nasty-smelling, rancid, stinking, fetid, infected, foul.
· Calfa
Չարահոտ են (չղջիկանք) եւ զազրատես։ Դեւք եւ աւազակք չարահոտ են վարուք. (Մխ. առակ.։)
Ի ստորուստ փորոտեացն ցոլացեալ չարահոտ գոլոշիք (ի գլուխն). (Պիտ.։)
Նեխեալ եւ փտեալ, եւ չարահոտ վիրօք։ Չարահոտ նեխութիւն. (Մանդ.։ Մծբ.։)
Մի՛ գարշիր ի չարահոտ ախտացելոյս. (Եփր. աղ.։)
Չիք ինչ չարահոտ քան զմեղս։ Եւս չար քան զնեխութիւն եւ զփտութիւն չարահոտ են մեղքն։ Զի՞նչ չարահոտ քան զամպարշտութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ։ Իսիւք.։)
Լսելով զայդպիսի չարահոտ աղանդոյդ։ Ոխակալացն պիղծ եւ չարահոտ (է) պատարագն. (Կանոն.։ Ճ. ՟Ժ.։)
Զի իր տխուր եւ չարահոտ է ճշմարտապէս՝ որ ի մեզ մեղքն. (Մեկն. ղեւտ.։)
stench, stink, fetor.
· Calfa
Վասն չարահոտութեան (մեռելոյն) մի՛ ինչ կասկածեր յամենասուրբ տեառնէդ. (ա՛ղ է դա՝ անուշացուցիչ ամենայն հոտեալ մարմնոյ. Մամբր.։)
Զտիրագոյն անդամոցն գլուխ՝ չարահոտութեամբ աղտաղտին ջրոց թմբրեցուցանէ. (Պիտ.։)
Սրեաց եւ մաքրեաց զչարահոտութիւն նորա. (Եղիշ. դտ.։)
Յոպոպ զչարահոտութիւն իւր ծածկել ոչ կարէր. (Մխ. առակ.։)
Զազրահոտ լինի ամենայն կերակուրս ի չարահոտութենէ ձեռաց եւ ի վիրաց։ Գայռին՝ որ լի է չարահոտութեամբ. (Իսիւք.։)
Լսելով զայսպիսի չարահոտութիւն աղանդոյդ. (Ճ. ՟Գ.։)
Լի չարահոտութեամբ անկողինք նոցա. (Կանոն.։)
Զի եւ ոչ աղօթել կարէք ի չարահոտութենէ տղմոյս այսորիկ։ Ոչինչ ի չարահոտութիւն կենցաղոյս՝ կարէ մերձենալ ի մեզ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
lymph, humour, fluid substance, serosity, liquid.
· Calfa
ԱՒԻՇՔ. որպէս Աւիշկք չարահոտք. աղտեղութիւն.
stinking, fetid;
stink;
stinkingly.
· Calfa
Ժանտահոտ. ժահահոտ. չարահոտ. գէշ հոտով, հոտած. ֆէնա գօգուլու.
stink, tank or bad smell, infection, fetidness.
· Calfa
Հոտ գարշութեան. ժանտահոտութիւն. ժահահոտութիւն. չարահոտութիւն. հոտածութիւն, գէշ հոտ, գէշութիւն.
that stinks.
· Calfa
Որոյ հոտն է անախորժ. չարահոտ. ժանտ. սաստիկ. հոտած, կծու.
stinking, mephitic, infectious, fetid;
շունչ —, foul or tainted breath;
տեծղի —, stinking hole;
infected spot;
— առնել, to infect, to taint;
cf. Ժահահոտութիւն.
· Calfa
δυσώδης male olens, teter գարշահոտ, չարահոտ, ծանրահոտ. հոտած. ֆէնա գոգուլու.
pour, exhalation, smoke, expiration.
· Calfa
Ի ստորուստ փորոտեացն ցոլացեալ չարահոտ գոլոշիք. (Պիտ.։)
infection, bad smell.
· Calfa
Ժահահոտութիւն. չարահոտութիւն. շարաւահոտութիւն.
stinking, fetid;
շարաւ արիւն, corrupt blood;
cf. Շարաւահոտութիւն.
· Calfa
δυσώδης graviter olens, foetidus. Որ ինչ բուրէ զհոտ շարաւոյ. չարահոտ. ժահահոտ. թարախի պէս հոտած.
mouse;
mice;
cf. Դնդեր;
ազգ մկանց, the micy tribe;
— մեծ, rat;
— վայրի, wood-mouse;
— դաշտի, field-rat;
— ջրային, craber, water-rat;
— ալպեան, marmot;
— լերանց, mountain-rat;
փարաւոնի, ichneumon, cf. Հետահան, cf. Հիլոս;
գեղացի եւ քաղաքացի —, the country mouse and the city mouse;
ծակ, բոյն, աղբ, ականատ մկանց, mouse-hole;
rat's nest;
mouse-dung;
mouse-trap;
որսորդ մկանց, rat-catcher, mouse-hunter;
(կատու) mouser;
որսորդութիւն մկանց, mouse-hunt;
— որսալ, to mouse, to catch a mouse;
— չչէ, the mouse squeaks.
