Definitions containing the research ամ : 10000 results

Իրաւապէս

adv.

justly, worthily, equitably, deservedly.

· Calfa

NBHL (3)

Իրաւապէս դատել, կամ լսել. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)

Ոչ կամեցաւ իշխանութեամբ փրկել միայն, յլեւ իրաւապէս ... իրաւմամբք փրկեցին. եւ այլն. (Խոսր. պտրգ.։)

Բամբասեսցի իրաւապէս իբրեւ զհեթանոսեւ զմաքսաւոր. (Շ. ընդհ.։)


Իրաւասէր

cf. Արդարասէր.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ իրաւանց (անձն, կամ բան).


Իրաւասոյզ

adj.

unjust, corrupt;
that conceals the truth or justice, corrupting, bribing.

· Calfa

NBHL (1)

Որ սուզանէ կամ ընկղմէ զիրաւունս.


Իրաւարար, աց

adj. s.

that renders justice, judging rightly;
judge, arbiter, umpire, mediator;
— կացուցանել, to make judge;
— անբողոքելի, sovereign judge.

· Calfa

NBHL (1)

Ասացկոյսն վասն իրաւարար որդեկին, ցրուեաց ցամբարտավանս։ Կացցէ եւմնասցէքրիստոսդ քո մեջ իրաւարար. (Լմբ. սղ.։)


Իրաւացի, ցւոյ, ցեաց

adj. adv.

just, equitable, right, reasonable;
lawful, legal;
honest, worthy, righteous;
justly, equitably, reasonably;
— է, it is right, just.

· Calfa

NBHL (6)

Իւր առանձին ունել ամուսին ... խորշեաց յօտարէն եւ յանիրաւէն, եւ քո իրաւացաւն շատացիր ... Ի քո իրաւացոյն խորշել տայ, եւ յանիրաւն փարել. (Լմբ. առակ.։)

Իրաւացի մահ, կամ պատուհաս. (Խոր. ՟Գ. 58։ Յհ. կթ.։)

զոր համառոտաբար դնել իրաւացի է. (Լմբ. պտրգ.։)

Անարժանութեամբ, եւ ոչ իրաւացի. (Փարպ.։)

Չարին անիրաւաբար տայ տեղի, իսկբարւոյն իրաւացի. (Շ. ամ. չար.։)

ԻՐԱՒԱՑԻ. մ. δικαίως juste, jure. իրաւամբք. ըստ իրաւանց. արդարապէս. իրաւաբար.


Իրաւացուցանեմ, ուցի

va.

to justify, to approve, to do justice;
— զիրաւունս այրուոյն, to support the cause of widows;
— զոք թագաւորել, to confer the right to reign, to legitimate the reign.

· Calfa

NBHL (3)

Զի անմեղին մահն՝ մեղուցելոց կենդանութիւնիրաւացուցէ. այսինքն իրաւամբք արասցէ կամ տացէ. (Խոսր. պտրգ.։)

Կամ Ստուգել. ճշմարտել. հաւաստի առնել իրօք.

διακρίνω dijudico. Իրաւունս տալով կամ առնելով՝ արդարացուցանել. ուղիղկշռութեամբ դատել եւ ընտրել.


Իրաւի

cf. Յիրաւի.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրու ռամկականն ձայնիցս Իրաւ, իրաւացի. եւ Յիրաւի. զորս տեսցես.

Յորժամ իրաւի ոք տանջի, ամաչէ եւ տառապի. (Նչ. եզեկ.։)


Իրողութիւն, ութեան

s.

affair, transaction, circumstance;
occupation, employment, negotiation of affairs, business, practice;
cf. Գործ.

