wandering, error, bad conduct, perversion, perversity.
Ի հմայս ... եւ ի դիւաց զառածանս. (Մանդ. ՟Ի՟Ա։)
cf. Զառածանք.
Ի հմայս ... եւ ի դիւաց զառածանս. (Մանդ. ՟Ի՟Ա։)
decrepit, broken down, crazy.
Ի զառամ ծերութեանն գարշելի եւ անշահագոյն զսա համարելով. (Պիտ.։)
to be decrepit or extremely old.
παρακμάζω, προβαίνω consenesco, exoleo Յոյժ ծերանալ. յառաջել ամօք. անցանել զաւուրբք. հնանալ. տկարանալ. աղճատիլ. հալեւորիլ, պառւիլ, խռֆիլ.
Գարշելի է հասակաւ զառամանալ, եւ ոչ զառամանալ ի պակշոտութենէն. (Ածաբ. մկրտ.։)
Ծերք զառամացեալք։ Զառամացեալն եւ յիմարեալն. (Լմբ. իմաստ. եւ Լմբ. սղ.։)
decrepitude, decrepit age.
παρακμή, παράκμασις extrema senectus, -ta Խոր ծերութիւն. ալեւորութիւն. պառաւութիւն.
delirium, raving, frenzy, dotage, madness, fanaticism, rage.
λῆρος deliramentum, nugae Աղճատանք զառանցելոց. շաղփաղփութիւն. բանդագուշանք, ցնորաբանութիւն. խռֆածի կամ խենդի խօսք, եւ գործք.
Զառանցանս եւ շաղփաղփանս ասէ գոլ զմերսն (բանս). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 25։)
Այլ այսոքիկ են զառանցանք, եւ լեզուագարութիւն բազում. (Կիւրղ. գանձ.։)
Ոչ առանց մոլեգնութեան եւ զառանցանաց. (Սարկ. քհ.։)
delirious, fanatic;
changed, past.
Էր եկեղեցին յանքոյթ եւ ի զառանց տեղի։ Եւ յոյժ զառանց եւ ապահով գոլոյն. (Ուռպ.։)
to go astray;
to dote, to rave, to muse.
ԶԱՌԱՆՑԵՄ προβεβεηκώς γίνομαι provectus sum aetate, diebus որ եւ Առանցել. զանցանել. անցանել ըստ չափ. հնանալ. փոփոխիլ։ Որպէս Անցանել զաւուրբք, ծերանալ. եւ անցանել եւ այլափոխիլ աւուրց եւ ժամանակաց.
Աբրահամ եւ Սառա ծերունիք էին՝ զանցեալ եւ զամենաւուրբք. վասն որոյ յիրաւի ասէ զկնի ծերունւոյն՝ զառանցեալ զաւուրբք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 14։)
Յորժամ ի վերջինն հասանիցէ ի ծերութիւն, եւ զառանցիցէ, եւսկիզբն առնիցէ աղճատելոյ եւ բարբանջելոյ. (Սահմ. ՟Թ։)
Ծերն հոլովեալ է, եւ զառանցեալ. (Լմբ. ժղ.։)
Կամ ἑξίστημι de statu mentis dejicior, obstupefio Արտաքոյ ելանել անձին. ցնորիլ, ցնդիլ. խօսիլ եւ գործել որպէս զառամեալ, կամ արբեալ, կամ մտաթափ.
Թէ զառանցաք ինչ, այն Աստուծոյ է։ Եւ թէ զիա՞րդ զառանցեաց, ուսուցանէ ինքն (պարծելով ի խաչ, եւ վնաս համարելով զշահ անձին, իբրեւ յիմար վասն Քրիստոսի)։ Տեսանե՞ս, զիա՛րդ յամենայն պարծանաց զառանցեաց, զի շահեսցի զՔրիստոս. (Կիւրղ. գանձ.։)
Եթէ անգիտութեամբ զառանցեաք ինչ։ Մի՛ արդեօք զառանցար ինչ. եւ հակառակ առաջին բանիցն քոց խօսիս. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Զ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)
Իբրեւ անցին զառանցին ի գինւոյն. (Բուզ. ՟Ե. 35։)
Յանմտից զառանցելոց մարդկանէ։ Տե՛ս աստ բանս արբեցելոց եւ զառանցելոց մտաց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 16. եւ ՟Բ. 3։)
cf. Զառանցանք;
Զառանցութիւն մտաց, եւ յիմարութիւն ոգւոյ։ (Սարկ. հանգ.)
precedent;
first, chief;
before, present.
