wandering;
erroneous, wrong, false, heretical;
deceiver, perverter, seducer;
աստեղք —ք, erratic stars, planets.
· Calfa
ՄՈԼԱՐ. Մոլորական. սխա՛լ. վրիպակ. սուտ եւ մոլորեցուցիչ (բան).
furious, raging, mad, outrageous, demoniacal, fanatical, enraged, desperate, rude, violent;
cf. Մոլեգնաբար.
· Calfa
ἑμμανής, μαινόμενος, ἁπομαινόμενος furiosus, insanus, demens δαιμονῶν daemoniacus. Մոլի յոյժ. կատաղի. վայրենամիտ. անկեալ ի մտաց. ցնորեալ. այսահար. եւ Ցնորական. մոլեկան.
Հեբրայեցիք սպանանեն զմարգարէս նորա որպէս զմոլեգինք ապականիչք. (Եփր. ծն.։)
cf. Մոլեգին.
· Calfa
Մոլեգնոտ եւ ժխտող ազգին հրէից։ Նմանեալ ես մոլեգնոտի։ Հանդերձ սորմական մոլեգնոտ աբեղայիւ. (Նանայ.։ Ճ. ՟Գ.։ Արծր. ՟Ա. 14։)
cf. Մոլեգնուցք.
· Calfa
Դժնդակագո՛յն՝ մոլեգնութիւն կատաղութեան խորհրդոյ՝ մոլեգնութեան բնական (այսինքն քան զբնականն). (Փիլ. տեսական.։)
Առ ի յոյժ ցանկականի մոլեգնութեան. (Խոր. ՟Ա. 14։)
cf. Մոլի.
· Calfa
ἑμμανής, μανικός furiosus, insanus եւ այլն. Մոլի. մոլեգնեալ. մոլեգին. մոլեգնոտ. վայրենի. կատաղի. խելագար. այսահար, ցնորեալ. եւ Խելագարական. այսահարական. ցնորական.
planet, wandering star.
· Calfa
πλανήτης planeta, errans, erraticus, vagus. Աստղ մոլորական կամ մոլար՝ անհաստատ յընթացս իբրեւ մոլոր եւ թափառական. որ են եօթն երեւելի լուսաւորք. թո՛ղ եւ զմանունս յետոյ ուրեմն դիտակամբ նշմարեալս.
Մոլորակաց թիւ եւ անուն՝ որ ասացան, են ի վերոյ եւ առ ներքոյ արեգական. (Երզն. ոտ. երկն.։)
inconstant as the wind;
changeable wind.
· Calfa
Որ ինչ է որպէս հողմ մոլորական՝ աստնդական.
false, deceitful, fraudulent.
· Calfa
Կործանական կրթութիւն, մոլորապատիր վարժութիւն. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
seducer, suborner, perverter, deceiver, corrupter.
· Calfa
ՄՈԼՈՐԵՑՈՒՑԻՉ. Անսովոր ոճով՝ որպէս Մոլորական կամ մոլորեալ աստղ. մոլորակ. πλανήτης, πλανώμενος errans.
wandering, straying, aberration;
error, heresy;
seduction, perversion, subornation, corruption;
fury, mania, folly, frenzy, madness;
— մտաց, mental aberration;
ծայրայեղ —, sad extremity, excess;
բազում դպրութիունք զքեզ ի — դարձուցանեն, much learning doth make thee mad.
· Calfa
Ի մոլորութիւն եկեալ՝ պատառեաց զթագաւորական պատմուճան իւր. (Ճ. ՟Ա.։)
ash-hole, ash-pit, ash-pan;
Persian fire-temple.
· Calfa
որ եւ ՄՈԽՐՈՑ. ՄՈԽՐԱՏՈՒՆ. Իբր Տեղի մոխրոյ, մոխրակոյտ. եւ անարգական հեգնութեամբ՝ Կրակատուն պարսից. ատրուշան.
fire-worshipper.
· Calfa
Որ պաշտէ զկրակ լուծանելի ի մոխիր. կրակապաշտ. եւ Հրապաշտական.
fire-worship.