· Calfa

NBHL (4)

Ի ձեռն ամենայն քահանայականին իրողութեան։ Պարունական իրողութիւն ամենեցունց նոցա իւրոցն սրբազանից. (Դիոն. եկեղ.։)

Կենդանագրացն ոչ կատարած ունիլ իրողութիւնն թուի առ ամենայն կենդանիս։ Վասն եղելոյ այժմիկ իրողութեանս։ Ո՛ր ի մէնջ հասցեն առ լաւագոյն իրողութիւնսն, ամենայնի անյայտ է, բայց միայն յաստուծոյ. (Պղատ. օրին. ՟Զ. եւ Պղատ. սոկր.։)

Մեծամեծ իրողութեանց պարունակող։ Իրողութեանն իւրոյ գործ. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)

Օգնութիւն խնդրել յաստուծոյ յամենայն իրողութիւնս. (Խոսր.։)


Իրօրէն

cf. Իրապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Իրօք. իրապէս. արդեամբք. յարդեանց իրացն. իսկապէս.


Իցի՛ւ, իցի՛ւ թէ

adv.

cf. Իցէ՜ թէ;
why? for what reason ?

· Calfa

NBHL (4)

Իցիւ, յորժամ ասէ, թէ լինիցի. արդ. որ է շփոթութիւն ընդ նախընթաց ձայնս, իցէ՞ թէ։

Դամնոն ոտիւք կաղ էր. գողացելոյ կոշկացն, իցի՛ւ, ասաց, թէ յարմարիցի գողոյն. (Ոսկիփոր.։)

Իցի՞ւ այն բարեբաստութիւն, յորժամ յանուրջն պարք լուսաւորացն զերկրպագութիւն մատուցանէին իմածին դեռածաղիկն համբակի. (Պիտ.։)

Խնդրել (էր) իցիւ քո գոնեա թէ զի մեռուցից զսաւուղ, եւ ոչ կեցուց զսամուէլ. (Եփր. թագ.։)


Իւղաբեր, ից

adj.

that produces, or brings oil, ointment or essence.

· Calfa

NBHL (1)

μυροφόρος unguentum portans, vel tenens. ըստ յն. միւռոնաբեր. այսինքն Բերօղ զիւղս անոյշս եւ զխունկս յօծանել զմարմինն տէրունական. cf. ԽՆԿԱԲԵՐ, եւ նովին նշանակութեամբ ԽՆԿԱԶԳԵԱՑ.


Իւղաբուղխ

adj.

that produces oil, oily, unctuous.

· Calfa

NBHL (2)

Զանուշահոտ զմեղրահամ քաղցրութիւն բանջարացն եւ զզանազանումն իւղաբուղխ սերմացն, (Փարպ.։)

ἑλαιηρός olearis, olearius. Որ բղխէ յիւրմէ զպարտութիւն իւղոյ կամ ձիթոյ.


Իւղագլխեմ, եցի

va.

to anoint the head, to initiate, to conseerate, to ordain.

· Calfa

NBHL (2)

Զպսակաւոր լեւոն իւղագլխեալ (կամ եղագլխեալ), եւ ընծայեալ ի թագաւորութիւն տանս թորգոմայ. (Վահր. յայտն.։)

ԻՒՂԱԳԼԽԵՄ ԻՒՂԱԳԼԽԻՄ. μυέω, τελείνω , τελέω, τελετουργέω initio, sacro, consecro, dedico, ungo. Իւղել խորհրդաբար զգլուխն. կատարողապետել, եւ կատարիլ. օծանել, եւ նուիրել, ձօնիլ, իլ (աստուծոյ, կամ կռոց). որ եւասի ԻՒՂԱԳԼՈՒԽ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ.


Իւղագլխիմ, եցայ

vp.

to be initiated;
to be consecrated, ordained.