ԶԱՌԱՋԱՒՈՐ. προκείμενος propositus, praejacens Զառաջեաւ եդեալն. առաջ եդեալ. առջեւը եղած, դրած.
Սեղան զառաջաւոր։ Զառաջաւոր հա՛ց։ Ի հաց յիշատակի զառաջաւոր տեառն. որ եւ ՀԱՑ ԵՐԵՍԱՑ. (Թուոց. ՟Դ. 7։ ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ա. 6։ Ղեւտ. ՟Ի՟Դ. 7։)
proposal;
հաց զառաջաւորութեան, show-bread.
Զհաց կամ զհացսն զառաջաւորութեան. որ եւ ՀԱՑ ԵՐԵՍԱՑ. (՟Բ. Մնաց. ՟Դ. 19։ Մտթ. ՟Ժ՟Բ. 4։ Մրկ. ՟Բ. 26։ Ղկ. ՟Զ. 4։)
cf. Զառաջեաւ.
ԶԱՌԱՋԵԱՒ ԶԱՌԱՋԵՕՔ. Առաջի. յառաջս իւր. յանդիման երեսաց. հանդէպ. առջեւը, դիմացը.
Զառաջեաւ դատեալ։ Կոչէր զառաջեաւ։ Տանէր զառաջեաւ. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ. ՟Դ։ եւ ՃՃ.։)
cf. Յառաջեմ.
Կինն զառաջեաց, եւ անց զպատուիրանաւն. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)
arsenic;
*tinsel;
— կարմրագոյն, realgar, red arsenic, orpiment;
— ոսւեգոյն, orpiment.
Կորճէք ունի եւ զառիկ. (Խոր. աշխարհ.։)
Զառիկ, լաժուրդ, ժանգառ, բուռ՝ կիր, եւ այլ որ նման է սոցին. (Վրթ. քերթ.)
Շինէ զառիկն եւ ծարիրն. (Ոսկիփոր.։)
satin;
brocade.
τρίχαπτον (իբր մազահիւս, թելիւ մանեալ) sericum եբր. մէշի (որ ըստ ոմանց մեկնի, ի բարակ ստեւոյ գործեալ) Մետաքսեայ հանդերձ. կերպաս բարակաման. որպէս եւ պ. զէրպէֆթ է կերպաս ոսկեթել եւ այլն.
Եւ հանդերձ քո բեհեզ, եւ զառնաւուխտ, եւ ճաճանչաւուխտ. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 13. (ուր ի 10. թարգմանեալ է Սնդուս)։)
isolated, separate;
apart, aside;
except;
— ի —, different, various;
diversely.
ἑξαίρετος separatus, exemptus, selectus χωρίς seorsum, separatim Արմատ Զատանելոյ. իբր Զատեալ. որոշեալ. ընտրեալ. եւ Որիշ. առանձին. մեկուսի. ուրոյն. ի բացեայ. հեռի. զատ. զատած.
Եղիցի զատ եւ ընտրեալ յամենայն ազգաց. (Մծբ. ՟Ժ՟Ա։)
Որոշեալ եւ զատուցեալ է բազմականքն, առանձինն եւ զատ՝ արանցն յաջ կողմն, եւ մեկուսի եւ զատ՝ կանանցն յահեակ կողմն։ Մարդկային միտքս պատիւ առեալ ի բնութենէն մեծ իմն՝ զատ եւ որիշ յայլոցն։ Յատուկ եւ զատ անուն եդեալ նմա. (Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. բագն.։)
Զատ եւ յատուկ է նա ի ձէնջ ամենեցուն. (Եփր. ՟բ. կոր.։)
Կենդանիք եւ բոյսք՝ զատք եւ որիշք ի տեսակս եւ յորակս. (Լծ. ածաբ.։)
Վարուքն զատ են՛ի միմեանց, այլ ի քէշին մի են երկոքեան։ Որպէս ստուեր իրիք ոչ հեռանայ յիմեքէն, նոյնպէս եւ ոչ աշխարհս երբէք զատ յԱստուծոյ (լինի՝ ասեն). (Եզնիկ.։)
Շարել զատ եւ որիշ. (Խոր. ՟Ա. 31։)
Չկայր ինչ բարի առ նա՝ զատ յանմահութենէն։ Զատ ի յորդւոցն Ղեւեայ. (Վրդն. սղ. եւ Վրդն. թուոց.։)
disjunctive;
separate, disjoined.
