cf. Յորջորջանք.
· Calfa
ՅՈՐՋՈՐՋ ՅՈՐՋՈՐՋԱՆՔ. προσαγόρευσις, ἑπίκλησις , ἑπώνυμον, ὁνομασία appellatio, nuncupatio, cognomen. (ի կրկնութենէ ձայնիս ոգումն, այսինքն ասութիւն, կամ կոչ) որ եւ ՅՈՐՋՈՐՋՈՒՄՆ, ՍՏՈՐՈԳՈՒՄՆ. Կոչումն. անուանակոչութիւն. անուն. մականուն.
appellation, name, denomination, title;
անուն —անաց, surname;
—անօք, by name only, nominally.
· Calfa
ՅՈՐՋՈՐՋ ՅՈՐՋՈՐՋԱՆՔ. προσαγόρευσις, ἑπίκλησις , ἑπώνυμον, ὁνομασία appellatio, nuncupatio, cognomen. (ի կրկնութենէ ձայնիս ոգումն, այսինքն ասութիւն, կամ կոչ) որ եւ ՅՈՐՋՈՐՋՈՒՄՆ, ՍՏՈՐՈԳՈՒՄՆ. Կոչումն. անուանակոչութիւն. անուն. մականուն.
to call, to name, to denominate, to qualify as, to give a name to, to entitle;
to surname.
· Calfa
ἁγορεύω, προσαγορεύω, ἑπικαλέω , ὁνομάζω appello, nuncupo, nomino, voco. որպէս թէ Ոգելով ոգել. Կոչել ստէպ. ստորոգել. անուանել. վերաձայնել յանուանէ. կարդալ. եւ մականուանել. յարանուանել.
to throw to the ground, backwards, to overturn, to knock down, to fell or strike to the earth.
· Calfa
Ոչ ի կնքելն զշիրմին փականս՝ անդրէն յորսայսեալս զնոսին յանդունդս երկրի սուզեցեր. (Նար. ՟Լ՟Զ։)
Jewish;
—ք, the tribes of Israel.
· Calfa
Յուդայական ազգին թագաւորութիւնն։ Զյուդայական միայն ազգէ ասէ. (Ոսկ. ես.։)
Քանզի Յուդայ ազգէն սերէր անուն Յուդայական, այսինքն հրէական. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)
Ի չորրորդէ որդւոյն Յակոբայ, յորմէ թագաւորութիւն էր. եւ կալաւ անունն զամենայն ազգն՝ յուդայական. (Եզնիկ.։)
cf. Խուզարկու;
inventor, author;
inciter, agitator, instigator;
seditious;
— ալիք, agitated sea, heavy billows.
· Calfa
ՅՈՒԶԱԿ. որպէս Յուզական. շարժլեալ. κινητός motus, turbatus.
to search, to investigate.
· Calfa
Զշրթունքն իւր տարեալ մերձեցոյց յականջն Յուդայի՝ յուզարկելով զնա. (Բրսղ. մրկ.։)
inquirer;
cf. Խուզարկու;
plunderer, marauder, spoiler, robber.
· Calfa
Զօրականք գինարբուք, յուզարկուք, համաբարոյք աւազակաց. (Խոր. ՟Գ. 68։)
to seek, search or inquire after, to make search for, to ferret out, to hunt after;
to examine, to discuss;
to agitate, to move, to trouble;
to excite, to incite, to provoke, to stir up, to move sedition;
— զծով եւ զցամաք, to seek everywhere for, to ransack;
— խնդիրս, to breed disputes, to excite quarrels.
· Calfa
Ստէպ ստէպ հողմքն յուզեսցին ի վերայ միմեանց։ Որովք յուզի հոտ ապականութեանց, եւ բուրէ հոտ նեխութեան. (Իսիւք.։)
Անդ ապա եւ գութք խնամոց յուզիցին արարչական սիրոյն. (Ագաթ.։)
search, research, perquisition;
trouble, agitation;
incitement, instigation;
turbulence, confusion, tumult;
— խորհրդոց, anguish, anxiety, affliction, pain;
— կրից, hastiness, outburst;
— սրտի, emotion, transport.
· Calfa
Շարժմունս յուզմանց ներհակականաց։ Թէ ի խռովութեանցս յուզմանց փոխեսցես զիս խաղաղարար. (Նար. ՟Ա. ձ։)
accompanying, escorting;
—ք, attendants, train, retinue, suit;
— ճառ, funeral oration.
