Definitions containing the research ամ : 10000 results

Բաժանորդ, աց

adj. s. partaker, concerned, participant;
subscriber, sharing;
— լինել, to participate, to subscribe.

· Calfa

NBHL (1)

Բաժանորդ եղեր արմատոյն, եւ պարարտութեան ձիթենւոյն։ Մի՛ այսուհետեւ լինիք բաժանորդք նոցա։ Երկնաւոր կոչմանն բաժանորդք։ Բաժանորդք եղեաք Քրիստոսի։ Որով ամենքին բաժանորդք եղեն.եւ այլն։


Բաժանումն, ման

s.

division, share, distribution, partition, repartition, dispensation;
decomposition, dismemberment, disengagement, disjunction, distraction, dissolution;
stitch, rupture, departure;
separation, disunion, scission, retrenchment, section, segregation.

· Calfa

NBHL (8)

Զերկրորդն՝ ամենիմաստին (Աստուծոյ) մատուցանել՝ պարսաւելի բաժանումն (է Կայենի). (Փիլ. լին. ՟Ա. 64։)

Որ զմիաբանեալսն յաշտարակին՝ բաժանմամբ լեզուացն քակեաց. (Շար.։)

Բաժանմամբ յերկուս թագաւորութիւնս։ Խախտեալ եւ քայքայեալ՝ մատնեցաւ ի բաժանումն մեծ իշխանութիւն թագաւորութեան. (Փարպ.։)

Կարմիր ծովուն բաժանումն հզօր հրամանաւ բաժանողին առնն Աստուծոյ.

Էարկ տէր ի մէջ պահպանաց ամբոխումն եւ բաժանումն. (Լաստ. ՟Ի՟Դ։)

Անորշիչ բաժանմամբ՝ համագոյ միութեամբ. (Շար.։)

Բաժանմունք անուանց (աւագութեան ի մարդիկ կամ երիցութեան) յետոյ մտին ի ներքս. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ծ՟Ա։)

Բաժաննումն զմինն ի բազումս տրամատէ եւ յանբաւս։ Ի ձեռն բաժանման ստուգաբար զմասունս նորա իմանամք։ Բաժանումն է առաջին հատումն ենթակայի (այսինքն առաջիկայ) իրողութեան. ո՛րգոն, յորժամ ասեմք, եթէ կենդանեացն ոմանք անբանք. (Սահմ. ՟Բ. ՟Ժ՟Է։)


Բաժեմ, եցի

va.

to tax, to levy a duty.

· Calfa

NBHL (1)

Առնուլ կամ տալ զբաժ, զմաքս.


Բաժին, ժնից

s.

part, share, portion, quota, proportion, distribution, equality, parcel, piece;
dose;
lot;
— հարկաց, assessment.

· Calfa

NBHL (5)

Մասն արանցդ՝ որ եկին ընդ իս. նոքա առցեն զբաժին իւրեանց։ Բաժին եւ ժառանգութիւն ի տան հօր մերոյ։ Բաժին քո ընդ նոսա մի՛ լիցի, զի ես եմ բաժին քո եւ ժառանգութիւն։ Բաժին իմ ես դու տէր։ Եւ այս են բաժինք, զոր բաժանեաց Մովսէս որդւոցն Իսրայէլի։ Գնել անդ բաժին ի մէջ ժողովրդեանն։ Սոցա ել բաժին վիճակաւ։ Այս վիճակ բաժնիւ դարապանաց՝ որդւոցն կորխայ։ Մասն բաժնի։ Մասն ի բաժնի։ Բաժինք շնորհաց կամ պաշտամանց։ զԻ՞նչ բաժին կայ հաւատացելոյն ընդ անհաւատին։ Այս եղեւ բաժին իմ յամենայն վաստակոց իմոց. եւ այլն։

Ասեն... եօթն մոլորակացդ իշխանութեամբ (այսինքն ազատութեամբ) շրջել, եւ ոչ ի բաժնի կալ. (Շիր.։)

Մերթ՝ Բաժանումն. տրոհումն. ի բաց որոշումն. զատումն. կամ երկպառակութիւն. եւ պէսպիսութիւն. զանազանութիւն.

