infinity, immensity.
Յամենեսեան ընկալեալ լինի ... յորմէ յայտ է անբովանդակութիւնն. (Առ որս. ՟Զ։)
unsuccessful, unsatisfied.
thin, incompact, porous;
rare, subtile;
soft, liquid.
Ակն յոռի, անգայտ, եւ բիրտ, (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9.) յն. τραχύς խիստ)։
to be dilated, to rarefy;
to become liquid, to liquefy.
Կառուցեալ ի ցրտութենէն ի գիջագոյնն՝ առ ի յոչ հեղուլ, այլ անգայտացեալ. յն. եւ ո՛չ անգայտացեալ. (Արիստ. աշխ.։)
rarefaction;
liquefaction.
Որպէս անգայտութիւն օդոյ յամենայն տեղւոջ հեղլով, եւ ոչ հեռի գոլով յումեքէ. (Ոսկ. գծ.։)
ignorant, unlearned, stupid, awkward;
յանգէտս, ignorantly, inadvertently;
at all events, at all hazards;
յանգէտս լինել, to connive, to dissemble.
Եւ ոչ իւր անգէտ ելով (այս ինքն անգիտանալով) զոմանց երկբայութիւն. (Անյաղթ ստորոգ.։)
cruelty, inhumanity.
ἁποτομία. crudelitas, acerbitas. Պակասութիւն գթոյ. անողորմութիւն. անագորունութիւն. անխնայութիւն. մէրհամէթսիզլիք.
not described, not marked, not written;
that cannot be marked, hard.
Ուր ոչ գծէ երկաթ. կարծր յոյժ. անգծելի.
ignorant.
Ոչ որպէս անգիտակ հանդերձելոց նմա պատահմանց, այլ եւ յոյժ իսկ ճանաչէր. (Աթ. ՟Ը։)
ignorance, inexperience;
անգիտութեամբ, ignorantly.
without letters, — print;
unwritten, verbal, oral;
ignorant, uninstructed;
verbally, by word of mouth.
unfindable, rare, precious, dear.
Յանգիւտ կորուստն յուղարկի. (Եղիշ. ՟Բ։)
Դժուարագիւտ. մեծագին. անգին. ազնիւ յոյժ յոյժ. աննման. մէնէնտի եօգ.
ՅԱՆԳԻՒՏՍ. իբր յոչ գտանիլն. առ ի չգոյէ.
not existing, having no being;
non-existence, non-entity;
nothing;
արար Աստուած զաշխարհս յանգոյից, God created the world from nothing;
յանգոյս, vainly.
Տէր եւ Ստեղծիչ գոլ յանգոյոց. (որ է հոլով քերթողական) (Շ. խոստ.։)
իբր անյայտ. եւ անյուսալի. պելլիւսիզ. օլմայաճագ.
idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.
ἁργός (յորմէ՝ արգոյ օր) ἁργώτερος, ἅπρακτος, otiosus, inefficax. Որ ոչն գործէ կամ ներգործէ. գործատեաց. դատարկապորտ. պղերգ. անգործօնեայ. ծոյլ, չիբանօղ. իշսիզ կիւճսիւզ, ավարա.
Անգործ եւ առանց իրս ինչ վճարելոյ է ինքն յինքենէ։ Յորժամ միտքն ըմբռնեալ իշխեսցեն, զգայութիւնն անգործ տեսանի. (Փիլ.։)
Իբր զմանկունս՝ յորս անգործ է ամբարտաւանութիւն. (Տօնակ.։)
Ունայնս եւ անգործս բարբառել։ Անգործս լացցես ի վերայ խորհրդոց քոց։ Թո՛ղ զնոսա անգործս ի քեզ հաջել, եւ ի յինքեանս երգիծանին. (Բրս. յուդիտ. եւ բարկ։)
incompassionate, unpitying, inhuman;
cruel, barbarous, implacable.
Աւետարանիչն Սիոնի, օծութեանն անգու, առեալ զպատիւ նախնեացն քահանայութեան. (Ագաթ.։)
incessant, continual;
restless, agitated;
incessantly, continually.
