Entries' title containing ամ : 4033 results

Համոյք

NBHL (2)

(ի բառէս Համ. որպէս կէմ. սանձ) Որ ինչ է ընդ կանոնաւ. կանոնեալ. կարգաւոր. չափաւոր.

Չխնդրես աւելի պաճուճանս, այլ զհամոյսն եւ զչափովն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)


Հրամանական

NBHL (6)

Հրամայական. տիրական. ուր իցէ հրաման կամ պատուէր.

Հրամանական բանիւ արարչին. (Պիտ.։)

Հրամանակամ իշխանութեամբն սաստէ։ Հրամանական գիր. (Նիւս. երգ. եւ Նիւս. սքանչ.։)

Մեծ են ստացուածք հրամանական կամաց վարդապետութինքն. յն. մի բառ. (Կոչ. ՟Դ։)

Կարգ ունի հետեւումն հրամանական աղօթիցն. (Լմբ. պտրգ.։)

Հրամանական ... եւ հրաժարական. (Տօնակ. իբր ստորասական, եւ բացասական պատուիրան։)


Ձեւողանամ

NBHL (1)

Արեւ անձեւ յորժամ ընդ պատուհան կամ ընդ երդս մտանէ, հասակ առնու եւ ձեւողանայ. (Եւագր. ՟Ը։)


Մահտարաժամ

NBHL (5)

Յարձակումն թշնամեաց, կամ մահտարաժամ, կամ սով, կամ կարկուտ։ Եհաս մարդկան մահտարաժամ, սկիզբն արարեալ ի միւռոյ քաղաքէն. (Ճ. ՟Գ.։)

Զարժանահաս մահտարաժամ ... բա՛րձ ի մէնջ. (Շար.։)

Մահտարաժամք, եւ յոլով աշխատութիւն, մահտարաժամից, տենդից եւ դողից. (Գանձ.։)

Մահք տարաժամք, եւ ախտք չարաչարք. (Եզնիկ.։)

ՄԱՀ ՏԱՐԱԺԱՄ կամ ՄԱՀՏԱՐԱԺԱՄ. λοιμός pestis, pestilntia. Յանկարծահաս կամ կանխահաս մահ. առաւելապէս՝ ժանտամահ, որ եւ ասի Սրածութիւն.


Մեծափարթամ

NBHL (2)

Մեծապէս փարթամ. կարի ճոխ.

Տանց մեծափարթամ շինութիւն. (Պիտ.։)


Միայնամարտութիւն, ութեան

NBHL (2)

Զայս եւ յըմբշամարտս է տեսանել, միայնամարտութեամբն ի գուպարս հանդիսիցն յաղթողք լինելով։ Զմիայնամարտութիւնս ի ցամաքի։ Զբռնացեալ հովիւն հալածել (յակոբայ) միայնամարտութեամբն։ Արտասանութիւն միայնամարտութեան դաւթի եւ գողիաթու. (Պիտ.։)

Միայնամարտութեանն (կամ միամարտութեանն) առաքինութիւն. (Խոր. ՟Բ. 67։)


Միջամուտ

NBHL (3)

Ոչ ժամանեալ միջամուտ (կամ միջամուխ) լինել յաշխարհս. (Խոր. ՟Բ. 11։)

Միջամուտ եղեւ սրահիցն. (՟Բ. Մակ. ՟Ա. 15։)

Միջամուտ եղեն, եւ կացին ի ժողովրդեան աստ մերում ելխաւորք. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Յամպար

NBHL (2)

Գնեցին խունկս, որ է յամպարն, մուշք, ծխանելիք. (Բրսղ. մրկ.։)

Գնացին ի հնդիկս, եւ առին հարկս՝ մուշկս եւ ամբարս եւ ծխանելիս. (Պտմ. վր.։)


Յառաջադիմանամ, ացայ

NBHL (2)

Ծնեալն մեզ մանուկ Յիսուս՝ յընդունօղսն իւր զանազանաբար յառաջադիմանայ իմաստութեամբ եւ հասակաւ եւ շնորհօք. (Նիւս. երգ.։)

