Definitions containing the research եւ : 10000 results

Դժուարահաւաք

adj.

difficult to colloot.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարահաւաք եւ տաժանելի է գիւտ ժամանակաց. (Խոր. ՟Ա. 4։ եւ Սամ. երէց.։)


Դժուարաձեռն

adj.

impracticable, difficult, painful.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զառաջիկայսդ դժուարաձեռն համարելով. եւ այլն. (Սհմ. ՟Ա. 1։)


Դժուարաճառ

adj.

difficult to explain, difficult, obscure.

· Calfa

NBHL (1)

Զանխուլ եւ դժուարաճառ բանս ի մէջ արկանէին. (Սկեւռ. լմբ.։)


Դժուարամահ

cf. Դժուարամեռ.

· Calfa

NBHL (2)

Որ դժուարաւ մեռանի. տե՛ս եւ Բռնամահ.

Ազգ քրիստոնէից դժուարամահ են եւ վիճող։ Չարիմա՛ց եւ դժուարամահ, զիա՞րդ կախարդեցեր զջուրս ծովուն. (Ճ. ՟Ա.։)


Դժուարամարտ

cf. Դժուարակռիւ.

· Calfa

NBHL (2)

Դժուարամարտ եւ անառիկ. (Նոննոս.։)

Աղուէսք են փոքունք նենգաւորք, եւ դժուարամարտ՝ առ զօրութիւնդ հաւասարելով. (Նիւս. երգ.։)


Դժուարամիտ

adj.

incredulous, capricious, peevish, odd.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարամիտ դպիր. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Ե։)


Դժուարայաղթ

adj.

difficult to conquer.

· Calfa


Դժուարանամ, ացայ

vn.

to be difficult, to have trouble;
to be angry, perplexed.

· Calfa

NBHL (6)

Թէեւ ընդ առաջինն դժուարանայր՝ զամենայնն տալ աստուծոյ. (Շ. ընդհանր.։)

Յորժամ ոք առ այն դժուարանայ, եւ դիւրաւ ոչ ընդունի։ Մի՛ դժուարանայք ընդ խրատն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 16. եւ 31։)

Ո՛րքան դժուարանայ, եւ արտասուէ ի զատելն. (Լմբ. սղ.։)

Իսկ ըստ յն. ոճոյ, նաեւ Ծանրանալ ումեք.

Առաքեցի ընդ նմա եւ զեղբայրն, միթէ դժուարացա՞ւ ուրուք (ումեք) ի ձէնջ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)

δυσκολαίνω, δυσχεραίνω, βαρύνομαι indigne fero, morosus sum, gravor Դժուարին եւ ծանր համարել. դժուարիլ. դժկամակիլ. նեղասրտիլ. վշտանալ. դժար սեպել, եւ դժարը գալ, նեղանալ.


Դժուարաշարժ

adj.

slow, tardy;
cold;
heavy

· Calfa

NBHL (3)

Մակացութիւն՝ թուի ի յարատեւողացն գոլ եւ ի դժուարաշարժիցն. (Արիստ. որակ.։)

Յարատեւողացն եւ դժուարաշարժիցն հոգ տանելով. եւ այս են առաքինութիւնք. (Յհ. իմ. ատ.։)

δυσκίνητος qui difficulter movetur, tardus, permanens Որ դժուարաւ շարժի. յամրաշարժ. եւ Անփոփոխ. հաստատուն. անշարժ.


Դժուարապահ

adj.

difficult to keep or preserve.

· Calfa

NBHL (1)

Զդժուարապահն գանձ, հսկեա՛ եղբայր, եւ պահեա՛. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Դժուարապատում

adj.

difficult to explain or narrate.

· Calfa

NBHL (2)

Վասն որոյ բազում են մեզ բանք, եւ դժուարապատում ի մեկնել. (Եբր. ՟Ե. 11։)

δυσδιήγητος inenarrabiis, δυσερμήνευτος ininterpretabiis Դժուարին ի պատմել, ճառել, մեկնել. անպատում. եւ Դժուարաթարգմանելի.


Դժուարաջինջ

adj.

difficult to strike out.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԺՈՒԱՐԱՋԻՆՋ եւ ԴԺՈՒԱՐԱՋՆՋԵԼԻ. Որ ինչ դժուարաւ ջնջի, եղծանի, կամ մաքրի, քաւի.