Համարի՞ք, եթէ խաղաղութիւն եկի տալ յերկիր. ո՛չ ասեմ ձեզ. այլ՝ բաժինս. (Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 51։)

Որք յանբաժանելի բնութիւնն (Աստուծոյ) բաժինս արկանեն. (Մամբր.)


Բալատեսիլ

adj.

dark, gloomy.

· Calfa

NBHL (1)

Բալատեսիլ գոլորշիւք զօրէն խիտ ամպոյն զսրբոյ հոգւոյն ճառագայթսն ի բաց հալածեն. (Բրս. պհ.։)


Բախած, ից

adj.

foolish, wanton, mad, cracked.

· Calfa

NBHL (2)

Թէպէտ եւ ոք ասել (զճշմարիտն) քաջալերցաւ, ամենայն իրօք իբր բախած եւ յիմար ծաղր արարաւ. (Փիլ. լին.։)

Օտար է այրս այս, եւ ոչ ոք ճանաչէ զսա. եւ ոմանք բախած (կամ փախած) համարէին զնա. (ՃՃ.։)


Բախեմ, եցի

va.

to strike, to beat;
to shock, to knock;
to touch;
to scourge;
—ի քարի զոտս, to strike one's foot in a stone;
— հողմոց զտուն, raging of the wind against the houses;
— զգուռն, ի գրան, to knock at the door;
— զկուրծս, to beat one's breast;
— զքնար, to touch a cithern, harp, lyre;
— ճառագայթից զաչս, to dazzle the eyes;
բախեալ արտասուօք, burst into toars.

· Calfa

NBHL (9)

ԲԱԽԵԼ. ψάλλω, πλήσσω tango, pulso, cano Հարկանել կամ հնչեցուցանել զնուագարանս. զարնել.

Բախեցե՛ք զաման լալոյն արտասուաց. այսինքն հարէք զաչսն. (Ագաթ.։)

Բախեաց զթանձրութիւն ... գետնոյս (ոսկի ուռամբն). (Ագաթ.։)

Նոքա՝ որ ինչ ընդդէմ աստուածութեանն բախէր՝ ասացին. (Եփր. համաբ.։)

Յորժամ բախեսցին (ծնօտք), ամենայն ձայնի գործիքն ընդ նա հնչեն. (Փիլ. քհ.։)

Նովին նմանութեամբ, Ազդել ի լսելիս, կամ շարժել զսիրելիս.

Զո՛ր օրինակ բախէ ձայն քարոզ լուսոյ ի դուռն լսելեաց, այսպէս ծագել ճրագի՝ ի դուռն բբաց. (Եփր. համաբ.։)

Թէպէտ եւ յանդուգն յարձակմամբ յառաջեալ բախէին, երագապէս եւ դառնային. (Խոր. ՟Բ. 43։)

Զինչ եւ անուանեաց Ադամ, այն անուն է նորա. քանզի յարմար բախեցաւ (անունն ընդ բնութեան). (Երզն. մտթ.։)


Բախիմ, եցայ

vn.

to be beaten;
to fight, to combat, to attack;
— ընդ միմեանս, to fight together, to knock, to dash against each other.

· Calfa

NBHL (2)

Արմատ Բախելոյ կամ Բեղխելոյ. Բախումն. ընդհարումն, որպէս եւ պատահումն զօրաց պատերազմաւ ընդ միմեանս. եւ ըստ այսմ ասի՝ յն. եւ լտ. συμβολή commissio, congressio մէկ տեղ կամ իրարու զարնուիլը.

