Your research : 1 result for անհաս

Անհաս, ից exact entry

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (18)

Անզգամ միտք՝ անհասիցն ցանկալով՝ հանապազ յերկունս է. (Փիլ. այլաբ.։)

Ցանկացեալ անհասից՝ պատրանօք բանսարկութիւն. (Անան. նին.։)

Ոչ տենչայ անհասիցն. (Սահմ. ՟Ժ։)

Հնարաւոր անհասից. (Նար. ՟Ծ։)

Իբր անհաս ոչ ըմբռնական։ Յընթացս թեւոց թեթեւոց հողմոց անհաս երագմամբ։ Փախեաւ որպէս անհաս։ Պատուար անհուպ եւ անհաս մատուցման դժնեայ դժրողաց. (Նար.։)

Զանյուսալին մեզ անհասիցդ ընկալցուք գիր. (Մագ. ՟Ժ՟Բ։)

Զմեծութիւն էութեանդ՝ անհաս գերագոյութեամբ ամփոփեցեր. (Պիսիդ.։)

Ոչ եթէ զանհաս բնութենէն կարիցէ ոք ճառել։ Զանհասն զիա՞րդ ոք կարիցէ քննել։ Անհաս ի քննողաց։ Անհաս մտաց եւ խորհրդոց. (Ագաթ.։)

Անհաս իմաստից թեւոց։ Փառաց անհասից։ Ընդ հօր անհասի։ Զանհասն հրեղինաց. (Նար.։)

Անքնին անհաս. (Պտրգ.։)

Յորժամ իմանան զնա, յայնժամ ճանաչեն՝ թէ անհաս է. (Լմբ. սղ.։)

Զբանս անհաս քննեսցէ (կամ ի գաղտնիս նորա մտախորհ եղիցի). (Սիր. ՟Լ՟Թ. 10։)

Անհաս մնայ բանս։ Յայտնի է բանս, եւ ըստ պարզ տեսութեան անհաս։ Վարք առաջին սրբոցն եւ բանք՝ իբր զանհաս թուին յաչս մեր. (Լմբ. սղ.։)

Զանհաս պատմութիւն ստեղծանեն յանհանճար մտաց. (Վեցօր. ՟Բ։)

Կամ անհասանելի. անըմբռնելի. անիմանալի. անբովանդակելի. ἁκατάλληκτος. incomprehensus, incomprehensibilis.

Սերմանօղ անհաս տարահաւանութեան՝ հնձեմ լիաբուռն զամբարշտութեանցն տոյժս. (Պիտ.։)

Ամենայն երկնաւոր զօրութիւնքն անհաս են աստուածային փառացն. (Յճխ. ՟Գ։)

Թշնամին անհաս գոլով նորին մարդանալոյն խորհրդոյ. (Լմբ. անառակ.։)


Entries' title containing անհաս : 7 results

Անհասկայ

cf. Անհաս.

· Calfa


Անհասական, ի, աց

cf. Անհաս.

· Calfa

NBHL (5)

Մշտնջենաւորի եւ անհասական աստուածեղէնն ծննդեան Որդւոյ Աստուծոյ. (Աթ. ՟Ը։)

Տեսանել անհասական հրաշակերտս։ Անհասական պայմանաւ։ Զբարձրագոյնսն եւ զանհասականսն որոտաց. (Ագաթ.։)

Անհասական՝ խորհրդոց։ Անուամբդ անհասականաւ. (Նար.։)

Շարժիմ յաւէտ՝ թռչիմ արագ՝ անհասական. (Շ. իմ. եղ.։)

Եւ իբր ἁνέφικτος անհաս ըստ ՟Ա նշ.


Անհասանելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհաս.

