unripe, immature;
sour, bitter, harsh;
harsh, rugged, rough, unkind, cruel, inhuman;
inexpert, unpractised, ignorant;
ill-bred, boorish, awkward, rude.
ὡμός (լծ. ռմկ. հում ). crudus Տհաս. ոչ հասունացեալ. որպէս պտուղ. կամ համբակ. խամ.
Զազոխն՝ այժմիկ (այսինքն այն ինչ) ասացեալ խաղող, եւ կամ զխակ թուզսն անուանեալ, մրգաքաղել կամիցի. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)
Իբրեւ զխակ տարաժամ կթեսցի. (Իսիւք.։)
Թերի եւ խակ խորհրդոց հասուցիչք եւ հմտացուցիչք. (Նար. առաք.։)
Պետրոս եռացեալսիրովն իբրեւ խակ մանուկ խոստանայ զանձն դնալ ի վերայ. (Արշ.։)
Տղայք եւ խակք էաք։ Յովսէփ էր ծառայ մի խակ անմեղ. (Ոսկ. գաղ. եւ Ոսկ. ՟բ. թես.։)
Մատաղատունկ եւ ո՛չ զմատաղ հասակէ ինչ ասէ, այլ զխակ տնկոյ (յն. զնորոգ տնկելոյ), որ այն ինչ յերախայից (յն. երախայացեալ) ի ձեռնադրութիւն մատչիցի։ Սակայն եւ ոչ զայն գիտեն հեթանոսք յունաց, զի խակք են. (Ոսկ. ես.։)
Զորդիս իւրեանց ոչ խրատեն, այլ խակ եւ ընդ վայրագնաց թողուն. (Մանդ. ՟Ի՟Ա։ իբր անկիրթ. ճահիլ.)
Խակ երիտասարդ (յն. անառակ). (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)
ԽԱԿ, ըստ յն. ոճոյ. ὡμός . Հում. crudelis. Անմարդի, անընդել, դժնեայ, անսանձ, անողորմ, անագորոյն.
Խակ ոգի՝ անողորմն է. (Լծ. փիլ.։)
Խակ եւ անընդել լինել յորդորէ, եւ անողորմ։ Արտաքին իշխանքն՝ խակքն եւ անողորմքն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 39։ եւ Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
Չարացն խակաց ընդոստուցանօղ պակուցումն ի չարէն ի բարի. (Յհ. կթ.։)
Առ ի զխակ եւ զըմպահկօղ ապերասանութիւն նուաճելոյ. (Պիտ.։)
• , ի-ա հլ. «տհաս (պտուղ). անխե-լամուտ, անվարժ, անփորձ (մառռ). ան-կիրթ, անառակ, անգութ (յն. ոճով)» Ոսկ. գաղ, Թես. ես. մ. յհ. ա. և Ա. կոր. որից խակագոյն Ոսկ. յհ. բ. 16. խակագործ Ոսկ. մ. ա. 10. խակագործութիւն Եւս. քր. խակա-կութ Ել. իէ. 20. Ղևտ. իդ. 2. Յոբ. ժե. 33. խակութիւն Ագաթ. Ոսկ. գաղ. և եբր. «անո-ղորմութիւն» Բ. մակ. ժբ. 5. Կոչ. 25 և Վրդ, ատմ. տա. Վենետ. էջ 46 (որ էմինի հրա-տարակութեան մէջ, էջ 66 գրուած է հակա-ռակութիւն), «ապստամբութիւն» Ոսկ. բ. տիմ. ա. խակամիտ Լաստ. ևն։
• Հիւնք. խաղող բառից։ Karst, Յու-շարձ. 427 թթր. ak, ek, as, az. aē «թոյն, դառն, թթու, խակ»։
• ԳՒՌ.-Գոր. Ղրբ. Տփ. խակ, Ալշ. Երև. Մշ, Ոզմ. Սեբ. Սչ. խագ, Խրբ. Տիգ. խmգ, Զթ. խօգ, խոգ, Հճ. խօգ. Ախց. Կր. ղակ, Հմշ ղագ.-իսկ Ասլ. խագ, խայ՝ գործ է ածւում միայն մարդոց համար։ Նոր բառեր են խակ-կոտոր, խականոյշ, խակլազուտ, խակկռիլ, խակռր-մակռը «տհաս-մհաս»։