· Calfa
Գերեզմանական եւ յուղարկաւոր ճառիւք մեծարել. (Վրդն. յանթառամն.։)
Մերթ՝ Արձանական. դամբանական. ἑπιτάφιος, ἑντάφιος funeralis, funereus, funebris.
to accompany, to attend on, to escort;
to lead, to conduct, to guide;
to send, to expedite, to despatch, to forward;
to perform the funeral obsequies.
· Calfa
Ի մահուան որդւոցն՝ ոչ յուղարկեաց որպէս սովորութիւն է յուղարկել ի հարց՝ ի բարեկամաց եւ յազգականաց։ Պատառէին զպատմուճանս իբրեւ ի վերայ մեռելոյ, եւ յուղարկեցելոյ իբրեւ ի գերեզման։ Զիարդ յարգանդէ ի գերեզման յուղարկիւր. (Իսիւք.։)
speaking Greek;
Ionic;
— հրէայ, Hebrew born in Greece, i.e. in captivity.
· Calfa
Եւ ամենայն իսկ յունալեզու նշանաւորք. յն. յոնական կղզի. (Ոսկ. եփես.։)
in Greek;
Greek;
ուսանել, գիտել, խօսել —, to learn or study, to know, to speak Greek.
· Calfa
Կամ իբր ա. ἐλληνικός, -κή, -κόν graecus, -a, -um. իբր Յունական.
to make amulets or charms, to enchant, to cast a spell over, to bewitch, to charm, to fascinate.
· Calfa
Յուռութս յուռթել, եւ զսատանայական բարբաջանս բարբանջել. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։ Ոսկ. կող. ՟Ը։)
Դիւաբնակն բագնաց, յորս յուռթեալք հեթանոսական յիմարութեամբքն (զոհէին զզաւակս). (Անան. եկեղ։)
desperate, hopeless.
· Calfa
Հայցէին զխնամող ներողութիւն նորա՝ հասանել յօգնականութիւն տարակուսելոցն եւ յուսակորոյս եղելոցն ի կենաց աշխարհի։ Յուսակորոյս սատակէր անդէն ընդ հուպ ի նմին ամի. (Ղեւոնդ.։)
to hope together, to mutually encourage with hope.
· Calfa
Զուարճ եւ զուարթ խրախութեամբ յուսակցէին առ տիրական նախախնամող հոգաբարձութիւն շինութեան աշխարհիս. (Արծր. ՟Դ. 4։)
to hope, to expect;
to trust, to confide;
to promise or flatter oneself;
— ի տէր, առ աստուած, to trust in God.
· Calfa
Յուսացաւ կոչել զանուն Տեառն Աստուծոյ։ Յուսա՛, կամ յուսացարո՛ւք ի Տէր. առ Աստուած։ Յողորմութիւնս կամ յիրաւունս քո յուսացայ։ Աչք ամենեցուն ի քեզ յուսան։ Յուսացաւ յԱստուած։ Ո՞ւր են աստուածք նոցա, յորս յուսացեալ էին ի նոսա։ Յուսացեալ էին ի դարանամուտսն։ Յուսացաւ սա ի բազում մեծութիւն իւր։ Յուսացելոց յինչս։ Եթէ յականս պատուականս յուսացայ։ Զսպառազինութիւնն նորա հանէ, յոր յուսացեալ էր։ Յո՛ր կողմն եւ յուսացեալ իցէ. եւ այլն։
cf. Յուսալիր.
· Calfa
Յուսապատար խնդութեամբ, եւ հրճուողական հնչմամբ. (Դիոն. թղթ. ՟Ժ՟Ա. յորմէ եւ Շար.։)
cf. Յստակեցուցանեմ.
· Calfa
Պարտի զմիտս յստակել, եւ զխորհուրդս սրբել։ Յայտնաբանական յստակել զուղղափառութիւնն. (Եզնիկ.։ Պիսիդ.։)
Յստակ ի փշոց զանդս մեր ընձեռեսցուք սերմանօղ մշակողին, եւ զկնի յստակելոյն ոռոգեսցուք զայն հոգեւորական ջրովն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)
clearness, pureness, cleanness;
limpidity;
purity, candour, sincerity, ingenuousness.
