Entries' title containing ագի : 397 results

Համառօտագիր

adj.

written briefly, in a few words.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սոյն համառօտագիծ մատենի։ Դուն ինչ դրութիւնս համառօտագիր դրուատից. (Նար. յիշ. եւ Նար. խչ.։)


Կրկնագիր

adj.

writing again;
twice written, transcribed, copied, written in duplicate.

· Calfa

NBHL (1)

Եզր սաղաթիէլ՝ Կրկնագիր դպիր օրինաց եւ եւ մարգարէից. (Մխ. այրիվ.։)


Կրօնագիտութիւն, ութեան

s.

religious teaching.

· Calfa


Կենդանագիր, գրաց

s.

portrait, likeness, picture;
painter;
հասակաչափ՝ փոքր՝ մանրանկար —, full-length, half-length, head-size, miniature portrait;
գեղեցիկ՝ ճշգրիտ —, fine, exact portrait;
տալ հանել զ—, to get one's picture drawn or painted, to have one's likeness taken;
cf. Լուսանկար.

· Calfa

NBHL (8)

Տապանակ կենդանագիր կտակին. իմա՛, կենդանագրեալ, աստուածագիծ։

Զկենդանագիր քո ծառայական կերպի։ Զկենդանագիր անապատ ծնողի քո. (Շար.։)

որպէս նկարագիրկենդանւոյ ի կենդանագիրն. (Լմբ. պտրգ.։)

Կենդանագիր մշտակայիցն առ շեղ շրջագայի. իմա՛ կենդանաբեր կամ զոդիակոս։

Բազում կենդանագիրք զմիոյ երեսաց զգծագրութիւն գրեն. (Բրս. ճգն.։)

Զկենդանագիրսն պատկերագործսն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Հպարտացան կենդանագիրք ի վերայ գրչաց գրոց աստուծոյ եւ պատմութեանց այլոց. (Սարկ. հանգ.։)

աբգար առաքեաց կենդանագիր յերուսաղէմ առ ի գրել զտէրունական պատկերն. (Դամասկ.։)


Կենսագիր, գրոյ

s.

biographer.

· Calfa


Կենցաղագիտութիւն, ութեան

s.

politics.

· Calfa


Հանրագիտական, ի, աց

adj.

encyclopedian.

· Calfa


Հանրագիր, գրոյ

s.

encyclopedist;
—ք, encyclopedia.

· Calfa


Պատանեկագիտութիւն, ութեան

s.

cf. Մանկատռփութիւն.

· Calfa


Պատարագիմ

vn.

to be honoured with gifts.

· Calfa


Պատարագիչ, չի, չաց

s.

officiating priest.

· Calfa


Պատարագիք, գեաց

s.

things destined to be sacrificed;
mass-dues, alms.

· Calfa

NBHL (4)

որ եւ ՊԱՏԱՐԱԳ ասի. προσφορά, -ρά oblatio, -ones. Նիւթ պատարագի. ընծայ կամ նուէր ի պէտս զոհի կամ սուրբ պատարագի.

Ի բազում ամաց ողորմութիւնս եկի առնել յազգդ իմ, եւ ետու պատարագիս. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 17։)

Ոչ պատարագիս զենլի պատարագ, այլ զմիտս եւ զյօժարութիւն ընդունի այնորիկ՝ որ զենուն։ Իբրեւ զամբիծ եւ զանարատ պատարագիս առ ի պատարագ մատուցանել. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. լին. ՟Բ. 52։)

Դու Տէր՝ որում պատարագեմք զպատարագիս, ընկալ առ ի մէնջ զառաջադրութիւնս զայս. (Պտրգ.։)


Պատգամագիր

adj. s.

writing oracles;
prophet;
sentence.

· Calfa

NBHL (1)

Բանսարկուն նախանձեցաւ ընդ մարդոյն պատգամագիրն. (Լմբ. իմ.։)


Պատկերագիր, գրի, գրաց

s.

portrait-painter;
effigy;
iconographist.

· Calfa

NBHL (3)

Որպէս քաջ պատկերագիրքն զի յոտից սկսանին. (Վրդն. պտմ.։)

Եւ Նկարագիր. տեսիլ. գոյն.

Ասիցէք, եթէ եւ աչաց օգնէ պատկերագիր ոսկւոյն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9. յն. դրոշմ ոսկի երեւեալ։)


Պատմագիր, գրաց

s.

historiographer, historian;
— մատեան, book of history.

