wild-boar;
boar;
— խանչէ, the grunts;
ժանիք —ի, razors.
(լծ. պ. վիւրրազ. լտ. վէրրէս ). σῦς, σύαγρος, κάπρος sus, aper. Արու խոզ. մանաւանդ խոզ վայրի. ժանեւոր կինճ. էրքէկ կամ եապանի տօմուզ.
Վարազս եւ առիւծս։ Որպէս վարազացն ատամունք, զմիմեանս սրէին։ Իբր ատամունքն վարազին՝ բանիւ զիրեարըս սըրէին։ Ըստ օրինակի վարազացն ի վերայ սրոյն մղեցաք զանձինս. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Ածաբ. մակաբ.։ Շ. եդես.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։ տե՛ս եւ Ագաթ.։ Խոր. ՟Ա. 11։ ՟Բ. 38։)
ՎԱՐԱԶ. ի բարդութիւնս դնի եւ որպէս Մեծ, եւ պերճ, կամ սաստիկ.
• , ի-ա, ու հլ. «արու վայրի խոզ» Ագաթ. Եզն. 66, 148. Բուզ. Խոր. Փիլ. որից վարազագիր Բուզ. վարազաթև Վեցօր. 170. Եփր. թգ. 358. վաքազախառն Բ. մկ. ժ. 11. վարազանալ «կատղիլ» Եզն. վարազօրէն Բուզ. երբեմն առնւում է «մեծ, հաստ» իմաս-տով. ինչ. վարազաջեղք «հաստ ջիղեր» Մծբ. վարազափողոց «լայն փողոց» Պտմ. աղէքս.։
• = Պհլ. varāz (գրուած varāč), պրս. [arabic word] varaz. [arabic word] vurrāz, [arabic word] gurāz, քրդ. be-raz, baraz, baras, զնդ. ❇ vārāza, սանս. [other alphabet] varāha «վարազ» (Horn § 896)։ Իրանեանից է նաև ասոր. [syriac word] va-rzā «վարազ»։-Հիւբշ. 244։
• ԳԴ պրս. վիւրրազ։ ՆՀԲ լծ. պրս. վիւր-րազ լտ. verres «խոզ»։ Վերի ձևերի հետ համեմատում են Klaproth, Mémoires 1, 435, Windisch. 21, Böttich. Horae 31, 49, Rudim. 40, 94, ZDMG 1850, 362, Arica 66, 73, Lag. Urgesch. 748, Pictet 1, 371, Müller SWAW 38, 580 ևն, Justi, Zendsp. 268, Lag. Ges. Abhd.
• 41, Bopp, Gram. comp. 1, 13 ևն։ Մորթ. ման ZDMG 31, 417 կարծում է գտնել բևեռ. artuharçav կամ artuharaçav ձևի մէջ, որ մեկնում է artu «մեծ»+ harçav «վարազ»։ Հիւնք. նոյն է ընդ ՆՀԲ։
• ԳՒՌ.-Գոր. Ղրբ. վարազ, Սվեդ. վmրուզ, երկուսն էլ «վարազ». իսկ Լ. վարազ «արու խոզ»։ Քրդերէնից է փոխառեալ Մշ. բա-րազ։
• ՓՈԽ.-Հայերէնից է տառադարձւած արաբ. ❇ barāz Առակագրքի թարգմանութեան մէջ՝ ըստ Մառ, Վրդ. առ. I. էջ 57։