indocile, morose, disobedient, reluctant, untractable, froward, restive;
austere, rude, harsh, rigorous, severe.
αὑστηρός austerus στασιόδης seditiosus եւ այլն. Խստամբակ. խիստ. դժնեայ. ապառում. ըմբոստ. ապստամբ. բուռն.
Երկնչէի ի քէն, զի այր ստամբակ ես ... գիտէիր՝ թէ ես այր մի ստամբակ եմ. (Ղկ. ՟Ժ՟Թ. 21. 22։)
Դոքօք զստամբակսն ածես ի հաւանութիւն։ Իբրեւ զանխրատ եւ զաներկիւղ ստամբակս խօսիս. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է։)
Դիոգինէս տեսեալ զմանուկ ստամբակ՝ զմանկածուն դաւազանաւն եհար. (Պիտ.։)
Ստամբակք, հպարտք, եւ ամբարտաւանք. (Իսիւք.։)
Ի գրկացն աստուծոյ հանեալ՝ ի յոտս ստամբակին գթեցոյց (սատանայի). (Նար. ՟Խ՟Ը։)
Զի ապրեսցի ի ստամբակ բռնութենէ անօրինին։ Ի ստամբակ գոռոզութենէ դիւցապաշտ ինքնակալութեան. (Ագաթ.։ Նար. խչ.։)
• (ի-ա հլ. ըստ ՆՀԲ, բաւր ա-ռանց վկայութեան) «ըմբոստ, խիստ, բուռն, անսաստ». Ղկ. ժթ. 21, 22, Ագաթ. որիռ ստամբակութիւն Փարպ. ստամբակել Փիլ. իմաստ. Եղիշ. բ. էջ 28, Գ. էջ 54-55, ստամբակերէն Փիլ. ժ. բան. 259. կեղծ ձևեր են խստամբակ Վրք. հց. խստամբակութիւն Մագ. որոնք ձևացած են խիստ բառի զու-գորդութեամու
• = Պհլ. [other alphabet] ︎ stambak «անգութ, բռնակալ, անարդար, նեղիչ, կատաղի» (Ար-տավիրաֆի մէջ գործածուած. տե՛ս Haug և West., Բառացանկ, էջ 158), [other alphabet] +tambakih «ստամբակութիւն» (Nyberg, Hilfsbuch des nehlevi I. էջ 56 ա), պրս. [arabic word] sitanba «գոռ, հուժկու, խռովարար, կռուասէր», հպրս. *stambaka-(Horn § 718), որոնց արմատն է զնդ. stəmba, stənba «կռիւ» (Bartholomae 1606), սանս. stam-bha «հպարտութիւն, գոռոզութիւն»։ Նոյն արմատից է նաև հյ. ապստամբ, հին ձևը ապաստամբ (տե՛ս այս բառը)։-Հիւբշ. 240։
• ՆՀԲ. խստամբակ բառի հետ։ Lag. Urgesch. 147 հանում է սանս. *stam-bhaka ձևից։ Spiegel, Huzw. Gram. l88-189 տալիս է ուղիղ մեկնութիւնը կցելով պհլ. stāmb, stāmbak բառերի հետ։ Lag. Sуmmicta 505 պրս. sitan-ba։ Տէրվ. Altarm. 41 և Նախալ. 113 հյ. ապստամբ, յն. στεμβω, սանս. stam-bh, ինչպէս և նոյն պրս. պհլ. բառերի հետ հնե. stabh. stambh «կանգնիլ, խեռել» արմատից։ Պատկ. Maтep. I. 15 պհլ. և պրս. ձևերի հետ։ Հիւնք. համ-բակ բառից։ Հիւբշ. 240 դնում է միայն պրս. sitanba և ծանօթ չէ պհլ. stambak բառին. այսպէս նաև Horn, Grdr. § 718։ Վերի ձևով մեկնեցին Meillet և Աճառ. Քննութ. Եզնկայ նորագիւտ ձեռ. էջ 72։