to be suitable or conformable, to suit, to agree;
to belong, to pertain, to coincide, to match;
to concern, to regard.
· Calfa
Ադամ զպտուղն կամա՞ւ եկեր, եթէ յայ այնպէս պատշաճեցաւ. (Մագ. ՟Է։)
loaded with honour.
· Calfa
Քանզի եւ ադամ պատուալից, այլ անիմաց եղեալ, հաւասար անասնոց եւ նման նոցա գտաւ. (Խոսր.։)
to engraft, to graft;
to inoculate, to vaccinate;
to insert, to interpolate;
to annex, to join, to reunite, to attack.
· Calfa
Եթէ յուսոյն ձգարան՝ սուսերբն յանցանաց հատեալ կարեսցի, կցեսցի՛ դարձեալ միւսանդամ կամօք ամենակալիդ՝ բարւոք պատուաստեալ։ Ամենառատ քաղցրութեամբ պատուաստեալ ի քեզ, վերստին գտեալ պնդեցայց քաւեալ. (Նար. ՟Գ. ՟Ի՟Է։)
commanding, ordering, disposing.
· Calfa
Դնօղ կամացն կան պահեալ ընդ հրամանաւ պատուիրանադին։ Գիտելով (բանսարկուին) զաստուած պատուիրանադիր, եւ զադամ պատուիրեալ. (Ագաթ.։)
transgression, breaking or violating the law.
· Calfa
Իսկ յոյժամ ի պատուիրանաւանդութիւն գործեցին անդամ մի, անկան յիշխանութէնն՝ զոր առաւել յառաջն ունէին. (Բուզ. ՟Դ. 5։ 13)
to command, to order, to enjoin, to impose, to charge, to prescribe;
to recommend.
· Calfa
Պատուիրեաց տէր աստուած ադամայ։ Որպէս պատուիրեաց աստուած նոյի։ Դու պատուիրեցեր զպատուիրանս քո։ Գիտէի՝ եթէ պատուիրեսցէ որդւոյ իւոց եւ տան իւոյ յետ իւր՝ պահել զճանապարհս տեառն։ Պատուիրեաց աբիմելէք ամենայնժողովրդեան իւրում։ Պատմեաց Դաւթի զամենայն ինչ՝ զոր պատուիրեաց նմա յովաբ։ Արքայ պատուիրեաց ամենայն յուդայ։ Պատուիրեաց նոցա, զի մի՛ ինչ բարձցեն ի պանապարհ, կամ զի մի՛ ումեք ասիցեն։ Պատուիրեաց նմա՝ մի՛ ումէք ասել։ Պատուիրեցին՝ ամենեւին մի՛ խօսիլ.եւ այլն։
to bind in every part, to pinion, to garrott.
· Calfa
Բարակ չուանօք պարապնդեցին զմարմինս նոցա։ Արկեալ զոմոփորոնն ի փողսն, եւ տյնու պարապնդեալ զփողսն՝ խեղդամահ արարին զնա. (Տէր Իսրայէլ. դեկտ. ՟Ժ՟Բ.։ Ճ. ՟Բ.։)
to tie, to bind, to pinion, to put in chains or fetters.
· Calfa
Սաղաւարտիւք եւ զըրահիւք՝ պարաւանդեալ անդամք նոցին. (Ներս. մոկ.։)
station, place, post, site;
position;
dwelling, residence, abode;
station;
cf. Կայուն;
վերին, գերակայիցն —ք, heaven.
· Calfa
cf. Կայան.
· Calfa
(Եղիա) ի ցնծալի կայեանն՝ օդագնաց լինելով՝ ամբարեցաւ. (Պիտ. ուր եւ դրախտն կոչի կայեանք ադամայ։)
stable, firm, constant, durable, immoveable;
— ինչք, real estate, houses & lands, lauded estate.
· Calfa
s. anat. penis.
· Calfa
պ. գիռ. κέρκος penis. Առնի անդամ. թլպատ. պոչ։ Ուռպել. ՟Ժ՟Ա. առ Լեհացւոյն.։
to rejoice, to exult, to leap, to frisk or skip for joy, to romp, to sport, to frolic, to play, to be all alive.
· Calfa
Եռային (օձք) զմարմնով քիմովք եւ կայտռային զանդամօք իմովք. (Ագաթ.։)
cf. Կայտռամ.
· Calfa
Եռային (օձք) զմարմնով քիմովք եւ կայտռային զանդամօք իմովք. (Ագաթ.։)
s. pl. women, the fair sex.
· Calfa
Նաեւ կանանոյն ժողովեալ մատաղ մանկտովք։ Եւ կանանոյն անդամ սատարեալք ըստ իւրեանց տկարութեան կանացի ուժոյն. (Ագաթ.։)
to bind, to tie, to fasten;
to bind or tie up;
to bind fast, to pinion;
to cord, to bind with cords;
to bind, to connect or link with;
to chain, to put in irons, to imprison;
to bind by friendship, by contract;
to spell.