· Calfa

NBHL (11)

Զանհասանելին ինքեան յափշտակելով զբարձրութիւնն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Ի բարձրագունից յանդուգն եւ անհասանելի խուզմանցն. (Դիոն.։)

Ծառոց անհասանելեաց։ Անհասանելի հեռաւոր. (Նար.։)

Ոչ տենչալ անհասանելեացն. (Սահմ. ՟Դ։)

Զկարի վաղուց նոցա իրս՝ եւ նոցա անհասանելիս՝ աւասիկ յայտնեմ. (Խոր. ՟Ա. 31։)

Ամենեւին անհասանելին՝ անյուսալի է եւ անձեռնարկելի. (Աստոաւծաբ Ծն.։)

Գիտել եւ հասու լինել յաւէտ կամեցեալք զմեծամեծսն եւ անհասանելի. (Աթ. ՟Բ։)

Աներեւոյթ եւ անհասանելի. (Դիոն.։ եւ Ածաբ.։)

Սեւեռք ոտից անհասանելւոյն։ Խորհուրդ անհասանելի։ Զանհասանելին իշխանականս իմացման. (Նար.։)

Անհասանելի երանութեանն բարիք։ Յանհասանելիս գալով զարմացումն. (Պիտ.։)

Եւ անհաս՝ ըստ ՟Բ նշ. ἁκατάληπτος, ἁπερίληπτος. incomprehensibilis, captum fugiens.


Անհասութիւն, ութեան

s.

incomprehensibility;
unripeness.

· Calfa

NBHL (16)

τὸ ἁκατάληπτον, τὸ ἅληπτον. capi non posse. Անհաս կամ անհասանելի գոլն ի մտաց. անպարագրութիւն. անքննելի եւ անըմբռնելի լինելն.

Զանփոփոխութիւն, զանհասութիւն. (Աթ. ՟Ը։)

Յառաջ քան զյաւիտեանս մշտնջենաւորութեամբ եւ անհասութեամբ (յն. անհասաբար) ի հօրէ ծնեալ. (Կոչ. ՟Դ։)

Զվերնոյն անհասութեան անեզրութիւն. (Կլիմաք.։)

Անուն անհասութեան (այս ինքն անհասական)։ Անհասութեամբն վերնականաւ եւ զանունն ունի անքնին. (Նար.։)

Հիանալով ընդ դատաստանացն անհասութիւն. (Արշ.։)

Որքան ի տեսութիւնն Աստուծոյ ոք վերանայ, այնքան եւ եւս յանհասութիւնն բարձրանայ. (Լմբ. սղ.։)

Եւ անհաս գոլն երագ կամ խորին իրաց.

Անդնդոց անհասութիւն. (Նար.։)

Գունդք զօրաւորացն պարսից զկնի նորա երթային անհասութեամբ. (Փարպ.։)

Անուր հարկացն անհասութեամբ. (Յհ. կթ.։)

Զմերոյ բնութեանս նմանութիւն ցուցանեմք աներեւութին վասն մերոյ անհասութեան. (Ագաթ.։)

Յանհասութեան էր եւ ի տգիտութեան. (Նար. երգ.։)

Բազում ինչ է՝ որ միտքն իմանայ զԱստուծոյ, եւ բանն տկարանայ, եւ ոչ տրտմի ընդ անհասութիւնն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)

Զսքանչացումն ընդ անհասութիւն խառնեալ։ Անհասութիւն հասողացն ... Անբան անհասութիւն. (Լմբ. էր ընդ. եւ Սղմ.։)

Ետես զխակութեանն զանհասութիւն. (Ագաթ.։)


Անհաստատ

adj.

inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.

· Calfa

NBHL (10)

Անթաց ոտիւք գնայր ի վերայ խոնաւուտ եւ անհաստատ բնութեան. (Դիոն.։)

Ի վերայ անհաստատ բնութեան. (Դիոն.։)

Ի վերայ անհաստատ հիման հաստատեալ. (Պիսիդ.։)

Ամենայն այսպիսիքս (երեւոյթք յօդս) անհաստատ են. (Արիստ. աշխ.։)

Մի՛ հաւատասցուք անհաստատ հրամանի նորա. (Եղիշ.։)

Ըստ անհաստատ բնութեան կանանց. (Փարպ.։)

Մոլորեցուցանել զանհաստատսն. (Աթ. ՟Դ։)

Գլորումն է անհաստատի. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Զանհաստատն (մանուկ) խնամել. (Պիտ.։)

Պսակն այն անհաստատ է, եւ լուծանելի. (Շ. ընդհ.։)


Անհաստատութիւն, ութեան

s.

inconstancy, instability, mutability, frailty;
fragility.