· Calfa
Հանգոյն արեգական ի խորս ուրեք ընդ յստակութիւն ջուրցն առաքելով զիւր ճառագայթսն. (Յհ. իմ. ատ.։)
articulation, joint, juncture;
bond, tie, link, connexion;
article.
· Calfa
ՅՕԴ՝ քերականօրէն ἅρθρον articulus. որ եւ ԱԹՐ, ԱՐԹՐ, ՅԱՒԵԼԱԴԻՐ, ՅԱՒԵԼԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Տառ որոշիչ դիմաց, եւ մասնաւորիչ իրաց, զօդեալ ի վերջն բառից. ի մեզ՝ ս, դ, ն. իսկ ըստ յն. եւ իտ. է մասնիկ եդեալ ի սկիզբն բառից առ որոշել զսեռ նոցա. ὀ, ἠ, τό il, la, lo. իսկ լտ. դնէ դերանուն hic, haec, hoc. այսինքն՝ այս (ար. իգ. չէզ).
to be united together.
· Calfa
Բանական հոգիք մարդկան յօդակապեալք հաւատովն. (Լմբ. յայտն.։)
junction, conjunction, bond, union, connexion.
· Calfa
Պահել զնոյն միաբանութիւն յօդակապութեամբ հոգւոյն։ Անդամ ապականեալ ոչ կարէ պահել զյօդակապութիւն գլխոյն. (Սկեւռ. յար.։)
to be articulate, jointed, attached;
organized, formed;
to associate, to take part in, to admit as member.
· Calfa
Առաքեցին զմեզ յԱղեքսանդրիա ի լեզու պանծալի՝ ի ստոյգ յօդանալ ճեմարանին վերաբանութեան. այսինքն ի տարրանալ կամ քաջ ուսանել զամենայն հանգամանս յունական լեզուի եւ ուսմանց. (Խոր. ՟Գ. 61։)
to articulate, to utter, to pronounce, to form;
to fit, to suit, to organize;
to associate, to elect or to return as member.
· Calfa
Յօդաւոր ձայնին գործի՝ լեզու, զձայնն յօդացուցանէ եւ ձեւացուցանէ, բանական արդարեւ գործի ելով. (Փիլ. լին. ՟Ե. 3։)
articulated, articular;
articulated, uttered;
well expressed, well turned, harmonious.
· Calfa
Զվիշապն յօդաւոր ընդ պարզականին (այսինքն մարմնաւոր ընդ անմարմնոյ)։ Խաչս փրկական՝ անմահն իսկութեան՝ յօդաւոր մարմնոյն խառնմամբ՝ եղեալ օթարան։ Յօդաւոր մարմնով ի քէն ծնաւ։ Զյօդաւոր մարմինն միակ՝ խառնեաց ընդ աստուածական բնութեանն իւր անքակ. (Նար. մծբ. եւ Նար. խչ. եւ Նար. կուս.։)
Յօդաւորի առ աստուածայինսն, եւ կարգեցելոյ։ Ամենեցունց գերազարդի, եւ ըստ կարգի յօդաւոր՝ շաղկապականի կցորդութեան. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։)
ἁρθρώδης, ἑνάρθρος articulosus, compositus. Ունօղ զյօդս. յօդական. յօդեալ. բաղյօդեալ. բաղադրեալ. բաղկացեալ. տարրեղէն. մարմնեղէն. նիւթական.
ՅՕԴԱՒՈՐ. ἑναρμόνιος harmoniae aptus, consonus, congruus, appositus. Բարեյօդ. բարեյարմար. պատկանեալ. պատշաճեալ. համեմատական.
ՅՕԴԱՒՈՐ. ἑνάρθρος articulatus. Բարբառեալ ձեւաւոր հնչմամբ. յարմարաւոր յօդմամբ ձայնաւոր եւ բաղաձայն տառից արտաբերեալ ընդ բերանն. նշանական. որոշեալ.
cf. Յօդեմ.
· Calfa
Յօդացուցանել. յօդել։ Ըստ քերականաց՝ Յօդաւոր առնել. կր. ունել զյօդ.
connexion, conformity, accordance, harmony.
