Definitions containing the research երամ : 336 results

Հօտ, ից

s. fig.

flock, flock of sheep, of goats, fold;
cf. Յօտ;
the faithful, the universal Church.

· Calfa

NBHL (1)

ποίμνιον, ποίμνη grex եւ ἁγέλη ovile եւ այլն. (լծ. հովիւ. հովիտ. արօտ) Հաւաքումն կամ հոյլք խաշանց. ջոկ ոչխարաց, եւ փարախ նոցա. եւս եւ երամակ այլոց չորքոտանեաց.


Ձագախառն

adv.

together with their young.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զաղաւնիս ձագախառն երամովին գան առ իս. (Ես. ՟Կ. 8։)


Ձիամարտութիւն, ութեան

s.

combat on horseback, cavalry fight.

· Calfa


Ձիաստան, ի

s.

stable, stud;
cf. Ձիաստաց.

· Calfa

NBHL (1)

Կայք ձիոց. տեղի երիվարաց, կամ երամակ ձիոց.


Ձիարշաւ

cf. Ձիընթացք;
— առնել, խաղալ, cf. Ձիարձակ՞՞՞արշաւեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիարշաւս արարեալ, իբրեւ զարծուի յերամս հաւուց. (Արծր. ՟Ա. 12։)


Ձրձիտ

adj.

rapacious, lacerating.

· Calfa

NBHL (1)

Դիք ձրձիտք մուտ եւ ել առնէին ի փոր նորա։ Վատթարագոյն քան զերամակ ձրձիտ աղուեսուց. (Եղիշ. դտ.։)


Յաղթողական, ի, աց

cf. Յաղթական.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղթողական վերամբարձութեամբ՝ դրօշիւք հռչակեալք։ Աստուածային հրամանք յաղթողականք. (Նար. ՟Լ՟Է. ՟Ծ՟Ա։)


Յղփանամ, ացայ

vn.

to overflow with, to run over;
to gorge or glut oneself, to be filled, satisfied, crammed, stuffed;
to be loaded with, to swim in plenty, to wallow or roll in wealth.

· Calfa

NBHL (1)

(ի Յեղց, կամ ուղփ. ուղխ. իւղ. կամ թ. էօլէֆէ, ռոճիկ. պ. էլվան խորտէն , խճողել զորովայն) ἁρκέω (հերիքանալ). sufficio, satior πλουτέω (ճոխանալ), dives sum ἑπάρομαι (վերամբառնալ), efferor. լաւ եւս՝ ἁναπίμπλημαι repleor, impleor, expleor. Լիանալ ուտելեօք եւ ըմպելեօք, ընչիւք, եւ այլն. առաւելուլ. մեծանալ. բարձրանալ, յօրանալ. յափրանալ. լցուիլ.


Յոգնազան

adj.

divers, many.

· Calfa

NBHL (1)

Յոգնազան երամք։ Յոքնազան հաւք, կամ բուսակք. (Պիտ.։)


Յոգնախումբ

adj.

assembled in great multitudes or flocks, very numerous.

· Calfa

NBHL (2)

Բազմախումբ. բազերամ. բազմաժողով. բազմագունդ.

Բազմերամ վեհագունիցն հոյլքն յոգնախումբս եղանակէին. իմա՛ իբր մ. անթիւ բազմութեամբ, կամ բազմօրինակ նուագօք։


Յոգնանուն

adj.

polyonomic.

· Calfa

NBHL (1)

Զվերամբարձեալն եւ զերկնային իմաստութիւնն բազում անուամբ ի յոքնանուն. (Փիլ. այլաբ.։)


Նախատ

s. adj.

insult, outrage, injury, opprobrium, shame, infamy;
infamous, ignominious, opprobrious, base, villainous;
despised, scorned, vile;
— լինել, to become an object of scorn or ignominy, to be infamous.

· Calfa

NBHL (1)

Արածօղս զերամակս ... նախատ վարձկանութեանց. կա՛մ է նախատինք, եւ կամ նախատական։


Նայեցած, ի

cf. Նայեցուած.

· Calfa

NBHL (1)

Նայեցողութիւն՝ մեր հոգւոյ ակամբ յայնոսիկ կայցէ վերամբարձեալ. (Սիսիան.։)


Նայեցողութիւն, ութեան

s.

cf. Նայեցուած.

· Calfa

NBHL (1)

Նայեցողութիւն՝ մեր հոգւոյ ակամբ յայնոսիկ կայցէ վերամբարձեալ. (Սիսիան.։)


Նայեցուած, ոյ

s.

look, sight, aspect.