Դժուարաջնջելի

cf. Դժուարաջինջ.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԺՈՒԱՐԱՋԻՆՋ եւ ԴԺՈՒԱՐԱՋՆՋԵԼԻ. Որ ինչ դժուարաւ ջնջի, եղծանի, կամ մաքրի, քաւի.


Դժուարավայր

adj.

rough, rugged;
steep.

· Calfa

NBHL (2)

Լերինս փոքունս եւ դժուարավայրս. (Խոր. աշխարհ.։)

Ճանապարհորդն տեսանէ հարթահատ դաշտս, եւ դժուարավայրս լերանց. (Ճ. ՟Թ.։)


Դժուարավաստակ

adj.

difficult to cultivate, rough, hard, uncultivated;
painful.

· Calfa

NBHL (1)

Կակղելով իբրեւ զերկիր դժուարավաստակ զխստութիւն մտաց նոցա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։)


Դժուարավիճող

adj.

contentious.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ դժուարավիճողք եւ անամօթք։ Ամենայն բան դժուարավիճող եւ պատուասէր. (Առ. որս. ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Բ։)


Դժուարատես

adj.

that sees, comprehends with difficulty;
obscure.

· Calfa

NBHL (2)

Կարի նուրբ եւ դժուարատես. (Վրդն. երգ.։)

Աղօտիւք պատկերօք ճշմարտութեանն, եւ դժուարատեսիւք օրինակօք. (Դիոն. եկեղ.։)


Դժուարատեսութիւն, ութեան

s.

difficulty or trouble of seeing, of understanding;
obscurity.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարատեսութեամբն ընդ գեր ի վերոյն քան զամենայն սքանչանայցեմք։ Որքան ինչ մեք հասու եղաք՝ փոքր չափով չափեալ զդժուարատեսութիւնն. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Է։)


Դժուարարգել

adj.

difficult to impede or hinder.

· Calfa

NBHL (2)

Թեթեւ է, եւ դիւրաշարժ ի մեղս, եւ դժուարարգելլի վասն երագութեան բնական բերմանն. (Իգն.։)

ԴԺՈՒԱՐԱՐԳԵԼ եւ ԴԺՈՒԱՐԱՐԳԵԼԼԻ. δυσκάθεκτος non facile cohibendus, vix superabilis որ եւ Դժոխարգելլի. Զոր դժուարին է արգելուլ. անարգել. անխափան.


Դժուարարձակ

adj.

indissoluble, difficult to loose.

· Calfa

NBHL (2)

Բռնաձիգ եւ դժուարարձակ կորզօղ ունելով բնութիւն. (Փիլ. իմաստն.։)

Բանս հանգոյցս՝ դժուարարձակս եւ խորինս. (Վրդն. երգ.։)


Դժուարաւ

adv.

with difficulty, hardly, painfully.

· Calfa

NBHL (2)

Դժուարաւ կարէ շիջուցանել, եւ կամ բնաւ ոչ. (Մխ. երեմ.։)

(ի գործիականէ բառիս Դժուար) δυσκόλως, δυσχερῶς difficulter, aegre, morose, moleste, vix Դժուարութեամբ. ո՛չ դիւրաւ. բազում աշխատութեամբ. հազիւ. դուն ուրեք. եւ իբր Դժկամակութեամբ. բռնի. դժար.


Դժուարափոխ

adj.

that changes with difficulty, immutable.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրու ճաշակեսցեն զօրինադրութիւն, այնուհետեւ դժուարափոխք լինիցին. (Նոննոս.։)

Դժուարափոփոխ եւ այլն. (Դամասկ.։)


Դժուարափոփոխ

cf. Դժուարափոխ.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրու ճաշակեսցեն զօրինադրութիւն, այնուհետեւ դժուարափոխք լինիցին. (Նոննոս.։)

Դժուարափոփոխ եւ այլն. (Դամասկ.։)


Դժուարափուտ

adj.

rotting with difficulty.

· Calfa

NBHL (1)

Նիւթն (տապանակի) դժուարափուտ եւ դժուարապատկանելի դէպ եղեւ լինել. (Փիլ. ել.։)


Դժուարաքակ

cf. Դժուարարձակ.

· Calfa

NBHL (2)

Ցանկութիւն, եւ հեշտ ցանկութիւն, դժուարք հակառակորդք, եւ դժուարաքակք են. (Փիլ. այլաբ.։)

δυσκαθαίρετος qui aegre destrui vel vinci potest, δυσδιάλυτος vix dissolubilis Զոր դժուարին է քակել. որում դժուար է քակտիլ, տապալիլ. եւ Դժուարալոյծ օրինակաւ. անխզելի.