· Calfa

NBHL (4)

ἰστοριογράφος, ἰστορικός historiographus, historicus. Գրօղ զպատմութիւն. վիպագիր. պատմիչ. թէվարիխճի.

Յոյնք էին պատմագիրքն։ Փերեկիդէս պատմագիր։ Հեղանիկոս պատմագիր. (եւ այլն։ Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ. ստէպ։)

Զյունացն միայն յիշեցաք պատմագիրս։ Նմանագոյնք արդեօք եբրայեցւոյն պատմագրաց. (եւ այլն. Խոր. ՟Ա. ստէպ։)

Ջան յանձին կալեալ մտանել ի պատմագիր մատենիցս խորութիւն. (Ագաթ.։)


Պատուականագիւտ

adj.

rare, excellent, very precious.

· Calfa

NBHL (3)

τιμαλφής, -φέστερος, -φέστατος honoratus, pretiosus. pretiosissimus. Որ ինչ գտանէ՝ կամ գտեալ է զպատիւ յաչս այլոց. պատուական. յարդի. մեծագին.

Երկու քարինքն ի վերայ գլխոյ ուսոցն զմրխտին պատուականագիւտ նիւթք են։ Ոսկւով՝ առաջին նիւթով՝ պատուականագիւտ յամենեցունց։ Ոսկին նշանակ է պատական էութեան՝ պատուականագիւտին. (Փիլ. քհ. Փիլ. ել. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Մերկ եւ կողոպուտ ի պատուականագիւտն լեալ թագաւորական զարդուց. (Պիտ.։)


Պատուիրանագիր

s.

mandate, order;
warrant, writ.

· Calfa


Կայսերագիր

adj.

written or signed by the emperor.

· Calfa


Կանխագիտութիւն, ութեան

s.

foreknowledge, prescience, gift of prophecy.

· Calfa

NBHL (6)

Խորհրդով եւ կանխագիտութեամբ աստուծոյ. (Գործ. ՟Բ. 23։ եւ Յճխ. ՟Ժ՟Ե։ եւ Յհ. կթ.։)

Հօր տալով զկանխագիտութիւն՝ ոչ զորդի եւ զհոգի զրկէ ի նախագիտութենէ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)

Կանխագիտութիւնն չէ՛ պատճառ չարեաց. (Եզնիկ.։)

Կանխագիտութիւն ոչ այլ ինչ, բայց միայն ապագայից իրացն յայտնութիւն ի սիրտս նախատեսացն կերպարանեալ. (Շ. ՟ա. պ. ՟Բ։)

Լցեալ լինէի վարդապետական շնորհալից իմն կանխագիտութեամբ. (Պիտ.։)

Ոմանք ի կանխագիտութենէ մեղանչեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Կանոնագիտութիւն, ութեան

s.

canon law;
— գիրք, book of canons.

· Calfa


Կանոնագիր

s.

law-giver, legislator.

· Calfa


Կասկածագին

adj.

suspicious, doubtful, mistrustful.

· Calfa

NBHL (3)

Լի կասկածանօք. երկիւղագին. վարանեալ.

Երթայր եւ պետրոս զհետ կատարածի՝ կասկածագին ի կանխասաց ուրախութենէ. (Ճ. ՟Գ.։)

Յայնմանէ ոչ երկնչէին, այլ յայսմանէ կասկածագինք էին. (Շ. մտթ.։ Որ ըստ Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. գրի կասկածագոյնք։)


Կարգագիր, դրաց

adj. s.

written regularly;
register, account book.

· Calfa


Չքնաղագիւտ

adj.

rare, excellent, singular, matchless, unique, incomparable.

· Calfa

NBHL (4)

παράδοξος rarissimus ἑξεταστικός exquisitus. Չքնաղ ըստ գիւտի. ուրախարար ի գտանելն. դժուարագիւտ. անգիւտ. աննման.

Իբրեւ զմարգարիտս պատուականս՝ զբոլորասէրն զլուսաւորն զչքնաղագիւտն. (Ագաթ.։)

Յոյժ չքնաղագիւտն հասանէ շահից։ Որպէս չքնաղագիւտ իմն եւ յոյժ պատուականագոյն իրաց։ Զչքնաղագիւտն իւրեանց ստացեալ ինչս։ Չքնաղագիւտ ընչիւք կամ ընչից. (Պիտ.։)

Ընդ չքնաղագիւտ եւ լուսատեսակ իմաստիցն պայծառութիւն. (Երզն. մտթ.։)


Պայմանագիր

s.

contract, covenant.