· Calfa

NBHL (4)

Հեթանոսական ուսմանցն անհաստատութիւն. (Նիւս. սքանչ.։)

Քարոզութեանն անհաստատութիւն. (Փիլ. յովն.։)

Զանհաստատութիւն մտացն պնդել ի հաստատութիւն յուսոյն. (Յճխ. ՟Ը։)

Ի խորհրդոցն անհաստատութենէ տարակուսեալ լինէին. (Յհ. կթ.։)


Անհասակ

NBHL (1)

Արեւս որ ի յարեգակնէ աստի, անձեւ է եւ անհասակ. յորժամ ընդ պատուհան կամ ընդ երգս ի ներքս մտանէ, հասակ առնու. (Եւագր. ՟Ը։)


Definitions containing the research անհաս : 210 results

Գայթ

s. adj. adv.

slip, slide;
scandal;
obstacle, stumbling;
fart;
—ս արձակել, to fart, to break wind;
գայթ ի գայթ, գայթ ի գայթի, hesitating, uncertain, inconstant;
irresolutely, remissly, in stumbling.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«ոտքը գայթիլը՝ սահիլը, սխալուիլ կամ մոլորիլ, որոգայթ» Փիլ. ել. Վրդն. սղ. Երզն. մտթ. 310, որից գայթի ի գայթի «թոյլ, անհաստատ» Գ. մակ. բ. 16, գայթ ի գայթ Յհ. իմ. Երև. Կանոն. էջ 262, 264, գայթ «փորի քամի, փուքս» Վրդն. առ. 114, գայթիլ «սայթաքիլ, սահիլ իյնալ, սխալիլ, մոլորուիլ» Սիր. ժգ. 29, ժդ. 1, իա. 8, լդ. 20. Մծբ., գայթումն Փիլ., գայթոտ «սխալական» Կա-նոն. էջ 74. Լմբ. սղ. Սարգ. յկ. բ. էջ 23. «սա-հուն, լպրծուն» Առ որս. անգայթ «հաստա-տուն» Փարպ. Փիլ. իմաստ. դիւրագայր Խոսր. պտրգ. 11. Վրդն. ղևտ. Լմբ. սղ., գայ-թանք «սխալ, յանցանք. 2. գողութիւն» Կղնկտ. (հրտր. Էմ. էջ 66-67, Շահն. Ա. 185)=Կանոն. (սխալ է դնել «գումար. ինչք». տե՛ս իմ Հայ. նոր բառեր հին մատ. Ա. էջ 10, Բ. էջ 285)։ Այս արմատից է նաև որոգայթ, որի վրայ տե՛ս առանձին։-2. Դայթ ձևից յառաջացած է ըմև. ԳէԹ «վնաս, յանցանք», որ մի քանի անգամ գըտ-նում եմ գործածուած յետին գրականութեան մէջ, ինչ. «Մայրն՝ յորժամ գէթ առնէ մանու-կըն իւր, հարկանէ. այլ սիրտ նորա թախծի ընդ գանն» Տաթև. ձմ. հե. «Զի լաւ էր ինձ ընդ միոյ երեք տալ և ոչ թէ անկանել յայս-պիսի գեդ և յամօթ» Յայսմ. դեկտ. 10, «Եւ քէզ ասեմ, օ՛ձ խորագէտ, որ ուսուցեր զկինն տգէտ, թեպէտ յանցանք էր այդ և գէթ, բայց ո՛։ ի քէն, այլ ի չարէդ» Ադամ. էջ 93։ Սրա-նից կազմուած է գիթվոր «մեղապարտ, յան-ցաւոր». հմմտ. «Որպէս վախեցար դու ի ձայնէ փողոյն իմոյ՝ որ չես ինձ վնասակար, նոյնպէս և ես զարհուրիմ ի ձայնէ փողոյն՝ ոս կոչէ զիս ի դատաստան. զի գիթվոր եմ ԱԱստուծոյ, սևերես և պարտական». յետին մի գրուածք՝ հրտր. ЗВО, 11, 75. Որ դիթուոր լի-նի և սպանանեն... թագաւորք և իշխանք վասն այն են կացուցեալ, որ զգիթուորն հարցանեն և օրինացն Աստուծոյ վրէժխնդիր լինին» Տաթև. ամ. 35. «Գիթվորն մտեալ յե. կեղեցի՝ ազատ են». Տաթև. հարց. 392։-3. Գայթ արմատի ձայնդարձն է ԳԻԹ. (կամ գութ), առանձին անգործածական, որից ծա-գում են գթել «սահիլ, սայթաքիլ, ընկնիլ, մոլորիլ» Սգր., «սխալիլ (գողութիւն անել)» Վրք. հց. Բ. 337, գթել կամ գթեցուցանել «սայթաքեցնել, գայթակղեցնել, կործանել, մոլորեցնել» ի գիրս Խոսր. Վրք. հց. Յայսմ. նար. Լմբ. ատ., բազմագթելի «դիւրագայթ» Նար., անգթելի Փիլ. լին. Պիտ., դիւրագթե-լութիւն Ոսկ. յհ. ա. 2 (իսկ գթուցանել «թու-լացնել» ևն ձևերի վրայ տե՛ս կթոտ)։-4. Առաջին գայթ արմատը բարդելով գիլ (գլո-րիլ, գիղ, գել, գալար) բառի հետ ձևանում է-ԳԱՅԹԱԴՂԻԼ (կամ գայթակղիլ) «գլորիլ ընկնել, մոլորիլ, սխալիլ» ՍԳր., «փախչելով մի տեղ ապաստանիլ» Բուզ. Գ. ժը. Կիր. 126 (ըստ Հ. Գ. Այտնեանց, Բազմ. 1914, 257). ո-րից գայթագղութիւն ՍԳր., գայթագղանք Սե-բեր., գայթագղակից Եւագր., գայթագղեցու-ցանել ՍԳր., ղիւրագայթակղ Լմբ. սղ.։-Նիւ-թական «ոտքը սահիլ» իմաստը. գեղեցիկ կերպով ցոյց են տալիս հետևեալ վկայութիւն-ները՝ «Մի՛ ելաներ ի վերայ սառին ծովուդ, զի կօշիկ քո գայթագղեցուցանէ զքեզ» Եփր. թակղէր» Յայսմ. մրտ. 16։ Հմմտ. նաև Ոսկ. եփես. 770՝ «Ի վերայ ձեռաց առցեն զքեզ և մի՛ գայթակղեսցի զքարի ոտն քո», որի ղէմ Մտթ. դ. 6 ունինք՝ «Ի վերայ ձեռաց բարձցեն ղքեզ, զի մի երբեք հարցես զքարի զոտն քո», սրանից էլ դուրս է գալիս գայթակղիլ «ոտքը քարի զարևուիլ»։