· Calfa
Եթէ էր հաստեալ կապեալ մտացն ադամայ ի պատուէր արարչին, ոչ լինէր մարմին նորա լուծեալ յօդելոյ անտի։ Ոչ կապեաց նա ի փորի իւրում զպատուէրն. (Եփր. ծն.։)
to strike on the head;
to behead, to execute, to decapitate.
· Calfa
Իսկ Բրսղ. մրկ. իմանալով զկառափն իբր գանկ ադամայ, գրէ.
whose skull or head is wounded.
· Calfa
Որպէս զի զադամ կառափնատ առողջացուսցէ. (Երզն. մտթ.։)
establishment, construction, edifice, erection;
elevation.
· Calfa
Կառուցման լրութեան անդամոցս։ Ունօղն յարկին կառուցման։ Ղեկացն կամ խորանաց կառուցմունք. (Նար.։)
grown up, adult.
· Calfa
Երեսնամեայ՝ կատարելահասակ ադամական մարմնով. (Ճշ. հին.։)
perfection, integrity;
crowning, perfecting;
completion, accomplishment, consummation;
martyrdom;
consecration;
initiation;
—դ or քո —, your Holiness.
· Calfa
Մարմին ի ձեռն անդամոցն կատարելութեան եւ զգայարանացն թուոյ՝ բոլորակ իմն է. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)
money, effects, property, goods;
provisions, victuals;
cattle.
· Calfa
Ասէ անդամալոյծն. վայել է ինձ մուրացիկն պախրէին. (Վրք. հց. ձ։)
keeper, guardian, warden;
guard, garrison;
guard, sentry;
— դուռն, Gates, straits;
pass, defile;
fortress, fortified place;
— մեղաց, մահու, կորստեան, the Genius of death, Satan;
— ունել, վարել, to compel, to constrain, to task, to force to villein service.
· Calfa
to be guarded, kept, protected;
to beware, to take care or heed, to forbear.
· Calfa
Տեսցես զնա ոչ ի խառնաբնդոր եւ ի մրրկեալ խորհրդոց պահպանացեալն կարծեօք, այլ հաստատուն գնացիւք։ Պահպանացեալ լինի (առաքինին), եթէ ընդդէմք եւ գետնախորհուրդքն փոխեալ բնակեսցին (այսինքն ի բաց հեռասցին)։ Աշտարակ պահպանացեալ առանց պարտելոյ։ Սամփսովն պահպանացեալ լինէր հոգւով (ըստ օրինակի ադամանդի). (Փիլ. լին. ՟Դ. 138. 149. եւ Փիլ. սամփս.։)
adorned, beautified, set off, decked, elegant;
jewel, trinket;
cf. Պաճուճան.
· Calfa
Ոչ կարաց կուրացուցանել զքեզ սատանայ՝ առ ի տեսանել զպաճոյճսն, եւ ոչ պարզեցար ի տես յանցաւոր կանանց, որով որսաց սատանայ զորդիսն Ադամայ ի պաճոյճսն դստերս Կայենի, զարդարելով զնոսա համօրէն մեղօք. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
to deck, to attire, to embellish, to adorn, to beautify, to decorate, to bedizen, to bedeck;
to paint, to plaster;
to dissemble, to feign, to disguise;
to give oneself airs;
— զմարմին, to embalm;
—եալ, cf. Պաճուճազարդ;
— առասպելք, cunningly devised fables;
— կերակուր, skilfully dressed meats.
· Calfa
Պաճուճեցէ՛ք զորդւոյ իմոյ սիրեցեալ անդամս։ Պաճուճիս պէսպէս հանդերձիւք եւ մատանեօք։ Այնպիսին պաճուճեսցի՝ որ ի բոզանոցսն ջերանին. (Ոսկ. ղկ. յհ. եբր։)
pancratium.
· Calfa
Յաւելաւ պանկրատիոնն, եւ յաղթէր իդգամիս սիրակուսացի յաղթանդամն։ Կարոս հեղիացի ի ստադին եւ ի պանկրատի յաղթէր յետ Հերակղեայ։ Յաւելաւ մանկտւոյ պանկրատիոնն, որ է հասեւառիկ (յաւելեալ ի թարգմանչէ), եւ յաղթէր փեդիմոս աղեքսանդրացի ի ստադին. (Եւս. քր. ՟Ա։)
cf. Պանկրատ.
· Calfa
Յաւելաւ պանկրատիոնն, եւ յաղթէր իդգամիս սիրակուսացի յաղթանդամն։ Կարոս հեղիացի ի ստադին եւ ի պանկրատի յաղթէր յետ Հերակղեայ։ Յաւելաւ մանկտւոյ պանկրատիոնն, որ է հասեւառիկ (յաւելեալ ի թարգմանչէ), եւ յաղթէր փեդիմոս աղեքսանդրացի ի ստադին. (Եւս. քր. ՟Ա։)
cf. Ջրահեղձ.