Յայտ էր յոստոստելոյն եւ յանդադար լինելոյն. (Փիլ. լիւս.։)
to examine, to search;
to think, to meditate.
ԱՆԴԱՃԵԼ. որ եւ ռմկ. ԱՆԴԻՃԵԼ, ԱՆՏԻՃԵԼ. ի պրս. էնտիշիյտէն. Մտածել, քննել, յուզել վարանօք. ողջաձեւ ընել.
limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.
Անպիտանս ի ձեռաց եւ յոտից առնէին, եւ ի բոլոր անդամոց. (Յհ. կթ.։)
there, yonder.
Անդանօր է բժշկութիւն աստուածային քոյ ձեռինդ, յորժամ բնաւ անդամոցն տեղի ետ կենդանութիւնն։ Թագաւորութիւն ոչ էր պանծալի անդանօր (ի հնումն), եթէ ոչ եղջերբ իւղոյն օծութեան ձեռնադրեալ. (Նար. ՀԴ. ՂԳ։)
irrevocable;
cf. Անդարձ.
Ետես բռնաւորն զանդառնալի միտս եւ զաներկբայութիւն հաւատոցն. (Արծր. ՟Գ. 2։)
cultivated land, fields;
village.
irrevocably.
Անիւք յառաջ կոյս անդարձաբար եւ անխոտորապէս գնալով։ Անդարձաբար անշարժ կալեալ. (Դիոն. յորմէ եւ Շ. հրեշտ.։)
antidote, counter-poison.
Անդեղայս ողջացուցիչս հոգւոյ. (Սարգ. յուդ. ՟Գ։)
there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.
Անդէն առանց միոյ վաղվաղակի երկբայութեան պատուհասէր. (Պիտ.։)
indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.
Դու ես պատճառ նորա կորստեանն ի ձեռն անարժան եւ անդէպ առատութեան ... Յորժամ անդէպ, եւ յորժամ զդէպն ինչ խնդրիցեն ... Ո՛չ եթէ բարկանալն ինչ անօրէնութիւն իցէ, այլ յանդէպն ժամանակի։ Զանդէպ մտածութիւնն ի բաց կացոյց. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)
swallowed up in an abyss, sunk deeply;
to a great depth.
Լիր արկեալ մինչեւ յանդունդս. ի խորս յոյժ արկանելով. խիստ խորունկ դնելով.
deep as an abyss, unfathomable.
Խոր իբրեւ զանդունդս. յոյժ խորին. փէք տէրին.
cf. Անդնդային.
որ եւ ԱՆԴՆԴԱՅԻՆ. βύθιος, ἅβυσσος. profundus, fundo carens. Սեպհական անդնդոց. խորին յոյժ. անյատակ. համատարած, եւ գաղտնի. եւ դժոխային. տէրին վէ տիպսիզ.
Զայն ծովն զանդնդականն, որ շուրջ պատեալ է զերկրաւս. (այսպէս գրի յոմանց եւ յ Արիստ. աշխ. փոխանակ գրելոյ անդլանդական). (Լմբ. սղ. ՃԳ։)
sunk in an abyss;
very deep.
Անդնդական. անդնդային. խորին յոյժ. անբաւ.
very deep;
infernal, hellish.
Որք յանդնդային գնացսն (ծովու) յուսով ընչեղութեան առաքեն. (Նիւս. երգ.։)
making a deep vortex;
turning itself in the abyss.
Յանդնդապտոյտ յորձանս ծովու. (ՃՃ.։)
vexatious, grievous;
melancholy.
պրս. էնտիւհ. Հոգ. վարանք. մտմտուք. թասա. յորմէ ԱՆԴՈՀԱԿԱՆ, ԱՆԴՈՀԻՄ։
unshaken, firm.
Անդողդոջ խաղաղացեալ ի մարմնի զգայութեանց։ Քուն է ախտ՝ անդողդոջ խաղաղանալ ի մարմնի զգայութեանց. (Նիւս. կազմ.։ Վահր. երրորդ.։)
quiet, still, tranquil, calm, mild, peaceable;
easy, convenient, comfortable;
— or յանդորրու, peaceably, in tranquillity;
comfortably, at ease;
— առնել, յ— հանել, to calm, to quiet, to soften, to appease, to comfort.
cf. Անդորրացուցանեմ.