· Calfa


Ռազմագիտական, ի, աց

adj.

strategical.

· Calfa


Ռազմագիտութիւն, ութեան

s.

strategy.

· Calfa


Սակաւագիծ

adj.

in few lines, short.

· Calfa


Սակաւագին

adj.

low priced, cheap.

· Calfa

NBHL (2)

cf. Դիւրագին.

Ջանան առնել զսակաւն մեծագին, եւ զմեծն սակաւագնի. (Մանդ. ՟Ի՟Ա։)


Պարգեւագիւտ

adj.

finding favour, favoured.

· Calfa


Պարսաւագիր

s.

libel;
pamphlet;
libeller, pamphleteer.

· Calfa


Սարսռագին

cf. Սարսռալից.

· Calfa

NBHL (1)

Առ խորհուրդսն՝ որ սարսռագին գողութեամբ լինի ի մերձենալ առ մեզ դիւաց. (Եւագր. ՟Ի՟Գ։)


Սեմագիր, գրաց

cf. Սեմիար.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«սղագիր, սղագրող արագա-գիր քարտուղար» Եւս. պտմ. զ. 23, էջ 468։

NBHL (2)

ՍԵՄԱԳԻՐ ՍԵՄԻԱՐ. σημειογράφος, σημαντήρ , ταχυγράφος notarius, tachygraphus, qui per notas vel velociter scribit. (ի յն. ձայնէս սի՛մա, սիմի՛օն. այսինքն նշան). Նշանագիր անձն. երագադիր գրիչ նշանակօք համառօտագրութեան. նօտար. գրագիր՝ շուտ կամ շղագիր գրօղ նոտր գրով.

Գրիչք երագագիրք սեմագիրք շրջէին ընդ նմա (որոդինեայ) աւելի քան զեօթն. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 23։)


Պիւթագիր

s.

book of Pythian oracles.

· Calfa

NBHL (2)

Մատենագիրն պատգամախոսութեանց պիւթիայ.

Որպէս եւ պիւթագիրն այժմիկ ասէ. (Պղատ. օրին. ՟Ծ՟Ա։)


Պղնձագիր

s.

calcographer.

· Calfa


Ջերմաչաթագիր

s.

thermometrographer.

· Calfa


Ջնջագիր

adj.

expunged, cancelled, erased, effaced.

· Calfa

NBHL (1)

Երեւէին եղծեալք ջնջագիրք։ Հեռի ի ջնջագիր կարգացն։ Կարգ ինչ խանգարեալ եւ ջնջագիր. (Փարպ.։)


Ջրագինի, նւոյ

s.

wine & water;
thin wine.

· Calfa


Ջրագիր

s.

hydrographer.

· Calfa


Ստուգագիր

adj.

authentic;
written with certainty.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսոսիկ ստուգագիր եւդրուատականս գործ գովելի. (Նար. խչ.։)


Ստուերագիծ

adj.

shadowed, figured.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հանգչել ստուերագիծն տապանակին. (Նար. խչ.։)


Ստուերագիր, գրաց

s.

sketch, draught, outline;
draughtsman, pattern-drawer.

· Calfa

NBHL (9)

ՍՏՈՒԵՐԱԳԻՐ. գ. σκιαγράφημα delineatio, adumbratio. Ստուերագրութիւն. պատկեր. ստուեր. նմանութիւն. ուրուական նախագիծ օրինակ.

Ստուերագիր նկարիչքն զպատկերս թագաւորաց նախ յոտիցն ձեռնարկեն. (Մամբր.։)

Ստուերագիրն սողոմոն նկարագրէր զայգիսն ի պարարտ երկիրն բելմաւոն. (Վրդն. երգ.։)

Ի ստուերագիր (կամ ստորագիր) տառն մովսեսի՝ անդրանիկ որդի իսրայէլի. (Նար. առաք.։)

Առաջինքն ամենայն՝ ստուերագիր նկարագրութիւն էր՝ մինչ ի գալ ճշմարտութեանն. (Շ. բարձր.։)

Ի հմտութիւն ածեալ նոցուն ստուերագիր առասպելապատում մատենիցն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ի ստուերագիրսն՝ որ սպիտակագրովն եւ սեւագրովն որ ինչ գրէ ոք, մարդ կոչի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 13։)

Ապա առեալ ի ձեռս զերանգս գեղոցն՝ նորոգէ զստուերագիրն նոքօք. որք թէպէտեւ զստուերագիրն ծածկեն յաչաց, սակայն զորպիսութիւն՝ ինքեանց գեղեցկութեամբն երեւեցուցանեն. (Շ. յկ. ՟Ի՟Է։)

Շրջելոյ ստուեր, ի Կոչ. ՟Ե. դնի՝ ստուերագիր։


Սրբագիր

s.

hagiographer;
—ք, hagiographic books.