· Calfa

NBHL (2)

Զպսակաւոր լեւոն իւղագլխեալ (կամ եղագլխեալ), եւ ընծայեալ ի թագաւորութիւն տանս թորգոմայ. (Վահր. յայտն.։)

ԻՒՂԱԳԼԽԵՄ ԻՒՂԱԳԼԽԻՄ. μυέω, τελείνω , τελέω, τελετουργέω initio, sacro, consecro, dedico, ungo. Իւղել խորհրդաբար զգլուխն. կատարողապետել, եւ կատարիլ. օծանել, եւ նուիրել, ձօնիլ, իլ (աստուծոյ, կամ կռոց). որ եւասի ԻՒՂԱԳԼՈՒԽ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ.


Իւղագլխութիւն, ութեան

s.

hair-ointment;
sacred unction for the head only;
initiation;
admission to the rites and mysteries of a religion.

· Calfa

NBHL (4)

Պարտ է մեծիւ իւղագլուխ ինել իւղագլխութեամբ։ Զեւ եւս ի մեծամեծսն կատարեալ եւ իւղագլխեալ իցէ զիւղագլխութիւնն։ Արժանաւորս իւղագլխեսցիս իւղագլխութեամբ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ եւ Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 51։)

Վատթարիցն իւղագլխութեան անհանճար մտածութեամբ։ Մագ. (՟Խ՟Գ։)

Զի՞նչ օգուտ եղեւ քահանայապետիցն ազնուականն այն իւղագլխութիւն (կամ եղագլխութիւն). (Վահր. երրդ.։)

μύησις, τελετουργία, τελετή initiatio, consecratio. նուիրումն. կատաղութիւն. խորհրդազգածութիւն. օծումն. Ձօն (գովելի կամ պարսաւելի).


Իւղագլուխ

adj.

anointed;
initiated, sacred.

· Calfa

NBHL (2)

Որով պարտ է մեծիւ իւղագլուխ լինել իւղագլխութեամբ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

իւղագլխեալ, եւ իւղագլուխ, կախարդացվատթարաց անուանք են. փոխանակ ասելոյ՝ ձօնելոց առ հեթանոսս, եւ համարելիոց իբր աստուածարեալս, եւ խորհրդազգածս դից։


Իւղագործ, աց

s.

perfumer;
cf. Իւղարար.

· Calfa

NBHL (1)

Զմուռս եւ կնդրուկ յամենայն փոշւոյ իւղագործաց. (Երգ. ՟Գ. 6։ ՟Ե. 12։ ՟Ը. 2։)


Իւղագործութիւն, ութեան

s.

perfumery.

· Calfa

NBHL (1)

արուեստ իւղագործաց. եւ կազմելն զիւռոն. կամ Օծումն. իւղագլխութիւն.


Իւղաթուրմ

adj.

steeped in aromatic oil, unctuous, all over oil;
— գլուխ, perfumed head.

· Calfa

NBHL (1)

μυροβρεχής unguento madens. իւով թրմել, տամկացեալ ներկեալ.


Իւղարան, աց

s.

pot, or vase for ointment;
the vase for holy oil;
place for anointing;
oil factory.

· Calfa

NBHL (1)

ընդունարան իւղոյն անուշութեան կամ օծման. նմանութեամբ Մայր Քրիստոսի Օծելոյն օծելոց.


Իւղարկեմ, եցի

va.

to oil, to anoint, to grease.

· Calfa

NBHL (2)

ԻՒՂԱՐԿԵԼ. իւղել. պարարել. կամ օծանել.

Իւղարկեալք է անուն քո. լինի եւ երկու բառ, իւղ արկեալ, այսինքն թափեալ կամ հեղեալ։


Իւղեմ, եցի

va.

cf. Իւղարկեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Զթշուառացեալս գլուխ՝ գթութեանդ օծմամբ իւղեսցես։ Ոչ ահա մելքիսեդեկ ի վերնոց անտի հրեշտակաց ի պտղոց տեղւոյն իւղեցաւ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)

χρίω, ἁλείφω ungo Իւղ ի վերայ արկանելով օծանել (իրօք կամ նմանութեամբ). եղ քսել, եղոտել, օծել.


