Definitions containing the research ալ : 10000 results

Անգիտանամ, ացայ

vn.

to be ignorant;
to forget one's self.

· Calfa

NBHL (10)

Անգիտանայցէ ակամայ։ Քաւեսցէ վասն նորա քահանայն՝ վասն անգիտութեանն, զոր անգիտացաւ։ Մի՛ ածեր ի վերայ մեր մեղս, զի անգիտացաք։ Ոչ անգիտացեալ, թէ չար է արար նոցա. (Ղեւտ. ՟Դ. 13։ ՟Ե. 18։ Թուոց. ՟Ժ՟Բ. 10։ Իմ. ՟Ժ՟Բ. 10։)

Պա՛րտ է ոչ զայն անգիտանալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Անգիտանան զպատճառս։ Ոչ անգիտանալ եւ զբնութիւն կենդանեաց. (Սահմ. ստէպ։)

Գիտելով՝ որպէս անգիտանալով հարցանէր։ Ոչ գիտել ասէ զժամն զայն, եւ ոչ ճշմարտութեամբ անգիտանայ։ Գիտէ զամենայն որդի, թէեւ անօրինաբար անգիտանալ ինչ ասէ. (Կիւրղ. գանձ.։)

Այնմ արուեստի անգիտանալ. (Կորիւն.։)

Անգիտանաս, ո՛վ դու, իմոց բիւրաւոր եւ զանազան ախտից։ Անգիտանալոյ վասն տնօրինական մարդասիրին խորհրդոյ. (Շ. թղթ. եւ Շ. հրեշտ.։)

Չգիտել՝ թէ զի՛նչ առնիցէ. վարանիլ. եւ անակնկալ իրաց հանդիպել. եւ իբր յայլոյ խելս լինել. ընելիքը չգիտնալ, շուարիլ, չկարծել, զինքը մոռնալ.

Իբրու հասանելով յանգիտացեալ դահագլխութեան աստիճան. (Պիտ.։)

Զայս ամենայն տեսի առ նոսա, եւ լուայ, եւ սակաւիկ մի զանձն իմ անգիտանալ եցէ. (Վրք. հց. ՟Դ։)

ἁγνοέω. ignoro. Անգէտ լինել. չճանաչել. տգիտանալ. յանգէտս առնել ինչ. եւ ձեւանալ չգիտել. չգիտնալ. պիլմէմէք. խապէրի օլմամագ. թէճահիւլ եթմէք.


Անգիտելի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be understood, incomprehensible.

· Calfa

NBHL (2)

Անգիտելի է Աստուած, ո՛չ վասն զանազան մտածութեանց անգիտացեալ մեզ, այլ միեղէն իմն անըմբռնելւոյ գիտութեան. (Մաքս. ի Դիոն.։)

ἅγνωστος, ἁγνοούμενος. ignotus, quod ignoramis. Որ չէ գիտելի. անծանօթ. ոչ ծանուցեալ. անյայտ. անիմանալի. անհաս. չգիտցուած, խելք չհասնելու. պիլինմէզ. ագըլ էրմէզ. ֆէհմ օլունմազ.. Յաստուածայինս ասի.


Անգիտութիւն, ութեան

s.

ignorance, inexperience;
անգիտութեամբ, ignorantly.

· Calfa

NBHL (3)

Խաւարեալք անգիտութեամբ՝ տգիտանան ի բարւոյն ծանօթութիւն։ Երկուց այսոցիկ անգիտութեանց առեր զքեւ եպերանս. (Պիտ.։)

ἅγνοια, ἁγνόημα. ignorantia Պակասութիւն գիտութեան. չգիտելն. անգիտանալն. անհմտութիւն. տգիտութիւն. եւ մեղք տգիտութեան. պիլմէզլիք, նատանլըգ, խադա.

Սպասեաց արթնութեամբ տեառն գալստեան, իբր զանգիտութիւն լուաւ ժամուն. (Սկեւռ. լմբ.։)


Անգիր

adj. adv. without letters, — print;
unwritten, verbal, oral;
ignorant, uninstructed;
verbally, by word of mouth.

· Calfa

NBHL (5)

ἅγραφος, -ον. non scriptus, -um. Որ ինչ չէ գրեալ ի սուրբ գիրս կամ յարտաքինս. չանցեալ ի գիր. աւանդութեամբ հասեալ. ի բնէ յայտնի. չիգրած. եազըլմամըշ, եազըսըզ, հատիսի.