· Calfa

NBHL (4)

ἀγιόγραφος hagiographus, a divinis viris scriptus, hagiographa, scripta santa. Սրբազան գրիչ, եւ գրեալն յայնպիսւոյն. սուրբ գիրք. որ եւ ՍՐԲԱԳՐԵԱԼ ԳԻՐ. իսկ ըստ որոշման եբրայեցւոց՝ Սրբագիրք կոչին առանձինն (եբր. սէթուպիմ, այսինքն գրեանք, մատեանք) երրորդ հատուած աստուածաշնչի, այսինքն գիրք յովբայ, սողոմոնի, դանիէլի, եզրի, եսթերայ, եւ մնացորդք կրկին.

Երրորդ դարձեալ գումարութիւն եբրայեցւոցն, զոր զսրբագիրսն կարգեն։ Սրբագրացն, Յռջբ. (՟Ա. Թագ. ըստ հերոն։)

Երրորդ գումարութիւն առնեն, զոր սրբագիրք կոչեն։ Որպէս սրբագրացն. (Եփր. ՟ա. թագ.։)

Յայտ առնեն նոցին իսկ (հրէից) սրբագիրք. (Ոսկ. եբր.։)


Սրբազնագիրք

s.

Holy Writ, Bible.

· Calfa


Սրտագին

adj. adv. with all one's heart.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ժողովէ սրտագին, ժողովէ այլոց, եւ ի բարիս նորա փափկասցին այլք. (Սիր. ՟Ժ՟Դ. 4։)


Վիպագիր, գրաց

s.

historiographer, historian.

· Calfa

NBHL (3)

ἰστοριογράφος, ἰστορικός historiographus, historiarum scriptor, historicus. Գրօղ զվէպս. պատմագիր. վիպասան. քերթող պատմաբան.

Զբանաստեղծս, զվիպագիրս, զփիլիսոփայս։ Կեփաղիոնի վիպագրի՝ վասն ասորեստանեաց թագաւորութեան. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Վիպագիրք եւ փիլիսոփայք, եւ որ զառասպելսն գրեցին. (Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Ը։)


Վկայագիր, գրոյ

s.

certificate, testimonial;
ticket;
diploma;
— ծննդեան, certificate of birth;
— բարի վարուց, certificate of character, testimonial, certificate of good conduct.

· Calfa


Վճռագիր, գրոյ

s.

official report.

· Calfa


Վշտագին

adj.

afflicted, sorrowful, deeply grieved, in pain, in affliction;
doleful, grievous, sad, vexatious, hard, mournful, painful.

· Calfa

NBHL (6)

ἑπικίνδυνος periculosus παθῶν afflictus ἑπίπονος aerumnosus եւ այլն. Վշտալից. ցաւագին. տառապեալ (անձն). եւ Կսկծագին. դառն. դժնդակ. աղետաւոր. տարժանելի. վշտացուցիչ (իրք).

Կին ասէ վշտագին եմ ես։ Չարեօք չարչարեալ վշտագին կնոջա տանջեցելոյ. (Եփր. թագ.։ Նար. ՟Ժ՟Ը։)

Անկեալ գնէր ի մէջ ճանապարհին վշտագին։ Ետես զնա անդ անկեալ վշտագին. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Վշտագին պատուհաս։ Աշխատութիւնքս վշտագինք։ Վշտագին նեղութիւնք կամ հարուածք, կամ սպառնալիք։ Կեանս վշտագին։ Տեղի վշտագին. (Բրս. պհ. ՟Բ։ Իսիւք.։ Յճխ.։ Արծր. ՟Ա. 1։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Դժնդակ գիտութիւն, եւ վշտագին ծառայութիւն. (Ոսկ. ես.։)

Կարծիք վշտագին դատաստանին։ Տեսանել զվշտագին սատակումն թշուառական գնդին. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 19։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 26։)


Սեւագիր, գրոյ

s. adj.

ink;
written with ink, delineated with black lines.