Դժուարաքնին

adj.

difficult to examine, to scrutinize.

· Calfa


Դժուարընկալ

adj.

that has trouble in conceiving or understanding;
difficult to understand, ohscure.

· Calfa

NBHL (5)

Յայնժամ անյայտ էր, եւ անհաւատիցն դժուարընկալ. (Ոսկ. ես.։)

Դժուարընկալ լինէր բանն, եւ չախորժելի ամենայն լսողաց։ Յառ բազմութենէ՝ յիշատակացն դժուարընկալք լինիցին (բանքն). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)

Իբրեւ աւելորդ ինչ բնական եւ դժուարընկալ։ Յորժամ ամբոխի առ ինքն նիւթն (աշխարհի), եւ դժուարընկալ լինի, կրթի ի քակտումն. (Առ որս. ՟Գ։)

Թողու զդիւրընկալսն, եւ առ դժուարընկալսն առաքէ. (Երզն. մտթ.։)

δυσπαράδεκτος, δυσκάθεκτος molestus Որ դժուարաւ ընկալեալ կամ ընդունելի լինի, եւ պահի. անհաճոյ. դժկամակելի. ծանրատաղտուկ.


Դժուարիմ, եցայ

vn.

to be angry, enraged, vexed, offended;
to have trouble or difficulty.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ տրտմեցաւ, կամ դժուարեցաւ ընդ այն։ Ոչ դժուարիմ ես յայդ. (Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ը։)

δυσχεραίνομαι, χαλεπαίνω, δυσαρεστέω , σφαδάζω, ἅχθομαι moleste vel aegre fero, indignor, gravor եւ այլն. որ եւ ԴԺՈՒԱՐԱՆԱԼ. Դժկամակիլ. զայրանալ. նեղիլ. ծանր համարել. չախորժել. ընդդիմութիւն կրել.


Դժուարիմաց

adj.

difficult to understand, ohscure, unintelligible.

· Calfa

NBHL (3)

Ոչ դժուարիմանալիս եւ դժուարուսանելիս նոցա զիմաստսն առաջի արկանեն. (Ոսկ. ղկ.։)

Զդժուարիմաց բանսն պայծառ եւ յայտնի առաջի ամենեցունց դնէր։ Թարգմանէր զաստուածային գիրս զդժուարիմացս. (Վրք. ոսկ.։)

Եւ այս առանձինն իմն է եբրայեցւոց, եւ դժուարիմաց ի մեր լեզուս. (Կիւրղ. թագ.։)


Դժուարին

adj.

difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.

· Calfa

NBHL (6)

Դժուարինս եւ ծանր համարէիք. (Ոսկիփոր.։)

ԴԺՈՒԱՐԻՆ. իբր Դժնդակ. եւ Դժնեայ.

Դժուարին կենցաղ։ Երեսս խոժոռս եւ դժուարինս. (Մաշկ.։)

Տեսանէր զոմանս այլակերպ երեսօք՝ դժուարինս եւ ահագնահայեացս. (Ոսկիփոր.։)

ԴԺՈՒԱՐԻՆ. մ. Դժուարութեամբ. եւ Իբր հիւանդ ծանր.

ԴԺՈՒԱՐԻՆ որ եւ ԴԺՈՒԱՐ. δύσκολος, δυσχερής, χαλεπός եւ այլն. difficilis, operosus, molestus, gravis, durus, saevus Աշխատալի. տարժանելի. ծանր. խիստ. նեղիչ. սաստիկ. անհնարին. դժկամակելի. դժար, ծանտր.


Դժուարորս

adj.

difficult to be caught in hunting or fishing.

· Calfa

NBHL (2)

Փոխադրեալն ոչ գտանիւր, դժուարագիւտ եւ դժուարորսալի գոլով։ Դժուարակարծելի եւ դժուարորսալի է՝ խարդախ արուեստիւք ստուերացուցեալ. (Փիլ.։)

ԴԺՈՒԱՐՈՐՍ եւ ԴԺՈՒԱՐՈՐՍԱԼԻ. δυσθήρατος difficilis venatu, vel intellectu Զոր դժուար է որսալ, ըմբռնել՝ իրօք կամ մտօք.