Օրէնս անգիրս։ Անգիր օրինադրութիւն։ Աբրահամ ո՛չ գրովք ուսեալ, այլ անգիր բնութեամբ ճեպեալ, օրէնք ինքն ելով, եւ անգիր գիրք. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Իմաստ։)

Որք գրոյն չեն ինչ դիւրընկալ, անգիր զինու մարտիջիր ընդ նոսա. (Կոչ. ԺԶ։)

ԶՅոթորի եւս զխրատն չանցուցեալ անգիր. (Կորիւն.։)

Ուր չիցէ ինչ գրեալ. ոչ փորագրեալ. ոչ դրոշմեալ. ἅσιμος. non signatus.


Անգիւտ

adj.

unfindable, rare, precious, dear.

· Calfa

NBHL (3)

Որ ոչն գտանի, կամ չէ գտեալ, եւ անգտանելի. անդարմանելի. անհնարին. պուլունմազ. չարէսիզ.

Զձեր անձինսդ անգիւտ արարեալ էիք ի կորստեանն. (Բուզ. ՟Գ. 14։)

Պասքեալ ի ծարաւոյ յանգիւտս ջրոյ՝ կայր յաղօթս (Սամփսոն). (Ոսկ. հերոդ.։)


Անգլուխ

adj.

without a head, headless;
without a leader or chief.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ զի գլուխ պատուիրանին սէր է, անգլուխ առնելով զպատուիրանն՝ մեռեալ առնեմք զնոսա ի մեզ. (Խոսր.։)

Առին զանգլուխ մոլորութիւն (հպարտութեան) զմերձեցեալն ի յիմար սիրտս. (Կլիմաք.։)

Անգլուխ իմն եւ անկատար այնպիսին յանդիմանեալ լինի բան. (Նիւս. կազմ.։)


Անգոհ

adj.

ungrateful, unthankful;
discontented, dissatisfied

· Calfa

NBHL (1)

Անձինք անգոհք եւ անշնորհակալուք։ Ասէ անգոհ ձայնիւ, ես ննջեցի. (Վրք. հց. ՟Բ. ԺԶ։)


Անգոյ, ից

adj. s. not existing, having no being;
non-existence, non-entity;
nothing;
արար Աստուած զաշխարհս յանգոյից, God created the world from nothing;
յանգոյս, vainly.

· Calfa

NBHL (8)

Որ ոչ գոյ. չգոյ. չեւ եղեալ. ոչինչ. որ չկայ. եօգ.

Անգոյք են, որպէս եղջերուաքաղն եւ արալեզն։ Ի վերայ անգոյիցն զեթէ է՞ն խնդրել պարտ է. (Սահմ. ՟Ա։)

Անգոյ է առաւել քան զեղջերուաքաղն անուանեալ. (Շ. թղթ.։)

Ի յանգոյից գոյք էացեալ. (Շ. վիպ.։)

Յոչինչ համարեալն կամ համարելին. ունայն. անկերպարան. փուճ. եուֆ, խէյալ.

Ոչ եթէ անգոյ, եւ թանց բնութեան զմերն ընկալաւ ի կնոջէ. (Յհ. իմ. երեւ։)

Ի նիւթ անգոյ բարեգործեալ զփափկութեան զդրախտն. (Գանձ.։)

իբր անյայտ. եւ անյուսալի. պելլիւսիզ. օլմայաճագ.


Անգոյն

adj.

colourless.

· Calfa

NBHL (2)

Պակասեալ ի գունոյ. տժգոյն. եւ տժգունութիւն. րէնկսիզ, պօզուգլուգ.

Անգոյն ասացեալ ի (սուտ) գեղոյ. (Վրդն. սղ.։)


Անգործ

adj.

idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.