NBHL (1)

ԳԱՅԹ Ի ԳԱՅԹ, կամ ԳԱՅԹԻ ԳԱՅԹԻ. մ. ՟Ա. Կաղ ի կաղս. անհաստատ. թոյլ. էյրէթի.


Խախուտ

adj. s.

unstable, ill-built, weak, frail;
inconstant, mutable;
emigration;
— լինել, to emigrate, to quit one's country.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«խարխուլ, անհաստատ» Իմ. դ. 3. Ոսկ. յհ. ա. 11. բ. 22. «գաղթ, փախուստ» Ոսկ. մ. ա. 8. որից անխախուտ Ագաթ. Եզն, խախտել ՍԳր. Ոսկ. ես. Եզն. խախտումն «քակտումն» Պիտ. «տեղից հանելը» Ճառ-ընտ. այս վերջինները սղուած ձևեր են. բայց յետնաբար ենթադրուել է թէ արմատն է խախտ «խախուտ, քանդուած» Արձ. 1292 թ. (Վիմ. տար. 135), որից անխախտ Օրբել. Ոսկիփ. (նաև արդի գրականի մէջ)։

NBHL (1)

σαθρός, σαθρότατος, σαθροσθείς putidus, putris, fragilis Քակտելի դիւրաւ. խարխուլ. զաղփաղփուն. անհաստատ. փուտ.