Դժուարորսալի

cf. Դժուարորս.

· Calfa

NBHL (2)

Փոխադրեալն ոչ գտանիւր, դժուարագիւտ եւ դժուարորսալի գոլով։ Դժուարակարծելի եւ դժուարորսալի է՝ խարդախ արուեստիւք ստուերացուցեալ. (Փիլ.։)

ԴԺՈՒԱՐՈՐՍ եւ ԴԺՈՒԱՐՈՐՍԱԼԻ. δυσθήρατος difficilis venatu, vel intellectu Զոր դժուար է որսալ, ըմբռնել՝ իրօք կամ մտօք.


Դժուարութիւն, ութեան

s.

difficulty, trouble, fatigue, distress, perplexity, intrigue, inconvenience, contrariety;
difficult point, knot, hinderance, obstacle;
asperity, rigidity;
բայց ոչ առանց դժուարութեան, but not without fatigue;
բառնալ զ—, to smoothe difficulties;
— կրել, to meet with difficulties;
—ս հանել, to make difficulties;
յաղթել դժուարութեանց, to overcome difficulties.

· Calfa

NBHL (3)

Դժուարութիւն (անցից) գետոյ, հիւանդութեան, կրից, եւ այլն. (Եղիշ. ՟Զ։ Վրք. հց. ՟Դ։ Սարգ. յկ. ՟Բ։)

Եթէ լինիցի ի միջի քո եւ այլում եղբօր բան դժուարութեան։ Մի՛ դժուարութեամբ ոք արասցէ ողորմութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ. ՟Ժ՟Դ։)

Ընկալցո՛ւկ սիրով, հեզութեամբ, եւ ոչ դժուարութեամբ. (Լմբ. ատ.։)


Դժուարուսումն, ման

adj.

difficult to learn;
who learns with difficulty.

· Calfa

NBHL (1)

Անտեղի եւ յոյժ դժուարուսումն՝ ասել եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դժուարուտելի, լւոյ, լեաց

adj.

hard, raw, harsh.

· Calfa

NBHL (2)

Զոր դժուարին է ուտել՝ վասն թթուութեան, կամ պնդութեան, եւ այլն.

Սերկեւլի դժուարուտելի մարդկան. (Մխ. առակ.։)


Դժպհի

adj.

refractory, discordant, contrary, opponent, disagreeable, vexatious.

· Calfa

NBHL (2)

δύσχρηστος, ἅχρηστος incommodus, inutilis Դժկամակելի. անհաճոյ. ծանր եւ խիստ.

Դժպհի եղեւ մեզ (արդարն). (Իմ. ՟Բ. 12։ Ես. ՟Գ. 10։)


Դժպհութիւն, ութեան

s.

dissension, resistance;
vexation, regret, displeasure.

· Calfa

NBHL (4)

Դժկամակ կամ տարադէպ անցք, գնացք. եւ Անպիտանութիւն. τὸ ἅχρηστον incommodum, inutilitas

Զդժպհութիւն եւ զյայրատութիւն անձնիշխան կամաց։ Վասն պոռնկութեան՝ դժպհութիւք, եւ երդմնահարութիւնք. (Յճխ. ՟Դ. ՟Ը։)

Խոտորնակ դժպհութեանդ քում տաց քեզ եւ զայդ. (Մծբ. ՟Ժ՟Զ։)

Բաղկացուցին ջանիւք ի սակս դժպըհութեան եւ կամ մրցանաց. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Դժրանք

cf. Դրժանք.

· Calfa

NBHL (4)

Զայս ամենայն դժրանս դաւաճանութեան ոչ ծանեաւ արկադէոս։ Զդժրանս եւդոքսիայ. (Վրք. ոսկ.։)

ԴԺՐԱՆՔ նաց. գ. ԴՐԺԱՆՔ որ եւ ԴԺՐԱՆՔ. Դաւ. նենգ. պատրանք. զրկանք. վնաս. վնասակարութիւն. խարդախանք. անիրաւութիւն.

Դրժանք տերեւաթափ լինելոյ. (Լմբ. սղ.։)

ԴԺՐԱՆՔ ἑπιβουλή consilium adversus aliquem initum, insidiae, ἑπήρεια damna որ եւ ԴՐԺԱՆՔ. Նենգ. պատրանք, դաւ, դաւաճանութիւն. անիրաւութիւն.