Եւ յանկարծակի (կամ, դարձեալ) լինէր բախ նոցա ի տեղւոջն. (Սոկր.։)


Բախումն, ման

s.

cf. Բախիւն.

· Calfa

NBHL (3)

որ եւ ԲԱԽՈՒԹԻՒՆ. Բախելն եւ բախիլն՝ ըստ ամենայն նշ. հարումն. ընդհարումն. զարկուած. թնդիւն, եւ այլն. զարնելը, զարնուիլը.

Որ ողբալով՝ բախմամբ սրտին, տեառնըդ իմոյ մայր առ խաչին. (Յիսուս որդի.։)

Արկանել զնոսա յամենայն չարչարանս, եւ բախմունս կտտանաց ... ի բարկ բախման անչափ աղէտիցն.


Բախտագիւտ

adj. s.

prophetical;
diviner, foreteller.

· Calfa

NBHL (1)

Գտօղ, այսինքն գուշակօղ կամ հմայօղ զբախտ.


Բախտանոց

s.

Temple of Fortune.

· Calfa

NBHL (1)

Ժողովել ի բախտանոցն, եւ ի միասին տօնել։ Եթէ ոչ կամիս զոհել, գոնեա՛ ի բախտանոցն ե՛կ։ Ո՛չ ի բախտանոցն, այլ ի բանդ երթամք. (Ճ. ՟Ա. Գ. եւ այլն։)


Բախտաւորութիւն, ութեան

s.

happiness, good fortune, luck.

· Calfa

NBHL (2)

εὑτυχία secunda fortuna, felicitas Ունելն զբախտ կամ զյաջողութիւն, բարեբախտութիւն.

Որոյ բախտաւորութիւն՝ բազում ժամանակս ունի. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Բակառեմ, եցի

va.

to encompass, to begird;
to contain, to comprehend.

· Calfa

NBHL (4)

Կամ Բակ առնուլ. որպէս շուրջ պատել. առընթեր կալ շուրջանակի. περιΐστημι circumdo, cingo, circum sto եւ παρίσταμαι assisto

Ծառայքդ Աստուծոյ, որ շուրջ յամենայն կողմանց բակառեալ կան. (Ճ. ՟Ա.։)

Զորդիս քրմացն զինքեամբ կացուցանէր՝ բակառեալ բազմութիւն յոյժ. (Կաղանկտ.։)

Իբրեւ զսատանայական թատերբ բակ առեալ (կամ բակառեալ) կայաք եւ հայէաք։ Հրաշտակք ի տանս Աստուծոյ շուրջ բակ առեալ (կամ բակառեալ) զթագաւորաւն. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր.։)


Բակեղաթ, ի

s.

wallet, bag.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԿԵՂԱԹ կամ ԲԱԿԵՂԷԹ. πήρα pera, saccus Պարկ, քսակ, մախաղ. տօպրակ.


Բակլայ, ից

s.

bean;
lupine.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմնոյ մեծութեամբ՝ բակլայ եւ սիսեռն պարծէին առ հատ կտաւատի եւ կնճթան. (Մխ. առակ.։)


Բակուղ

s.

stick, staff.

· Calfa

NBHL (1)

Բեկեղբ ջախջախեալ զծամելիսն. (Ոսկիփոր.։)


Բաղադրեմ, եցի

va.

to compose, to conjoin;
to ally;
to mingle, to mix;
to compound.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱՂ որ եւ ՓԱՂ. (լծ. թ. պիլէ) Մասնիկ նոյնանշան ընդ ձայնիցս՝ կից, համ, հաղ, շաղ, շար, յար, եւ այլն. ըստ յն. συν, συγ-, συλ-, συμ-, συρ- լտ. cum, con-, col-, com-, cor- եւ այլն. cf. ԿՈՂԱԲԱՂ։