διαστηματικός intervallis distinctus ἑξαίρετος exemptus χωριστός separabilis Զատուցեալ. որոշեալ. աննման. զատանելի, եւ բաժանելի. եւ Մեկուսի.
Տասնեակն ունելով յինքեան զանզատն բնութիւն, եւ զզատականն. քանզի անզատն կարգեալ դասի ըստ նշանի միայն (որ է կէտ անբաժանելի). իսկ զատականն ըստ երից տեսակաց, ե՛ւ վեր ի վերոյ գծոյ, ե՛ւ երեւմանն, ե՛ւ հաստատնոց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Խոյս տուեալ ծառայն Աստուծոյ՝ եմուտ ի տուն մի զատական ի տանէ հարսանեացն. (Ճ. ՟Զ. եւ Ճ. ՟Ժ.։)
to be separated, disjoined.
to separate, to divide, to distract, to scatter, to disjoin, to detach, to dry up, to disunite, to take to pieces, to disentangle, to pick.
ԶԱՏԱՆԵՄ ԶԱՏԵՄ. διαχωρίζω, διαστέλλω , χωρίζω, ἁφορίζω separo, segrego, discerno, distinguo իսկ կր. ἁναχωρέω, ἁποχωρέω, ἁπέχομαι recedo, secedo Իբր Հատանելով որոշել. զատուցանել. անջրպետել. բաժանել. մեկնել. ընտրել. եւ Հեռացուցանել. որպէս եւ կր. Մեկնիլ, որոշիլ. մեկուսանալ. առանձնանալ. հեռանալ. զատել, զատուիլ.
Զատանէր եւ որոշէր զանձն. (Գաղ. ՟Բ. 12։)
Զատել (կամ զատանել) ի մէջ սրբոց եւ պղծոց. (Ղեւտ. ՟Ժ. 10։)
Զատէ՛ք դուք ինձ զբառնաբաս։ Ընտրէ եւ զատէ. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
Զնուիրելոցն Աստուծոյ կենդանեաց զարիւնն զատէ յուտելոյ ընդ մարմնոյն. (Մեկն. ղեւտ.։)
Մեկնեաց եւ զատեաց նոցա, զոր զոհիցեն. (Եփր. ղեւտ.։)
Ճշմարըապէս անուան զատիկ տեառն, այսինքն զատուցեալ յամենայն հեթանոսականաց եւ հրէականաց տօնից։ Զամենայն համարն բովանդակեցի զ ՟Լ՟Բ կարգ. եւ զատի մեկնեցի զմի մի կարգ առ մի մի տարի. (Շիր. զատիկ.։)
cf. Զատանեմ.
ԶԱՏԱՆԵՄ ԶԱՏԵՄ. διαχωρίζω, διαστέλλω , χωρίζω, ἁφορίζω separo, segrego, discerno, distinguo իսկ կր. ἁναχωρέω, ἁποχωρέω, ἁπέχομαι recedo, secedo Իբր Հատանելով որոշել. զատուցանել. անջրպետել. բաժանել. մեկնել. ընտրել. եւ Հեռացուցանել. որպէս եւ կր. Մեկնիլ, որոշիլ. մեկուսանալ. առանձնանալ. հեռանալ. զատել, զատուիլ.
Զատանէր եւ որոշէր զանձն. (Գաղ. ՟Բ. 12։)
Զատել (կամ զատանել) ի մէջ սրբոց եւ պղծոց. (Ղեւտ. ՟Ժ. 10։)
Զատէ՛ք դուք ինձ զբառնաբաս։ Ընտրէ եւ զատէ. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
Զնուիրելոցն Աստուծոյ կենդանեաց զարիւնն զատէ յուտելոյ ընդ մարմնոյն. (Մեկն. ղեւտ.։)
Մեկնեաց եւ զատեաց նոցա, զոր զոհիցեն. (Եփր. ղեւտ.։)
to separate;
to retire.
Ըստ աւուրց զատանելոյ (վասն դաշտանի, եւ բորոտութեան). (Ղեւտ. ՟Ժ՟Բ. 2։ ՟Ժ՟Դ. 26։)
Այր յեղբօրէ եւ յընկերէ իւրմէ մի՛ զատցի. (Յովէլ. ՟Բ. 7։)
Եւ է տիրապէս բարեգործութիւն՝ զատիլն ի մեղաց, եւ հեռանալն յանօրէնութենէ. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Ե։)
Զատեցաւ յայլոցն, եւ ներողութիւն եղեւ նմա ըստ ինքեան ագանել. (Ոսկ. գծ.։)
cf. Զատանիմ.