Իւղենի

s.

that produces oleaginous fruits, perfumes, ineenses;
olibanum, frankincense, incense-tree.

· Calfa

NBHL (1)

ծառ՝ որ բերէ զպտուղս իւղաւորականս. եւ կամ Խընկաբեր.


Իւղեփեաց, եփեցաց

s.

perfumer.

· Calfa

NBHL (1)

զօրէն իւղափեաց ամանոց յինքն ընկալաւ. իմա ըստ յն. իւղեփեցաց, կամ իւղեփեցական։


Իւր, եանց, եամբք

s.

himself.

· Calfa

NBHL (11)

ἵδιος proprius ὀ, ἠ τὸ αὑτοῦ suus, -a, -um. դերան. ստաց. Որ ինչ ի՛ւր, կամ անկ է ինքեան. իւրական. առանձնական. սեպհական. իրը, իրենը.

Տեառն իւրոյ։ Տեառն իւրում։ Ի տեառնէ կամ ի ծառայէ իւրմէ։ Տէր ի տաճար սուրբ իւրում, տէր յերկինս յաթոռ իւրում (իբր ի տաճարի, աթոռի)։ Իւրով պաշտաման զինուն։ Ծառայից իւրոց։ Զծառայս իւր։ աշակերտօքն իւրովք.եւ այլն։

իւրով անձամբ առնէր զյաղթութիւն. (Խոր. ՟Բ. 79։)

ԻՒՐՔՆ. ա.գ. ἵδιοι, -ια proprii, -ia οἰ αὑτοῦ sui. որ եւ ԻՒՐԱՅԻՆՔՆ. Մերձաւորք՝ ազգակիցք՝ կամ ընտանիք իւր.

մեռանի ինքն, եւ ամենայն իւրքն։ Ի վերայ իմոցս ողբալով ասեմ, որպէս եւ պօղոս յաղագս իւրոցն. (Խոր. ՟Բ. 71. 89։)

ԻՒՐ, կամ ԻՒՐԵԱՆ, րեաբ, կամ րեւ, կամ րեաւ, իւրեանք, եանց, եամբք. գ. դերանուն էական. αὑτοῦ, ἐαυτοῦ sui ipsius, sibi, se եւ այլն. Ինքեան. անձին իւրոյ. ինքեանք. իսկ փոխանակ եզակի ուղղականի պակասելոյ՝ դնի ինքն կամ Անձն. ինքը, իր, իրեն, իրենք, իրենց.

Վասն իւր ասէ։ Առ կամ ընտրեաց իւր։ Առեալ ընդ իւր։ Արկեալ զիւրեւ կտաւ մի։ Յաղագս իւրեանց։ Զհանդերձս իւրեանց։ Յանձինս իւրեանց։ Ունէին առ իւրեանս.եւ այլն։

Զյանցմունս նախնեացն՝ իւր վարկանիցի։ Համագոյ հօր իւր հզօրի. (Նար.։)

Կեղծաւորեն զիւրեանս. (Համամ առակ.։)

ԻՒՐ ԻՆՔԵԱՆ. Անձին իսկ իւրոյ կամ իւրում.

Զոր խորհըրդեամբըն պատկերեալ, եւ իւր ինքեան կերպարանեալ. (Շ. վիպ.։)


Իւրաբնակ

adj.

where he dwells;
of his habitation.

· Calfa

NBHL (1)

Բնակելին իւր կամ ինքեան. սեպհական.


Իւրածին

adj.

produced by himself, his.

· Calfa

NBHL (2)

Իւրածին զարմին։ Ըստ իւրածին որդւոյն միածնի. (Մագ. ՟Լ՟Դ։ Վրդն. յանթառամն.։)

Զբանն յիւրածին ծոցոյ՝ անանջատելի յինքնէ առաքէ. (Մամբր.։)


Իւրական, ի, աց

adj.

his own, his.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն օտար փարձութեանց իւրական ստանան զտրտմութիւն։ իւրական առաքինութեամբ. (Սահմ. ՟Ը. ՟Ժ։)


Իւրակից

adj.

the same as he, in conjunction with him.