· Calfa
Որ ինչ առ յօդաւորութիւնն են, եւ ամենայն երաժշտականին յեղանակաց, նմանութիւնք են լաւագունից եւ վատթարագունից մարդկան. (Պղատ. օրին. ՟Է։)
to join, to unite, to tie, to bind, to annex;
to articulate, to pronounce, to utter;
to feign, to contrive, to invent;
to compose, to form.
· Calfa
ՅՕԴԵԼ. որ եւ ՅՕԴԱՒՈՐԵԼ. Յարել զյօդ ըստ քերականաց.
Ամենեցուն արարողական, եւ միշտ զամենայն յօդող, եւ անլոյծ պատկանաւորութեան եւ կարգի ամենայնի պատճառ. (Դիոն.։)
contrived, fictitious, artificial, imaginary;
compound.
· Calfa
Որ իմ ինչ բանք յօդուածոյք են զտիւրացւոց մատենագրութենէն։ Գրէր գիրս յօդուածոյս, է՛ր ինչ՝ որ ի ստոյգ յիշողութենէ, եւ էր ինչ՝ որ կարծողական բանք. (Եւս. քր. ՟Ա։ Արծր. ՟Բ. 4։)
Չէ՛ մարթ յօդուածոյիցն ի միոջէ պարզ բնութենէ ունել զհաստատութիւնն. քանզի յօդուածոյքն ի պարզական բնութենէն յօդին. (Եզնիկ.։)
voluntary, well disposed, ready to, eager, ardent.
· Calfa
Յօժարամիտ կամօք փութալ, կամ պատրաստական լինել, կամ ոգորիլ, կամ զհետ գնալ. (Պիտ.։ Նար. ՟Թ։ Գր. տղ. թղթ.։)
goodwill, entire disposition, inclination, devotion, eagerness.
· Calfa
Յորդորական զբանսն առաջի դնէ՝ առ ի յարուցանել զյօժարամտութիւն նոցա. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Զ։)
προαίρεσις, προθυμία animi promptitudo, praeelectio, institutum, voluntas. որ եւ ՅՕԺԱՐՄՏՈՒԹԻՒՆ, Կամաւոր յօժարութիւն. ընտրողական հաճութիւն. նախայօժարութիւն. յառաջամտութիւն.
eager, ready to, disposed to;
eagerly;
—ք հակառակութեամբ, contentious, litigious, quarrelsome.
· Calfa
Յօժար եւ փոյթ. յօժարական փութով.
eyebrow;
lofty countenance, stately look, superciliousness, haughtiness;
— սեաւ, կամարաձեւ, թաւ, անօսր, նրբին, ի վայր անկեալ, ամբարհաւաճ, սպառնալից, dark, finely arched, bushy, thin, small, hanging, haughty, threatening eyebrow;
ամբառնալ զ—ս, զ—ս վեր ի վայր տանել, to raise the brows through superciliousness, to put on an arch look, to look arch;
վանել զ—ն, to put off pomp or pride;
պռստել, ի վեր պրկել զ—ս, to frown, to knit the brow, to look sour or angry;
զ—սն հանել, to paint the eyebrows;
—օք ակնարկել, to wink, to wink at.
· Calfa
Ոչ ակն առնես վասն թագաւորական յօնիցն. (Երզն. մտթ.։)
vn. va. to weave, to intertwine;
to fornicate, to commit fornication;
to violate, to force, to deflower;
— ի բոզս, to whore, to be a whoremonger.
· Calfa
Եւ երբեմն իբրու լծ. թ. եօսմա, եօսուն, հէվէս, նէֆս, է որպէս Հիւսիլ անօրէն խառնակութեամբ. Անառակիլ. խառնակիլ. մտանել առ բօզ. պոռնկիլ. շնալ. ապականել. պղծել, իլ. առեւանգել.
to fatten, to grow fat;
to stuff on gorge oneself;
to live in effeminacy, idleness or debauchery, to wallow in voluptuousness, to pamper oneself;
to become haughty, to enact the stately personage, to play the swell;
— սիգաքայլ, to stalk, to walk proudly, to look big;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to pass the whole day in pleasure or amusement.
· Calfa
Վաճառականք երկրի ի նորա զօրութեանն յօրանալոյ մեծացան. (Յայտ. ՟Ժ՟Ը. 3։)
Ի փառս մարմնականս յօրանայք։ Յանձնապաստան եղեալ յօրանային. (Խոսր.։)
luxury, voluptuousness.