· Calfa
Մոխրապաշտութիւն նախնեաց մերոց։ Մազդեզական մոխրապաշտութեանն։ Զմոգակրօն զքաղդէական մոխրապաշտութեանցն զիղձս. (Ագաթ.։ Արծր. ՟Ա. 14։ Անան. եկեղ։)
chamber-candlestick or flat-candlestick;
taper-stand.
· Calfa
Մոմակալ սպիտակ ի քարէ պատուականէ։ Մոմակալն կամ ճրագն այն. (Մարթին.։)
like wax.
· Calfa
Պա՛րտ էր իբրու զմոմաձեւ ինձ կազմածն դնել թնդ զգայութեամբք ներգործութեանցն, այն՝ որ կարէր ընդունական տպովք կնքիլ. (Նիւս. կազմ)
stay, support, prop, jamb, pillar, pilaster, stanchion, buttress;
— դնել, to prop, to support, to shore up;
— լարակալ, cf. Էշ.
· Calfa
Մոյթ յեցուկ մակարդական. (Մագ. ոտ. խզ։)
cf. Մոշենի.
· Calfa
Մուրիկ, մոշի։ Եւ յն. աղրիօմիրիգի՛, թարգմանի ի մեզ Մոշավայրի, կամ մոշայ վայրի. (Երեմ. ժէ՝. 6. 31։) յն. ձայն մռիգի՛, է որպէս թէ մեռոնական, այսինքն իւղային, խժային, կամ իբրեւ զմրտենի։
forgetful, unmindful, liable to forget;
cf. Մատն.
· Calfa
Ստէպ մոռացօղ. դիւրամոռաց. մոռացական. չյիշօղ. անհոգ. անմտադիր.
forgetfulness;
—նս առնել, ի —նս դարձուցանել, արկանել, to forget, to leave or bury in oblivion;
— լինել, գալն, to forget, to forget oneself, to put out of oneʼs memory;
ի —նս ածել, to cause to forget.
· Calfa
Մոռացօնք են նոցա, զոր միայն յիշել արժան էր, կամովին արարեալ զայս մոռացօնս թշուառականքն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Ի մոռացօնս եղեւ մեզ այս։ Ի մոռացօնս եղեւ սաղմոսական երգն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Բ։)
heart-ache, heart-break, anguish, grief, distress, regret, displeasure.
· Calfa
Դնեմք առաջի նեքելոց զաղին օրինակի յանդիմանողական մորմոքումն. (Շ. ընդհանր.։)
cf. Մորմոքեցուցանեմ.
· Calfa
Անուշացոյց աղիւն ճշմարտութեան, այլեւ զբազումս մորմոքեցոյց, որք նեխութեամբ ապականեալք են. (Պրոկղ. ոսկ.։)
to give or cause great displeasure or regret, to afflict or grieve deeply, to pierce to the heart, to embitter, to harrow, to rend, to break the heart.
· Calfa
Անուշացոյց աղիւն ճշմարտութեան, այլեւ զբազումս մորմոքեցոյց, որք նեխութեամբ ապականեալք են. (Պրոկղ. ոսկ.։)
to madden, to run or go mad.
· Calfa
Յիմարեսցին իշխանք տայանու, եւ խորհրդականք նոցա մորոսասցին. զի՞նչ իցէ մորոսանալ. զի ոչինչ գտանիցեն հնարս իրացն դիւրութեան. (Ոսկ. ես.։)
stupidity, idiotism, extravagance, folly, madness.
· Calfa
Զփառամոլութեանն մորոսութիւն։ Սրբեա՛ ի քրէական մորոսութեանց. (Նար. ՟Խ՟Ե. ՟Ղ՟Ա։)
Հրէական կամաւոր մորոսութիւն. (Սարկ. հանգ.։)
s. bot. meum, meum Athamaticum, spignel, foeniculum alpinum perenne.
· Calfa
Թուական էր, որ զթիւ նշանակէ. ո՛րգոն, մու, երկուք, երեք. (Թր. քեր.։)
obscurity, darkness, night;
dark, obscure, gloomy;
— անհնարին, frightful or thick darkness, impenetrable gloom;
— ընդ —, ի մթան, ի մթի, in darkness, in the dark, in the gloom.