· Calfa

NBHL (1)

Տայր հրաման արքայն արշակ դնել անուն դաստակերտին յիւրակից անունն արշակաւան. (Բուզ. ՟Դ. 12։)


Իւրահոգ

adj.

egotist, that thinks only of self;
— շահասիրութիւն, self-interest.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զիւրն կամ զանձինն եւեթ ունի զհոգ.


Իւրային, այնոյ

adj. s. his, his own;
—քն;
his parents, servants;
his works, deeds, property, wealth, goods.

· Calfa

NBHL (6)

ինքնաբուն իւրայնոյփառացն զօրութեամբ վերացեալ. (Ագաթ.։)

Իւրայովքն (կամ իւայօք, կամ իւայիւք) զօրօք, կամ վառելովք, կամ համազգօք. (Յհ. կթ.։)

Ամենայն իւրայովքն (կամ իւրայիւքն) ճանապարհորդ լինէր, կամ ելանէին ի դեսպակս. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)

Բանագնաց ի թշնամիսն ելով առ ի յիւրայոցն. (Պիտ.։)

որպէս զյոլովն՝ ոչ գանձապահ էր իւրայոցն, եւ ոչ իբրեւ իւրոյ հայէր՝ մեծութեանն, այլ տնտեսէր մանաւանդ ըստ կամացն աստուծոյ. (Բրս. հց.։)

Հաւասարեաց ըզմերս իւրայոցն։ Աշխարհ ամենեւին յիւրայնոցն ինչ ի նոսա ոչ տեսանէ. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)


Իւրանման

adj.

like himself, of his own nature.

· Calfa

NBHL (1)

Նման իւր, կամ ընտանի ինքեան.


Իւրապէս

adv.

like him.

· Calfa

NBHL (3)

յատկապէս, կամ իւրանման.

Իսկ ի միակն ճշմարտի, յորում ամենայն զօրութիւն իւրապէս զիւրն ունի. (Անյաղթ բարձր.)

Որ ի նմանէն եղեն, իւրապէս՝ այսինքն առանձնապէս, կամ նմանապէս զիւրն ունի։


Իւրացուցանեմ, ուցի

va.

to appropriate to himself;
to usurp.

· Calfa

NBHL (3)

οἱκειοῦμαι suum facere. ի՛ւր առնել. ինքեան սեպհականել յանձն իւր առնուլ. յինքն գրաւել. ընտանեցուցանել կամ վերագրելեւ ընծայել անձին իւրում. տիրել.

իւրացուցանէ հոգին զամենայն ինչ զմարմնոյն։ Իւրացուցանէ բանն զորս իւրոյն մարմնոյ էր. զի իւր՝ մարմինն, եւ այլոյ ուրուք էր։ Մի՛ զարմանար, թէ զմարմնոյ տկարութիւնս իւրացուցանել ասեմք նմա մարմնով. (Պրպմ. ՟Ը. եւ ՟Լ՟Թ։)

Զամենայն կիրս մեր իւրացոյց բաց ի մեղաց. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)


Իւրեանցակուռ

adj.

forged by themselves.

· Calfa

NBHL (1)

Կռեալ յիւրեանց կամ յինքեանց.


Իւրովի

adv. adj.

of or by himself;
spontaneously, voluntarily, of his own free will;
his, her;
— զիւր անձն անիծանէ, he curses himself;
ինքն — կործանէ զանձն չարութիւնն, malice prepares its own punishment;
— երթալ, to go personally;
զ— երթալ, to commit suicide.