· Calfa
Ոչ դանդաչէր աղջամղջաւ հեշտախտութեանն ի մահիճս մարմնական յօրացման. (Տօնակ.։)
to fashion, to adapt, to fit to, to adjust;
to arrange, to dispose, to organize;
to get ready, to prepare, to provide with, to furnish, to order;
to form, to trim, to adorn, to embellish;
to compose, to write;
to make, to construct, to build;
— պարս, to dance;
— երգս, նուագս, to sing, to modulate, to tune;
թատրոնական քերթուածս —, to write a dramatic composition.
· Calfa
cf. Յօրինող.
· Calfa
Աստուած է արարիչ եւ յօրինիչ աշխարհիս։ Պարքն աստեղաց յօրինական կայանիւքն զյօրինիչն (չկարեն ճառել)։ Ստեղծիչ գոյից, եւ յօրինիչ ամենից։ Ամենայն բարեաց յօրինիչ Աստուած է. (Իսիւք.։ Սեբեր. ՟Ա։ Նար. ՟Խ՟Դ։ Խոսր.։)
fitting up, adjustment;
formation, fashion;
composition, organization, structure;
construction;
furniture;
embellishment, ornament, decoration;
disposition;
harmony.
· Calfa
Ետ բերել պարգեւս եւ պատիւս Աշոտի ըստ իշխանական յօրինուածի. (Արծր. ՟Դ. 6։)
the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.
· Calfa
Զոր ոչն գիտես. մինչ ոչն մեղանչէին. որպէս բարւոքն վկայեաց. այս ինքն զայն՝ զոր ոչ. մինչ նոքա ոչ. որպէս երբեմն, յայնժամ կամ նա վկայեաց։ Ուր յերրորդ դէմս բայից դիտեա՛ քաջ, զի մի՛ լիցի շփոթել զյանգս եզական բայից յօդիւ, էն, ին, ընդ յոգնականս անյօդս՝ են, ին. զոր օրինակ.
Յօդդ ն, դնի եւ փոխանակ գոյական անուան՝ զոր ի մէջ բերէ զօրութեամբ, մանաւանդ ի յարիլն ի սեռական բառս, եւ ի ստացական դերանուանս. զոր օրինակ,
Ն. Ստէպ դնի ի մեզ որպէս թարմատար. զի գրի Ադամանդ, եւ անդամանդ. ադրիանոս, անդրիանոս. կրուկ, կրունկ. ցականիլ, ցանկանիլ, եւ այլն։
Ն. Ի յանգս բառից երբեմն ի բաց ձգի առ դիւրաւ հնչելոյ, որպէս զռամկական ձայնքս, բեռ, գառ, սառ, յիշում, լրում. եւ այլն.
Նախդիր անպէտ՝ նախ քան զձայնաւոր տառս. իբր ըն. որ է յն. ἑν լտ. in ի հին թարգմանութեան մակացութեանց կազմէ զհոլով ներգոյական. որպէս ի. յ.
Եւ երբեմն կազմէ զբացառական. որպէս ի. առ ի. յ. իբր յն. ἑκ, ἑξ լտ. ex, e.
Ն. Իբր բաղադրական մասնիկ՝ բնական բաղադրութեամբ ի սկիզբն բառից՝ սաստկացուցանէ զոյժ նշանակութեան նոցա. որպէս Ըն, ներ, ի ներքս, տիրապէս, քաջ, եւ այլն։ Յայտնի օրինակաւ տեսանես ի ձայնքս, Հայիմ, Նայիմ. Հիւթ, Նիւթ. Կրթիմ, Նկրտիմ. եւ Նեցուկ, որպէս յեցուկ կամ գործի յենլոյ. Զիստ, Նիստ։ Որպէս եւ Նստիմ. ըստ լտ. սէ՛տէօ. իսկ սէ՛տէս. լծ. ընդ թ. սէտիր. յն. է՛տրա, գաթէ՛տրա։ Եւ առաւել անյայտ օրինակաւ տե՛ս ի բառսդ, Նախ, Ներել, Ներքոյ կամ ի ներքս. եւ այլն։
Սեռ է, որ ըստ յոլովից տարբերեցելոց տեսակաւ՝ ի ն՝երում զի՛նչ էն ստորոգեալ։ Յասելն՝ ի ն՝երում զինչ էին, որոշէ ի տարբերութենէ (որ է ի ն՝երում որպիսի ինչ), ի յատկէ եւ ի պատահմանէ (որ են ն՝երում որպիսի)։ Այս սեռ ի ն՝երում զինչ էումն ստորոգի. իսկ պղատոնականքն սեռք ի ն՝եր որպիսի ինչ էումն ստորոգին. եւ ն՝եր որպիսի ինչ էն ընդ որակութեամբ է. (Անյաղթ պորփ.։)
to exalt, to extol, to eulogize, to load with praises.
