութիւնս։ Շրջէին ողորմելի սովամահք։ Մարք ոմանք զսովամահ որդոց իւրեանց զմարմինս ի կերակուր իւրեանց պատրաստեցին. (Սարկ. աղ.։ Իգն.։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։)


Սովեցուցանեմ, ուցի

va.

to starve, to famish.

· Calfa

NBHL (1)

Սովեցուսցէ զմարմինն պռնկութեան (կամ ի պոռնկութենէ). (Եւագր. ՟Ժ՟Ա։ յորմէ եւ Ոսկիփոր.։)


Սովորաբար

adv.

habitually, as usual, customarily, ordinarily, commonly, usually, mostly, generally.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր վասն բազմութեանն տարմ անուանեն սովորաբար. (Կիր. պտմ.։)


Սուզականութիւն, ութեան

s. ast.

submersion;
waning.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ լուսնական լրութեան եւ սուզականութեան։ Զարմանալի ծառոյն դէպք ի միում աւուր ունել աճմունս փոյթ ընդ փոյթ, եւ դարձեալ սուզականութիւնս յանկարծ օրէնս լինել. (Արծր. ՟Ա. 1. եւ 3։)


Սուզանեմ, ուզի

va.

cf. Սուզեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զանդամս մարմնոյ իւրեանց ի լիճսն սուզանելով՝ զձայնն եւեթ՝ բերելով ի դուրս առաքեն (գորտք). (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Սուզեմ, եցի

va.

to plunge, to sink, to immerge;
to cover, to hide.

· Calfa

NBHL (1)

Զանդամս մարմնոյ իւրեանց ի լիճսն սուզանելով՝ զձայնն եւեթ՝ բերելով ի դուրս առաքեն (գորտք). (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Սուն, սնոյ

s.

cf. Սնունդ;
cf. Սան.

· Calfa


Սուն

adj. adv.

little;
— մի, a little.

· Calfa


Սունկ, սնկոյ

cf. Սունկն.

· Calfa

NBHL (3)

Զամենայն ցաւս սնկան, որ ի ծածուկ մարմին մարդոյն տնկի, բժշկէ. (Հ=Յ. յունիս. ՟Գ.։)

ՍՈՒՆԿ ՍՈՒՆԿՆ. որ եւ ՍՈՒՆԳ, ՍՈՒՆԳՆ. μύκη fungus βωλίτης bolatus, fungi genus. Բոյս վայրի կամ առ արմին ծառող՝ վրանաձեւ սպնգանման. ուտելի, եւ անուտելի. ... (Գաղիան.։ Բժշկարան.)

ՍՈՒՆԿ. նմանութեամբ Պալար կամ կեղ ի մարմնի՝ նման սնկոյ կամ սպնգի. յն. վռօ՛դօս. βροτός (որ եւ շարաւ). fungosae carnis tumor եւ sanies, cruor.


Շղաբեր

adj.

bearing or carrying a blade of straw or a small branch.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ աղաւնի շղաբեր ունելով զաւետիս ցածութեան բարկութեանն աւետարանէր։ Շղաբեր աղաւնին զողորմութիւն բարձրելոյն նշանակեաց լինել ի վերայ երկրի. (Եղիշ. մկրտ.։ Զքր. կթ. արմաւ.։)


Շղաշ, ից

cf. Շղարշ.

· Calfa

NBHL (1)

Զբեհեզն եւ զերկնագոյն եւ զկարմիր շղարշատեռն. (Ես. ՟Գ. 2։)


Շղաշատեռ

cf. Շղարշ.

· Calfa

NBHL (1)

Զբեհեզն եւ զերկնագոյն եւ զկարմիր շղարշատեռն. (Ես. ՟Գ. 2։)


Շղարշ, ից

s.

very transparent veil, gauze;
crape.

· Calfa

NBHL (1)

Զբեհեզն եւ զերկնագոյն եւ զկարմիր շղարշատեռն. (Ես. ՟Գ. 2։)


Շղթայագործ, աց

adj. s.

of chain mail, made of rings run one into another;
chain-shaped, chained;
chain-maker.