· Calfa

NBHL (2)

Ի ստուերագիրսն, որ սպիտակագրովն եւ սեւագրովն, որ ինչ գրէ ոք մարդ կոչի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 13։)

Տեսին զգիրն սեւագիր՝ փոխարկեալ յոսկեդիր. (Ոսկիփոր.։)


Definitions containing the research ագի : 2122 results

Առաջնորդ, աց

s.

author, creator;
captain, chief, conductor, guide, escort, director, guardian, rector;
ordinary principal, provost, overseer, prelate, superior, father;
— կարգել, to set over.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρχιγετής, ἑξηγετής. author, expositor, interpres. Նախկին մատենագիր, շարագիր. մեկնիչ. պատմիչ. օրէնսուսոյց.


Առասպելարկու, աց

cf. Առասպելաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առասպելս արկանէ. առասպելապատում. առասպելագիր.


Առատութիւն, ութեան

adv.

abundance, plenty, superabundance, exuberance, copiousness;
fulness, repletion;
fertility, fecundity;
անչափ —, profusion.

· Calfa

NBHL (2)

Ցօղագին կամ ցօղալից առատութեամբն (անձրեւաց). (Ագաթ.։)

Ճարտարին համարձակեաց արդարութիւն արուեստագիտութեան. (անդ. ՟Ժ՟Դ. 18.) իմա՛ պատուասիրութիւն եւ փոյթ պնդութեան։


Բախեմ, եցի

va.

to strike, to beat;
to shock, to knock;
to touch;
to scourge;
—ի քարի զոտս, to strike one's foot in a stone;
— հողմոց զտուն, raging of the wind against the houses;
— զգուռն, ի գրան, to knock at the door;
— զկուրծս, to beat one's breast;
— զքնար, to touch a cithern, harp, lyre;
— ճառագայթից զաչս, to dazzle the eyes;
բախեալ արտասուօք, burst into toars.

· Calfa

NBHL (1)

Զո՛ր օրինակ բախէ ձայն քարոզ լուսոյ ի դուռն լսելեաց, այսպէս ծագել ճրագի՝ ի դուռն բբաց. (Եփր. համաբ.։)


Բահուանդ, ից

s.

necklace, diamond to hang on the neck;
iron collar.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդ ինչ կանացի մեծագին կամ ականակապ, որպէս մեհեւանդ, կամ քայռամանեակ, եւ այլ ինչ նման.


Բաղդատական, ի, աց

adj.

comparative.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղդատական է, որ հասարակութիւն (յն. համադատութիւն) ունի եզ առ մումանսեր, ո՛րգոն, Դաւիթ արուորագոյն քան զսաւուղ. եւ կամ միոյ առ բազումս այլասերս, որպիսի՛, Դաւիթ արուորագոյն քան զգեթացիսն։ Եւ բաղդատականացն գաղափարք են երկու (ըստ յն. երեք, լտ. մի) գոյն, հիբար, արագագոյն, յամրագոյն. եւ գի՛ն, ո՛րգոն, սաստկագին, ուժգին. (Թր. քեր.։)


Բանագտակ լինիմ

sv.

to excuse one's self, to pretend;
to feign, to allege.

· Calfa


Բանակրկիտ

adj. s.

curious, that researches much;
critic, censurer.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկտօղ բանից. եւ Բանագիւտ. բանագտակ. որպէս խնդրօղ պատճառանաց. պարսաւադէտ.


Բանաստեղծ, ից

s.

poet;
յոռի or զձուձ —, poetaster, rhymer.

· Calfa

NBHL (2)

Զբանաստեղծս, զվիպագիրս. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Եւ Բանիբուն. գրագէտ. ճարտարաբան. քաջ մատենագիր. (կամ թէ քերթող՝ ըստ ՟Ա նշ).


Բազմահառաչ

adj.

that sighs much, lamentable, grievous.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ստէպ հառաչէ, կամ հեծէ ցաւագին.


Բազմահնար

adj.

very ingenious, dexterous;
several, diverse, in several ways.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բազում հնարս գովելիս գտանէ. ճարտար. հնարագիւտ.