Յողդողդ, աց

adj.

not firm, weak, tottering, unstable, unsteady;
inconstant, mutable, vacillating, wavering, versatile, fickle, volatile.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ի-ա հլ. (գրուած նաև յողդյողդ՝ «տկար, խախուտ, անհաստատ, ուսման մէջ թոյլ»՝ Բ. պետ. բ. 14, գ. 15. Ոսկ. ա. տիմ, Եփր. աղ. որից յողդողդել Նաւ. գ. 10. Եփր. բ. կոր. Ոսկ. մ. բ. 9, 11 և հռ. յաղդողդե-ցուցանել Եփր. բ. թես. յողդողդուն Վեցօր. Չ6. անլողդողդ Յհ. իմ. ևն։

NBHL (1)

Վասն իւրեանց անհաստատ եւ յողդողդ մտաց. (Արծր. ՟Գ. 6։ Յողդողդքն կազդուրեսցին. Սկեւռ. ի լմբ.։)


Սաղապ

adj.

slippery, failing, frail, wavering, unsteady, inconstant, fickle.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«անհաստատ, յողդողդ, փոփո-խամիտ» Յհ. կթ. 227. «դեգերանք գիտու-թեան մէջ, ուսման փորձեր» Ոսկ. յհ. բ. յիշ. էջ 960. որից սաղապաճեմ «քայլամոլոր, անտնալով պտտելով» Խոր. սաղապեցուցա-նել «մոլորեցնել, խոտորցնել» Խոր. սաղա-պիլ «սլքտալ» Պիտ. վջ. սաղապումն «դե-գերանք, կրթանք» (հմմտ. յն. τριβή «սլքտալ, դանդաղիլ, զբաղմունք, խնամք, գործունէու-թիւն») Մաքս. եկեղ. անսաղապ «անամոքե-լի, խիստ» Յհ. կթ. 363. դիւրասաղապ «շուտ սայթաքող՝ մոլորուող» ի գիրս Խոսր. 141. շուտասաղապ «շուտ սխալող» Խոսր. առսա-ղապել «մէկին մի բան վերագրել» Տիմոթ. կուզ 108 (ստրկական թրգմ. բնագրի ποοσ-τρίβω հոմանիշից, հմմտ. Ակինեան և Աճառ-եան, Տիմոթ. կուզ, էջ 47, 67). սրա հետ նոյն է սողոպումն «սայթաքում, անկում» Բրս. հց. որից դիւրասողոպ «շուտ գայթող, մեղքի մէջ շուտ ընկնող» Բրս. չար.։

NBHL (1)

Որպէս թէ Սողեալ՝ սողոպեալ դանդաղանօք. կամ սայթաք. զաղփաղփուն. դեդեւեալ. անհաստատ. դողդողջուն. յողդողդ, յեղյեղուկ. խոտորնակ. թիւր.


Ամփոփեմ, եցի

va.

to assemble, to concentrate;
to enclose, to confine;
to fold, to furl, to tighten, to pack, to tuck;
to shorten, to restrain, to contract;
to straiten, to stint, to limit, to bound;
— զմիտս՝ զանձն, to recollect one's self, to collect one's ideas;
— զմեռեալն, to bury the dead, to inter;
— զսուրն, to sheathe a sword.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեծութիւն էութեանդ անհաս գերագոյութեամբ ամփոփեցեր. (Պիսիդ.։)


Անանուն

adj.

anonymous;
ignoble.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքն անանուն է, եւ անճառ՝ որպէս անհասանելի. այլ ըստ գոյութեանն որ Էն անուանի. (Փիլ.։)


Անասելի, լւոյ, լեաց

adj.

unspeakable, ineffable.