Զի մի՛ մատաղ հասակն յառաջադիմանալովն ի դատաստան անկցի սատանայի։ Անիրաւութիւնն ոչ զօրէ յառաջադիմանալ, այլ կարճի ի խնամոցն աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. առակ.։)


Յոխորտամ, ացայ

NBHL (1)

Յոխորտանալ չարաց։ Իմաստասէրքն աշակերտօքն խրոխտանային։ Ակամայ յոխորտանայ. (Ածաբ.։ Ժղ.։ Սարգ. յկ. ՟Ը։ Փիլ. լին. ՟Դ։)


Յոխորտանամ, ացայ

NBHL (1)

Յոխորտանալ չարաց։ Իմաստասէրքն աշակերտօքն խրոխտանային։ Ակամայ յոխորտանայ. (Ածաբ.։ Ժղ.։ Սարգ. յկ. ՟Ը։ Փիլ. լին. ՟Դ։)


Նախախնամող

NBHL (3)

ՆԱԽԱԽՆԱՄԻՉ ՆԱԽԱԽՆԱՄՈՂ. Որ նախախնամէ (ըստ ամենայն առման).

Գիտել զարարիչն եւ զնախախնամիչն. (Լմբ. պտրգ.։)

Նախախնամօղն այն է, որ յառաջինսն լինի առ հոգ ուրուք։ Անուն կենդանի, նախախնամօղ մատն. (Խոսր.։ Նար. ՟Գ։)


Նախամարգարէ, ի

NBHL (2)

Նախամարգարէն մովսէս։ Երանելոյ նախամարգարէին. (Պիտ.։)

Հանգոյն նախամարգարէին մեծի. (Խոր. ՟Գ. 30։ Շար.։)


Նախամեծարեմ, եցի

NBHL (6)

Նախամեծար առնելով զբանս վրիպական թշնամւոյն պատրողի՝ քան զքո աստուածադիր օրինադրութիւնդ. (Ճշ.։ Մաշտ.։)

Եթէ զքո իսկ ոգիդ նախամեծար քան զիմ սէրն առնիցես, չես ինչ մօտելոց յիմ աշակերտութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)

Ի յայսքան տագնապի նախամեծար զքեզ արարեալ, աշակերտին սիրեցելոյ՝ սպասաւորել (քեզ) հրամանատրեալ. (Սկեւռ. աղ.։)

Արդեօք նախամեծարեսցէ զանձին իւրոյ զփրկութիւն քան զպատուիրանն։ Նախամեծարեսցու՛ք զայսոսիկ. (Նանայ.։)

Ի դասս հայրապետաց նախամեծարեցար. (Ոսկ. լուս.։)

ՆԱԽԱՄԵԾԱՐ ԱՌՆԵՄ, ՆԱԽԱՄԵԾԱՐԵՄ. προτιμάω praefero եւ այլն. որ եւ ասի ՆԱԽԱՄԵԾԱՐ ԸՆՏՐԵԼ կամ ՀԱՄԱՐԵԼ. Նախապատուել. նախադասել. պատուասիրել. ի վեր հրաւիրել.


Նժդեհանամ, ացայ

NBHL (1)

Յիշէզնժդեհանալն իւր ի վիմամէջսն. (Արծր. ՟Ա. 10։)


Նօսրանամ

NBHL (1)

Յաւուրս ձմերայնոյ ամպքն նօսրացեալ լինի ի հիւսիսային օդոցն. (Ոսկիփոր.։)


Definitions containing the research ամ : 10000 results

Բազմաբուղխ

adj.

that flows abundantly.

· Calfa

NBHL (3)

ԲԱԶՄԱԲՈՒԽ կամ ԲԱԶՄԱԲՈՒՂԽ. Յորդաբուղխ. առատապէս բղխեալ.