Բազմապատիկ

adj. adv.

multiple;
diverse, much, several;
magnificent;
— առնել, to multiply, cf. Բազմացուցանեմ, cf. Բազմապատկացուցանեմ, cf. Բազմապակեմ;
— լինել, to multiply, cf. Բազմանամ, cf. Շատանամ, cf. Բազմապատկանամ;
more, moreover

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԶՄԱՊԱՏԻԿ. իբր Բազմապատիւ. պատուական, ընտիր, ազնիւ. մեծածախ. մեծագին. πλουτελής, πολυτελέστατος sumtuosus, sumptuosissimus, pretiosus


Բազմապատիր

adj.

that deceives much, very cunning.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմապատիրք են որոգայթագիրքն յերկիր. (Լմբ. ժղ.։)


Բազմապատիւ

adj.

much honoured, very honourable, respectful.

· Calfa

NBHL (1)

πολύτιμος, πολυτελής sumtuosus, pretiossus Մեծապատիւ, մեծաշուք. եւ Պատուական. մեծագին. բազում յարգի եւ պատուոյ արժանի.


Բազմապատկութիւն, ութեան

s.

multiplication

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԶՄԱՊԱՏԿՈՒԹԻՒՆ. որպէս Բազմապատիւն գոլ, եւ մեծագին. պատուականութիւն. ազնուութիւն. πολυτέλεια sumtuositas, lautitia


Բազմաստուած, ից, ոց

adj. s. polytheist;
բազմաստուածք, idols, cf. Կուռք.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս երկրպագութեան բազմաստուածոցն քոց։ Մահուամբն իւրով զբազմաստուածոց խռովութիւնն խաղաղացոյց։ Բագինք բազմաստուածոցն կործանեցան։ Իմ թագաւորութիւնս ի բազմաստուածոցն տուեալ է ինձ։ Ո՞չ կամիս բազմաստուածոցն զոհել. (ՃՃ.։)


Բազմավէպ, վիպի

adj.

that relates many things, polyhistor.

· Calfa

NBHL (1)

πολύϊστωρ polyhistor Բազմապատում. բազում վէպս գրող, կամ ճառօղ զբազում իրաց, մատենագիրն՝ եւ մատենագրութիւն իւր.


Բազմատարած

adj.

far extended, very extensive.

· Calfa

NBHL (1)

Արարեալ նշանագիրս կարճոտունս եւ բազմատարս. այսինքն որք փակեն յինքեանս զբազում գիրս զորպէս, աշխարհ, այսինքն եւ այլն. եւ նշանագիրք սինէացւոց. (Երզն. քեր.։)


Բազմաւաղելի, լւոյ, լեաց

adj.

very deplorable, pitiable, miserable.

· Calfa

NBHL (1)

Զկնի մեղանացն՝ ողոմագինս իմն ողբարկութիւնս ... բազմաւաղելիս. (Նար. լ։)


Բազմաքանքար

adj.

very clever;
very valuable, rich, precious;
very heavy.

· Calfa

NBHL (1)

πολυτάλαντος, πολύτιμος multorum talentorum, pretiosus, et gravis ponderis Բազում քանքարաց կամ տաղանդաց. մեծագին. ծանրագնոյ.


Բազմերան

adj.

very happy, blessed.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմերան կայանք (դրախտին)։ Ի բազմերան կենացն տարագիր գտանէր (Ադամ). (Եւս. քր. ՟Ա։)


Արժանի, նւոյ, նեաց

adj. adv.

worthy, that deserves something;
just, convenient, suitable, decent, proper;
— համարել, to deign;
գնալ —, to go worthily, conformably;
— ըստ արժանւոյն, յարժանի, worthily, justly, suitably, cf. Արժանապէս;
— լինել, to be worthy, to deserve;
— առնել, cf. Արժանաւորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջ քան զթագաւորին ձեռնագիրն արկանելոյ՝ քարտէզ է, թերեւս տասն լումայի արժանի. եւ յորժամ թագաւորն ձեռն արկանցիէ եւ հաստատիցէ, բազում կշռոց ոսկւոյ արժանի եւ մեծագնի փոքրագինն լինի. (Սեբեր. ՟Գ։)


Արիւնանամ, ացայ

vn.

to be turned or changed into blood;
to become rod.

· Calfa

NBHL (1)

Հանին զհացն սրբութեան, եւ զգինին արիւնանալ պատարագին՝ ի վերայ սեղանոյն. (Բուզ. ՟Ե 28։)


Արծաթասէր, սիրաց

adj.

that loves money, avaricious, covetous, too fond of money.