· Calfa
Չհամարին զմութն մութ, զի պայծառ քո լուսովդ աչք մտացս զուարթանայ. (Գէ. ես. (որ լինի եւ ածական)։)
to introduce, to give entrance, to cause to enter, to thrust or poke in, to insert;
to conduct, to guide, to lead;
to admit, to receive;
to think, to excogitate, to invent;
to adduce, to allege.
· Calfa
Մո՛յծ զիս յարքունական բուրաստանին. (Եփր. աղ.։)
beggar, mendicant, supplicator;
begged, borrowed;
— շրջել, to go begging, to mump;
cf. Մուրանամ.
· Calfa
cf. Մոյր.
· Calfa
Ընթերցի՛ր, կամ իմա՛ Մուրական. իբր Մուրացիկ. ա. մ.
Առանց մուրակ շրջելոյ. իբր մուրկան կամ մուրական։
chirographer;
memorial-writer, memorialist.
· Calfa
Պատառմամբ սրտին՝ մուրհակագիր ոգւոյն՝ ոգին չարութեան փախստական լինէր. (Գանձ.։)
beard;
աղեբէկ —, gray-beard;
տգեղ, թաւ, անյարդար —, a sorry, thick, uncouth or neglected beard;
մօրուօք դալարանալ ծնօտիցն, to have the face covered with down, or soft hair;
մօրուս արձակել, to grow a beard;
օր սափրելոյ զմօրուս, shaving-day;
սափրել զմօրուս իւր, to shave oneself;
to get shaved;
ածելել զմօրուս ուրուք, to shave any one, to trim;
աճեցուցանել զ—ւս, to let one's beard grow;
ծաղկին — նորա, his beard begins to grow.
· Calfa
Առն կամ կնոջ եթէ լինիցի արած բորոտութեան ի գլուխ կամ ի մօրուս։ Մի՛ ապականիցէք զտեսիլ մօրուաց ձերոց։ Կալաւ զմօրուացն ամեսայայ։ Ամենայն մորուք խզեսցին։ Որպէս իւղ զի իջանէ ի գլուխ եւ ի մորուսն ահարոնի. ի մորուացն իջանէ, եւ այլն։
to darken, to obscure, to offuscate.
· Calfa
Որոյ տեսութիւն սաստկութեան լուսոյն մռայլեցուցեալ ծածկէր զարեգականն զլոյս. (Փարպ.։)
to devour, to gobble up, to eat like a hog, to swallow or gulp down, to stuff oneself.
· Calfa
Մռզգայլին յուտել եւ յըմպել։ Փոխանակ միշտ արբեցողութեամբն մռզգայլելոյն՝ ուտելովն ըստ բաւականի եւ ըմպելովն շատացի՛ր. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. տնտես.։)
cf. Մռնչումն.
· Calfa
Այլ եւս բազումս առանց շարժման լինին մռընչմունք երկրի, յորժամ հողմն (ներքին) շարժելոյ ոչ իցէ բաւական. (Արիստ. աշխ.։)
roar, roaring;
bellowing, lowing, whining, shuddering.
· Calfa
Այլ եւս բազումս առանց շարժման լինին մռընչմունք երկրի, յորժամ հողմն (ներքին) շարժելոյ ոչ իցէ բաւական. (Արիստ. աշխ.։)
surly, cantankerous, crabbed.
· Calfa
Թուի Մռուղ. այսինքն իբր մռմռացող, մականուն ուրումն սահակայ՝ մռուտն կոչեցելոյ, առ Ասողկայ։ Տե՛ս եւ զյաջորդ բառս։
to break or reduce to pieces, to grind, to pound, to bruise, to crush, to triturate;
to hash, to mince.
· Calfa
Զպատկերն (դիւական) կոխել մանրեաց. (Խոր. ՟Գ. 14։)
made of leather, of skin, membranous.