· Calfa

NBHL (1)

Նայեցողութիւն՝ մեր հոգւոյ ակամբ յայնոսիկ կայցէ վերամբարձեալ. (Սիսիան.։)


Մենակռիւ

adj.

cf. Մենամարտ.

· Calfa

NBHL (1)

Մենակռիւ մենամարտիկ։ Գիշերամարտ մենակռիւ. (Ագաթ.։)


Մետաքս, ից, աց

s.

silk;
անգործ —, raw silk;
գործարան —ի, silk-manufactory.

· Calfa

NBHL (1)

(որ եւ յն. մէ՛դաքսա, մէդա՛քսիօն. որպէս բառ օտար լեզուի. զի ըստ բնիկ յն. ասի սիրիգօն ի սիր, այսինքն շերամ որդանէ). μέταξα, μετάξιον, σηρικόν sericum. Թել եւ հիւսք շերամ որդան. եւ Կերպաս ի նոյն ի նիւթոյ.


Մետաքսեայ, էի, ից

cf. Մետաքսեղէն.

· Calfa

NBHL (1)

σηρικός sericus. Կազմեալ ի մետաքսէ. ապրշմի. ապրշմեղէն. շերամեղէն.


Մերատիպ

cf. Մերակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիա՝ հրոյն վերամբարձեալ կառօք ... յողջոյն եկեալ մերատիպ էական լուսոյն. (Խոր. վրդվռ.։)


Մկան, ի

s.

reins, loin, haunch, flank.

· Calfa

NBHL (2)

Կոկորդիլոսի մկանանցն թեփ անարգել աղխեալք եւ կապեալք։ Դելփիսի զմանուկն բազում անգամ ի ծովեզերէն ի ներքս ի խորս ի վերայ բառնալով մկանանցն՝ վերամբարձ բերէր ի վերայ ալեացն. (Փիլ. լիւս.։)

Ի վերայ մկանանց ծովուն բարձրացեալ՝ վերամբարձ շրջէի. (Փիլ. ի յովն.։)


Մատաղութիւն, ութեան

s.

youth;
growing young again.

· Calfa

NBHL (1)

Վերամբարձ առեալ զոտիցն եւ զձեռացն՝ ընդ մէջ կտրէր զմատաղութիւն հասակի նորա. (Ղեւոնդ.։)


Մատենագիր, գրաց

s. adj.

writer, author, bibliographer;
book, writing;
cf. Մատենագրական;
ընտիր —, classic author;
յոռի —, sorry writer, scrawler, scribbler;
—ք, men of letters, the literati.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգեալ յերամ մատենագիր արքունի դպրաց. (Փարպ.։)


Մարախ, ոց

s.

locust;
grass-hopper;
մարախ քաղցր —, cf. Մատուտակ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκρίς locusta. Փոքրիկ կենդանի թեւաւոր, որ թռչի եւ ոստոստէ. շրջի եւ երամովին, եւ ծախէ զդալարիս. մորեխ .... cf. ՋՈՐԵԱԿ։


Հզօրեղապէս

adv.

cf. Հզօրագոյնս.

· Calfa

NBHL (1)

Զնիգս դժոխաց աղարտել կամ այրել՝ հզօրեղապէս։ Կենագործեաց հզօրեղապէս զերամս արդարոց. (Պտրգ.։ Շար.։)


Հանգոյց, գուցից

s. bot. fig. mus. ast.

knot;
tie, bond;
station, post, stage, resting-place;
cf. Կայարան;
գորդեան —, the Gordian knot;
knot, joint;
knotty point, rub, difficulty, intricacy, tangle;
note;
վերելից or վերամբարձ, վայրաբեր, ascending, descending node;
գիծ —գուցից, nodal line;
— առնուլ, to make or tie a knot, to knot;
արձակել զ—ն, to untie, to loosen or undo a knot;
լուծանել զ—սն, to untie or cut the knot of a difficulty or question, to delucidate;
— ի —գուցէ փախչել, to flee by post, or by relays of horses.

· Calfa


Ծակեմ, եցի

va.

to bore, to pierce, to perforate, to make a hole;
— զբանակ, to break out of camp.

· Calfa

NBHL (1)

Ծակեսցէ զունկն նորա հերամբ. (Ել. ՟Ի՟Ա. 6։ Օր. ՟Ժ՟Ե. 17։)


Ծին, ծնից, ծնոնք

s. fig. anat.

birth, delivery;
after-birth;
origin, source, rise, birth;
ovarium;
ի ծնէ, by birth;
from one's birth;
կոյր ի ծնէ, born-blind, blind from his birth;
զծնէ կաղն դնացուցանել, to cause the bornlame to walk;
*mole;
*patch.