Ըստ աւուրց զատանելոյ (վասն դաշտանի, եւ բորոտութեան). (Ղեւտ. ՟Ժ՟Բ. 2։ ՟Ժ՟Դ. 26։)
Այր յեղբօրէ եւ յընկերէ իւրմէ մի՛ զատցի. (Յովէլ. ՟Բ. 7։)
Եւ է տիրապէս բարեգործութիւն՝ զատիլն ի մեղաց, եւ հեռանալն յանօրէնութենէ. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Ե։)
Զատեցաւ յայլոցն, եւ ներողութիւն եղեւ նմա ըստ ինքեան ագանել. (Ոսկ. գծ.։)
Easter;
— Հրէից, the Passover;
գառն զատիկ, paschal lamb;
խթումն զատիկ, Easter Eve.
πάσχα pascha որ եւ վր. զատկի. Զատումն Իսրայէլի յԵգիպտոսէ, եւ Գառն՝ զոր կերան ի նմին գիշերի. տօն ազատութեան ի գերութենէ, եւ ի կոտորածէ անդրանկաց, եւ այլն. այժմ տօն Յարութեանն Քրիստոսի։ Նոյն է եւ ՊԱՍԵՔ, ՊԱՍՔԱ. ըստ եբր. ֆասախ, այսինքն անցք. եւ յարմարեալ ի յն. բա՛սխա, որ եւ ՉԱՐՉԱՐԱՆՔ.
Զատիկ Տեառն է։ Առէ՛ք ձեզ ոչխար, եւ զենջիք ի զատիկ։ Զոհ զատկի Տեառն է այս։ Զենումն տօնի զատկի. (Ել. ՟Ժ՟Բ. ՟Լ՟Դ. եւ այլն։)
Մի թէ եւ զզատկէ՞ն ասիցեն, թէ ձուկն էր, եւ ոչ գառն. (Եզնիկ.։)
Եւ կատարեալ զպաշտօնն՝ զատիկ ուրախութեան առնէին (կերակրելով եւ զաղքատս). (Փարպ.։)
Քրիստոս ... զատիկ աշխարհի, եւ տօն տիեզերաց. (Մանդ. ծն.։)
holy-week, passion-week.
Արդ սուրբ քառասներորդ կատարեցան մինչեւ ի Ղազարն. իսկ ութ աւուրքս զատկաշաբաթուս ունի զութ աւուրս առաջնոյն որ յարարչութեանն, եւ այլն. (Զքր. կթ.։)
separation, distinction.
Որոշմամբ եւ զատութեամբ յամուսնական անկողնոց. (Ճ. ՟Թ.։)
Երկայնութեանն եւ լայնութեան՝ խորութիւն առեալ, որովք գոյանայ բնութիւնս. քանզի աւելի քան զերիս զատութիւնս ոչ ծնաւ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Ոչ է մարմին, որոյ գոյնն, եւ ձեւն, եւ ընդդիմահարութիւնն, եւ զատութիւնն, եւ ծանրութիւնն ոչ է ի նմա. (Նիւս. կազմ.։)
cf. Զատութիւն.
Որոշումն. եւ Զանազանութիւն.
Զգայութեանց յարմարութիւն եւ զատումն. (Սկեւռ. լմբ.։)
to separate;
to divide;
to distinguish, to discern;
to consecrate, to offer.
διαστέλλω, διαιρέω, διορίζω , ἁφορίζω discerno, distinguo, divido, distermino, separo, segrego Նոյն ընդ Զատանել, Զատել, ըստ ամենայն առման, առաւել յաճախեալ ի Սուրբ Գիրս՝ իբրեւ առաւել վայելչական ըստ հայկաբանութեան. զատել, զատ դնել.