· Calfa
Զմաշկեայ պատմուճանսն (ադամայ) պատուականագոյն ստացուած համարելի է. (Փիլ. լին. ՟Ա։)
cf. Մաշկեայ;
garment of skins;
գօտի —, leather girdle;
ոտք —ք, web-footed;
մարմին —, human skin;
mortal coil.
· Calfa
Զմաշկեայ պատմուճանսն (ադամայ) պատուականագոյն ստացուած համարելի է. (Փիլ. լին. ՟Ա։)
cf. Մաշկեղէն.
· Calfa
Եւ մտեալ սրբոյն հովուական կերպիւն, մաշկեաւն եւ ցպովն. (Ճ. ՟Ա.։)
fog, haze, mist;
darkness, obscurity;
օր ամպոյ եւ —խղոյ, cloudy and tempestuous or stormy day.
· Calfa
Մառախուղ է խոնաւ գոլորշի անծննդական ջրոյ (կամ անձրեւի), քան զօդ թանձրագոյն, եւ քան զամպ անօսրագոյն։ Պարզութիւն՝ օդ առանց ամպոյ եւ մառախղի։ Միգաց եւ մառախղաց. (Արիստ. աշխ.։)
sharing in, participating;
— լինել, to partake of, to be a party concerned, to take a share.
· Calfa
Որով օրէնսդրին մասնակից գտայց սրբեցեալ։ Մասնակից շնորհընկալ՝ հայրական գթութեանն. (Նար. ՟Կ՟Ը. եւ Նար. կուս.։)
particular, special;
private.
· Calfa
μερικός particularis, partialis, privatus. Մասնական, առանձնական. ըստմասնեայ. որ ինչ է ըստ ասին եւեթ. չափաւոր. սակաւ. եւ Եզական. անհատ. իւրաքանչիւր.
particularly, specially, in particular.
· Calfa
Մասնաւորապէ՞ս, եթէ կիսոյ գանիցն եմք պարտական. (Վրք. հց. ՟Դ։)
to participate, to partake, to share in, to take part in, to be concerned, to interest oneself;
— ընդ հարկաւ, to contribute in some measure.
· Calfa
Խաչ արծաթեղէն, յորում ի տէրունական խաչէն էր մասնաւորեալ. այսինքն մասն մի եդեալ. (Կաղանկտ.։)
Խաչ մի արծաթեղէն՝ մասնաւորեալ ի տէրունական խաչէն. (անդ։)
cf. Մասնաւորեմ.
· Calfa
Ո՛վ անհուն ունակութեանս ծովական մասնեալ շաղկապիս ըստ մեզ, եւ ոչ անդնդական խորոցն գիտակ. (Քեր. քերթ.։)
parcel;
particle, molecule.
· Calfa
Աստեղաբաշխութիւն ուսումնականին գոյ մասն, իսկ բոլոր իմաստասիրութեան մասնիկ։ Ոչ է այլոյ արհեստի մասն կամ մասնիկ՝ գործի նորին. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)
Ինքեանք ի ձեռն ինքեանց, եւ գործարանականացն մասնկաց ներգործեն։ Որ կոչին առ ի ճարտասանից վտանգական մասնկունք, ո՛վ, զո՛վ, զի՛նդ. (Նիւս. բն.։)
Ոչ գիտեն զբանականութեան մասնկունս եւ զտրոհմունս եւ զբաղդատութիւնս. (Երզն. քեր.։)
in rut, neighing after, ready to mount, covering, mounting;
— ձի, stallion, stud or entire horse, stone-horse.
· Calfa
Ի վեր ամփոփել զվրնջողականն մատակախազ ձիոց բանական գօտեաւն. (Տօնակ.։)
administrator, manager;
steward, provider, victualler;
dispenser, distributor;
— վանից, cellarer.
· Calfa
Որք ի սկզբանէ ականատեսք եւ մատակարարք լեալ էին բանին. (Եւս. պտմ. ՟Գ։ 4։)
horse-breeder.
· Calfa
ἰπποφόρος, ἰπποφορβεύς, ἰπποφόρβος equorum pastor, curator. Վերակացու կամ կուտպան մատակ ձիոց, եւ ամենայն երիվարաց արօտականաց.