· Calfa

NBHL (1)

Գետոց հաւաքումն եղեալ՝ հեզաբար առ սահմանօք նոցա, ծնիւք լերամբք, եւ եզերօք նոցա, ծնիւք լերամբք, եւ եզերօք դեշտին. (Խոր. ՟Ա. 11. իբր ի ստորոտէ կամ ի հիմանց լերանց։)


Լոգարան, աց

s.

hath;
bathing-place;
lavatory;
cf. Լոգանք.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ իւրաքանչիւր հոմերամ տեսակացն հասեալ ի տեղիս լոգարանացն. (Պիտ. վերջբ։)


Լուալի, լւոյ, լեաց

s.

bath;
wash-house;
scullery;
privy, watercloset, close-stool;
slop-pail;
ջուր —լեաց, suds, slop sink, drain;
ջերմ —ք, thermal baths, hot baths.

· Calfa

NBHL (1)

Ատամունք քո իբրեւ զերամակս կտրելոց, որք ելանեն ի լուալեաց. (Երգ. ՟Դ. 2։ ՟Զ. 5։)


Լուսապսակ

adj. s.

that has a luminous crown;
glory, nimbus, halo.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսապըսակ թագիւ պերճական։ Լուսապըսակ մանկանցն երամին. (Գանձ.։)


Լուսատարմիկ

adj.

surrounded by a bright array;
— երկնային թռչունք, angels.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսատարմիկ եւ երկնային թռչունք, այսինքն է արդարոց եւ գերաշխարհիկ սրբոց երամքն. (Կիւրղ. աղ.։ Կիւրղ. խչ.։)


Լուսափետուր

adj.

having very white plumage.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գունդն քրիստոսի թռուցեալք ի լուսափետուր եւ ի սպիտակերամն աղաւնեաց. (Ագաթ.։)


Խորդ, ոց, ուց

s. zool. crane.

· Calfa

NBHL (1)

յորժամ ասեսխորթք, զայն որ հարազատ որդի չեն զնոսա նշանակէր. իսկ գայիւ եդեալ խորդք զերամակս կռունկ թռչնոց նշանակէ. (Երզն. քեր.։)


Խորշ, ից

s.

corner;
compartment, division, pigeon-hole;
chess-squares, chequers;
niche;
cell, partition;
nook, lurking-place, hidden corner;
hollow, cavity;
— հանդերձիկ, fold, plait, crease;
— երեսաց, ճակատու, dimple;
wrinkle, puckering;
— ծովու, gulf, bay;
creek, cove;
— նաւի, hold of a ship;
— լերանց, cave, cavern;
— կենդանեաց, den, haunt, lair;
— թռչնոց, eyrie, nest;
ի — մի, in a corner;
— զխորշիւ իջանել, to fold, to plait, to crease;
to become wrinkled, to knit the brow;
—ս քաղել, to fold variously;
—ս —ս գործել, to make smnall rooms or cells;
to gather, to plait;
—ս արկանել յայտս, to wrinkle, to pucker.

· Calfa

NBHL (1)

Խորշիւ իմն է վկայութիւնդ, ծածկէ դարձեալ զբանդ. յն. ստուերամած կամ մթին. συνεσκιαμένος. (Ոսկ. յհ. Ա. 12։)


Խուճապիմ, եցայ

vn.

to be startled, alarmed, terrified;
to waver, to be in suspense;
to be hasty, precipitate;
to flee precipitately.

· Calfa


Թեւաբոյս լինիմ

sv.

cf. Թեւաբուսիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Արագիլ միանգամայն ընդ թեւաբուսիլն (հոգայ զծնողս)։ Թեւաբուսեալք հաւք՝ անդէն թռչին։ Թեւաբուսեալք յերկնաւոր ցանկութենէ՝ վերամբարձայածք շրջին. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին.։)

Թեւաբուսիկ եղեալ արդարոցն երամք թռչին. (Շ. հրեշտ.։)


Թեւաբուսիկ լինիմ

sv.

cf. Թեւաբուսիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Արագիլ միանգամայն ընդ թեւաբուսիլն (հոգայ զծնողս)։ Թեւաբուսեալք հաւք՝ անդէն թռչին։ Թեւաբուսեալք յերկնաւոր ցանկութենէ՝ վերամբարձայածք շրջին. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին.։)

Թեւաբուսիկ եղեալ արդարոցն երամք թռչին. (Շ. հրեշտ.։)


Թեւաբուսիմ, եցայ

vn.

to fledge, to get feathered;
to be winged, to have wings;
to begin to fly, to spread the wings for flight.