· Calfa

NBHL (9)

Յանիծանել ամբարշտին զսատանայ՝ իւրվի ցիւր անձն անիծանէ. (Սիրաք. ՟Ի՟Ա. 30։)

Զչարեալ անտոնինոսի՝ իւրովի հասանէ միահամուռ ամենայն զօրօք։ Ոչ կամեցաւ իւրովի երթալ, այլ դոյզն գունս առաքէ. (Խոր. ՟Բ. 20։ ՟Գ. 25։)

Իւրովի երթալով. եւ կամամահ լինելով. լաւ եւս է ընթեռնուլ՝ զիւրովին երթալով։

Իւրովի կամօք չարացեալ չարին՝ ար անուանեցաւ. (Ագաթ.։)

Իւրովի կամաւ իսկ խոյս ի չարէն տուեալ. (Յհ. կթ.։) (որք լինին եւ մակբայ՝ եթէ զատուսցես ի բառէդ կամք՝ բթանշանաւ։

Մի՛ կարծիցես՝ եթէ երուսաղէմ իւրովին ամրութեամբ կարաց ապրել. (Ոսկ. ես.։)

իւրովին հեզութեամբն համոզեալ։ Իւրովին ձեռօք իսկ կերակրել զաղքատս։ Կուսական իւրովին քաղաքավարութեամբ. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։ Մագ. կ։)

ԻՒՐՈՎԻ ԻՒՐՈՎԻՆ. αὑτός, ἐαυτῷ, -τῇ, -τοῦ ipse, per se, se se. Իւրեւ. ինքնին. անձամբ անձին. եւ Դիւրաւ. ինքիրեն. անձամբը. ինքիրմէ.

Եւ αὑτομάτως sponte. Կամաւ իւրով. կամովին. ինքնակամ. կամակար.


Իւրութիւն, ութեան

s.

the act of appropriation;
property, substance.

· Calfa

NBHL (2)

Զիւրութիւն հօր էութեանն անվրէպ նմանութեամբ ունելով որդի։ Որ ինչ ենն աստուծոյ եւ հօր բնութեամբ ըստ էութեանն ասելով իւրութիւնս. (Կիւրղ. գանձ.։)

ἵδιον, ἱδιότης, ἱδίωμα proprietas οἱκείωσις suum facere, consortium. Իւրական կամ իւր գոլն. սեպհականութիւն. յատկութիւն. առանձնաւորութիւն. իւրացուցանելն.


Լ (lioun)

s.

the twelfth letter of the alphabet, and the seventh of the consonants;
thirty, thirtieth.

· Calfa

NBHL (3)

Գիր բաղաձայն ի կարգէ կրկնակաց, անուանեալ Լիւն. բարակ քան զղ. որ եթէ փափուկ հնչեսցի որպէս զղամմա յունաց, յորժամ եւ նա կոչի յոմանց ղիւն։

Լ տառն այլոց ազգաց տարադարձութեամբ վերածի ըստ հայոց ի ղ. տե՛ս ի տառն Ղ։

Լ, կամ ՟լ. որպէս թիւ, է Երեսուն կամ երեսներորդ։


Լագութիւն, ութեան

s.

luxury;
debauchery, disorderly conduct, excess.

· Calfa

NBHL (1)

λαγνία luxuria, libido, laxitas. Թուլամորթութիւն. խենեշութիւն. անառակութիւն.


Լալական, ի, աց

adj.

that weeps, plaintive, mournful, dreary, sad;
groaning, moaning, wailing;
—ք, female mourners, hired female weepers at funerals, mutes;
—ն, faculty of weeping.

· Calfa

NBHL (5)

Տ՛եսանէ ամբոխ յոյժ, եւ լալականս, եւ աղաղակ յոյժ. (Մարկ. ՟Ե. 38։)

Արգելէք զլալականս։ արհամարհեցէ՛ք զեղարամարս լալականաց. (Նար. ՟Կ՟Ը։)

Կամ Ողբական. լալագին.