Բաղադրեսցի անուանցն. (այսինքն յարեսցի ընդ անուանս)։ Յատուկ ստորոգեալն յամենայն ձայնս՝ եւ ճշմարտեալք զումեքէ, արդեօք եւ բաղադրեալք ի միասին՝ ճշմարտիցե՞ն զնմանէ. (Անյաղթ պերիարմ.։)


Բաղադրութիւն, ութեան

s.

compound, composition, synthesis, combination, condition, confection, formation, mixture.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ ո՞ զթուոց բնութիւն (եցոյց), եթէ ոչ ասացեալքն ըստ մասանցն ամանակի բաղադրութիւնք. (Փիլ. քհ. ՟Է։)

Ստեղծեր զմարդն ի տիպ տէրունւոյ՝ բաղադրութեամբ ի քառանիւթոյ. (Գանձ.։)


Բաղազան

adj.

suitable.

· Calfa

NBHL (1)

Են սոքա այնոցիկ բաղազանք, խառնեալք ընդ անխառնելիսն։ Բաղազան դառնութեան՝ մասամբ վարելով. (Պղատ. տիմ.։)


Բաղազանեմ, եցի

va.

to conform, to make conformable.

· Calfa

NBHL (3)

Ազդակից իմն կացուցեալ. յարել. յարմարել. միաւորել. կցորդել. համեմատել. բաղդատել.

Զայսոսիկ բաղազանէ ընդ միմեանս, եւ օտարացելոցն բնութեամբ եւ պատահմամբ՝ համեմատութիւն առնէ բարոյից. (Լմբ. առակ.։)

Այս իր՝ է՛ կամ չէ՛, հակասութեամբ բաղազանին, եւ հակադրութեամբ ստորոգին. (Ոսկիփոր.։)


Բաղազանութիւն, ութեան

s.

fitness, relation, conformity, connection;
alliance.

· Calfa

NBHL (3)

συγγένεια cognatio, adfinitas, correlatio, ἁναλογία analogia Ազգակցութիւն. մերձաւորութիւն. յարաբերութիւն. ձայնակցութիւն. համեմատութիւն.

Բաղազանութեամբ հնչմանց, որպէս երաժշտականն։ Բաղկանայ երաժշտականն ի տարորոշ քանակէն, որ ըստ բաղազանութեան. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)

Զբաղազանութիւն ցուցանէ երից ներանձնութեանցն՝ ո՛չ պատահաբար, այլ՝ գոյեղապէս. բաղազանութիւն Հոգւոյ եւ Որդւոյ ի ծոց Հօր լիակատար, եւ Հօր եւ Հոգւոյ ի ծոց որդւոյ անթերի, եւ Որդւոյ եւ Հօր ի ծոց հոգւոյն լրմամբ լիացեալ. (Քեր. քերթ.։)


Բաղաձայն, ից

adj.

consonant;
unanimous.

· Calfa

NBHL (3)

σύμφωνος, συνηχῶν consonans որ եւ ասի Ձայնակից. Ձայնորդ. Շարաձայն. Բարբառակից. Տառ կամ գիր հարկաւ կցելի ընդ ձայնաւոր տառից, զի եւ ինքեան մարթասցի տալ զիւր հնչումն, զի ըստ ինքեան կա՛մ է բոլորովին անձայն. զոր օրինակ բ, գ, դ եւ այլն. եւ կամ կիսաձայն, զ, չ, ս եւ այլն.

Այլքն ամենայն (արտաքոյ ձայնաւոր տառից) բաղաձայնք են, բ գ դ զ թ եւ այլն։ Յորժամ յերկուս բաղաձայնս յանգսցի, ո՛րկէն, աղց. (Թր. քեր.։)

Զանբանականն ի բաղաձայնս թողլով զգիր՝ որբասցուք զհօրն զվտանգ. իմա՛ զանձայն տառդ մ (մարդ), կամ բ (բանական). կամ այլ ինչ այսպիսի։


Բաղաձայնութիւն, ութեան

s.