· Calfa
Հռչակելի գովութեամբ նազաբանել զմեծ եւ զդիւցազնականն աղեքսանդրոս թագաւոր։ Մեծագոյն պատուով նազաբանել զհռչակելին սոկրատէս. (Պիտ.։)
Զի ասաց պատկառելով, դերանուամբն վարեցաւ՝ նազաբանելով ըստ պիւթագորականացն (թէ նա ասաց, ինքն ասաց). (Վրդն. ծն.։)
excellent, praiseworthy, egregious, honourable, respectable;
honest, brave, gallant, reserved, grave, serious;
delicate, nice, pretty, genteel, charming, gracious;
գնացք —ք, majestic port or bearing;
ճեմք —ք, languishing or languid air.
· Calfa
σεμνός venerabilis, gravis, honestus, magnificus, gloriosus, pudicus, amabilis եւ այլն. Պանծալի. շքեղ. արգոյ. մեծարոյ. պատկառելի. ծանր. պարկեշտ. պատուական. հռչակելի. սրբազան. նուիրական. պաշտելի. մեծավայելուչ.
to honour, to respect.
· Calfa
Որում պատիւ մատուցանեմք, զնա ոչ իշխեմք կոչել իսկ անուամբն, այլ ինքնիւն. աստուստ եւ պիւթագորականացն առեալ զսկիզբն. ի՛նքն ասաց, նազեցուցանելով եւ պանծալի առնելով զպատմօղն վարդապետն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 99։)
adj. s. "cf. Յառաջագահ;
— արքեպիսկոպոս, primate;
— նստել, բազմել, լինել, to preside, to be the president, to hold the first place;
—ք, cf. Նախաթոռք."
· Calfa
πρόεδρος praeses, praesul, antistes. եւ բայիւ. προεδρεύω, προκαθίζομαι praesideo, praesum. Որ ունի զառաջին գահ, զաթոռ, զիշխանութիւն, զպատիւ. գահերէց. եւ Նախապատիւ. նախագահական. մեծագահ. գլխաւոր. արքայանիստ.
to preside over.
· Calfa
Ներտաղական ասի, յորժամ շեշտն նախագահէ զնուազն քան զերեկն. քանզի արեկ է շինօղ քան զշինուածն. (Երզն. քեր.։)
presidency;
precedency, primacy, primateship.
· Calfa
Ոչ զերկրորդականն ունի գահ, այլ զաւագութեան թեկն ածէ, տալ նմա զնախագահութիւն։ Դարձուցանէ ի նա զնախագահութիւն. (Խոր. ՟Բ. 10. 18։)
Նահապետական նախագահութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)
prototype, archetype, primitive model, original, idea, pattern;
primitive;
— շինուածոց, sketch, plan, model.
· Calfa
ՆԱԽԱԳԱՂԱՓԱՐ. Ըստ քերականաց է բառ արմատական եւ բնիկ՝ որ լինի հիմն ածանցից.
Տեսակք են երկու. նախագաղափար, եւ ածանցական. եւ է նախագաղափարն, որ ըստ առաջին գաղափարին կոչեցաւ. հիբար՝ երկիր. եւ ածանցական, որ յայլմէ զսեռութիւն (այսինքն զծնունդ) ընակալաւ. որպիսի, երկրային։ Նախագաղափար. ո՛րգոն, ոռոգեմ. եւ ածանցական է, ոռոգանեմ. (զի ի յն. չիք անցողական)։ Դէմք նախագաղափարացն, ես, դու, նա. եւ ածանցացն, իմ, քո, նորա (իբր՝ իմային, քոյին, նորայն)։ Սեռք կամ թիւք կամ հոլովք նախագաղափարացն եւ այլն. (Թր. քեր.։)