Definitions containing the research ագի : 2122 results

Յոգնատխուր

adj.

very sad, very melancholy.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ տխրագին.


Յոյժ

adv.

too, very, more, much, considerably, very much, a great deal;
— —, more and more, extremely, exorbitantly, excessively, exceedingly.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխարումն յոյժ։ Էր բազմութիւն յոյժ։ Ի լեառն մի բարձր յոյժ։ Գազան ահագին յոյժ։ Չարաչարք յոյժ. (եղ այլն։)


Յոռեակ, եկի, կաց

adj.

rather wicked or bad.

· Calfa

NBHL (1)

Յոռի իմն. արհամարհ. չնչին. անշուք. թեթեւագին.


Յովտ, ի

s. fig.

iota;
jot, tittle.

· Calfa

NBHL (1)

Փոքրագոյնն ի նշանագիրս եբր. քաղդ. ասոր. կոչեցեալ իօ՛տ կամ եօտ կամ եուտ. յորմէ եւ յունականն իօ՛դա ι . իբր ի, յ.


Յորդաբորբ

adj.

very hot, burning, stifling, suffocating.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ կամ բերօղ զյորդ բորբոք տօթոյ. տօթագին.


Յորձուտ

adj.

sultry, suffocating.

· Calfa

NBHL (1)

Յորձանուտ. յորձնեռանդն. տապագին ջերմութեամբ.


Յուսակնեալ

adj.

cf. Յուսագնեալ.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՈՒՍԱԿՆԵԱԼ կամ ՅՈՒՍԱԳՆԵԱԼ. Յուսով վերակնեալ. գէտակն կալեալ յուսով. կամ իբր Յուսագին, այս ինքն յուսալից եղեալ.


Յուսադիր

adj.

inspiring hope, inspiriting, reviving hope or courage, encouraging, animating;
consoling.

· Calfa

NBHL (1)

Անյարմարագիր՝ անձին յուսադիր։ Քաջաժիր մշակք՝ յուսադիրք մեղուցելոց. (Նար. ՟Ծ՟Գ։ Ճ. ՟Ա.։)


Յօդապատ, ի, ից

adj. fig.

articulate, surrounded with articulations, corporeal;
well, tersely, elegantly composed or written.

· Calfa

NBHL (1)

Յարմարեալ է թուղթս այս (եբրայեցւոց) յօդապատ զարդագիր բանիւք (յն. շարադրութեամբ եւ բառիւք) իւրովք ըստ յոյն լեզուի առաւել քան զայլ թուղթս առաքելոյ. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 25։)


Յօրանամ, ացայ

vn.

to fatten, to grow fat;
to stuff on gorge oneself;
to live in effeminacy, idleness or debauchery, to wallow in voluptuousness, to pamper oneself;
to become haughty, to enact the stately personage, to play the swell;
— սիգաքայլ, to stalk, to walk proudly, to look big;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to pass the whole day in pleasure or amusement.

· Calfa

NBHL (1)

ἑμπίμπλημαι impleor στρηνιάω luxuriose vivo, turgesco եւ ἑναβρύνομαι mihi valde placeo, jacto me χαυνόω laxor եւ այլն. (լծ. յօրան. յոյր. զօրանալ. յոռանալ. յուռթանալ. ուռճանալ) Պարարիլ. գիրանալ. առաւելուլ եւ զեղխիլ յորդութեամբ բարեաց մարմնոյ, եւս եւ հոգւոյ. յղփանալ. լիանալ. յագիլ. եւ Սոնքանալ. ճոխանալ. պանծանալ. տկռիլ.


Նախաբանութիւն, ութեան

s.

cf. Կանխաձայնութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Նախաբանութիւնս ասաց յառաջագիտութենէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 4։)


Նախաբնաւորիմ, եցայ

vn.

to be from the beginning;
to be pre-established;
predestined.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւիտենիս համարեալ էր առ աստուած նախաբնաւորեալ անօրէնութիւն քրիստոսի։ Մովսէս եւ փարաւոն նախաբնաւորեալ առ յաստուծոյ խորհրդոյս տուան նախագիծք. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. սղ.։)


Նախագէտ

cf. Կանխագէտ.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջագէտ. կանխագէտ. նախագիտակ, եւ նախագիտական. կամ նախագիտելի.


Նախագրութիւն, ութեան

s.

writing beforehand;
prescription, usucaption.

· Calfa

NBHL (1)

ὐπογραφή praescriptio, tabula praemissa, index. Նախագրելն, իլն. ինչ մի նախագրեալ (ըստ ամենայն առման). նախագիր. ցանկ.


Նախաժաման

adj.

arriving before.