· Calfa


Անվաւեր

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

· Calfa

NBHL (1)

ἅκυρος, irritus, οὑκ ἁξιόπιστος, fide non dignus, ἁβέβαιος, inconstans, invalidus, παραλειπτέον, rejiciendum. Ապախտ. ընդունայն. ոչ արժանահաւատ. անհաստատ. անոյժ. անզօր. տկար. անընդունելի. ոչինչ. մերժելի. ի դերեւ ելեալ. (լծ. պ. պավեր, հաւատալի). պադալ, գարարսըզ, գուվվէթսիզ.


Անվկայ

adj.

unwitnessed.

· Calfa

NBHL (1)

Գաղտնին անվկայ է, եւ անհաստատ. (Շ. ընդհանր.։)


Անտես, ից

adj.

invisible;
incomprehensible;
— առնել, to neglect, to take no care of, to despise, to quit, to abandon, cf. Անտեսել.

· Calfa

NBHL (2)

Մնաս եւ ի հասանելն անհաս, եւ յիմանալն անճառ, ի յեւս տեսանելն՝ եւս առաւել գիտել, թէ անտես է. (Լմբ. սղ. ՟Հ՟Զ։)

որ եւ ԱՆՏԵՍԱՆԵԼԻ. ἁόρατος, ἁθέατος, ἁθεώρητος. invisibilis, inconspicabilis, incomprehensibilis. Աներեւոյթ. որ ոչն տեսանի զգալի աչօք, կամ ոչ բովանդակի մտօք. անհասանելի. իմանալի, ւե անպարիմանալի. եւ ըստ այսմ ասի զաստուծոյ, զհոգեղինաց, եւ զթաքուն իրաց կամ զխորհրդոց, ըստ այլ եւ այլ տեսութեան. կէօզե կէօրիւնմէզ, ֆեհմ օլունմազ.


Անտեսաբար

adv.

invisibly.

· Calfa

NBHL (1)

Իմանալի օրինակաւ. անհասութեամբ. անյայտաբար եւ թաքնաբար. լռելեայն. առանց տեսութեան.


Անրջական, ի, աց

adj.

that relates to dreams;
visionary.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ անրջական բաջաղմամբ զանհաստատսն տեսանէր երազս. (Տօնակ.։)


Անցանեմ, անցի, անց

vn.

to pass;
to flow, to run;
to pass away, to end, to cease;
to passover, to omit;
— զանցանել, to exceed;
to surpass, to excel, cf. Գերազանցեմ, cf. Յառաջատեմ;
զբանիւ՝ ըստ հրամանն, to infringe, to transgress, to violate, to break;
— ընդ մէջ, to cross;
to pierce, to penetrate;
— վերստին, to repass;
—ի տեղի այլոյ, to succeed;
— ընդոստ, to leap;
— արագ, to hasten;
— զաւուրբք, to grow old, cf. Ծերանամ, cf. Պառաւեմ, cf. Զառամանամ;
— ճրագի, to be extinguished;
— ժամանակի, to elapse;
— անցից, to happen;
— յաշխարհէ, to die, to expire;
հասանել —, to cross, to traverse;
— ըստ չափ՝ ըստ սահման, to surpass, to exceed, to go beyond the limit;
հապճեպ զբազում իւիք, to pass rapidly over many things;
սակաւ ինչ — բանիւ, to speak briefly.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զմարդկան միտս անցեալ անհասութեամբ։ Անցեալ զչափ, եւ այլն. (Իգն.։)


Անցաւորութիւն, ութեան

s.

instability, frailty, vanity.

· Calfa

NBHL (1)

Անցական եւ եղծանելի գոլն. անհաստատութիւն. փոփոխականութիւն.


Անքնին

adj.

inscrutable, impenetrable, hidden, secret.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՆՔՆԻՆՍ ԱՆԿԱՆԻԼ. Մատնիլ յիրս անհասանելիս. չկարել հասու լինել. միտքը շուարիլ, խելքը չհասնիլ.


Անքննութիւն, ութեան

s.

inscrutability;
want of examination.

· Calfa

NBHL (1)

τὸ ἁνεξιχνίαστον. invetigabile esse, inscrutinabilitas. Անքննելի եւ անհետազօտելի գոլն. անհաս խորութիւն եւ գաղտնիք.