· Calfa

NBHL (8)

Անգործ եւ առանց իրս ինչ վճարելոյ է ինքն յինքենէ։ Յորժամ միտքն ըմբռնեալ իշխեսցեն, զգայութիւնն անգործ տեսանի. (Փիլ.։)

Պարկեշտութեամբ առ ի չարն անգործ լեալ. (Նիւս. կուս.։)

Անգործքն եւս հրատարակեալ երեւին առաջի քո. (Բենիկ.։)

Սեղանն՝ արհամարհեալ եւ անգործ մնասցէ. (Յհ. իմ. ատ։)

Մինչեւ յանարգ զեռունս ոչ մնայ անգործ ի խնամոցն Աստուծոյ։ Եւ ես թողեալ զիմն անգործ՝ օգնեցի նմա։ Մտածել զանգործ բանս. (Վրք. հց.։)

Յանգործ մատեանս (այս ինքն չեւ մեկնեալս) վաստակել. (Վրդն. սղ.։)

Անգործ եղեալ դառնութիւնքս այսոքիկ։ Անգործ առնեմք զդատաստան դատաւորին ի վերայ մեր. (Սարգ.։)

ἁκατέργαστος, ἁνενέργητος, ἁργός, non missus in opere. Չեդեալ ի գործ. չեւ գործեցեալ. ոչ գործելի. ոչ մշակեալ. անխնամ. չեղած, չիբանած, որ չի բանիր. օլմամըշ, իշլէնմէմիշ, իշլէնմէզ.


Անգործութիւն, ութեան

s.

idleness, inaction, indolence;
inefficacy.

· Calfa

NBHL (4)

Գիշեր կոչէ զհանդերձեալն վասն անգործութեան. քանզի բարի կամ մեղք անդ այլ ոչ գործին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)

Եւ անգործ թողեալ լինելն. չարկանելն ի գործ. չբանեցնելը, բանի չբերելը՝ չգալը.

Ոչ ծրարեալ անգործութեամբ. (Սկեւռ. լմբ.։)

ἁπραξία, τὸ ἁνενέργητον. otium, cessatio, ineptio. Անգործն կալ մնալ. դադարումն ի գործոյ. դատարկութիւն. հեղգութիւն. իշսիզլիք, ավարելիք.


Անգութ

adj.

incompassionate, unpitying, inhuman;
cruel, barbarous, implacable.

· Calfa

NBHL (2)

Աւետարանիչն Սիոնի, օծութեանն անգու, առեալ զպատիւ նախնեացն քահանայութեան. (Ագաթ.։)

Անգութք առ վշտացեալս. (Գէ. ես.։)


Անգուշակ

adj.

not foretold, not predicted.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսեալ զզօրականս՝ կարծեմ ճչել անգուշակս զարհուրելով. (ՃՃ.։)


Անգրիճեմ, եցի

va.

cf. Հանգրիճեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամպքն առաջի բանին Եղիայի անգրիճէին զխոնաւալից ստորոտս իւրեանց. (Եփր. թագ.։)


Անդադար

adj. adv.

incessant, continual;
restless, agitated;
incessantly, continually.

· Calfa

NBHL (4)

Եղաք անյագ եւ անդադար՝ երթալ զհետ ճառիցն. (Վեցօր. ՟Զ։)

Անդադար զինքն վարժէր։ Անդադար բերի ի վշտալիսն. (Պիտ.։)

Անդադար ի թարգմանութիւն պարապեալ. (Յհ. կթ.։)

Տօնեալ անդադար յանվախճան փառաբանողաց. (Նար. ՁԷ։)


Անդամ, ոյ, ոց

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

· Calfa

NBHL (8)

Յօդապատ անդամօք զանգեալ ի հողոյ. (Ագաթ.։)

Պարտ է ի վերայ մեղուցեալ անդամոցն խնդրել զողորմութիւն. (Փարպ.։)

Եւ այլ եւս անդամք չարեաց զմիմեանց կապեալ կան. (Նեղոս) իմա՛ մասունք հանգէտ անդամոց։

պրս. էնտամ. μέλος. membrum. Մասն մարմնոյ կենդանեաց՝ որոշեալ կամ որոշելի յայլմէ մասնէ. իւզվ, եզա, ազա.

Պատառեցին զհանդերձս նոցա յանդամոց նոցա։ Կայտռային օձք զանդամօք իմովք։ Ընդ անդամս ոսկերացն բուսեալ էր խոզանաստեւ. (Ագաթ.։)

Մինչեւ ի ներքին իսկ շապիկսն՝ որ յանդամսն զգեցեալ էր. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Մինչչեւ զամենայն մարմինդ անդամ անդամ լուծեալ է. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 7։)

Անդամ անդամ յօշեալ. (Փիլ. իմաստն.։)


Անդամաթիւ, թուի

s.

the dissected parts.