· Calfa

NBHL (1)

Կործանման մահու նախաժաման մեծ աւետագիր. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Նախախնամութիւն, ութեան

s.

Providence;
foresight, prevision, care.

· Calfa

NBHL (1)

πρόνοια, προμήθεια providentia, praevidentia, provisio, cura եւ այլն. Յառաջատեսութիւն աստուծոյ՝ հանդերձ բարեխնամ տեսչութեամբ. յառաջագիտութիւն, եւ նախահայեաց տնտեսութիւն. տե՛ս ճոխագոյն՝ (Նիւս. բն. ՟Խ՟Ա։)


Նախահրաւէր

adj.

invited beforehand.

· Calfa

NBHL (1)

Զեւս գերազանցն նախագիծ նորատեսութեանցն դիտմանց նախահրաւէր հրճուանաց. (Նար. խչ.։)


Նախասարկաւագ, ի

s.

archdeacon.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնեալ երեսացն աստուծոյ հօր՝ ճշմարիտ քահանայապետին մերոյ Յիսուսի, պարտ էր եւ նախասարկաւագին կալ առաջի նորա ի սպասաւորութիւն. (Ճ. ՟Ժ.։)


Նախասաց

cf. Նախասացիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Զսա եւ հնձան եւս յորջորջէ յառածս նախասաց նուագի. (Անան. եկեղ։)


Նախասացիկ

adj.

predicted, foretold.

· Calfa

NBHL (1)

Զսա եւ հնձան եւս յորջորջէ յառածս նախասաց նուագի. (Անան. եկեղ։)


Նախգիտականն

s.

cf. Նախագիտութիւն.

· Calfa


Նախընթացութիւն, ութեան

s. fig.

fore-running;
progress, advancement.

· Calfa

NBHL (1)

Սակաւք ուրախանային յայսպիսւոյ ճրագի նախընթացութիւն, քան թէ բազումք. (Ներս. աբեղ. ի լմբ.։)


Նախընծայ, ից

adj. s. adv.

offered previously;
preliminary;
premices;
primitively, at first;
— օրինակ, first example.

· Calfa

NBHL (1)

Այս են աղաչանք նախընծայ՝ սկիզբն պատարագին։ Կանխեա՛ բարեգութ նախընծայ քաղցրութեամբ։ Խրախացի՛ր յողջոյն նախընծայ՝ երկնային աւետաւորին. (Նար. ՟Լ՟Գ. ՟Լ՟Ը. եւ Նար. կուս.։)


Նախիմաց, ից

adj.

knowing, acquainted with beforehand;
prescient, provident.

· Calfa

NBHL (1)

προεννοῶν, πρόνοος, προνοητικός qui praesagit, praescius, providus. Յառաջիմաց. կանխաւ իրազեկ՝ գիտակ. նախագէտ. նախագիտական. նախախնամ.


Նահատակութիւն, ութեան

s.

bravery, valour;
great achievement, exploit, heroism;
struggle, fight, wrestling, match;
suffering, labour, tribulation, mortification;
martyrdom.

· Calfa

NBHL (1)

Ահագին նահատակութիւնս ցուցեալ գազաւոնի՝ ցրուէ զհետամուտսն. (Խոր. ՟Բ. 44։)


Նամակամատոյց

adj.

letter-presenting.

· Calfa


Նարօտաներկ, աց

s.

dyer.

· Calfa

NBHL (1)

Գունակ գունակ ծաղկով զարդարեալ է առ հասարակ ամենայն երկիր. որոց ոչ կարեն նմանեցուցանել նարօտաներկք իւրեանց ճարտար արուեստագիտութեամբ։ Ոչ երբէք ուրեք յիմաստուն նարօտաներկաց կարաց յայնպիսի գոյնս ներկել յաշխարհի. (Վեցօր. ՟Ե։)


Նաւակատիք, տեաց

s.

inauguration, dedication, consecration;
feast, festival, rejoicing;
cf. Խթումն;
առնել զ—իս շինուածոյ, to inaugurate a building;
—իս առնել սեղանոյն, to dedicate or consecrate an altar.

· Calfa

NBHL (1)

Արարին նաւակատիս մեծ հարսանեաց՝ փեսայութեան դերանկին (յերկրորդ նուագի). (Արծր. ՟Գ. 3։)


Յառաջաբերեմ, եցի

va. vn.

"cf. Յառաջ բերել;
" to be produced;
to advance, to progress.

· Calfa

NBHL (1)

Կոյսն զբազմագին մարգարիտն յառաջաբերեաց։ Յառաջաբերեաց պատմուճանս ի տանէ փեսային անկեալս ի ջրոյ եւ հոգւոյ. (Ճ. ՟Գ. եւ Ճ. ՟Ը.։)


Յառաջատեսութիւն, ութեան

s.

foresight, prevision.

