Definitions containing the research ագի : 2122 results

Թաթպան, աց

s.

glove;
cf. Ձեռնոց.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռս իւր ագիցէ թաթպանս եւ քահանայապետական մատանին ի վերայ ... արկցէ զթաթպանսն իւր ի ձեռս իւր. (Մաշտ. ջահկ.։)


Թախիծ, խծի

s. adj.

affliction;
grief;
grievous, afflicting, disconsolate, forlorn;
—ք դժնդակք, black bile, deep sadness;
—ք մտաց, compunction, regret, remorse;
ընկենուլ զ— սրտի, to console, to cheer up;
—ս արկանել առաջի ուրուք, to supplicate, to beseech, to implore.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Թախանձանք կողկողագին.


Թախծանք

s.

cf. Թախծութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Կողկողագին թախծանօք հոգւոյ։ Ողորմագին թախծանօք հեծէ։ Դարձցին վտանգք թախծանացն ի հոգեւոր խրախճանութիւն. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Ի՟Դ. ՟Լ՟Բ։)


Թանաք, ի, աւ

s.

ink;
սեաւ թանաք, black ink;
կարմիր թանաք, red-ink;
cf. Կարմրագեղ;
կապոյտ թանաք, blue-ink;
թանաք տպագրութեան, printing-ink;
թանաք ճենաց, Indian or China ink;
անեղծ թանաք, indelible, indestructible ink;
համակիր, ծածկագիր թանաք, sympathetic, invisible, secret ink;
թանաք նշանագրութեան, marking-ink;
արատ, բիծ թանաքի, ink-spot, ink-stain;
արատել թանաքաւ, to ink;
մրճոտիլ, աղտեղիլ թանաքաւ, to be inked all over;
պոյտն, շիշ թանաքի, ink-pot, ink-bottle;
աման թանաքի, ink-horn, inkstand;
cf. Կաղամար.

· Calfa


Թանգ

adj. s.

cf. Թանկ;
saddle-girth.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԱՆԳ cf. ԹԱՆԿ. որպէս Մեծագին։ Մերթ որպէս պ. թէնկ. այսինքն Գօտի թամբի գրաստուց. փոկ. կապ.


Թանգարական, ի, աց

adj.

mercantile, com-merciale;
esteemed, precious, dear.

· Calfa

NBHL (1)

Թանկագին. ազնիւ. կամ արժանի մեծաշահ վաճառաց. թանկ, սուղ.


Թանկա

cf. Դանկ.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն գլխոյ պահանջեն զ՟Խ. թանկա։ Ամենայն գերի՝ հազար թանկա վաճառին. (իբր դիւրագին). (Մեծոբ.։)


Թանկութիւն, ութեան

s.

dearness, high price, dearth, famine, scarcity;
արտունջ ունել զթանկութենէ իրաց, to complain of the high price of things.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանրագինն գոլ. սղութիւն.


Թանձրասիրտ

adj.

thick-witted, rustic, stupid, half-witted, hard, obstinate.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսիլս ահագին երկիւղի, զոր ետ Աստուած թանձրասրտացն. (ա՛յլ ձ. թանձրաստեղծացն). (Եփր. աւետար.։)


Թառանչ, ից

s.

sigh, groan;
colic, bowel complaint.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թառանչ սրտին՝ հագագին դուռն հրդեհեալ։ Թառանչս թշուառութեանց։ Թառանչ թախծութեան. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Լ. ՟Խ՟Ը։)


Թառանչանք

s.

cf. Թառանչ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թառանչ սրտին՝ հագագին դուռն հրդեհեալ։ Թառանչս թշուառութեանց։ Թառանչ թախծութեան. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Լ. ՟Խ՟Ը։)


Թափառական, ի, աց

adj.

vagabond;
vagrant, wandering, roving, rambling;
— շրջել cf. Թափառիմ.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. արաբ. պրս. թաֆ, թայիֆ, եւ այլն) μέτοικων, πλανήτης , πεπλανόμενος, πλαζόμενος, ἁλώμενος, ἑωσμένος vagus, vagabundus, errabundus, oberrans Որ թափառ շրջի. թափառեալ. յածեալ ընդ աշխարհ. մոլորական. աստանդական. վտարանդի. տարագիր. գաղթական. պանդուխտ. բարբարական. տէտիրկին.