Զատոյց ... զքաղս կապոյտս եւ զպիսակս. (Ծն. ՟Լ. 35։)
Զատուսցես զղեւտացիսն ի միջոյ որդւոցն իսրայէլի, եւ եղիցին ինձ։ Զատուսջի՛ք ձեզ քաղաքս, որ եւ լինիցին ձեզ ապաստանաց. (Թուոց. ՟Ը. 14։ ՟Լ՟Ե. 11։)
Զատուսջի՛ք զանձինս ձեր ի մէջ անասնոց սրբոց եւ անսրբոց ... Զոր ես զատուցի ձեզ ի պղծութիւն. իմա՛ խտրելով. (Ղեւտ. ՟Ի. 25։)
Մի՛ զծնօղսն յորդւոցն, եւ մի՛ զորդիսն ի ծնողացն զատուցանել. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)
Ուստի զամենայն արարածս արար եւ զատոյց. (Եզնիկ.։)
ԶԱՏՈՒՑԵԱԼ, եալք. Վարի ի սուրբ գիրս ՝ որպէս Նուիրեալ, նուէր. նզովեալ, նզովք. եւ Արուարձան քաղաքի. վիճակ, բաժին. որպէս ի յարակից բառից է իմանալ. Տե՛ս (Թուոց. ՟Լ՟Ե. 3։ Ղեւտ. ՟Ի՟Ե. 34։ ՟Ի՟Է. 21։ Յես. ՟Ի՟Ա. 13=33։ ՟Բ. Թագ. ՟Ը. 1։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Զ. 1։)
insulation.
διαίρεσις divisio Զատումն. որոշումն. բաժանումն. եւ Բաժին վիճակաւ. կարգ.
Կացին ... ղեւտացիքն ի զատուցմանն իւրեանց ... Տալ նոցա իւրաքանչիւր ումեք ըստ զատուցմանն. (՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ե. 10. 12։)
Մահ՝ տրոհութիւն եւ զատուցումն է շարագրեցելոցն մարմնոյ եւ հուոյ. (Փիլ. այլաբ.։)
cf. Զատնում.
χωρέω secedo եւ այլն. Զատանիլ. զատիլ. որոշիլ. մեկնիլ. զատուել, բաժնուիլ.
Իկամաց երկոցունց՝ մեկնեալ ի միմեանց զատչին։ Զատչել յԵրուանդայ խորհէին։ Ամենեւիմբ զատչիցին ի յունաց. (Խոր. ՟Բ. 77. եւ 42։ ՟Գ. 55։)
bombast, pompous nonsense.
Երկինք խօսին ո՛չ լեզուաւ զարգանօք, այլ՝ ժամուք եւ մասամբք. որպէս եւ գրեալ է, երկինք պատմեն զփառս Աստուծոյ. (Տօնակ.։)
profit, progress.
προκοπή profectus, progressus Յառաջադիմութիւն. աճումն. եւ Բերք աճեցունք.
Աճէ սննդեամբ եւ զարգացմամբ. (Յճխ. ՟Ժ՟Ե։)
Զնորայն բազում եւ առաւել տեսանեմ զարգացումն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28։)
Զարգացումն ըստ հոգւոյ եւ ըստ մարմնոյ. (Վրդն. ծն.։)
to increase, to promote.
Արածանի (Եւփրատ. ըստ եբր) աճեցուցանօղ. վասն որոյ եւ աճեցուցանել եւ զարգացուցանել նմա եբրայեցւոցն եւ ասորեստանեայցն իմաստունքն ասեն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 13։)
Իբրեւ որդի զհարց ստացուածս զարգացուցանել։ Զարգացոյց հետոց նոցա զընթացս առաքինութեան։ Զբուսոցն աճեցումն զարդացուցանէ։ Զարգացուցանել զհանճարեղ խորագիտութեանցն հասմունս։ Օր քան զօր նորոգելով ի միտսն զարգացուցանէի զջերմեռանդ սէրն։ Զկենդանասերութեան յառաջ խաղացումն զարգացոյց. (Պիտ.։)
that loves ornaments, that decks him or herself;
dandy, eoxcomb, coqnettish.
φιλόκοσμος ornatus seu cultus amans Սիրօղ զարդուց եւ պաճուճանաց. զարդարանք սիրօղ. (ըստ յն. նաեւ Աշխարհասէր).
Սիրամարգ զարդասէր է եւ պայծառաթեւ. (Վեցօր. ՟Ը։)
Կին զարդասէր։ Զկարծիս զարդասիրաց առնուս յանձն։ Մի՛ զարդասէր լինել. (Ոսկ. մտթ.։ Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. ՟ա. թես.։)
love of dress;
affectation in dress;
coquettishness, coquetry.
Մատուցանէ նոցա (զգինի) զարդասիրութեամբն եւ փափկութեամբն ի յարբումն. (Լմբ. ովս.։)
προκόσμημα ornatus cf. ԶԱՐԴ, եւ ՊԱՃՈՒՃԱՆՔ.