· Calfa

NBHL (1)

Անդամք յօշեալք եւ ուրոյն ի թիւ անկեալք. մարմին յօշեալ. յօշուած. διχοτόμημα, σῶμα. segmentum, pars;
corpus, vel cadaver
.


Անդամախեղ

adj.

laimed, crippled.

· Calfa

NBHL (1)

Խեղ անդամօք, թոյլ եւ ցաւագար. անդամալոյծ. չորս դին բռնըւիլը, թուլնալը.


Անդամախեղութիւն, ութեան

s.

lameness.

· Calfa

NBHL (1)

βλακεία. mollities. Խեղութիւն անդամոց, թուլութիւն, անպիտանութիւն. չորս դին բռնըւիլը, թուլնալը.


Անդանդաղ

adj. adv. prompt, diligent;
diligently, promptly, without delay.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց դանդաղելոյ. անյապաղ. անխոնջ. իհմալսըզ, իւշէնմէտէն. ἁοκνότατα (անյապաղս ամենայնիւ). diligenter.


Անդանօր

adv.

there, yonder.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուստ ապշեալ, եւ անդանօր լքեալ։ Հանդիպել եւ անդանօր ընծայի բանից. (Նար. ԿԷ. եւ կուս։)

Անդանօր է բժշկութիւն աստուածային քոյ ձեռինդ, յորժամ բնաւ անդամոցն տեղի ետ կենդանութիւնն։ Թագաւորութիւն ոչ էր պանծալի անդանօր (ի հնումն), եթէ ոչ եղջերբ իւղոյն օծութեան ձեռնադրեալ. (Նար. ՀԴ. ՂԳ։)


Անդաստակ, աց

s.

portico, porch.

· Calfa

NBHL (1)

Այժմ դեռ առաջի դրացն կաս մօտ յանդաստակսն։ Զմի անդաստակ չանցանել, եթէ ոչ ջորեօք բարձեալ բերիցին։ Ե՞րբ ժամանեսցես գէ՛թ զարտաքին անդաստակս պատուիրանացն կոխել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2. 7. 15։)


Անդաստան, աց

s.

cultivated land, fields;
village.

· Calfa

NBHL (1)

Անդաստան ընծայեալ Աստուծոյ. (Ածաբ. կիպր.։)


Անդաստիարակ

adj.

without education, uneducated, ungoverned.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπαίδευτος. imperitus, indisclipinatus. Ոչ դաստիարակեալ. անկիրթ. անհրահանգ. եւ անպայման. թէրպիէսիզ.


Անդատ

adj.

not sentenced, not condemned.

· Calfa

NBHL (5)

Դատաւորն անդատ որպէս դատապարտեալ ի դատաւորաց. (ՃՃ.։)

Որ կամիցի անդատ եւ անդատապարտ մնալ, մի՛ դատապարտեսցէ զեղբայրն իւր. (Յհ. գառն.։ եւ Ոսկիփոր.։)

Կամ ոչ քննեալ. անծանօթ. անյայտ.

ἁδίκαστος. non judicatus, indemnatus. Ոչ դատեալ, եւ ոչ դատելի. զերծ ի դատաստանէ. անպարտ. անմեղ. հիւքմ օլունմամըշ՝ օլունմայաճագ.

Ոչ քննօղ եւ ոչ դատօղ ըստ օրինի. անիրաւ. ատալէթսիզ, պիտատկէր.. ἁθέμιστος. injustus


Անդատապարտ

adj.

not deserving condemnation, blameless.

· Calfa

NBHL (2)

Զանդատապարտսն իբրեւ զդատապարտ վարեալք. (Յհ. կթ.։)

Ա՛յլ դատապարտելոցն, եւ ա՛յլ անդատապարտիցն վայելէ ժուժկալութիւն. (Կլիմաք.։)


Անդարձաբար

adv.

irrevocably.

· Calfa

NBHL (2)

Անիւք յառաջ կոյս անդարձաբար եւ անխոտորապէս գնալով։ Անդարձաբար անշարժ կալեալ. (Դիոն. յորմէ եւ Շ. հրեշտ.։)

ἁνεπιστρόφως. Առանց յետս դառնալոյ.


Անդարման

adj.

irremediable, irreparable, incurable.