Զմայլանամ, ացայ

vn.

cf. Զմայլիմ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԶՄԱՅԼԻՄ, իբր Յագիլ, յափրանալ.


Զմայլիմ, եցայ

vn.

to be charmed, delighted;
to enjoy;
to take one's fill of, to glut one's self with, to be satiated, glutted, to be intoxicated, enraptured.

· Calfa

NBHL (1)

Զմայլին նոցա սատակմամբն. այսինքն զուարճանան, կամ յագին. (Ոսկիփոր.։)


Զոհարան, ի, աց

s.

altar of sacrifice;
vase of immolation.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ ի բագինս զոհարանաց նոցա պատարագ Աստուծոյ նուիրել. (Մանդ. ՟Է։)

θσιαστήριον thysiasterium;
altare, in quo sacrificatur Զոհանոց. սեղան. եւ Բագին.


Զով

adj. s.

fresh, cold;
cool, freshness

· Calfa

NBHL (1)

ψυχρός, κρυερός frigidus, serenus Սաստկական բառիս Հով, (յորմէ Հովանի), եւ նուազականն այլազգականիս սօուգ, սօվուգ. Ցուրտ կամ պաղ բնական եւ ախորժ. բարեխառն. ցօղագին. որ եւ ՋԵՐԻՆ ասի. պաղուկ. սէրին.


Զովացումն, ման

s.

refreshment.

· Calfa

NBHL (1)

Ծագիւ մատին ջուր ի զովացումն. (Շար.։)


Զուարթաճաճանչ

adj.

bright, shining splendidly, fulgid.

· Calfa

NBHL (1)

φαιδρός nitidus, splendidus, hilaris, luculentus Զուարթագին ճաճանչեալ. գեղափայլ. գեղանշոյլ. զուարթալոյս. արփիափայլ.


Զուարթանամ, ացայ

vn. fig.

to be joyful, to rejoice, to be diverted;
to rouse one's self, to give one's self up to gaiety;
to shine, to enlighten, to cheer up, to be kindled;
to be vigilant, sober, to watch;
— ի գինւոյ, to be seasoned with wine;
զուարթացեալ ի գինւոյ, tipsy, cf. Գինի;
զուարթացաւ սիրտ նորա, his heart was merry, expanded, dilated;
զուարթացան երեսք նորա, countenance brightened up;
— հրոյ, to relight, to rekindle.

· Calfa

NBHL (1)

Զուարթացան սիրտք իւրեանց (ի խրախունս)։ Զուարթացաւ սիրտ քահանային (ընդ շահաւէտ խոստմունս)։ Աստէն իսկ ագի՛ր, եւ զուարթասցի սիրտ քո. (Դտ. ՟Ժ՟Զ. 25։ ՟Ժ՟Ը. 20։ ՟Ժ՟Թ. 7. 9. 22։)


Զուարճալից

cf. Զուարճալի.

· Calfa

NBHL (1)

Լցեալ զուարճութեամբ. հրճուալից. ցնծալից. բերկրալից եւ զուարթագին.


Զուգադրութիւն, ութեան

s.

combination;
composition, conjunction.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեսցէ ի ձեռն եղելոց զուգադրութեանց նշանացն ի հաւատոց ճշմարտութիւն։ Ոչ էր այնուհետեւ յապաղումն զուգադրութեան խորհրդոց աստուածագիտութեան. (Նիւս. սքանչ.։)


Զուգակշռեմ, եցի

va.

to reduce to an equilibrium, to render equivalent;
to equal, to compare;
to counterbalance, to make up for, to counterveil.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերին զուգակշռող աջոյ ամենագիտին. (Փարպ.։)


Զուգամասն

adj.

participant.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նայել ուղղանկիւնեացն առ տրամագիծն միջին, զամենայն հարթ, արդակ, զուգամասն ... յարմարեալ անվնաս պահէ. (Շիր.։)


Զուգապէս

adv.

equally, alike, likewise.