Աղբիւր մի բազմաբուղխ ցամաքեցաւ. (Յհ. կթ.։)

Բանս արագաշարժս եւ բազմաբուխս (կամ բազմաբուղխս). (Երզն. լս.։)


Անսպառութիւն, ութեան

s.

inexhaustible state.

· Calfa

NBHL (2)

Հոգիդ սուրբ ճշմարտութեան բղխեալ առ ի քէն անսպառութեամբ (այսինքն անհատաբար)։ Յարակայ զենեալ անսպառութեամբ (այսինքն անծախապէս). (Նար. ՟Ժ՟Գ. ՟Խ՟Է։)

Որ ի հանդերձեալսն է անսպառութեամբ. (Խոսր.։)


Անսպի

adj.

unscarred.

· Calfa

NBHL (3)

Որ չունի սպիս, վէրս, նշան վիրաց. անարատ. ամբիծ. եարասըզ, զէրէսիզ, փերէսիզ, լեքեսիզ.

Անսպի ոչխար, կամ կերպարան. (ՃՃ.։)

Լեառն՝ որ է կուսական արգանդն, անսպի մնաց եւ անթերանալի. (Համամ առակ.։)


Անստացուած, ից

adj.

without means, without property, poor.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκτήμων. nihil possidens, inops, pauper. Ոյր ոչ գոն ստացուածք. անինչ. աղքատ, մանաւանդ կամաւորն.


Անստեղծ, ից

adj.

uncreated

· Calfa

NBHL (3)

Ոչ կեղծեալ, չհնարեալ ստութեամբ.

Զանստեղծ բանս եւ զճշմարտութեամբ համարձակութիւն ախորժէ (աստուած). (Իսիւք.։)

Անտեսս մանրկութեամբ, եւ անստեղծ կենդանիս. (Պղատ. տիմ.։)


Անստին

adj.

without breast or udder;
without milk.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՍՏԻՆ հնչեալ ԱՆԸՍՏԻՆ. Ոյր ոչ գոն կամ չեւ են ի վեր երեւեալ եւ լցեալ կաթամբ ստինք. ծիծ՝ կամ կաթ չունեցօղ.


Անստուեր, աց

adj.

unshadowed, unclouded, clear, light.

· Calfa

NBHL (5)

ἅσκιος. umbra carens, inopacus, lucidus, clarus. Ուր չիք ստուեր, կամ մթութիւն. անաղօտ. լուսաւոր. պայծառ. ուր որ շուք չկայ. քէօրկէսիզ, նուրանի, րուշէն.

Անստուեր ծագումն, կամ նշոյլք, կամ բոց, կամ պայծառութիւն։ Արեւ անստուեր. (Նար.։)

Կամ իբր Անհովանի.

Նմանութեամբ, Անպատրուակ, գերապանծ, վսեմ, անխափան, յայտնի, եւ այլն.

Անստուեր իմաստութիւն, կամ յիշատակ, յոյս, փառք։ Անստուեր եւ անապական զճշմարտութեանն բան ամենայն ազգաց ծանուցին. (Նար.։)


Անստութիւն, ութեան

s.

veracity, without falsehood.

· Calfa

NBHL (3)

Արժա՛ն է ընդունել զանստութիւն մտացն խոստովանեցելոյ։ Իմացեալ լինի ոչ դուզնաքեայ եւ յայլոցն անստութեամբ եսովպոս. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)

Ի կողմն անկանել ճանապարհին՝ զոր հալածէրն, որ է նոյն ինքն ճշմարտութիւնն, անստութեամբ գնալով ի նմա. (ՃՃ.։)

Որպէս եւ ուսաք իսկ ի բնական արանց, որ անստութեամբ տան հաւանութիւ իմաստնասէր մարդոյ. (Եղիշ. խաչել.։)


Անսրբութիւն, ութեան

s.

uncleanness, impurity.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ իւիք ունելով անսրբութեան վարս։ Անսրբութեանն զսրբութիւնն ի ներքս ամբարել. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ի՟Գ։)

Զանսրբութիւնս իմ իմանալով՝ ողբամ հանապազ. (Եփր. խոստով.։)


Անսրտնութիւն, ութեան

s.

good-humour, mildness.