· Calfa

NBHL (2)

Որ չէ դարմանեալ. յետնեալ ի դարմանոյ. անխնամ. ոչ մշակեալ.

Մի անդարման լիցի տագնապեալն. (Նար. ՁԷ։)


Անդեայ, էոց, էից, եայց

s.

flock, herd, cattle;
fields, country.

· Calfa

NBHL (1)

Ի փշագետին անդւոց (այս ինքն անդոց) սահման դալարոյ։ Ժողովեցից ի պարարտութենէ անդիոց։ Անդւոց պտղաբերութիւն։ Զանդւոցն բարութիւն. եւ այլն։


Անդեդեւ

adj.

unshaken, firm, resolute.

· Calfa

NBHL (2)

ՅԱստուած փութալով՝ հաստատուն եւ անդեդեւ ճանապարհ ուղիղ վարեն. (Փիլ. իմաստն.։)

Յանդեդեւուն մտաց առեալ մեք կապեցաք եւ այլն. (Յհ. իմ. պաւլ։)


Անդեդեւուն

cf. Անդեդեւ.

· Calfa

NBHL (2)

ՅԱստուած փութալով՝ հաստատուն եւ անդեդեւ ճանապարհ ուղիղ վարեն. (Փիլ. իմաստն.։)

Յանդեդեւուն մտաց առեալ մեք կապեցաք եւ այլն. (Յհ. իմ. պաւլ։)


Անդէն

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

· Calfa

NBHL (14)

Անդ. ի նմին վայրի. ի յիշատակեալ տեղւոջ. հոն տեղը, նոյն տեղը. հոն տեղը, նոյն տեղը, անտէ, օրատա, օրասընտա. αὑτοῦ. ibi, ibidem կամ լոկ յօդիւ, ἑν τῶ եւ այլն.

Հաճոյ թուեցաւ Շիղայի մնալ անդէն։ Նստէր անդէն ի տան։ Այլ էր անդէն ի տեղւոջն եւ այլն. (յն. լոկ, ի տանն, ի տեղւոջն)։

Որ աստէն անգոսնեալ եմ, եւ անդէն ( ի հանդերձեալն) խայտառակեալ. (Նար. ԿԷ։)

Եւ ահա անդէն երեք արք եկին։ Անդէն առեալ զօրականս՝ դիմեաց. (Գծ. ՟Ժ՟Ա. 11։ ԻԱ. 32։)

Անդէն գիշերայն ընթացեալ։ Անդէն ի նմին գիշերի եկին հասին. (Ագաթ.։)

Թէ սխալեսցի, անդէն վնասի։ Խուճապեալք՝ անդէն ի փախուստ դառնային. (Պիտ.։)

Արդի եւս յերկրէ ի վեր բուսեալ՝ եւ անդէն առ կատարեալ գեղեցկութիւն հասեալ. (Նիւս. կազմ.։)

Անդէն եւ անդ իսկ վտանգեալ։ Անդէն եւ անդ վաղվաղակի սատակեալ լինէր. (Պիտ.։)

Հարազատ եւ սիրելի որդի ստացեալ զսա միայն, անդէն առ նմին ունէր եւ զախտ գորովանացն. (Փիլ. իմաստն.։)

Անդէն յանկարծակի պարփակեալ մառախղով. (Ագաթ.։)

Ոչ կամի անդէն սաստկութեամբ ի դիմի հարկանել, այլ առ սակաւ սակաւ աճեցեալ լեռնանայ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)

Դառնալոյ իսկ մեզ անդէն անվստահ եմ. (Փարպ.։)

ԱՆԴԷՆ, ԱՆԴԷՆ ԻՍԿ. ԱՆԴԷՆ ԵՒ ԱՆԴ, ԱՆԴԷՆ ԱՌ ՆՄԻՆ, ԱՆԴԷՆ ՎԱՂՎԱՂԱԿԻ. եւ այլն. ἑξαυτῆς, αὑτίκα, statim, illico, mox, continuo. Նոյն հետայն, վաղվաղակի. նոյն ժամայն. իսկ եւ իսկ. անյապաղ. զոյգ ընդ. համայն. իսկոյն, նոյն ատեն. հէման, ֆիլհալ, օլ տէմ, հէմանտէմ.