Թագաւորութիւնս մեր անդորրեցաւ յամենայն վրդովմանց։ Փափագմամբ յուսոյ անդորրեցարո՛ւք (կամ անդորրացարուք). (ՃՃ.։)
assiduous, continual;
assiduously, continually, incessantly.
Զանդուլ հինից արշաւանս։ Անդուլ միամտութիւն ծառայութեան. (Յհ. կթ.։)
abyss, gulf;
precipice;
the infernal regions, hell, tartar.
Երբեմն կայուն անդունդս է, եւ երբեմն շարժուն. (Պիտ.։)
without gates, open;
— բերան՝ լեզու, tattler, person of an unbridled tongue.
Անդուռն են ապարանք դոցա, եւ գայլք ուտեն զյովանակ դոցա. (Վրք. հց. ձ։)
thence;
—ի վերուստ, from above.
Անդուստ յուղարկեցին։ Անդուստ ի հռովմայեցւոց աշխարհէն։ Անդուստ յԵրուսաղէմէ. (Ագաթ.։)
from, since, as soon as, when;
radically, originally, naturally;
anew, afresh;
even then;
— ի մանկութենէ իմնէ, from my infancy;
— յարարչութենէ աշխարհի, from the creation of the world.
Անդստին յոճն առաջին մատեայ. (Նար.։)
further.
Որպէս անդ տոհմին Յուդայի։ Անդ է ողորմելն իսկապէս, յորում հատաւ ակնկալութիւն վաստակոցն. (Նար. ՁԳ. ՀԴ։)
Ծանուցեալ ի կարգ անդ բանին։ Ի յուշ անդ եկեալ։ (Նար. ՂԳ. ԻԳ։)
Անդ ի վեր ի Սինէական լերինն։ Անդ յարքայութեանն. (Ագաթ.։)
Վաճառէր յԵգիպտոս, եւ զանդն աւուրս ի ծառայութեան եւ ի բանտի անցուցանէր. (Սարկ. մարդեղ.։)
reciprocal, mutual;
inverse;
retrograde;
requital, return, exchange.
retrogression;
reverberation, repercussion;
reflection;
rebound.
to go beyond, to go further, to pass, to go before.
Գիշերի անքունք, որք կանխենն յաղօթս ի գիշերին. այլ յոյժ դժնդակագոյնք եւ տքնեցելոցն յանդրանալն. (յն. վերատքնելոց). (Բրս. մկրտ.։)
eldest, first-born.
immoveable, firm, constant;
inflexible.
Յիշատակօք յուսոյն մնալ անդրդուելի. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)
firmness, constancy, resolution.
Անզգայութիւն ամենայնի, եւ անդրդութիւն ի վաստակոց. (Կլիմաք.։)
again, anew, afresh;
from or to the same place, in the same situation;
— դառնալ, to return;
— սկսանել, to recommence;
— ասել, to repeat or say over again;
cf. Անդէն.
Դարձեալ դարձուցից անդրէն յողբս զբանս իմ. (Յհ. կթ.։)
uninscribed;
without mark;
unsealed;
not ratified;
without confirmation.
Աստի անդրոշմն յուղարկեցաւ, եւ քակեալ տրոհեցաւ բարժանելեաւն եւ անբարժանելեաւն (հոգւով եւ մարմնով). (Եղիշ. ննջ.։)
Ոչխար անդրոշմ առանց պատժի (գողոյն) է, եթէ նենգի։ Յորժամ տեսանէ (սատանայ) զհաւատացեալսն, թիկունս շրջէ. յորժամ տեսանէ զոք յանդրոշմաց, համարձակապէս յառաջ պատահէ. (Սեբեր. ՟Ժ։)
incorruptible, indissoluble;
indelible, not to be effaced;
inviolable.
Անեղծ լոյս, կամ թագաւորութիւն, յարակայութիւն։ Որ ապականացուս աւանդեալ՝ անեղծս ստանաս։ Հրեշտակացն անեղծից։ Անեղծ ի ստեղծման. (Նար.։)