· Calfa

NBHL (1)

Արծաթասէրն զհարկաւոր կարիսն առաջի արկանէ։ Ցանկութիւն արծաթասիրի ոչ յագի ի բազմութենէ ընչիցն։ Բարիոք թուի արծաթասիրացն՝ նիւթոյն գեղեցկագունութիւն. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Բ։)


Արծարծանեմ, ծի

va.

to stir, to poke, to blow the fire;
to incense, to animate, to irritate;
to revive, to renovate, to renew.

· Calfa

NBHL (1)

Հուրն՝ որ երբեմն արհամարհեցաւն եւ շիջաւ, սկսաւ վերստին արծարծիլ զճառագայթս ճրագի. (Զքր. կթ.։)


Բազմագանձ

adj.

wealthy, opulent, very rich;
precious, very dear.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Մեծագին. սուղ.


Բազմազուարճ

adj.

full of pleasures, very amusing.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ զուարճալի եւ հանդիսական. զուարթագին. խնդալից.


Բազմածախ

adj.

expensive, costly;
splendid, sumptuous, rich, magnificent.

· Calfa

NBHL (1)

πολυδάπος, πολυτελής sumtuosus Որ ինչ լինի բազում ծախիւք. մեծածախ. շքեղ, եւ բազմագին.


Բազմակալ, աց

s.

candlestick;
snuffers;
guest;
cf. Բազմակ.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԶՄԱԿԱԼ. Որպէս Բազմակակալ. այն է ըստ ոմանց ունելիք ճրագի, այսինքն մկրատ. որ եւ ՅԱՐԴԱՐԻՉ ասի. ... կամ ըստ այլոց՝ Ընդունարան իւղոյ. եղաման, ձիթաման կամ ձագար. թարգմանի ի մեզ եւ ԲԵՐԱՆ ՃՐԱԳԱՑ. զի եբր. է մախթա, մէլփախաիմ եւ մուձափօթ. եւ յն. ἑπαριστρίς, ἑαρίστηρ forceps եւ haustrum, situla, infusorium


Աղաղակեմ, եցի

vn.

to cry, to make a loud noise, to halloo, to shout;
to scold;
to make an exclamation.

· Calfa

NBHL (1)

Որում աղաղակեն ողորմագին ձայնիւ զվերջին գերեզմանական ձայնն. (Արշ.։)


Աղետակոծ

adj.

cf. Աղէտական.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ աղէտ եւ կոծ. ցաւագին. ողբալի.


Աղերսալի

adj.

cf. Աղերսալից.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԵՐՍԱԼԻ ԱՂԵՐՍԱԼԻՑ. Աղերսական. եւ լի աղերսանօք. թախանձագին.


Աղերսալից

adj.

full of supplication, suppliant.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԵՐՍԱԼԻ ԱՂԵՐՍԱԼԻՑ. Աղերսական. եւ լի աղերսանօք. թախանձագին.


Աղերսանք, նաց

s. pl. supplication, petition;
գիր աղեբսանաց cf. Աղերսագիր.

· Calfa


Աղէտաւոր

adj.

fatal, calamitous, bringing evil, disastrous, grievous, mournful;
full of misery, piteous, exciting pity.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՂԷՏԱՒՈՐ կամ ԱՂԵՏԱՒՈՐ. Ցաւալի. ցաւագին.

Զաղէտաւոր եւ զողորմագին չարեացն չեմ բաւական ընդ գրով արկանել. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Աղիողորմ

adj.

miserable, pitiable, unfortunate, calamitous, grievous.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՂԻՈՂՈՐՄ որ եւ ԱՂԻ ԵՒ ՈՂՈՐՄ. Որ ինչ յողորմ շարժէ զաղիս. ցաւալի յոյժ. աղէտաւոր. ողբալի. ցաւագին. խղճալի, խեղճ, ողորմուկ. մուսիպէթլի.

Ցաւագինս. ողորմագին.


Աղու

adj.

soft, sweet, agreeable, affable;
delicious, tender, delicate;
knavish, dodge.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս յոլովագին հրահանգելոյ զինքն՝ աղու ցուցանէր խորամանկութեամբ. (Պիտ.։)


Աղտեղի

adj.

soiled, dirtied, spotted, befouled, stained;
impure, filthy, obscene;
greasy, muddy, mucky, nasty, dirty.