· Calfa

NBHL (2)

Սկիզբն առնէ ողորմածութեան, կամ անսրտնութեան։ Ո՞ւր է քո անսրտնութիւն. (Լմբ. սղ.։)

Անսրտնութեամբ եւ աննախանձ բարոյիւք. (Մխ. դտ.։)


Անսփոփելի

cf. Անսփոփ.

· Calfa

NBHL (1)

Անսփոփելի վտանգ, կամ լալումն. (Նար. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Թ։)


Անվախճան, ից

adj.

endless, eternal.

· Calfa

NBHL (2)

Գիր համարոյն ... անվախճան կատարած յաւուրս քառասուն ձգտէր. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 12.) յն. զանկատար առեալ կատարած։

Անվախճան հատուցմունք, կամ արքայութիւն. կամ կորուստ, պատուհաս. նախատինք. սպանդ, վիշտ. (Ագաթ.։ Փարպ.) (Նար.։)


Անվաճառ

adj.

unsaleable.

· Calfa

NBHL (2)

Սիմոն կախարդն զանվաճառ շնորհսն հոգւոյն վաճառաւ արծաթոյ գնել կամէր. (Կոչ. ՟Ղ։)

Անվաճառելի լինել զեկեղեցոյսն կամի. (Մխ. դտ.։)


Անվայելուչ

cf. Անվայել.

· Calfa

NBHL (3)

Անվայելուչ խենեշութիւն, կամ պատահմունք, կամ յարձակումն. (Նար. ՟Ղ՟Բ։) (Իգն.։)

Անվայելուչ դէմք, կամ ստուեր ամօթոյ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։ Նար. ՟Ժ՟Թ։)

Անվայելուչք եւ վատափառք. (Պիտ.։ (զոր մարթ է իմանալ եւ Զրկեալ ի վայելից կամ ի վայելմանց։))


Անվայելչութիւն, ութեան

s.

indecency, impropriety;
deformity.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπρέπεια. indecentia, dedecus, αἱσχύνη, pudor, ignominia. Անպատշաճութիւն. անտեղութիւն. տգեղեութիւն. ամօթ.


Անվայրափակ

adj.

unlimited, unbounded;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (2)

Անվայրափակ զօրութեամբ. (Ագաթ.։)

Որ անվայրափակդ ես յամենայն արարածոց. (Զքր. կթ.։)


Անվան

adj.

that cannot be repulsed or put to flight, invincible, impregnable.

· Calfa

NBHL (1)

Անվան սուրբ արձան։ Անվան ամրացեալ. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Անվանելի

cf. Անվան.

· Calfa


Անվաստակ

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

· Calfa

NBHL (4)

Որ ոչ կամի վաստակիլ, այսինքն աշխատիլ. պղերգ. անգործ. չաշխատօղ, ծոյլ. չալըշմազ.

Անարդիւն. յետնեալ ի պիտանի գործոց, կամ ի վարձուց ըստ վաստակոց. անշահ. անօգուտ. եմէկսիզ. ֆաիտէսիզ.

Առանց վաստակելոյ, այսինքն յոգնելոյ, կամ աշխատելոյ.

Կամիցի անջան եւ անվաստակ կերակրել. (Եւագր. ՟Ի՟Ե։)


Անվար

adj.

uncultivated.

· Calfa

NBHL (3)

Իբր Ոչ վարեալ կամ չհերկեալ եւ ոչ ցանեալ. վարուցան չեղած, չբանած. գըր. եապանի. կամ Անվայր, որպէս Անշէն, եւ որպէս Չունօղ զտեղի կամ զպէտս կարեւորս. (զի տարտամ են գրութիւնքս, եւ իմաստքս առաջիկայ.)

Զամս չորս պահէ ի տառապանս անվար եւ անհանգիստ. (վրդն. պտմ։)

Ապականեաց ամենայն մարմին զճանապարհս. զի անվար կենաց խառնավար է մարմին. (Փիլ. լին. Ա. 99։)


Անվարժ, ից

adj.

inexperienced, rude, unpractised, unskilled, unexercised.