Ապագովեմ, եցի

va.

to dispraise, to blame.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ապագով եւ անհաստատ ունել զաստուածային ձայնսն. (Փիլ. յովն.։)


Աստուածայնութիւն, ութեան

s.

state of a divine or sacred thing.

· Calfa

NBHL (1)

Առ աստուածայնութեան բնութեան անհասանելի է խորհրդոց մարդկան Աստուած. (Պրպմ.։)


Առժամայն

adj. adv.

recent, new;
presently, immediately;
soon, forthwith, directly, suddenly;
առժամայս, at present, now;
for the present.

· Calfa


Առժամեան

adj.

cf. Առժամանակեայ.

· Calfa


Առօրեայ, էի, ից

adj.

diurnal;
ephemeral;
daily;
inconstant, uncertain, temporal, perishable.

· Calfa

NBHL (1)

Առօրեայ եւ անցաւոր եւ անհաստատուն ստացուած. (Փիլ. լին. ՟Գ 134։)


Առաջակայ

s.

joint, commissioner, assessor;
cf. Առաջիկայ.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջակայ խորհրդոյս մեծութեան ոչ ունելով նիւթ բացատրութեան՝ յանհասութիւն ապաւինի. (Սկեւռ. ես.։)


Առասպելական, ի, աց

adj.

romantic, fabulous.

· Calfa


Բաժամտութիւն, ութեան

s.

mistrust, suspicion

· Calfa

NBHL (1)

Երկմտութիւն. վարանումն կամ անհաստատութիւն ի խորհւրդս.


Ամենաստեղծ, ի

adj.

that has created all things, all-creating, omnipotent.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջի անհաս էութեանդ ամենաստեղծիդ. (Բենիկ.։)


Անբովանդակ

adj.

incomprehensible, inconceivable.

· Calfa


Անբովանդակելի, լւոյ

adj.

cf. Անբովանդակ.

· Calfa

NBHL (1)

որ գրի եւ ԱՆԲԱՒԱՆԴԱԿԵԼԻ. ἅπειρος, ἅπλετος, infinitus, immensus. Զոր ոչ լինի բովանդակել՝ պարագրել կամ լնուլ. անբաւ. անեզրական. անչափ. անսահման. անհուն, եւ անհաս. անճառ. անիմանալի. որ չամփոփուիր տեղով կամ խելքով. հիչ պիր եէրէ՝ ագըլա սըզմազ, ֆէհմ օլունմազ.


Անգիտելի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be understood, incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

ἅγνωστος, ἁγνοούμενος. ignotus, quod ignoramis. Որ չէ գիտելի. անծանօթ. ոչ ծանուցեալ. անյայտ. անիմանալի. անհաս. չգիտցուած, խելք չհասնելու. պիլինմէզ. ագըլ էրմէզ. ֆէհմ օլունմազ.. Յաստուածայինս ասի.


Անզնին

adj.

inconsiderable, imperceptible.

· Calfa

NBHL (1)

Որ վրիպակաւ գրի ստէպ եւ ԱՆԶՆՆԻՆ. արմատն է ԶՆԻՆ, յորմէ ԶՆՆԵԼ. Որ չանկանի ընդ զննութեամբ մտաց, կամ աչաց եւ ձեռաց. անիմանալի. անհաս.


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր ի վեր քան զըմբռնումն մտաց. անիմանալի. անբովանդակելի. անհաս. անպարագիր. ագլա սըղմազ, ագըլ էրմէզ. ἅπλητος. omnem captum superans.


Անընդել, ի, ից

adj.

cf. Անընտել.

· Calfa


Անթաց

adj.

dry.

· Calfa

NBHL (1)

Անթաց ոտիւք գնայր ի վերայ խոնաւուտ եւ անհաստատ բնութեանն. (Դիոն. ածայ. ՟Բ։)


Անիմանալի, լւոյ, լեաց

adj.

unintelligible, inconceivable, incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνόητος. qui intelligi non potest, intelligibilis, ἁπερινόητος, qui mente comprehendi nequit, incomprehensibilis. ԶԱստուծոյ ասի որպէս անպարիմանալի, անբովանդակելի. անհասանելի. ֆէհմ օլունմազ, լաեուֆհէմ.