consonance.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն երաժշտական գործւոյ յարմարել առ մի եւ նոյն բաղաձայնութիւն եւ հնչակցութիւն կամաց առ բանս, եւ բանից առ գործս։ Յարմարական եւ նուագաւոր բաղաձայնութիւն կատարէր, եւ արդարեւ երաժշտական. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. տեսական.։)


Բաղայք, այից, այց

s. adv.

pretext, excuse, subterfuge;
suspicion;
stain, fault;
cause, reason;
բաղայս ի վերոյ դնել, զբաղայցն յօգել պատճառս, to seek excuses or pretexts;
բաղայս ստութեան կարկատել ի վերայ, to slander;
առանց բաղայց, innocent, inculpable, blameless;
inexcusably.

· Calfa

NBHL (3)

Յանդիմանութիւն (խղճի մտաց) ոչինչ սովորեալ ընդունել ի պատճառաց ի բաղայց։ Առանց բաղայց (այսինքն անպատճառ) պարտապան է կամաւոր մեղաց։ Առանց բաղայից (այսինքն անմեղադրելի) են։ Առանց բաղայց եւ անբիծ ե՛րթ գնա՛. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին. ՟Ա. 77։)

Զամենայն վախս եւ զբաղայս ի բաց ի խորհրդոց նորա տրոհեալ. (Յհ. կթ.։)

Եւս եւ՝ Պատճառ կամ փաստ որպիսի եւ իցէ .


Բաղանապետ, ի, աց

s.

bath-keep-er, bather;
bath-woman.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղապետն յաղագս քաղաքական պիտոյից զսովոր ժամուն փոխեաց զկարգն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Բաղանէպան, ի, աց

cf. Բաղանապետ.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղանապէտ. եւ Պահապան կամ սպասաւոր բաղանեաց.


Բաղարկեմ, եցի

va.

to assemble, to compound.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն աշխարհն յինքն բաղարկեալ. (Թէոդոր. խչ.։)


Բաղարջակերք, րաց

s.

the feast of unleavened bread.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Բաղարջակերութիւն. ժամանակ ուտելոյ հրէից զբաղարջ. տօն բաղարջոց. ըստ յն. բաղարջք.


Բաղափուշտ

s.

bladder.

· Calfa

NBHL (1)

κύστις vesica որ գրի եւ Փաղաբուշտ, Բաղաբուշտ, Փալափուշտ, Փամբուշտ. Աման մաշկեայ, յոր հաւաքի մէզ կենդանւոյն. խալափուշտ.


Բաղբաղայք, յից

s. pl. pretext, colour, cloak;
calumny, false accusation;
cf. Բաղայք.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ծննդենէն մինչեւ ի կատարած առանց բաղբաղայից։ Բաղբաղայս պատճառելով՝ զսահմանեալ ժամանակաւն անցանեն։ Զամենեսին ոչ է հաստատուն բաղբաղայիւք հարկանել։ Բանականապէ՞ս բաղբաղայս ի վերայ դնէ, եթէ անբանաբար։ Գեղեցիկ բաղբաղայս ի վերայ դնէ. (Փիլ. քհ. ՟Է. ՟Ժ՟Է. եւ Փիլ. նխ. ՟Ա։)


Բաղբաղանք

s.

cf. Բաղբաղայք.

· Calfa

NBHL (3)

Որպէս զի ճարտարեսցէ (կամ կարկատեսցէ) ի վերայ նորա բաղբաղանս ինչ. (Վրք. ոսկ.։)

Նստէր բաղբաղանօք իբրեւ զքահանայապետ (այսինքն սուտ անուամբ, կամ պատրուակաւ, պատճառանօք). (Մագ. ՟Ա։)

Իբրու զհոգին ամենայն բաղբաղանօք անմաքուր ունելով. (Պղատ. տիմ. յն. յանցանք, ստգտանք։)


Բաղբաղեմ, եցի

va.

to pretend, to conceal under a pretext;
to calumniate;
to accuse, to impeach.