Դամբանական ասէ զգերեզմանականն, որ են լալական բանք եւ ձայնք. (Երզն. քեր.։)

Աչօք լալական դառնութեամբ կոծին. (Գանձ.։)


Լալահառաչ

adj.

broken by sighs and sobs, groaning, moaning, wailing.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ լինի լալագին հառաչմամբ կամ հեծութեամբ. կականաւոր.

Ողբային լալահառաչ բառաչմամբ. (Սիսիան.։)


Լալիւն

s.

weeping, bewailing, tears, lamentation, mourning, groaning;
լալ ի լալիւն՝ լալիւն մեծ, to melt or burst into tears, to weep bitterly, to shed a shower of tears, to shed bitter tears;
լալիս դնել, to weep, to cry, to groan;
լալիք, mourning, time of mourning.

· Calfa

NBHL (2)

Բազում լալիւն եղեւ ամենեցուն։ Դարձաւ երգ իմ ի լալիւն մեծ։ ելացեզեկիա լալիւն մեծ։ Լացին լալիւն մեծ յոյժ։ մրմնջեսցէ իբրեւ զլալիւնն յազերայ.եւ այլն։

Յայնժամ զընդունայն լալիւնն լան. (Նար. երգ.։)


Լալութիւն, ութեան

s.

cf. Լալիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Լցաւ լալեօք (կամ լալովք). (Երեմ. ՟Խ՟Ը. 5։)

ամենայնփեսայից լի էին բերանք ողբոց լալութեան. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 28։)


Լալումն, ման

s.

cf. Լալիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Լցաւ լալեօք (կամ լալովք). (Երեմ. ՟Խ՟Ը. 5։)

ամենայնփեսայից լի էին բերանք ողբոց լալութեան. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 28։)


Լալօնք, նից

s.

cf. Լալիւն;
cf. Լալետղ.

· Calfa

NBHL (2)

Պարծանս համարին զլալօնս եւ զաղաղակս։ Պատիւ մեռելոյն ոչ են լալօնք եւ աղաղակք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)

Եւ որպէս Լալետղ, կամ տեղի լալեաց. լացք. κλαυθμών.


Լայն, ից

adj.

large, broad, ample, vast, spacious, extensive;
գետ ի — ծաւալեալ, a mighty mass of flowing water, an immense, or over flowing river;
բարձր եւ — հասակաւ, a tall and stout man, fleshy, corpulent.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս Լայնաբար, կամ ճոխաբար. Ղուկասլա՛յն եւ ընթարձակ գրեաց, զի եւ պօղոս յորդառատ էր ի բանս. (Տօնակ.։)

πλάτος latus, -a, -um. Ընդարձակ ըստ աջոյ եւ ձախոյ տարածութեան. տարածեալ ըստ կողմանցն, իրօք կամ նմանութեամբ. լան.


Լայնագոյն

adj.

wider, more ample, very extensive;
—ս, largely, copiously, amply.

· Calfa

NBHL (1)

πλανύτερος latior. Առաւել կամ յոյժ լայն. ընդարձակագոյն. ճոխագոյն.


Լայնադիր

adj.

of a wide and roomy situation.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ի վերայ լայնադիր կամրջաց. (Եպիփ. ծն.։)


Լայնալանջ

adj.

high chested, broad chested;
— երասանակք, rudders, helms.

· Calfa

NBHL (1)

որոյ լանջք են լայն, իրօք կամ նմանութեամբ.


Լայնալիճ

adj. s.

well-bent (bow);
a well-braced bow, a great and strong bow, a far-shooting bow.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ ի լայնալիճ աղեղանէ յամպոցն ոստիցեն ի նպատակս. (Իմ. ՟Ե. 22։)

Լայնալիճ աղեղամբ։ Ի լայնալիճ աղեղնաւորաց նետից։ Զնետաձիգս ի լայնալիճ աղեղանց. (Յհ. կթ.։)