· Calfa

NBHL (2)

Քանդակեաց ի նմա արմաւենիս, եւ շղթայագործս։ Արար նռնաձեւս հարիւր, եւ եդ ի վերայ շղթայագործացն. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 5. 16։)

Զիա՛րդ ամբողջ պահի կարգաւորութեամբն իբրեւ ի շղթայագործի իմիք իմաստիցս յարմարումն. (Նիւս. երգ.։)


Շնագլուխ

cf. Շանագլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Շունս չորեքմարմինս, եւ ձիս շնագլուխս. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Շնխաղող, ոյ

s.

night-shade, morel, solanum;
tithymalus, milk-thistle.

· Calfa

NBHL (1)

ՇՆԽԱՂՈՂ χαρακίος, τιθυμαλίς characius, tithymalis. որ եւ ՇԱՆԽԱՂՈՂ, ՄՈՐՄ. Պտուղ վայրենի թփոյ եւ խոտոյ՝ ի պէտս դեղոց, մանրահատ՝ սեւորակ կամ կարմրորակ, եւս եւ դեղին եւ սպիտակ. իթ՝։ (Վստկ. յժգ։ Բժշկարան.։)


Շնորհալի

cf. Շնորհալից.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն մարմին չարչարանօք վկայութեան շնորհալի եղեալ. (Նիւս. թէոդոր.։)


Շնորհալից

adj.

full of grace, most graceful;
gracious, handsome, fine, beautiful, charming, genteel, fair.

· Calfa

NBHL (1)

χαριτωθείς, κεχαριτομένος, κεχαρισμένος, -νη, ἑπιχαρίτος , χάριες, χαριέστερος, εὕχαρις gratiosus, gratia plenus, -na, gratior et suavior, facetus, jucundissimus. որ եւ ՇՆՈՐՀԱԼԻ, եւ ՇՆՈՐՀԱՒՈՐ. Լցեալ շնորհօք. ճոխացեալ հոգեւոր եւ մարմնաւոր ձրիւք. շնորհազարդ. բարեշնորհ. սիրուն. գեղեցիկ. վայելուչ. չքնաղ. զուարթ. բերկրեալ, (որ ըստ յն. ասի շնորհացեալ, կամ շնորհաւորեալ) եւ Ուրախարար. աւետաւոր. բերկրական. հաճոյական. զուարճալի.


Շնորհաշուք

adj.

graceful, handsome, charming, genteel, pretty, nice.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ հասակին բարձրութեան շնորհաշուք եւ զարմանալի. (Ճ. ՟Ը.։)


Շնորհաւորեմ, եցի

va.

to grant favours, to endue or adorn with favours;
to congratulate, to felicitate, to wish joy, to pay compliments.

· Calfa

NBHL (2)

Զաճիլն ըստ մարմնոյ, զշնորհաւորիլն, զիաստնանալն. (Սարկ. հանգ.։)

Ենօք՝ շնորհաւորեալ։ Զօրութեամբ մարմնոյն շնորհաւորեալ (սամփսոն). (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. սամփս.։)


Շնորհեմ, եցի

va.

"to give as a present or favour, to make a present of, to grant, to accord, to concede, to gratify;
to grant pardon, to pardon, to forgive, to remit;
cf. Շնորհուկս առնել;
չ-, to refuse, not to grant, to withhold, to deny;
դու ինձ շնորհեցեր կեանս, I owe you my life."

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրել ի բարձրելոյն՝ գոնէ զշունչն շնորհել նմա։ Վասն նորա քեզ տէր ի ձեռն նորա զոգիսն շնորհեաց։ Ոչ եսինչ զոգիսդ կամ զկեանսդ ձեզ շնորհեցի։ կուրաց բազմաց շնորհեաց տեսանել։ Աբրահամու աւետեօք շնորհեաց աստուած։ Եւ այդ յաստուծոյ է, որ ձեզ շնորհեցաւ վասն քրիստոսի։ Շնորհեաց զմարմինն յովսեփայ։ Զայր մի մահապարտ շնորհել ձեզ։ Չէ՛ օրէն հռովմայեցւոց՝ շնորհել ումեք զոք. (որ հային եւ ի բ. նշ)։ Որպէս ամենայն ինչ մեզ իւրոյ աստուածեղէն զօրութեանն առ ի կեանս եւ յաստուածպաշտութիւն շնորհեալ. եւ այլն։


Շնորոր

s.

shoveller;
ganza.