Որ զիւրեւն ունի զարդարանս, որովք պսակեալն է. (Փիլ. քհ. ՟Ծ՟Ա։)
Անհնարին յանդուգն է ազգ կանանց առ հեշտութիւնս եւ առ զարդարանս. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Է։)
to adorn, to deck, to embellish, to fashion, to enrich, to furnish, to decorate;
to enliven, to enamel, to trim, to polish, to set off, to stuff;
— զգլուխ, to dress or tire the head.
Զարդարեցար ի զարդ ոսկւոյ եւ արծաթոյ. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 13։)
Շինէին եւ վկայարանս իմն, եւ զնոյն զարդ եկեղեցեացն զարդարէին. այսինքն նովին կամ ըստ նմին զարդու. (Եղիշ. ՟Գ։)
to adorn or bedeck one's self;
յարեաւզարդարեցաւ զարդու իւրով ըստ զարդու կանանց, she arose and arrayed herself in all her woman's attire;
— փետրովք սիրամարգի, to deck one's self in borrowed feathers.
Զարդարեցաւ նա զքառամանեակս եւ զգինդս իւր. (Լմբ. ովս.։)
cf. Զարդարեմ.
Մանկունք հարսունս առնեն ի կաւոյ կամ յայլ նիւթոյ, եւ զարդարեցուցանեն պաճուճանօք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34։)
Զգիշեր զարդարեցուցեալ (աստեղօք), եւ զգեցուցեալ զտիւ. (Պիսիդ.։)
decorator;
adorning.
Արծնելն եւ նկարելն՝ այն՝ ի զարդարիչ անդր հայի. (՟Բ. Մակ. ՟Բ. 30։)
Եկեղեցւոյ շինօղք եւ զարդարիչք. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)
cf. Զարդասէր.
Զկին՝ որ այնպէս արտասուիցէ, քան զզարդարկոտն, եւ որ ի սնգոյրն եւ որ ի ծարիր շպարիցի, առաւել բամբասանաց արժանի համարիմ։ Մի՛ պճնողս, մի՛ զարդարկոտս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։ եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Թ։)
ornamented, polished, spruce, smart.
Զանկարգն եւ զանզարդն ի բաց որոշել ... զզարդարունն եւ զկարգաւոր բարւոք կայիւք երեւեցուցանել. (Դիոն. եկեղ.։)
Դու ի կակուղ եւ ի զարդարուն անկողինս ննջես, եւ նա ի ցրտոյ մեռանի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)
Զգեցուցանել զսեղանն վայելչական եւ զարդարուն զգեստուք. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
Մեզ քան զառաջինսն յաւէտ հրեշտակք են ընտանեգոյնք անուանեալ, որով եւ երեւելի է նոցա քահանայապետութիւնն, եւ յաւէտ զարդարուն. թարգմանելի էր, մերձ աշխարհիս. որպէս յն. περικόσμιος
to adorn pompously;
to be richly embellished, to be splendid.
ձ. ԶԱՐԴԱՓԱՅԼԵՄ ԶԱՐԴԱՓԱՅԼԻՄ. Զարդափայլ առնել, եւ լինել. գեղեցիկ փայլել.
Նշոյլք ոսկէճաճանչ ... զարդափայլէր իբրեւ զճառագայթս նշողից արեգական. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Զարդափայլեմ.
ԶԱՐԴԱՓԱՅԼԵՄ ԶԱՐԴԱՓԱՅԼԻՄ. Զարդափայլ առնել, եւ լինել. գեղեցիկ փայլել.
Նշոյլք ոսկէճաճանչ ... զարդափայլէր իբրեւ զճառագայթս նշողից արեգական. (Ճ. ՟Ա.։)
recent, new;
cf. Արդի.
at present, presently, now.
cf. Զարդարուն.
Լուսաւորէ զնա, եւ ի միտս ամենեցուն զարդուն եւ փարելի ցուցանէ. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)
cf. Զարթնում.
Որչափ եւ ասէր եւ գործէր, ոչ զարթէին։ (Ոսկ. յհ. I. 40.)
awakened after a debauch, drowsy, heavy.
Ի սմա՝ որ զարթխումսն թուելոց երեւելիքն (կամ երեւելիք իմն) եւ ժանտատեսիլք. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Ե. (ի լս. մի ձ. զարթմունսն)։)
Իսկ որ ոչն գիտէ՝ զարթխում հարեալ շրջի. (Լծ. եւագր.։)
cf. Արթնական.
ԶԱՐԹՆԱԿԱՆ կամ ԱՐԹՆԱԿԱՆ. Արթուն ամենեւին.
cf. Արթնանամ.