· Calfa

NBHL (1)

Զուգապէս ըստ պիտոյիցն ձեւեալ կերպարանի յարուեստագիտացն գործին. (Նիւս. կազմ.։)


Զսպեմ, եցի

va.

to bind, to tie close, to press;
to subdue, to hold, to hinder;
to draw, to draw again.

· Calfa

NBHL (1)

Փրկիչն՝ որ կացոյց զխորհուրդ պատարագին, ոչ զսպեաց զկարողութիւնն իւր ի մի նշխար, կամ ի մի քահանայ, եւ կամ ի մի սեղան. (Մխ. ապար.։)


Զրահեղեղ

adj.

that flows, inundates uselessly or unjustly.

· Calfa

NBHL (1)

Զուր հեղեղեալ. իբրեւ ուղխս զայրացեալ. նման հեղեղատի զայրագին, եւ անկայուն յորդելոյ.


Զրուցատրութիւն, ութեան

s.

recital, discourse, narration, dialogue.

· Calfa

NBHL (1)

Զրուցատրութիւն ըստ ներգոյս քերթողական յեղանակս. (Թր. քեր. ուր Անյաղթ եւ Մագիստր.) առաւել մօտին ի դիտաւորութիւն Թրակացւոյն քան զայլ մեկնիչս։


Զրպարտանք, նաց

s.

calumny, slander.

· Calfa

NBHL (1)

Գայթակղեցաւ ի վերայ սարկաւագին զրպարտանաց. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Զօրապետեմ, եցի

vn. va. cf. Զօրավարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սոքա թագիւ ոչ պերճացեալ, եւ ոչ զօրօք զօրապետեալ. (Շ. վիպ.։)


Զօրաւորութիւն, ութեան

s.

strength, power, might.

· Calfa

NBHL (1)

Զանփոփոխութիւն (Աստուծոյ) ... զզօրաւորութիւն, զկանխագիտութիւն. (Աթ. ՟Ը։)


Զօրեմ, եցի

vn.

to be able, worth;
to govern;
to act, to produce an effect.

· Calfa

NBHL (1)

ἱσχύω, δύναμαι valeo, possum Ունել զօրութիւն բաւական. կարօղ եւ զօրաւոր գտանիլ. իշխել՝ ըստ որում ձեռնհաս լինել. կարել. բաւել. գամագիւտ լինել. հնարել. տոկալ. եւ Զօրանալ. զդէմ ունել. կրնալ, ատիկել, ճար ընել, օգտել, դիմանալ.


Էակ, աց

s.

being, existence, that exists;
creator, that causes to exist, that extracts from nothing.

· Calfa

NBHL (1)

Զանպարագիրն էակ մարդացեալ ... ողջագուրեցեր. (Նար. կուս.։)


Էականութիւն, ութեան

s.

cf. Էութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Կենարար մարմնոյ անպարագիր էականութեան. (Շար.։)


Էութիւն, ութեան

s.

essence, nature, constitution;
existence;
substance;
divinity, God;
property, fortune, wealth;
յ— ածել՝ յօրինել, to create.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՛րդ յերկինս նստի մի էութիւնն Քրիստոս, եւ աստ պատարագի. (Լմբ. պտրգ.) իբր լտ. unus et idem Christus։


Ը (yét)

s.

the eighth letter of the alphabet and the fourth of the vowels;
eight, eighth.

· Calfa

NBHL (1)

՟ը. Որպէս նշանագիր թուոյ է Ութ, կամ ութերորդ, յարմար դիպեալ ձայնի իւրում։


Իռիս

s.

Iris, rainbow;
cf. Ծիածան.

· Calfa

NBHL (1)

Բագինք իռիասայ եւ աթինայ. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Ա.։)


Իրագէտ, գիտի, տաց

adj.

well versed, well informed, acquainted, intelligent;
— լինել, to be in confidence, to be made acquainted with an affair, to know the case.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միջօրէի իբրւ ի գիշերիզարհուրին յիրագիտէ (ի) մտացն խղճէ. (Ոսկ. ես.։)


Լ (lioun)

s.

the twelfth letter of the alphabet, and the seventh of the consonants;
thirty, thirtieth.