· Calfa

NBHL (2)

ἁδάμαστος. indomitus. Ոչ վարժեալ. անուս. անմարզ. անկիրթ. տրմուղ. չսորված. չիկրթուած. ալըչմամըշ, աճամի, թօյ, թէրպիէսիզ.

Բամբասիցէ իբր զանվարժս ոմանս. (Խոր. ՟Ա. 1։)


Անվարժութիւն, ութեան

s.

unskilfulness, inexperience.

· Calfa

NBHL (1)

Անվարժութիւն՝ անբաւ աղէտ։ Ոյք անվարժութեամբ դերեւանան. (Պիտ.։)


Անվարկ

adj.

unforeseen, unexpected;
vile, without esteem.

· Calfa

NBHL (1)

իբր ա. Անսակ, անպայման, անչափ. կամ Անկարծելի.


Անվարձ

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.

· Calfa

NBHL (3)

ἅμισθος. mercedis expers եւ gratuitus. Ոյր կամ ուր չկայցէ վարձ. անպտուղ. եւ Որ ինչ լինի առանց վարձուց ձրի. իւճրէթսիզ, միւֆթ.

Բժշկութիւն անվարձ եւ ինքնամատոյց. (Առ որս. ՟Է։)

Յամենայն կորուստ հաւատարիմ լինել եւ անվարձ։ Անվարձ եւ զայս հրամայէ. (Մխ. դտ.։)


Անվաւեր

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

· Calfa

NBHL (4)

Անվաւեր եւ փոփոխական ամենայն ինչ եղեւ։ Սոցա տառապանքն եւ հեծութիւնն անվաւեր առնէ զհեշտութիւնն. (Շ. ատեն.։) (Լմբ. սղ.։)

Փարթամութիւն մեր այսմ գործոյ է, զոր պօղոս անվաւեր առնէ. այսինքն ի դերեւ հանէ. (Ոսկ. գծ.։)

Անվաւեր պատմութիւն քաղդէացւոց. (Սամ.։)

Ի քակտումն աղանդոյ անվաւեր չարափառութեանն։ Առանց հաւատոց՝ ամենայն ինչ անվաւեր է. (Ի գիրս խոսր.։)


Անվաւերական, ի, աց

cf. Անվաւեր.

· Calfa

NBHL (1)

Անվաւերական մատենագրութիւն։ Մատեանք աստուածեղէնք, կամ անվաւերականք (արտաքինք)։ Ամենայն գործառնութիւնք նոցա անվաւերականք. (Մագ. ՟Ե. ՟Ժ. լ։)


Անվեհեր

adj. adv.

intrepid, fearless, courageous, bold;
intrepidly, fearlessly, boldly.

· Calfa

NBHL (4)

Անվեհեր երագութեամբ կրթեալք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

(լծ. հյ. անահ, անվախ. որ եւ յն. ա՛ֆօվօս. իսկ լտ. իմբիճէր անպղերգ) ἅοκνος, impiger, ἁνυπέρθετος, cunctationis nescius, ἅφοβος, intrepidus. Արի եւ փոյթ. ժիր եւ մտադիւր. աչալուրջ. որ չէ վատ եւ թոյլ. անյապաղ. անդանդաղ. անկասելի. եւ Աներկբայ. աներկիւղ. համարձակ. անպատկառ. գօրգմազ, սէրպէսթ, ճէսուր.

Առանց յապաղելոյ. արագ արագ. անդանդաղ. փութով. արիաբա, եւ մտադիւր սիրով. համարձակ. աներկբայ.

Անվեհեր մատուցանէ զիւր պատուիրանապահսն յիւր բնութիւնն։ Առաջի ամենեցուն անվեհեր քարոզել. (Ագաթ.։)


Անվերակացու

adj.

without inspector, without superintendent.