Անդէն եւ անդ զբանիւք եկեալ երեւէր. (Փիլ.) յն. նոյնաբանութիւն էր, կամ կրկնութիւն բանի ταυτολογία, repetitio ditorum։


Անդէպ

adj.

indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.

· Calfa

NBHL (4)

Դու ես պատճառ նորա կորստեանն ի ձեռն անարժան եւ անդէպ առատութեան ... Յորժամ անդէպ, եւ յորժամ զդէպն ինչ խնդրիցեն ... Ո՛չ եթէ բարկանալն ինչ անօրէնութիւն իցէ, այլ յանդէպն ժամանակի։ Զանդէպ մտածութիւնն ի բաց կացոյց. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)

Դէպ ժամանակ այժմու կեանքս, եւ անդէպ՝ հանդերձեալքն. (Խոսր.։)

Ո՛չ վայրապար եւ անդէպ գովեալ. (Փիլ. իմաստն.։)

Եղեալ շրջէր (Դաւիթ) ի վերայ տանեաց, յանխտիրս հայեցաւ, յանդէպս տեսանէր. (Կոչ. ՟Բ։)


Անդղորդելի, լւոյ, լեաց

adj.

immovable, firm.

· Calfa

NBHL (1)

Տանն են նշանակք վիմադրական՝ անդղրդելի։ Ի նոյն ինքն յեցեալ կայ կանգուն անդղրդելի. (Նար. մծբ.։)


Անդղրդելի

cf. Անդղորդելի.

· Calfa

NBHL (1)

Տանն են նշանակք վիմադրական՝ անդղրդելի։ Ի նոյն ինքն յեցեալ կայ կանգուն անդղրդելի. (Նար. մծբ.։)


Անդնդաբնակ

adj.

dwelling in the abyss;
infernal;
spread over the abyss.

· Calfa

NBHL (2)

Բնակեալ յանդունդս կամ ի խորս աներեւոյթս.

Որ հալածեալ վանեաց զանդնդաբնակ խաւարն. (Զքր. կթ.։)


Անդնդական, ի, աց

cf. Անդնդային.

· Calfa

NBHL (4)

Իջեալ ի բարձանց ի խորութիւն անդնդական ծովուցն. (Ագաթ.։)

Զայն ծովն զանդնդականն, որ շուրջ պատեալ է զերկրաւս. (այսպէս գրի յոմանց եւ յ Արիստ. աշխ. փոխանակ գրելոյ անդլանդական). (Լմբ. սղ. ՃԳ։)

Անդնդական գթութեամբն բանալ զխորհուրդ աւուրս. (Վանակ. տարեմտ.։)

Անկեալ ի վիհ գարշութեան մեղաց՝ անդնդականաց ապականութեանց։ Զանդնդականաց գործոց խոստովանեա՛ իբր ի յականջս Աստուծոյ արագ ժամանելոց. (Նար. ԻԸ. ԽԵ։)


Անդնդային, այնոյ, ոց

adj.

very deep;
infernal, hellish.

· Calfa

NBHL (2)

Անդնդային մոլեգին ալեացն. (Ագաթ.։)

Ի խորս մեղաց անդնդային։ Զանկեալս ի մեղս անդնդային. (Յիսուս որդի.։)


Անդնդապտոյտ

adj.

making a deep vortex;
turning itself in the abyss.

· Calfa

NBHL (2)

Պտուտեալ յանդունդս ծովու. անդնդային.

Անդնդապտոյտ ալեաց, կամ կուտակմանց. (Ագաթ.։ եւ Արծր.։)


Անդնդասոյզ

adj.

plunged, submerged, precipitated in an abyss;
engulfed;
— լինել, to plunge, to engulf, to sink to the bottom;
— առնել, to submerge, to precipitate, to sink.

· Calfa

NBHL (2)

Սուզեալ յանդունդս. ծովահեղձ.

Անդնդասոյզ կորստեամբ բառնալ. (Պիտ.։)


Անդնդավիժակ

adj.

cf. Անդնդասոյզ.

· Calfa

NBHL (1)

Վիժեալ կամ վիժմամբ յանդունդս.


Անդոհ

adj.

vexatious, grievous;
melancholy.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսմ քաղաքի՝ մեծ եւ հոյակապ, եւ անդոհ, եւ թագաւորական, (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10.) թէպէտեւ մարթ էր իմանալ՝ բազմահոգ, այլ ստոյգ երեւի ընթեռնուլ ԱՆԴ՝ ՈՒՐ. զի եւ յն. է՝ էնթա. այս ինքն աստ, անդ, ուր։


Անդոհական, ի, աց

cf. Անդոհ.