· Calfa
ռմկ. մուկ. (որպէս թէ միուկ, կամ մսուկ) լծ. եւ յն. լտ. մի՛ս, մուս. պ. մուշ. դաղմ. միզ. μῦς mus. Փոքրիկ կենդանի առտնին՝ բայց անընտել, գող, ծակամուտ, որս կատուի, չարահոտ, եւ խոզաձեւ մարմնով.
s. anat. pellicle, membrane, tunic;
cf. Խելապատակ;
— պտղոց, pericarpium, follicle, capsula.
· Calfa
warm;
serene, calm;
ardent, burning, fervid, fiery, passionate;
tender, affectionate;
heat, warmth;
hot viands;
— է, it is warm;
cf. Ջերմն.
· Calfa
Թէպէտեւ բազում չարահոտութեամբ լի իցէ, սակայն իւրոց ջերմոցն եւ ոչ այնպէս պարտ է զնա ի ձեռաց թողուլ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 2։)
cheerless, sad, afflicted, grieved, gloomy, sorrowful, melancholy;
sullen, morose, surly, peevish;
sombre, gloomy, dismal, dull, dark, obscure;
— տրտմութիւն գիշերոյն, the thick darkness of the night;
լրջացուցանել զ— գիշերն, to dispel that horrible darkness.
· Calfa
Զի իր տխուր եւ չարահոտ է ճշմարտապէս՝ որ ի մեզ՝ մեղքն. (Մեկն. ղեւտ.։)
odour, smell;
perfume, scent;
sign, indication;
— անոյշ, անուշից or անուշութեան, grateful odour, sweet, savory smell, perfume, fragrance, cf. Անուշահոտութիւն;
քաղցր, ախորժելի, թեթեւ, սաստիկ, չար —, sweet or fine, agreeable or delicious, slight, strong, disagreeable or bad odour or smell;
— գարշ, stench;
— առնուլ, հանել, to perceive an odour, to smell, to scent, cf. Հոտոտեմ;
— ունել, to smell, to be odorous;
— հարկանել, բուրել, to spread, to exhale an odour;
cf. Հարկանիմ;
ի հեռաստանէ առնու զ— պատերազմի, he smelleth the battle afar off;
ի —ոյ ջրոյ ծաղկեսցի, it will shoot up as soon as the moisture effects it.
· Calfa
, ո հլ. «հոտ» ՍԳր. լայնաբար կամ փոխաբերաբար «դոյզն նշմարանք, հետք» (այսպէս՝ պատերազմի, ջրի հոտ ևն) ՍԳը. Կոչ. Եփր. ծն. որից հոտիլ «նեխիլ և նեխու-մից գարշ հոտ արձակել» Յհ. ժա. 39. Ոսկ. մ. բ. 9 և յհ. ա. 24. հոտարան «բուրաստան» Խոր. հոտեղ Վրդն. դան. հոտևան Երզն. ոտ. անուշահոտ Ագաթ. Եզն. չարահոտ Ոսկ. ա-տեմ. ռ. ժանտահոտ Եզն. Ոսկ. յհ. բ. 27. ժահահոտ Նիւս. ըն. խանձրահոտ Ագաթ. զազրահոտութիւն Իսիւք. դիւտհոտ Անան. եկեղ. դառնահոտ Խոր. գիշահոտ Մամիկ, շարաւահոտ Կորիւն. Ագաթ. Մծբ. գարշա-հոտ Բրս. մրկ. գեհենահոտ Վրդն. պտմ. հո-տառութիւն (նոր բառ) ևն։ Արմատի կըր-կրնուած ձևն են ներկայացնում հոտոտիլ ՍԳր. Ագաթ. հոտոտել Օր. դ. 25. Տոբ. զ. 19. հոտոտալ Մխ. երեմ. Վրդն. ծն. հոտոտելիք Ա. կոր. ժբ. 17. Ագաթ. բազմահոտոտ Վրդն. սղ. յարահոտոտ Վրդն. երգ։-Հոտ և բոյր բառերի իմաստի զանազանութեան վրայ տե՛ս Փէչիկեան, Բազմ. 1925, էջ 139-140։ Գրաբարի մէջ բուրել յատուկ է թէ՛ լաւ և թէ վատ հոտի համար, մինչդեռ աշխարհաբա-րում միայն լաւ հոտի համար է. իսկ հոտիլ թէ՛ գրաբարում և թէ ժողովրդական զանա-զան բարբառներում յատուկ է միայն վատ հոտի. Պօլսի բարբադում թէ՛ լաւ և թէ վատ հոտի. օր. Գէշ կհոտի. Վարդը անուշ կհոտի։