· Calfa

NBHL (5)

αἱτιάομαι causor, criminor, σκήπτω fingo, praetexo Կցկցել. կարկատել. ստութեամբ յօգնել բաղայս, այսինքն պատճառանս վասն իւր, կամ մեղադրանս ի վերայ այլոց. պատճառել. մեղադրել. ստգտանել.

Յորժամ մեղիցէ, բաղբաղէ եւ բարուրս դնէ զաստուածութիւնն, զիւր խոտորումն յեղմանն դնելով Աստուծոյ։ Մի՛ զհարկ բաղբաղեր, այլ զքո զբարսդ։ Պարսաւասէր մասն ունելով՝ պատճառեն եւ բաղբաղեն զանպատճառն եւ զանբաղբաղայն. (Փիլ. Ստէպ։)

Բաղբաղեն ի խորհուրդս իւրեանց, կարկատեն զրաբանութեամբ. (Մագ. ՟Լ՟Թ. (որ եւ ի ՟Բ. ՟Դ. վարէ իբր պատրուակել կամ թաքուցանել պատճառանօք)։)

Բառս իմն եւ քնոււթիւն ընդդէմ միմեանց ուսոյց բաղբաղել։ Յամօթ լիցին նոքա, որք արարած բաղբաղեցին (այսինքն յօդեցին) զբանն Աստուծոյ. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. առակ.։)

Զամենայն իսկ պատմութիւնս քերթողացն պատճառ կորստեան յիրաւի ոք թէրեւս բաղբաղեսցէլինել այսինքն ամբաստանեսցէ փաստիւք. (Պիտ.։)


Բաղբաջանք, նաց

s.

cf. Բաջաղանք.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն զոր խօսեսցիս՝ իբրեւ բաղբաջանս արհամարհեսցեն. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Բաղդատական, ի, աց

adj.

comparative.

· Calfa

NBHL (6)

συγκριτικός comparativus Համեմատական. ընտրողական. զուգակշիռ.

Մերթ Բաղդատօղ՝ ըստ յն. ոճոյ, որպէս Որոշիչ բաղդատութեամբ. διακριτικός disgregans

Զբաղդատականին եւս փորձ համեմատութեան տեսանել. (Պիտ.։)

Բաղդատական տրոհմամբ զիւրաքանչիւրոցն յատուկ ըստ տեսակի. (Մագ. ՟Լ՟Զ։)

Ըստ քերականաց՝ Նշանակ բաղդատութեան յածանցս, կամ Ածանցական մասնիկ յայտարար առաւելութեան ի համեմատութիւնս.

Բաղդատական է, որ հասարակութիւն (յն. համադատութիւն) ունի եզ առ մումանսեր, ո՛րգոն, Դաւիթ արուորագոյն քան զսաւուղ. եւ կամ միոյ առ բազումս այլասերս, որպիսի՛, Դաւիթ արուորագոյն քան զգեթացիսն։ Եւ բաղդատականացն գաղափարք են երկու (ըստ յն. երեք, լտ. մի) գոյն, հիբար, արագագոյն, յամրագոյն. եւ գի՛ն, ո՛րգոն, սաստկագին, ուժգին. (Թր. քեր.։)


Բաղեղն, եղանց

s. bot. ivy.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱՂԵՂՆ եւ որպէս ռմկ. ԲԱՂԵՂ. κιστός, κιττός hedera, ἐλξίνη, σμίλαξ taxus, convulvulus Պատրաստուկ, պատաղիճ բոյս, որ բաղի կամ կցի եւ պատի զտնկովք. է՛ որ վնասակար տնկոց եւ բուսոց իբր գաղձ, եւ է որ անվնաս.

Իբր սիրական համբուրիւք ողջունի զմիմեամբք պատատի, որպէս զձիթենեօքդ բաղեղն. (Փիլ. լիւս.։)


Բաղխոհական, ի, աց

adj.

deliberative.