· Calfa

NBHL (2)

Ամ մի անվերակացու լեալ. (Սամ.։)

Զայլն ամենայն (մասունս զոհին) թողուլ աննուէր եւ անվերակացու. (Սարկ. լուս.։)


Անվերարկու

adj.

without cloak or mantle.

· Calfa

NBHL (3)

Որ չունի զվերարկու, կամ զծածկարան անկողնոյ. անհանդերձ. մերկ. վրան լաթ չունեցօղ.

Նմանութեամբ, Ակներեւ. յայտնի. պայծառ.

Առանց վերարկուի կամ ծածկութի.


Անվերնագիր

adj.

without title or inscription.

· Calfa

NBHL (1)

ասի եւ ԱՆՎԵՐԱԳԻՐ. ἁνεπίγραφος. inscriptione, vel titulo carens. Որ ոչ ունի զվերնագիր կամ զտիտղոս.


Անվէր

adj.

unwounded, invulnerable.

· Calfa

NBHL (1)

ἅτρωτος, ἅθραυστος. invulneratus որ եւ ԱՆՎԻՐԱՒՈՐ. ԱՆՎԻՐԱՒՈՐԵԼԻ. Ազատ վիրաց կամ ի խոցուածոց. ողջ. եւ Ողջամիտ. եարասըզ, զերէսիզ.


Անվթար

adj. adv.

exact, precise, perfect;
exactly, precisely.

· Calfa

NBHL (2)

Անվթար նահատակութիւն. հանդէս, հանդիսութիւն. կամ կեանք, ցնծութիւն, տեսիլ. (Պիտ.։ Մագ. ՟Ի՟Ը։ Լմբ. ատ.։ ՃՃ.։)

Վերծանութիւն է՝ քերթածաց կամ շարագրաց անվթար յառաջբերութիւն. (Թր. քեր.։)


Անվիշտ

adj.

without pain, that has nothing to suffer.

· Calfa

NBHL (5)

Ուրախութեամբ եւ անվիշտ ելանէր ի մարմնոյն։ Ոչ կարեն ընդ եղբարսն սիրով անվիշտ կեալ. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ի՟Ե։)

Առն անվշտի, եւ յաջողելոյ յամենայնի. (Սիր. ՟Խ՟Ա. 2։)

Որ իւրով բնութեամբն անվիշտ էր, եւ մարմնով իւրով մեռաւ։ Անվիշտ եւ անմահ էր բանն. (Պրպմ. ՟Խ՟Ե։)

Անվիշտ ունին յազատութեանն զհամարձակութիւնն. (Յճխ. ՟Է։)

Ո՛չ է անվիշտ տէրունական հրամանացն լռութիւն. (ՃՃ.։)


Անվիրաւոր

adj.

invulnerable

· Calfa

NBHL (1)

Անվիրաւոր կացցէ ի նետից թշնամւոյն. (Նեղոս.։)


Անվիրաւորելի

cf. Անվիրաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Անվիրաւոր կացցէ ի նետից թշնամւոյն. (Նեղոս.։)


Անվկայ

adj.

unwitnessed.

· Calfa

NBHL (1)

ἁμάρτυρος, ἁμαρτυρήτος. carens testibus, vel testimonio. Ուր չիք վկայ կամ վկայութիւն առ ի հաստատութիւն. անվաւեր. շահիտսիզ.


Անվկանդ

adj.

firm, determined, steady, resolute, invincible, inexpugnable.

· Calfa

NBHL (3)

Առցէ վահան զսրբութիւնն անվկանդ (կամ անվանդ, կամ անվտանգ). (Իմ. ՟Ե. 20։)

Անվկանդ, անբիծ կամ անվնաս։ (Ըստ Հին բռ.)

ἁκαταμάχητος. inexpugnabilis. Զոր անմարթ է վկանդել եւ վանել կամ վտանգել. անվանելի. անմարտնչելի. գարշը գօնմազ.