· Calfa

NBHL (1)

ՇՆՈՐՈՐ կամ ՇՆՕՐՕՐ. Թռչուն կարմիր ի ձեւ սագի. վասն որոյ կոչի եւ ՍԱԳ։ (Բժշկարան.։)


Տամալի, լւոյ, լոջ

s.

house-top, terrace.

· Calfa

NBHL (1)

Իսմենաս զհնչիւն փողոցն յարմարեալ՝ զտամալոյն կայր։ Թո՛յլ տուք ինձ այսպէս ի տամալսս կալ. (Պտմ. աղեքս.։)


Տանիմ, տարայ, տար

va. vn.

to carry, to carry away or off, to bear off, to take or convey away, to lead, to bring, to fetch away, to transport;
to drive at, to tend or lead to;
to hold, to contain, to comprise, to include, to comprehend;
to bear, to suffer, to endure;
to carry to an end, to accomplish, to crown;
to be brought, conducted, led;
յինքն —, to appropriate to oneself, to assume wrongfully, to arrogate, to lay claim to;
ընդ միտ —, to take exception or offence at, to find fault with;
— եւ ածել ինչ, to publish, to celebrate, to make public.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարէին նոքա տանել զմեծ գիտութիւնս զայս։ Զանմարմնոցն զմաքրութիւնսն մարմնական կրիւք տարեալք ի յանձինս իւրեանց։ Զոր ոչ բնութիւնք արարածոց զաստուած տանիւր։ Որ տարար յորովայնի զանտանելին ամենեցուն. (Իգն.։ Շար.։)


Տանջիչ, չի, չաց

adj. s.

torturing, setting on the rack;
tormentor, torturer, executioner.

· Calfa

NBHL (1)

Ահագին տանջիչ յանցաւորացն։ Այնուհետեւ զգուշացաւ նոցա տանջիչն։ Զմերն տանջեաց տանջիչս բանն աստուած։ Հազարապետ տանջիչ ընկերաց իւրոց։ Զնոսա համարիմք մեզ տանջիչս, որք զմարմին հալածեն. (Ոսկ. եբր.։ Եզնիկ.։ Յհ. իմ. երեւ.։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Լմբ. սղ.։)


Տանջումն, ման

s.

cf. Տանջանք.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբն ստեփանոս լռեցոյց զբողոք տանջման իւրոյ։ Յանցաւորացն հրամայէր տանջմունս գանից եւ տանջանաց զանազանելոց։ Որոց ոչ տանջմունք գանից երեն որպէս մանկանց։ Ընդ բազմահնար տանջման նոցին՝ տանջանք հոգւոյս բժշկեսցին. (Ագաթ.։ Սհկ. կթ. արմաւ.։ Շ. մտթ.։ Յիսուս որդի.։)


Տաշտագեղ

adj.

putting forth fine shoots.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկ տաշտիւք կամ փնջիւք, արմատովք եւ շառաւիղօք. յն. քաջաճիւղ. εὑκληματοῦσα . cf. ՏԱՇՏԱՒՈՐ.


Դատարկաբանեմ, եցի

vn.

to speak to no purpose or in vain.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ որք վասն լուսնոյ խաւարման աղճատին, ի տտնոյ վիշապին դատարկաբանելով. (Սարկ. շարժ.։)


Դատողական, ի, աց

adj.

judicial;
critical.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմինս հոգւոյս իմ ... դատողական. (Նար. ՟Ի՟Բ։)


Դատումն, ման

s.

judgement, opinion, sentiment, advice, understanding;
judgement, reasoning, criticism;
discernment, decision.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենեւին ի դատմանէ պատրաստէ (այսինքն յաշխատանաց զգուշասցի,) եւ զմարմինն հանգիստ պահէ. (Մխ. բժիշկ.։)


Դարգիճ, գճի

s.

bed, litter.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Պատգարակ. մահճակալ. կամ սանդղատեսակ. (լծ. եւ թարագ) արմատ յաջորդ բառից։


Դարժան

cf. Դաժան.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հոտ դարժան մարմնոցն այրեցելոց. (Մխ. երեմ.։)


Դարիճակ, աց

s.

pattern, model.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ մարմին ընդ մարմին անց, որպէս ջուր ընդ խողովակ, ընդ կոյսն, կամ ոսկի ընդ դարիճակ. (Գէ. ես.։)