· Calfa

NBHL (3)

συμβουλευτικός deliberativus, suasorius, vel dissuasorius Միախոհ. համախոհական, որպէս տրամախոհական ընդ անձին, եւ ընդ այլս.

Բաղխոհական խորհուրդ ի մէջ առեալ։ Բաղխոհական հնարիւք տրամախորհէր. (Մագ. ՟Ժ՟Բ. ՟Կ՟Ա։)

ճարտասանականն՝ սեռ գոլով՝ յերիս բաժանի ի տեսակս. յատենականն, ի բաղխոհականն, ի կացրդականն։ Բաղխոհակնն վասն ապառնոյ ժամանակին ունի զգոյութիւն. վասն զի յորժամ ոք ումեք խորհրդակից գոյ, վասն հանդերձելոյն խորհի. (Սահմ. ՟Ժ՟Թ։)


Բաղկակից, կցի, կցաց

adj.

conjoined.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկութիւն ազդոյ յաղթահարիչ բնութեան մարմնոյս, այն զի բաղկակից է նորին։ Զղջումն եւ ամօթն բաղկակից են միմեանց։ Օրէնք հաստատեցին բնաւոր գիտութեամբն բաղկակից եւ յոյժ համեմատ ճշմարիտ օրինացն. (Լմբ. սղ.։)


Բաղկակցիմ, եցայ

vn.

to coujoin, to be united.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմնոյս աչս, եւ լոյս արեգական յորժամ ընդ միմեանս բաղկակցին, ապա զմեզ զգալի լուսոյս ընդունակ առնեն։ Երկուցս պա՛րտ է բաղկակցել. (Լմբ. սղ.։)


Բաղկացութիւն, ութեան

s.

consistency, composition, conjunction.

· Calfa

NBHL (5)

Այս իսկ բաղկացութիւնս ամենայն երկրի. (Պղատ. տիմ.։)

Բաղկացութիւն մարմնաձեւ՝ մահկանացուացն բաղկացութիւն։ Ամենայն ժամանակ՝ աւուրց եւ գիշերաց է բաղկացութիւն. (Փիլ. այլաբ.։)

Մի եւ նոյն մարմին է ամենայն մարդկան՝ ի միոյ զանկուածոյ ունելով զբաղկացութիւն. (Նիւս. թէոդոր.։)

Զիմանալի ներգործութիւն հոգւոյն բաղկացութեամբ մարմնական ընթացից երեւելի առնէ. (Լմբ. սղ.։)

(Անսանձ ձի) ամենայն բաղկացութեան անտեղական։ Ծանի՛ր ծանօթագոյնդ ծայրագոյն բաղկացութեան. (Մագ. ՟Ա. ՟Կ՟Ա։)


Բաղկացուցանեմ, ուցի

va.

to constitute, to compose.

· Calfa

NBHL (1)

συνίστημι, συνιστάνω constituo, compono, creo , συνάπτω coapto, jungo Տալ բաղկանալ. կացուցանել զիմն համօրէն. գոյաւորել. առնել. կազմել. յօրինել. հաստել. հաստատել. բաղադրել. զուգայարմարել.


Բաղկացուցիչ, չի, չաց

adj.

constituent.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զայս ամենայն՝ բաղկեցուցիչն՝ բաղկացոյց, բարի էր։ Զոսկին բաղկացոյց այսպէս. (Պղատ. տիմ.։)


Բաղհիւսական, ի, աց

adj.

copulative.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդ միմեանս կամ ի մի հիւսիչ. շարամանօղ. իսկ ըստ որում անուն շաղկապի առ մեօք, տես ըստ հն. ՋՈԿԱՄԱՆ.