Անվճար

adj.

invaluable;
unpaid;
infinite, endless.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνήνυτος. qui perfici nequit, infectus. Որոյ չիք վճարումն կամ կատարումն. անզրաւ. անվերջ. անկատարած. անվախճան. անեզրական. դիւքէն մէզ, նիհայէթսիզ.


Անվնաս

adj. adv.

harmless, innocent, innoxious;
unhurt, undamaged, safe and sound;
harmly.

· Calfa

NBHL (4)

Անվնաս աղաւնի, կամ բան. (Ագաթ.։ Յհ. իմ. ատ. ՟Ա։)

Անվնաս է Վահանն յամենայն իւր իրքս, զոր խորհեցաւ եւ գործեաց. (Փարպ.։)

Անվնաս դիւրութեանցն յանցուցանել ժամանակ։ Անվնաս ի թշնամեացն դաւոյ. (Պիտ.։)

Թողուլ ողջանդամ անվնաս. (Յհ. կթ.։)


Անվնասելի, լւոյ, լեաց

adj.

not liable to injury.

· Calfa

NBHL (1)

Դնել անդ զգուշութեամբ զմերսն յանվնասելի յարկսն. (Իգն.։)


Անվստահ

adj.

distrustful, suspicious;
— լինել, to distrust, to suspect.

· Calfa

NBHL (1)

Անվստահ զսիրտ ամենեցունց կացոյց. (Յհ. կթ.։)


Անվտանգ

adj.

out of danger, safe;
unhurt, free from harm.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ հաղորդի առանց մտացն, անվտանգ է, եւ ակամայ ասի. (Լմբ. սղ.։)


Անվտիտ

adj.

fat, plump.

· Calfa

NBHL (1)

μὴ διαφθάρμενος. non corruptus. Որ չէ վտիտ կամ վտտեալ. անեղծ. անվնաս.


Անվրդով

adj. adv.

untroubled, tranquil;
peacefully, quietly.

· Calfa

NBHL (1)

Անվրդով խաղաղութիւն, կամ ուխտ խաղաղութեան. (Յհ. կթ.։)


Անվրէպ

adj. adv.

unfailing, punctual, exact, regular, correct, sure, certain;
without fail, punctually, precisely, exactly, correctly.

· Calfa

NBHL (7)

Անվրէպ գիտութիւն, կամ հոգի. (Իմ. ՟Է. 17. 22։)

Անվրէպ հանդիպումն, կամ դիտողութիւն. (Պիտ.։)

Անվրէպ զրոյցք, կամ շաւիղք, կամ գործք. (Յհ. կթ.։ Նար. ՟Լ՟Բ. եւ Նար. մծբ.։)

Անվրէպ պատկեր է որդի հօր։ Պատկեր անվրէպ նմանութեան հօր։ Անվրէպ նմանութեամբ։ Վասն էութեանն անվրէպ նմանութեանն։ Վասն բարոյիցն անվրէպ նմանութեանն. (Կիւրղ. գանձ.։)

Յանվրէպ մետաղս աքսորեալ. (Անան. նին.։) իմա՛, անզերծ, կամ անհրաժեշտ։

Անվրէպ նմանութեամբ կարպաւորուի պատշաճաբար նուիրելոցն. (Դիոն. երկն. ՟Գ։) Յորս յն. որպէս չէզոք, τὸ ἁπαράλλακτον, է անվրիպութիւն. իսկ լտ. similitudo կամ identitas նմանութիւն, կամ նոյնութիւն։

ἁνυπερθέτως. sine more, ἁπαραλλάκτως, constanter, prorsus. Առանց վրիպելոյ կամ զանց առնելոյ. անյապաղ. հաւաստեաւ. անշուշտ. նմենայնիւ. շիւպհեսիզ, թահգիգ.


Անտաղտուկ

cf. Անտաղտկալի.

· Calfa

NBHL (3)

Անտաղտուկ արար, կամ առնիցէ, կամ կահիցէ զբանն։ Որ անտաղտուկ էր եւ թեթեւ։ Անտաղտուկ լսելեաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15. 23։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 33։ Մագ. լ։)

ἁνεπαχθῶς. non moleste, non gravate. Առանց կրելոյ կամ տալոյ զտաղտկութիւն. անձանձիր. հեշտեաւ. մեղմով.