· Calfa
ՋՐԱՀԵՂ ՄԱՐՄԻՆ. որ եւ ՋՐՀԵՂ ասի. Անդամ հեղլոյ զջուր, այսինքն միզելոյ. անթլփատութիւն. ջրվըթելու անդամը.
cf. Ջրգող.
· Calfa
Ոմանք բորոտք, եւ ոմանք անդամալոյծք, եւ գօսացեալք, եւ ջրգողեալք որովայնիւ. (Ագաթ.։)
way, road;
— գործել, հորդել, to travel, to go on a journey.
· Calfa
Ռահիւք յաշխարհէ հալածանօքն զձեզ՝ յաշխարհն վերին բարձրացուցեք զմեզ։ Ջուրք սրբին յորդանանու, ռահ գործեն մարդկան յերկինս։ Ռահ հորդեալ յերկինս որդւոց ադամայ. (Շ. տաղ.։)
covered with leaves.
· Calfa
Սաղարթապատ եղանիւ (ադամ)։ Սաղարթապատ եղանելով խուսափէր. (Թէոդոր. մայրագ.։ Գանձ.։)
casque, helm, helmet, head-piece, morion;
Armenian mitre.
· Calfa
Եւ պահպանեա զվեհանդամիս՝ սաղաւարտաւ քո նշանին. (Յս. որդի.։)
simplicity;
purity, cleanness;
simplicity, sincerity;
clarification, clarifying;
serenity, clearness, calm weather;
explication, development;
ազնուական —, noble simplicity.
· Calfa
Պարզութիւն (մանկութեան) անյեղափոխ, զոր ունէր ադամ. եւ այնու ոչ ետես զմերկութիւն անձին իւոյ։ Ոչ գոյ պարզութիւն որոշեալ ի խոնարհութենէ։ Ապացոյց եւ սահման մեծ երանելի պարզութեան պօղոս (պօղ) ... պարզ միայնակեաց, եւ այլն. (Կլիմաք.։)
modest, virtuous, chaste, pudic, maidenly, pure;
sober, moderate, temperate, frugal;
discreet, well-behaved.
· Calfa
Այր պարկեշտ՝ նախարար։ Հեզ՝ ցած՝ պարկեշտ։ Զսարկաւ ագունս պարկեշտս, ցածուանս։ Պարկեշտիցն մերոց (անդամոց) չէ՛ ինչ պիտոյ։ Բանք սրբոց պարկեշտ են։ Զպարկեշտս բարբառիմ.եւ այլն։
to be modest, to lead a chaste life, to know how to compose one's demeanour;
to be moderate, reserved or circumspect, to abstain, to be sober.
· Calfa
Բայց եթէ կերակրովք իսկ պարկեշտանայցէ, եւ այլովք անդամօքն ոչ պահիցէ. (Մանդ. ՟Գ։)
cf. Պարսաւ;
—նս դնել, ընդ —նօք ածել, cf. Պարսաւեմ;
—նս տալ ի փառս իւր, to sully one's reputation.
· Calfa
Ունի եւ որ ըստ բնութեան է համագամ ցանկութիւն՝ բազում անդամ պարսաւանս, յորժամ անչափ եւ առանց յագելոյ վարեսցի ոք նաւավ։ Ոտիւք կամ այլով մասամբ խեղ իցէ մարմնոյն, եւ կամ պարսաւանս ինչ ընկալցի. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ եւ Փիլ. քհ.։)
fault, guilt;
condemnation;
debt;
duty;
obligation, engagement.
· Calfa
Չարաչար բառկութեամբ վարեցաւ ընդ իս՝ պարտաւորութեամբն ադամայ. (Իսիւք.։)
covered with black or mourning.
· Calfa
Ամենայն ծնունդք ադամայ արտասուալից եւ սգապատ (կամ սգապարտ) գոն. (Կանոն.։)
to wait at table, to spread the table, to serve up;
to give to eat;
to make known the word of God, to feed with the bread of life.
· Calfa
Զոր օրինակ ի համադամս կերակրոց առաջի իւրեանց ունելով սեղանաւորել, ընտրութեամբ ճաշակելեացն զմի յախորժակացն առ ինքն առեալ՝ անփոյթ առնէ զբազմութենէ կերակրոյն. (Շ. թղթ.։)
genital;
prolific;
generic, sexual;
genitive;
— or —ք, the sex, the genitals;
ի բաց հատանել զ—ս, to castrate, to geld.
· Calfa
Սերական անդամքն. (Մարթին.։)
ՍԵՐԱԿԱՆ, անք. գ. γεννητικά genitalia. Անդամ որոշիչ սերի, կամ գործի սերնդեան.