· Calfa

NBHL (1)

πρόνοια, προμηθία praevidentia, providentia. Նախատեսութիւն. նախագիտութիւն. նախախնամութիւն. խնամ. նախահայեաց զգուշութիւն.


Յառաջգիտութիւն, ութեան

s.

prescience.

· Calfa


Յառաջնմէ

adv.

in the beginning, primitively.

· Calfa

NBHL (1)

Զի երեւեսցի նախագիտութիւնն յառաջնմէ, եւ զկնի այնորիկ ի գլուխ ելցէ, եւ այլն։ Յառաջնմէ բարձրագոյն ինչ ոչ լուան։ Եւ արդ տե՛ս յառաջնմէ՛ ասէ, եւ այլն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 22. 30։ ՟Բ. 22։)


Յառաջնումն, ման

adv.

first, firstly;
antecedently.

· Calfa

NBHL (1)

Զի երեւեսցի նախագիտութիւնն յառաջնմէ, եւ զկնի այնորիկ ի գլուխ ելցէ, եւ այլն։ Յառաջնմէ բարձրագոյն ինչ ոչ լուան։ Եւ արդ տե՛ս յառաջնմէ՛ ասէ, եւ այլն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 22. 30։ ՟Բ. 22։)


Յառաջսարկաւագ

cf. Նախասարկաւագ.

· Calfa

NBHL (2)

Սրբոյն Ստեփաննոսի ե՛ւ յառաջսարկաւագի ե՛ւ նախավկայի. (Գանձ.։)

Տո՛ւր սմա զշնորհս Ստեփաննոսի առաքելոյ եւ զնախավկայի եւ զյառաջսարկաւագի. (Մաշտ. յն։)


Յարագեմ, եցի

va.

to insolate, to expose to the sun or to the open air;
to hang.

· Calfa

NBHL (2)

Այժմ վկայք յարագին, եւ առաքին. (Ածաբ. նոր կիր.։)

Յարագիլ ասէ զպատարագելոյն նոցա խորհուրդ, եւ կամ զփոյթ (զարագելն) նոցա նահատակութեանն. (Լծ. ածաբ.։)


Յարազուարճ

adj.

ever-pleasing;
always green.

· Calfa

NBHL (1)

ἁειθαλής semper vigens, splendidus. Մշտազուարճ. միշտ զուարճացեալ՝ ուռճացեալ իրօք կամ նմանութեամբ. յարադալար. անթառամ. եւ Զուարթագին. կայտառ. առոյգ. արծարծ. անտրտում.


Յարակայ

adj. adv. s. gr. ast.

ever-living, imperishable, everlasting, permanent, perpetual;
continually, always, incessantly;
constantly, eternally;
epact;
preter-imperfect;
celestial hemisphere.

· Calfa

NBHL (2)

ՅԱՐԱԿԱՅ՝ Ըստ տոմարագիտաց. Վերադիր, կամ յարակ՝ կցորդ վերադրի.

Մնասցես յարակայ ի սոյն համառօտագիծ մատենի. (Նար. յիշ. խչ.։)


Յարամուր

adj.

very solid, firm;
thick;
dark, obscure;
յարամրի ի ներքո մտանել, to obtrude or introduce oneself by stealth, to insinuate or worm oneself into.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԱՄՈՒՐ ՅԱՐԱՄՐԻ. գրի եւ ԱՐԱՄՈՒՐ. մանաւանդ ԶԱՐԱՄՈՒՐ, զոր տեսցես. Պնդապէս յարեալ, եւ որպէս թէ յարելով ամրացեալ. խտացեալ. բո՛ւռն. սաստիկ, հոծ. խիտ. խռկեալ. մթագին. մութն. միգամած. որպէս եւ Բուռն առնելով անձին, եւ իբր ընդ նեղ ծակ սպրդելով ի մթան, կամ ի մուր ծխոյ. որպէս յն. βίαιος, -ον , γέμων violentus, violentia եւ plenus, onustus եւ ἁχλή tenebrae, caligo եւ այլն. (ստոյգ նշանակութիւնն հայկական բառիս է եւ եւս ստուգելի այլուստ. լծորդ է եւ յն. ) ἡρέμα sensim, paulatim, laute, tacite ). cf. ՈՏՆԽԹԻ.


Յարգեմ, եցի

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

· Calfa

NBHL (1)

Յարգեն զթշուառութիւն, եւ պարսաւեն զյաջողուածս։ Յարգեն զանարգս քան զպատուականս։ Ետես՝ եթէ ոչ ինչ յարգեցաւ ծածուկ հնարագիտութիւնն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Յարգուն

cf. Յարգի.