Դժրեմ, եցի

va.

to defraud;
to deceive.

· Calfa

NBHL (2)

եւ չ. որ եւ Դրժել. Նենգել. դաւել. դաւաճանել. խարդախել. ստել. անիրաւել.

Որ դժրեն եւ նեղեն զաղքատս. (Վրք. ոսկ. ձ.)


Դժրիչ

adj. s. cheat, infidel, perfidious, disloyal, traitorous.

· Calfa

NBHL (1)

Օտարօտի, եւ դժրիչ մերոյն. (Իգն.։)


Դժրող

cf. Դժրիչ.

· Calfa

NBHL (1)

Օտարօտի, եւ դժրիչ մերոյն. (Իգն.։)


Դի, ոց

s.

dead body, corpse;
carcass.

· Calfa

NBHL (3)

πτῶμα cadaver որ եւ ԴԻԱԿՆ, կունք. Գէշ. շաղիղ. մեռելոտի. մարմին մեռեալ կամ մեռելոյն. մեռել. լէշ. լաշ։ Ա՛յլ է եւ ԴԻՔ, դից։

Արկից զդիս ձեր զդիակամբք կռոց ձերոց. (Ղեւտ. ՟Ի՟Զ. 30։)

Դի կենդանի, եւ խօսուն մեռեալ։ Անկեալ դնիմ դի անկենդան։ Քան զմեռելութիւն քառօրեայն դիոյ. (Նար.։)


Դիագող

adj.

who lifts or plunders dead bodies;
who steals idols

· Calfa

NBHL (1)

Որ գողանայ զդի մեռելոյ, եւ զդիս՝ զկուռս.


Դիազարդ, աց

s.

that dresses a dead body.

· Calfa

NBHL (1)

ἑνταφιαστής sepultor որ եւ ԴԻԱՊԱՏԻԿ. Որ զմեռեալս զարդարէ, պատէ, զմռսէ.


Դիազարդութիւն, ութեան

s.

act of dressing a dead body;
act of embalming;
burial

· Calfa

NBHL (2)

Դիազարդելն, եւ իլն. դիապատութիւն. թաղումն.

Փոխի թագաւորական շքեղ եւ երեւելի դիազարդութեամբ. (Արծր. ՟Ա. 14։)


Դիաթաղ, աց

s.

grave-digger.

· Calfa

NBHL (1)

Աւազակապետ լեալ էր յառաջ, եւ դիաթաղ հեթանոսաց. (Վրք. հց. ՟Ի։)


Դիաթաւալ

adj.

dead, killed, stretched on the ground;
— կացուցանել, — յերկիր կործանել, to overturn, to throw down dead bodies, to strike stiff to the ground.

· Calfa

NBHL (1)

Դիթաւալ (կամ դիաթաւալ) կացուցեալ. (Մանդ. ՟Ի՟Գ։ եւ Ճ. ՟Դ.։)


Դիաթիկ

s.

testament, will.

· Calfa

NBHL (1)

Իշխանութիւն ունի առնել դիաթիկ։ Ի գրելն զդիաթիկն։ Առանց դիաթկի։ Դիաթկով. եւ այլն. (Մխ. դտ.։)


Դիակապուտ, պտաց, ից

adj.

that strips dead bodies.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻԱԿԱՊՈՒՏ τυμβωρύχος busta eruens, spoliator mortuorum, vespillator որ եւ Դիակողոպուտ, Դիազերծ. Կապտօղ եւ կողոպտօղ զմեռեալս՝ ի բացի եւ ի գերեզմանի.


Դիակիր, կրաց

adj. s. that carries, buries the dead.

· Calfa

NBHL (3)

Խառնուած բաղկացեալ յոգւոյ եւ ի մարմնոյ՝ դիակիր է (հոգին՝ մարմնոյ)։ Գինեզինութեամբք եւ խոհակերութեամբք՝ դիակիր եմք մարմնովս (որ ուտէ զկենդանիս). (Փիլ. լին.։)

Հոգի մեռեալ ի մեղաց անտի՝ ի մարմինն եդեալ կայ իբրեւ ի շիրմի, եւ նա դիակիր շիջի զօրէն անասնոց։ Մեղաւորքն իբրեւ դիակիրս շրջին. (Սարգ. յկ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)

(Ծերն) դիակիր ինքեան, եւ կենդանւոյն մեռեալ. (Լմբ. սղ.։)