Անիմաստ, ից

adj.

foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ճշմարտութիւնն հաւատացեալք, զի անհաս է եւ անիմաստ (թերեւս՝ անիմաց). (Եւագր. ՟Ժ՟Ը։)


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենեւին անհասանելին անյուսալի է եւ անձեռնարկելի։ Քաղաքաց, ազանց՝ անյուսալի փոփոխմամբք. (Ածաբ. ծն.։)


Աննեցուկ

adj.

without support.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրու զանհաստատ եւ զաննեցուկ նաւամակոյկն շարժեալ դեդեւացուցանեն։ Իբր զնաւ աննեցուկ յեղեալ կործանեսցէ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 115։)

ἁνερμάτιστος fulcro carens, non habens saburram Որ ոչ ունի զնեցուկ. անհաստատ. եւ Անխիճ (նաւ). տայագսըզ. սաֆրասըզ.


Անոլորտ

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

· Calfa

NBHL (1)

ἁόριστος, ἁτέκμαρτος. infinitus, indefinitus. Ոյր չիք ոլորտ, կամ եզր. անեզր. անպարագիր. անբահման. անբաւ. անհաս.


Անոյժ

adj.

without force, feeble.

· Calfa

NBHL (1)

Անոյժ եւ անհաստատ լիցի ձեռնադրութիւն. (Կանոն.։)


Անպարիմանալի

adj.

incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπερινόητος. qui mente comprehendi nequit. Զոր անմարթ է պարագրելով իմանալ. անբովանդակելի. տիրապէս անիմանալի. անհասանելի.


Անպարունակ

cf. Անպարոյր.

· Calfa


Անպարունակելի

cf. Անպարունակ.

· Calfa


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

· Calfa

NBHL (1)

Զանհատս հմտականացն. տպ. զանհասս։


Անհատաբար

adv.

indivisibly, inseparably;
individually.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնեաւ անճառապէս եւ անհատաբար. յն. անհասաբար կամ անպարիմանալի ἁπερινοήτως։


Անհարթ

adj.

crooked, uneven, rough, rugged;
awkward, rude, unpolished, coarse.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդկային անհաստատուն կարգաւս եւ անհարթիւ. (Ածաբ. աղք.։)


Անհարթութիւն, ութեան

s.

unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance

· Calfa

NBHL (1)

Զի յայսոսիկ զանհաստատութիւն եւ զանհարթութիւն տեսանելով՝ առ հանդերձեալսն փոփոխեալ յարմարիցիմք. (Ածաբ. աղք.։)


Անհաւան, ից

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

· Calfa

NBHL (1)

Մեզ անհաս է, եւ զբօսացելոցս ի վարս մարմնոյ՝ անհաւան ի հաւատալ։ Գիտելն զԱստուած՝ անճառ բանի, եւ անհաւան ունկան։ Կարծեմ ոչ ումեք թուի ասացեալս անհաւան. (Լմբ. սղ.։)


Անհիմն

adj.

without foundation, without base.

· Calfa

NBHL (1)

Որ չունի հիմն հաստատուն. խախուտ. անհաստատ. թէմէլսիզ, ասլը եօգ.


Անհուն

adj.

not fordable;
unfathomable, immense.

· Calfa


Անհուպ

adj.

that does not approach, come near, touch;
inaccessible;
distant, far.

· Calfa

NBHL (1)

Անհուպ եթերին։ Ողջունեալ զանհուպն շրթանց։ Անհուպ մատուցման դժնեայ դժրողաց։ Անհպիցն եւ անհասանելեացն ընտանեցուցեր. (Նար.։)


Անձեռնարկելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be taken in hand, extremely difficult;
untractable.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենեւին անհասանելին՝ անյուսալի է, եւ անձեռնարկելի. (Ածաբ. ծն.։)

Ո՛չ է պարտ անհաս եւ անձեռնարկելի իրաց պատմօղ լինել։ Պարգեւս անձեռնարկելիս խոստանայր. (Լաստ. ՟Ի՟Ե։)