· Calfa

NBHL (1)

Վարանական. տատամսելի. վրդովիչ. տխրական. մտմտուք բերօղ, վախ ձգօղ. ֆէսֆեսելի, թասալը.


Անդողդոջ

adj.

unshaken, firm.

· Calfa

NBHL (2)

Աննիւթիւք եւ անդողդոջիւք աչօք ի ներքս ընկալեալ. (Դիոն. երկն.։)

Անդողդոջ խաղաղացեալ ի մարմնի զգայութեանց։ Քուն է ախտ՝ անդողդոջ խաղաղանալ ի մարմնի զգայութեանց. (Նիւս. կազմ.։ Վահր. երրորդ.։)


Անդորր

adj.

quiet, still, tranquil, calm, mild, peaceable;
easy, convenient, comfortable;
— or յանդորրու, peaceably, in tranquillity;
comfortably, at ease;
— առնել, յ— հանել, to calm, to quiet, to soften, to appease, to comfort.

· Calfa

NBHL (2)

Չի՛ք անդորր ի բերիլն ընդ երկիր։ Անդորր եւ մխիթարութիւն եղեւ։ Անդորր եւ հանգիստ են մեզ ամենայն նեղութիւնքն։ Չէ՛ յանդորր, այլ ի մահուն երկիւղէ խռովեալ. (Լմբ. սղ.։)

Ամենայն ուրեք շարամանեալ լինէին իրողութիւնքն ի նեղութենէ եւ յանդորրու (այս ինքն յանդորրէ, յանդորրութենէ). (Ոսկ. գծ.։)


Անդորրանամ, ացայ

vn.

to compose one's self;
to be easy, to be comfortable.

· Calfa

NBHL (1)

Երբեմն ըստ նեղ գնացից ի պարանոցս՝ դարձեալ անդորրացեալ լայնութեամբ. (Արիստ. աշխ.։)


Անդորրեմ, եցի

va.

cf. Անդորրացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (4)

Զտարակուսեալսն փրկեցէ՛ք, եւ նեղելոց անդորրեցէ՛ք. (Շ. ոտ. Շ. հրեշտ.։)

կր. եւ ձ. կր. եւ ձ. իբր անդորրանալ.

Զրկեալ ի փղշտացւոցն, եւ ապա անդորրեալ. (Նախ. ծն.։)

Ամենեցուն բնակչաց աշխարհիս անդորրեալ՝ յանհոգս եւ յապահովս լինել. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Անդորրութիւն, ութեան

s.

tranquillity, calm, repose;
ease, comfort.

· Calfa

NBHL (1)

Ետ նոցա ընդ հոգեւոր խաղաղութեանն եւ զմարմնոց անդորրութիւն։ Այս անդորրութիւնս արար վկայիցն զհուրն եւ զսուրն խաղալիկ. (Լմբ. ատ. եւ) (Լմբ. սղ.։)


Անդուլ

adj. adv. assiduous, continual;
assiduously, continually, incessantly.

· Calfa

NBHL (2)

Անդուլ շրջաբերութեամբ անհանգիստ մնալով։ Անդուլ լինելով զցայգ եւ զցերեկ. (Արծր. ՟Դ. 7։ ՟Գ. 12։)

Անդուլ եւ անդադար զգրգռումն աղմկին ի վերայ յաճախեալ. (Յհ. կթ.։)


Անդունդք, դնդոց

s. pl. abyss, gulf;
precipice;
the infernal regions, hell, tartar.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ զի՞նչ իցէ մեկնութիւն անդնդոցն, այլ ջուրքն բազումք ծովացեալք. (Վեցօր. ՟Ա։)

Հասեալ յատակս անդնդոց. (Նար. ԻԵ։)

ԱՆԴՈՒՆԴՔ. դուն ուրեք եզակի՝ ԱՆԴՈՒՆԴ. ἅβυσσος, βυθός. abyssus, fundus, profunditas. Խորք. վիհ. իբր անյատակ խորութիւն. ալք. խորին վայրք. դժոխք. որպէս խորք ծովու կամ ջուրց. ծով. տէրեա տէրինլիյի.