· Calfa

NBHL (2)

προτιμότερος pretiosus, praestantior, -issimus;
probus. Ունակ յարգի եւ արժէից. յարգաւոր. յարգի. մեծագին. պատուական. նախապատիւ. ընտիր. փորձ. ... կամ ըստ յն. բայիւ, προτιμάω (նախապատուել). προκρίνω (նախադատել). antefero, praepono.

Ստացուածքն բոզի պիղծ են եւ անարգ, թէպէտեւ նիւթքն եւ նկարագիրն յարգուն իցէ։ Զմարմնոյն սակաւաժամանակեայ գեղեցկութիւնն յարգուն համարի։ Զառ ի հեշտութիւն բանս յարգուն եւ պատուակըան համարեալ։ Զիւր դատաստանն քան զաստուածայինն յարգունք համարեալ։ Զմի ի շարագրածացն իւրոց հարիւր եւ այլ եւս աւելի քան զատտիկեցի քանքարսն յարգուն համարեցաւ. (Փիլ.։)


Յաւականիմ, եցայ

vn.

to last, to endure, to be prolonged or protracted.

· Calfa

NBHL (1)

Նախասահմանեալ նովաւ ամենայն, նախագիտապէս զլինելոցն՝ նախ քան զյաւագն գալ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Յափչիմ, եայ

vn.

to be extinguished or quenched.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ սպառի՝ որ ինչ ծծին (ի պատրուգէ ճրագի), շիջանի յափչի եւ այն՝ որ զջերմութիւնն ունէր. (Վեցօր. ՟Գ։)


Մարտնչիմ, եայ, տուցեալ

vn.

to fight, to combat, to make war, to engage in action;
to quarrel, to dispute, to contest;
— սկզբնամարտութեամբ, to skirmish.

· Calfa

NBHL (1)

Սատանայ մարտուցեալ ընդ յովբայ, եւ այնդափ ի նմանէ յաղթահարեալ, մինչեւ յայսպէս մարդկանէ դիւրաւ մարտնչելի եղեւ։ Մերկ գոլով՝ իբրեւ վառեալ ահագին երեւէր մարտնչողացն. (Իսիւք.։)


Մաքրափայլ

adj.

shining, bright with cleanliness, candid, clear, pure, clean;
glorious, virtuous.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքրափայլ՝ քրիստոսազգեաց՝ ճշմարիտ որդւոյ մերոյ՝ սարկաւագի. (Ածազգ. ՟Ժ՟Բ.) յն. σεμνότατος , պարկեխտ եւ նազելի. լտ. ornatissimus, բարեզարդ։


Մելան, ի, աւ

s.

ink.

· Calfa

NBHL (1)

Անջինջ գրեցաւ կտակ՝ ոչ գրագիծ մելանաւ. (Անյաղթ բարձր.։)


Մեծագնի, գնւոյ

adj. adv.

costly, very dear, most expensive, high-priced, too dear, precious, rich, magnificent, sumptuous;
dearly, at avery high price;
— մեծագնել, — վաճառել, to buy or sell dearly, at a high price.

· Calfa

NBHL (2)

ՄԵԾԱԳՆԻ. իբր մ. ի սեռականէ բառիս Մեծագին. μεγάλης τιμῆς pretio magno πολλοῦ multo. Մեծաւ գնով. մեծ գնոց. շատի՛, շատ գնով, սո՛ւղ.

Վաճառեցաւ, եւ յոյժ դիւրագին, երեսուն արծաթոյ. այլ գնեաց զաշխարհ մեծագնի՛, իւրով արեամբն. (Առ որս. ՟Գ. յորմէ եւ Շ. թղթ.։)


Մեծագնութիւն, ութեան

s.

preciousness, great worth.

· Calfa

NBHL (1)

իբրու πολυτιμία pretiositas. Մեծագինն գոլ. արժելն բազում ինչ. պատուականութիւն. թանկութիւն. սղութիւն.


Մեծահառաչ

adj.

sighing deeply or profoundly.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ հառաչանք մեծ. հեծեծագին.


Մեծամարմին

adj.

corpulent;
very voluminous, immense.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ մարմնով. ահագին մեծութեամբ.


Մեծանամ, ացայ

vn.

to grow, to increase in stature or size;
to become larger, greater;
to grow rich;
to become renowned;
— մեծութիւն յոյժ, to become very wealthy or immensely rich.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ երկնչիր, յորժամ մեծանայ մարդ։ Յագի մեծանալով։ Մեծացաւ այրն յոյժ յոյժ։ Մի մեծասցի, եւ մի՛ մնասցեն ինչք նորա։ Յղփացան լցան մեծացան։ Յամենայնի մեծացարուք դուք նովաւ։ Յամենայն մեծացեալք ամենայն առատութեամբ.եւ այլն։