Կամ ներգործութեամբ, կամ մտածութեամբ. արդ կա՛մս այս՝ կամ բաղհիւսական է, կամ տարալուծական։ Եւ եթէ բաղհիւսական է որպէս գոլ, թէ՝ եւ ներգործութեամբ եւ մտածութեամբ, ստէ սահմանդ. (Անյաղթ պորփ.։)


Բաղձալի, լւոյ, լեաց

cf. Փափաքելի.

· Calfa

NBHL (4)

Հեշտ եւ բաղձալի թուեսցին բանքս իմ ի լսելիս մեծամեծաց եւ փոքունց. (Եղիշ. ՟Է։)

Բացականացն գոս բաղձալի։ Բաղձալի բերկրութիւն, կամ երանութիւն, աղերս, անուն, վայրք, բնակարան, օթոց, եւ այլն. (Նար.։ Մերթ Բաղձացօղ.)

ԲԱՂՁԱԼԻ. եւ ԲԱՂՁԱԼԻՑ. ա. Լի կամ լցեալ բաղձանօք. մեծափափաք. անձկալից.

Սուրբ սիրով, շնոհալից յուսով, եւ բաղձալից գթով առ կամսն Աստուծոյ. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)


Բաղձանք

cf. Փափաք.

· Calfa

NBHL (2)

ἴμερος, ὅρεξις desiderium, cupiditas, appetentia Ուժգին ըղձանք. իղձ. բերումն ըղձից. ձկտումն սրտի առ ցանկալին. սէր. տենչ. յօժարութիւն. կամք. փափաք, կարօտ.

Զմահուն բաղձանօք հայցեն հանգիստ։ Ի գեղոյն պատրեցաւ բաղձանս։ Ընդունել մեծաւ բաղձանօք։ Մեծափափագ բաղձանաց արժանի։ Ի բաղձանս փափագանաց ձգէ։ Իղձք բաղձանաց։ Ախորժակք բաղձանաց։ Բաղձանք խորակակերութեան, կամ ագահութեան. (Պիտ.։)


Բաճկոնակ, ի

s.

waistcoat;
jacket;
little old cloak;
short cloak.

· Calfa

NBHL (2)

Այր ողորմած պահէ զգանձ իւր. իսկ որ անզգամն է, զբաճկոնակն իւր գիցէ ի վերայ նորա։ Ո՞չ որ յափշտակեացն՝ դնէ եւս ի վերայ զբաճկոնակն իւր. (Եւագր. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի՟Բ։)

Ունէր զբաճկոնակ ինչ, կամ տարմալակ, ուր զմուրանսն ժողովէր. (Տօնակ.։)


Բայածական, ի, աց

adj.

derived from the verb.

· Calfa

NBHL (1)

ῤηματικός verbalis Ածանցեալ ի բայէ (բառ կամ անուն).


Բայիմ, եցայ

vn.

cf. Բայանամ.

· Calfa


Բանաբերութիւն

s.

embassy.

· Calfa

NBHL (4)

cf. ԲԱՆԲԵՐ. Պատգամաբեր.

Հրեշտակք (կոչին), զի ամենեքեան աստուածային բանիցն բանաբերք են։ Հրեշտակն պատգամաւոր ասի, եկ բանաբեր։ Գոլով բանաբերս ամենեցունց. (Վրդն. սղ.։)

Հրեշտակութիւն. պատգամաւորութիւն.

Ի բանաբերութէն զամենեսեան հրեշտակս կոչելով. (Վրդն. սղ.։)


Բանագիր

s.

writer, author.

· Calfa

NBHL (2)

Արդեօք ճարտասանի ուրուք եւ կամ բանագրի դժնէի յարմարելով զբանն առ ի լսողացն հիացումն. (Բրս. ի գորդ.։)

Բանագիր լինիմք յոքնազան եւ բազմապատիկ պիտառութեամբք. (Ասող. ՟Գ. 21։)


Բանագնաց լինիմ

sv.

to parley, to enter into a treaty of peace, cf. Պատգամաւորեմ.

· Calfa