Դարձեալ

adj. adv.

turned, returned;
converted. again, anew;
moreover, besides, otherwise, even, likewise;
bis;
also.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ բոցք՝ դարձեալ՝ զդիւրածախ անասնոցն զմարմինսն ոչ թառամեցուցանէին. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 20։)


Դաւանեմ, եցի

vn.

to confess, to avow, to profess, to protest.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱՒԱՆԵՄ ԴԱՒԱՆԻՄ. ὀμολογέω confiteor, profiteor Հաւան լինել, եւ յանձն առնուլ զիմն իբրեւ ճշմարիտ. խոստովան լինել. վկայել, խոստանալ զհաւատարմութիւն. հաստատել՝ զոր հաւատայ կամ ընդունի.


Դեգերանք, նաց

s. pl. frequenting company;
evagation, distraction, dissipation.

· Calfa


Դեդեւկոտ

adj.

vacillating, wavering.

· Calfa

NBHL (1)

Ծերն ... դեդեւկոտ մարմնով. (Լծ. նար.։)


Դեդեւումն, ման

s.

vacillation, unsteadiness, uncertainty, irresolution.

· Calfa

NBHL (1)

Նշանակ արբեցութեան՝ դեդեւումն մարմնոյ եւ բանի է. (Մխ. դտ.։)


Դեղարան, աց

s.

pharmacy, apothecarys or chemists shop;
drug-box.

· Calfa

NBHL (1)

Զանբժշկականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Դեղեմ, եցի

va.

to poison;
to infect with poison;
to physic;
to dye.

· Calfa

NBHL (1)

φαρμακεύω, φαρμάσσω, -ττω medicamento utor Դեղատուել. բժշկական դեղով դարմանել. բուժել.


Դեղձան

adj.

yellowish, light.

· Calfa

NBHL (1)

Դեղնագոյն պայծառ, խարտեաշ, շիկակարմիր. ոսկեգոյն.


Դեղնութիւն, ութեան

s.

yellow colour;
jaundice;
paleness.

· Calfa

NBHL (1)

Դեղնութեան եւ կարմրութեան ոչինչ է ներհական. (Անյաղթ ստորոգ.։)


Դեռ, — եւս

adv.

still, yet, to this hour;
newly, recently.

· Calfa

NBHL (2)

Դեռ մարմնաւոր էք։ Ջուր դեռ ունէր զամենայն երեսս երկրի։ Անօրէնութիւն իմ դեռ ընկղմէր զիս. (՟Ա. Կոր. ՟Գ. 2։ Ծն. ՟Ը. 9։ Ես. ՟Ի՟Ա. 4։)

Մարմնոյդ հասակդ առոյգ եւ գործասէր, մինչչեւ է ի դեռ ծերութեան հասեալ. (Լմբ. ժղ. ՟Ժ՟Բ. 1.) իմա՛ ի տարիս կամ ի տիս, ի ժամանակ։


Դեռաբողբոջ

adj.

born, grown or produced recently;
young, new.

· Calfa

NBHL (1)

Դեռաբողբոջ զարմ, կամ հասակ, տղայք. (Պիտ.։ Սիսիան.։ Վրդն.։)


Դեռադեռ

adj. adv.

recent, new;
recently, newly.

· Calfa

NBHL (1)

Այն ինչ դեռադեռ ոգւոյն ի բաց մեկնեալ ի մարմնոյն. (Նիւս. կազմ.։)


Դերանունութիւն, ութեան

s.

antonomasia.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ անուամբ (անկանի), իբր թէ դերանունութիւն, եւ մակբայ. (Անյաղթ պերիարմ.։)


Դերեւանամ, ացայ

vn.

cf. Իդերեւ ելանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դերեւացեալն ամայի անդաստանաց։ Զդերեւացեալն անդաստանի յաջորդել անբերութիւն։ Զաշխարհս ամայի եւ դերեւացեալ։ Բոլորք ի վարժիցն երկարասիրութենէ յարմարապէս պայծառանան, եւ անվարժութեամբն դերեւանան. (Պիտ.։)


Դերեւիմ, եցայ

vn.

cf. Դերեւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ դոյզն դերեւ ի դարմանոյ։ Եթէ վնասակար խամութեամբն դերեւեսցի. (Պիտ.։)