· Calfa

NBHL (1)

Լիւնըն լըռել վարդապետէ՝ ի ցաւագին բարկութենէ։ Լիւն՝ լու՛ր ասէ հօր քո խրատու, լե՛ր օրինաց մօր քո հըլու. (Շ. այբուբ.։)


Լալ, ի

s.

balass ruby.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառազարդ լալակն ի թագի. (Գանձ.։)


Լալական, ի, աց

adj.

that weeps, plaintive, mournful, dreary, sad;
groaning, moaning, wailing;
—ք, female mourners, hired female weepers at funerals, mutes;
—ն, faculty of weeping.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Ողբական. լալագին.


Լալականչ

adj.

crying (like a child).

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ կանչիւն՝ գոչիւն՝ ճչիւն լալագին.


Լալահառաչ

adj.

broken by sighs and sobs, groaning, moaning, wailing.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ լինի լալագին հառաչմամբ կամ հեծութեամբ. կականաւոր.


Լայնագոյն

adj.

wider, more ample, very extensive;
—ս, largely, copiously, amply.

· Calfa

NBHL (1)

Զլայնագոյն եւ զանպագիր կալուածս նոցա տեսանելով վարացն. (Պիտ.։)


Լապտեր, աց

s.

lantern.

· Calfa

NBHL (1)

յն. λαμπτήρ lucerna. որ է ճրագ. այլ ի սուրբ գիրս ՝ λαμπάς lampas, fax. Անօթ ճրագի որ ի ձիթոյ եւ ի պատրուգէ. ճրագ. կանթեղ. տե՛ս եւ ՂԱՄԲԱՐ.


Մթագնիմ, եցայ

vn.

to grow dark, gloomy, to be obscured or darkened, to darken;
— աչաց, to grow dim.

· Calfa

NBHL (1)

Մթանալ. մթագին լինել. նսեմանալ. մթազգած լինել. (իրօք, եւ նմանութեամբ)


Մթագոյն

adj.

dark, dark coloured.

· Calfa


Մթազգած

adj.

gloomy, dark, obscure, dismal, dull, sombre;
— լինել գինւով, to have the sight or reason obscured, to get drunk, to feel giddy, to feel one's head turn round.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ ուրախութիւն իցէ մթազգած լինել (գինւով). (Ոսկ. մ. ՟Գ. 4.) իմա՛ պտոյտ կրել գլխոյ, եւ զամենայն ինչ մթագին տեսանել։


Մթապատ

cf. Մթազգած.

· Calfa

NBHL (1)

Մթով պատեալ. մթազգած. մթագին.


Մթար, աց

adj. s.

black, smutty;
blearedness;
filth, dirt.

· Calfa

NBHL (1)

Մթագին, եւ մութն. աղտոտ, եւ աղտ. տե՛ս եւ ՄԹԵՐ.


Միայար

adj. adv.

united, joined, attached, chained together;
continuous, continual;
immediate;
at a single stroke, at one bout, in a moment, immediately, at the same time;
— տողել, to join together, to link, to chain.

· Calfa

NBHL (1)

Զցուցեալ նշանախեցսն հանդերձ միայարօքն ետ գրել հռուփանոսի. իմա՛, հանդերձ կարգաւորութեամբ եւ հանգամանօք՝ ըստ անսայթաքութեան տառից յունաց. ապա եթէ իմասցիս, հանդերձ բաղաձայնիւքն (որք միշտ յարին ի ձայնաւորսն), է կարծիք միխայէլի ասորւոյ փոխանցեալ առ քանի մի մատենագիրս հայոց, որպէս թէ ձայնաւորք միայն իցեն գիւտ մեսրոպայ. իսկ բաղաձայնքն գիւտ դանիէլի ասորւոյ։ Թո՛ղ զի եւ դանիէլեան նշանագիրքն չէին նորագիւտ, այլ ի հին դպրութեանց ի փոխ առեալք։