· Calfa

NBHL (2)

Արագիլ միանգամայն ընդ թեւաբուսիլն (հոգայ զծնողս)։ Թեւաբուսեալք հաւք՝ անդէն թռչին։ Թեւաբուսեալք յերկնաւոր ցանկութենէ՝ վերամբարձայածք շրջին. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին.։)

Թեւաբուսիկ եղեալ արդարոցն երամք թռչին. (Շ. հրեշտ.։)


Թեւաւորութիւն, ութեան

s.

the being winged or feathered.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւաւորութիւնն ցուցանէ զվերամբարձականն սրութիւն. (Դիոն. եւ Շ. հրեշտ.։)


Թեւեմ, եցի

vn.

to fly.

· Calfa

NBHL (1)

Վերանայ թեւեալ յերամն աթոռոցն. (Ճ. ՟Թ.։ (կամ գրելի, վերաթեւեալ։))


Թինդ

s.

noise, sound, din, uproar, crash;
resounding, booming, echo;
wriggling, frisking;
— ոտիզ, stamping of the feet;
— հրճուանաց, transport of joy;
—ս առնուլ, to make a noise, to resound;
to wriggle;
to rebound, to jump, to frisk or turn about;
to thrill.

· Calfa

NBHL (1)

Թինդս առեալ անբաւ երամոց՝ եռան զեռան սլանան ի մարմնիս ծովու. (Նար. ՟Հ՟Բ։)


Թուեմ, եցի

va.

to number, to count, to calculate;
to rank, to range, to reckon;
եւ զի մի մի —, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վեր վերամբարձ թուէի միշտ նկրտիլ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Կաքաւ, ոց, ուց, աց

s.

partridge;
մրոտն —, red-legged -;
ձագ —ու, young -;
cf. Կաքաւք.

· Calfa

NBHL (2)

Յերամս կաքաւաց. (Մեսր. երէց.։)

Իբրեւ զարածու յերամ կաքաւուց խոյանայր։ Նման արծուոյ՝ յորում ժամու ի կաքաւուց երամ սլանայր. (Խոր. ՟Բ. 45։ Փարպ.։)


Կաքաւ

s.

dance, ball, ballet.

· Calfa

NBHL (2)

Յերամս կաքաւաց. (Մեսր. երէց.։)

Իբրեւ զարածու յերամ կաքաւուց խոյանայր։ Նման արծուոյ՝ յորում ժամու ի կաքաւուց երամ սլանայր. (Խոր. ՟Բ. 45։ Փարպ.։)


Համագունդ

adj. adv.

cf. Համագումար;
flocked together, gathered in crowds or in a mob;
in a united company, with all the company, in crowds;
— թռչիլ, to fly in flocks or swarms.

· Calfa

NBHL (2)

Աղաւնեաց համագունդ երամ երամ խաղալոյ. (Եզնիկ.։)

Համագունդերամ շրջին ծիծեռունքն. ընթերցի՛ր, կա՛մ երամ երամ շրջին, եւ կամ համագունդ երամ։


Համապայծառ

adj.

quite clear, bright, shining, luminous, resplendent.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի օրն այն է աներեկ եւ անվախճան, համապայծառ եւ անստուեր արփիական։ Թագազարմից լուսերամին՝ համապայծառ է պանծալին. (Շ. իմ. եղակ. եւ Շ. առ մխիթ.։)


Կրկջաձայն

adj.

chucking.

· Calfa

NBHL (1)

Զկրկջաձայն երամս կաքաւացն. (Փարպ.։)


Հագագասփիւռ

adj.

pronounced, uttered from the throat.

· Calfa

NBHL (1)

Թռչունք բաժանեալ ի զանազան տարմս եւ յերամս. (ո՛չ հագագասփիւռ ոք ի նոցանէ արտաշնչեալ. Զքր. կթ.։)


Կենասերիմ

vn.

to breed, to multiply, to increase.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովածին կենասերքերամախմբեալք. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Պառակտեմ, եցի

va.

cf. Պառակտեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գային պառակտեալք, եւ անդէն խառնէին ի գունդն Նիկանովրայ. իմա՛ պառակ պառակ. երամովին. (ջաբհնգըլ՞)։