· Calfa

NBHL (1)

Աղտեղի արուեստագիտութիւն. (Եփր. թուոց.։)


Աղցաւոր

adj.

miserable, wretched, sorrowful;
raging, violent.

· Calfa

NBHL (1)

Աւելորդ է, զի չէ՛ աղցաւոր։ Առ կեալ աղցաւոր հաց եւ ջուր են, իսկ առ ի բարի՛ կեալ՝ անախտութիւն եւ առողջութիւն։ Աղցաւոր համարեցաւ մասն ընդունել։ Աղցաւորացն դիւրագիւտք լինէին. (Փիլ.։)


Աղօթամատոյց

adj. s.

that prays to God, that addresses his prayers to God;
prayer-book.

· Calfa

NBHL (1)

Գիրք աղօթից. ժամագիրք.


Աղօթեմ, եցի

vn.

to pray, to address one's self to God in prayer;
to supplicate;
to intercede.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր եւ այլքն ամենեքեան ողորմագին ձայնիւ աղօթէին. (Արշ. ՟Ի՟Ը։)


Աճառապատ

adj.

cartilaginous.

· Calfa

NBHL (1)

Յաճառապատ փողսն՝ որ պարանոցաւն՝ ընդ խոշորութիւն շնչափողին երիւրեցելոյ հագագին ձեւանայ. (Երզն. քեր.։)


Աճեմ, եցի

vn.

to grow, to increase, to be augmented, to grow tall or stout;
to make progress;
to vegetate, to sprout, to come up;
to be multiplied;
to be heightened, to grow upon or out of;
to grow dear.

· Calfa

NBHL (1)

Յորմէ սովորեցին սիրելութեանն աճել բարիք։ Իմաստութեանցն աճեն հնարագիտութիւնք։ Ամենայն ինչ բնական ստացումն՝ կրթութեամբ աճէ։ Իմաստասիրացն աճեալ գիտութեամբ. (Պիտ.։)


Ամառն, արան, րունք

s.

summer.

· Calfa

NBHL (1)

θέρος. aestas Մին ի չորից եղանակաց տարւոյ՝ ջերմ եւ տօթագին. ի ՟Ի՟Ա յունիսի ց՛՟Ի՟Բ. սեպտ. ամառ. եազ. եայ. պրս. դապիսթան. (հյ. տապ)


Ամարայնի, այնոյ, այնւոյ

s. adv.

summer-time;
in summer-time, during summer.

· Calfa

NBHL (1)

Զտօն ամարայնոյ՝ առաջնոյ արմտեաց քոց։ Իբրեւ զամպ ցօղագին յաւուրս ամարայնոյ ամփոփելոյ. (Ել. ՟Ի՟Գ. 16։ Ես. ՟Ժ՟Ը. 4։ ՟Ի՟Գ. 3։)


Ամբառնամ, բարձի

va.

to raise, to raise up, to take up, to heighten, to lift up.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն գովելոյ՝ գլուխ ամբառնայ։ Պսակաւ պճնութեան թագին՝ յանուն քո Քրիստոս գլուխ ամբառնայ. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)


Ամբառնամ, բարձայ

vn.

to rise, to get up, to go up, to ascend.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն գովելոյ՝ գլուխ ամբառնայ։ Պսակաւ պճնութեան թագին՝ յանուն քո Քրիստոս գլուխ ամբառնայ. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)


Ամբիոն

s.

cf. Ամբոն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սուրբ սոփի ի յամբիոնն նստէր ընդ ամենայն վարդապետսն հոռոմոց (Գագիկ Աշոտեան, եւ Աբասեան, եւ գր. մագիստ). (Ուռհ.։)


Ամենագէտ

adj.

omniscient, most wise, all-wise.

· Calfa

NBHL (4)

Տեսեալ ամենագիտին զսնոտի աշխատութիւնն. (Խոր.։)

Ամենագիտին չէր ի ծածուկ։ Անցանել զամենագէտ երեսօքն (այս ինքն զամենատես աչօքն) անհնար է։ Ամենագէտ հոգւովն. (Ագաթ.։)

Ամենագիտին հայեցեալ ի դարձս իմ. (Փարպ.։)

Խոստովանիմ ամենագիտիդ. (Նար.։)


Ամենապիղծ

adj.

very unclean, most impure, execrable, detestable.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս ահագինս գործելով ամենապիղծդ անձն. (Պիտ.։)