Զամենայն թեթեւ եւ անտաղտուկ կրել. (Շ. ՟ա. պետ. ՟Ձ՟Ա։)


Անտանելի, լւոյ, լեաց

adj.

insupportable, intolerable, heavy, burdensome;
incomprehensible, inconceivable.

· Calfa

NBHL (11)

Տկար ամանոյ զծանր եւ զանտանելին տանել. (Նար. երգ.։)

Լցաւ երուսաղէմ անտանելի ամբոխիւ. (Զաք. կթ.։)

intolerabilis, molestus. Անբերելի, այսինքն անըմբռնելի. անկարելի. ծանր. եւ Դժուարին. անհնարին. չէքիլմէզ. թէհամմիւշ օլունմազ. գապիլսիզ.

Հրամանս տալով խիստ եւ անտանելիս. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Անտանելի թշուառութիւնք, կամ պատրանք, վնասակարութիւն. (Պիտ.։)

Անտանելի տուգանք, կամ վտանգք, տարակուսանք. (Յհ. կթ.։)

Անտանելի յիշատակ, կամ ահաւորութիւն, կամ պատուհաս. (Նար.։)

Սակս անտանելի գոլով յաղագս մարդոյ իմանալ ումեք օտար բնութիւն զբազուկն կամ զաջն եւ զմատն. (Աթ. ՟Ը։)

Անտանելին ի համայնից։ Որ զանտանելին էից եւ այլն։ Անտանելւոյն տաղաւար. (Շար.։)

Անմարթ ի տանել ուրեք, կամ դժպատեհ ի տանել մատուցանել.

Լացն զմահ միամօրն զանտանելին յողջակէզ. (Եղիշ. դտ.։)


Անտաշ, ի, ից

adj.

rough, unpolished;
hard.

· Calfa

NBHL (2)

ἁπελέκητος. indolatus, non complatus. Որ չէ տաշեալ, կամ հարթեալ, կամ կոփեալ. եւ կամ անտաշելի, կարծր. եօնուլմամըշ.

Քարինս անտաշս։ Քարամբք անտաշիւք։ Շինեաց յանտաշից։ Եբեր փայտ անտաշ. (՟Գ. Թագ. ՟Ե. ՟Զ. ՟Է. ՟Ժ։)


Անտառախիտ

s. adj. strong, tough;
thick;
bushy;
woody.

· Calfa

NBHL (8)

Եւ ἁλσώδης, nemorosus, sylvestris, δασύς, densus. եւ այլն. Տերեւախիտ. թաւ. վարսաւոր. հոծեալ. եւ Հոծութիւն ոստոց կամ սաղարթուց.

Փառանն (է) անտառախիտ թանձրամայրի. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)

Զանտառախիտս իւր արձակեաց ընդ ամենայն փայտս դաշտին. (Եզեկ. ՟Լ՟Ա. 4։)

Յանտառախիտ մայրիս ամրացեալս. (Եզնիկ.։)

Անդ եգիտ այրս ամուրս անտառախիտս. (Բ. Մակ. ՟Բ. 5.) յն. զտուն անձաւաձեւ, եւ զտաղաւար։

Նմանութեամբ ասի.

Անտառախիտ լինել բազմութեամբ որդւոց. (ՃՃ.։)

Խլեն ի գետնոյն զամենայն փշաբեր եւ զանտառախիտ բանջարսն. (Վստկ. ՟Բ։)


Անտարակոյս

adj. adv.

indubitable, certain;
without doubt, without difficulty.

· Calfa

NBHL (2)

Անտարակոյս վստահութիւն, կամ գիւտ. (Նար. ՟Գ. ՟Լ՟Գ։)

Յանտարակոյսն յարկ հրաւիրեաց։ Անտարակոյս ճանապարհորդութեամբ անարատ առ քեզ հետեւել. (Նար. մծբ.։)