Definitions containing the research եւ : 10000 results

Երեկոյ, ի

s. adv.

evening;
ընդ երեկոյս, towards -;
բարի —, good —, good night.

· Calfa

NBHL (10)

ἐσπέρα, ὁψία vespera, vesper Երեկ՝ իբրեւ անուն. որ եւ ԵՐԵԿՈՐԻ. վերջին մասն տուընջեան, եւ սկիզբն գիշերոյ. ժամ մտից կամ խոնարհելոյ արեւու. իրիկուն.

Եւ իբրեւ մ. ὁψέ vespere եւ այլն. իրիկուան դէմ.

Երեկոյն սահման է հասարակաց՝ գիշերոյն եւ տուընջեան. (Վեցօր. ՟Զ։)

Եւ եղեւ երեկոյ, եւ եղեւ վաղորդայն. (Ծն. ՟Ա. 5։)

Մինչեւ յերեկոյ եւ ի վաղորդայն. (Դան. ՟Ը. 18։)

Յայգուէ մինչեւ ցերեկոյ. (Ել. ՟Ժ՟Ը. 14։)

Իսկ փոխանակ հոլովոյս Յերեկոյէ՝ ասի ի մեզ Յերեկորեայ կամ յերեկորէ. իրիկուընէ. որպէս եւ փոխանակ ասելոյ Երեկոյի՝ ասի նաեւ Երեկորւոյ։

Մի ընդ առաւօտս, եւ մի ընդ երեկոյս». յն. յառաւօտու եւ յերեկոյի։ cf. Ել. (՟Ժ՟Զ. 6. եւ 8։ ՟Ի՟Թ. 39։ Երեմ. ՟Բ. 24։)

Տե՛ս եւ երեկոյն։ Մակբայ է ըստ յունաց եւ այս ձեւ բանի.

Իբրեւ երեկոյ եղեւ։ Իբրեւ եղեւ երեկոյ։ Եւ էր երեկոյ։ Իբրեւ երեկոյ լինէր.եւ այլն։


Երեկոյի

adj.

of the evening;
երեկոյին, towards evening.

· Calfa

NBHL (2)

Խաւար, կամ զոհ երեկոյին. (Առակ. ՟Է. 9։ ՟Բ. Եզր. ՟Թ. 4. եւ 5։)

ուր գրի եւ


Երեկոյին

adj.

cf. Երեկոյի.

· Calfa

NBHL (1)

Խաւար, կամ զոհ երեկոյին. (Առակ. ՟Է. 9։ ՟Բ. Եզր. ՟Թ. 4. եւ 5։)


Երեկորեայ, եայք, եայց

adj. s. adv.

of the evening;
westerly;
evening;
յ—, from the evening;
the evening;
—ց ծով, the Atlantic Ocean.

· Calfa

NBHL (6)

Ի տասն եւ չորս ամսոյն ի մէջ երեկորեայցն զատեալ տեառն. (Ղեւտ. ՟Ի՟Գ. 5։)

ἐσπερινός vespertinus Երեկոյեան. եւ Ժամանակ երեկոյին.

Յերեկորեայ բաղարջ ուտիցէք ... ցերեկոյ։ Յերեկորեայն մինչեւ ցերեկոյ ( իրիկուընէ իրիկուն )։ Յերեկորեայ մինչեւ ցառաւօտ. (Ել. ՟Ժ՟Բ. 18։ Ղեւտ. ՟Ի՟Գ. 34։ ՟Ի՟Դ. 3։ Թուոց. ՟Թ. 21։ Յես. ՟Ե. 10։ Յոբ. ՟Է. 4։ Եզեկ. ՟Ի՟Դ. 18։ ՟Լ՟Գ. 22։ Իսկ Ամովս. ՟Ը. 4. պարտի լինել ըստ յն. յերկրէ։)

Յերեկորեայ շաբաթուն մինչեւ ի լուսանալ միաշաբաթուն. (Յհ. իմ. ատ.։)

ԵՐԵԿՈՐԵԱՅ եայք. cf. ԵՐԵԿՈՐՆԱԿԱՆ, եւ ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ.

Սկիզբն երեկորեայց ծովուն, այսինքն ծով արեւմտից կոչեցեալ. (Շիր. քրոն.։)


Երեկորեան

adj.

of the evening;
— պաշտօն, vespers.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նուագ գոհութեան երեկորեան պաշտաման. (Նար. ՟Ղ՟Գ. (որ եւ ռմկ. երեկոյեան ժա՛մ ասի)։ Տե՛ս եւ երեկորնեայ, ըստ ՟Բ նշ։)


Երեկորի, որւոյ, որեաց

s. adv.

evening;
towards evening.

· Calfa

NBHL (2)

Ընտրեցին ոմանք զայս ինչ եւ զայս դնել երեկորեացդ այդոցիկ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ընդ առաւօտս, եւ ընդ երեկորի. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Երեկորին

adj. adv.

of the evening;
the evening.

· Calfa

NBHL (3)

Տեսիլն երեկորին եւ առաւօտին՝ որ ասացաւ, ճշմարիտ է. (Դան. ՟Ը. 16։)

Յերեկորին ժամու հաղորդել խորհրդոյն։ Միջասահման իմն երեկորինս է ժամ՝ տուընջեան եւ գիշերոյ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Մատուցանել ողջակէզս հանապազ առաւօտուց եւ երեկորին. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Զ. 40։ ՟Բ. Մնաց. ՟Բ. 4։)


Երեկորնական, ի, աց

adj.

of the zvening;
western;
— պարտէզք, the Hesperides.

· Calfa

NBHL (1)

Երեկորեան. երեկորին. ըստ յն. եւ լտ. ոճոյ նաեւ Արեւմտեան.


Երեկորնեայ

cf. Երեկորնական.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ որպէս Արեւմտեան, արեւմտեայք.

Ծովն որ անուանեալ կոչի երեկորեայց (կամ երեկորեանց), քանզի սահմանեալ մտիցն արեւու է. (Վեցօր. ՟Դ։)


Երեկուն

s. adj. adv.

eyening;
of the evening;
the evening, about or towards evening.

· Calfa

NBHL (3)

Եբրայեցիք եւ ասորիք զերեկուն դնեն սկիզբն (աւուր). (Վրդն. ծն.։)

Երեկուն ժամդ դրացի եւ մերձաւոր է խաւարային գիշերւոյ. (Եղիշ. խաչել.։)

Աբրահամու երեւին երեք՝ եւ ի միջօրէին. իսկ զովտայ՝ երկու, եւ երեկուն. (Փիլ. լին.։)


Երեկօթք, ից, թիւք

s.

night's lodging;
երեկօթս առնել՝ առնուլ, to take a nights lodging;
to remain, to pass the night in some place.

· Calfa

NBHL (2)

Երեկելն կամ երեկանանալ օթելով ուրեք. ուստի եւ

Զի զոհիցն ամենայն անցաւորք վայելեսցեն, եւ ընդունիցին հիւրք երեկօթիւք. (Խոր. ՟բ. 63։)


Երեմեան, մենից

adj.

triennial

· Calfa

NBHL (3)

Երինջ երեմեան, եւ քօշ երեմեան, եւ խոյ երեմեան. (Ծն. ՟Ժ՟Ե. 9։ Ես. ՟Ժ՟Ե. 5։)

Յերեմենից եւ ի վեր. (՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ա. 16։)

Զուարակօք երեմենիւք. (Մեկն. ղեւտ.։)


Երեմենի, մենեաց

cf. Երեմեան.

· Calfa

NBHL (3)

Երինջ երեմեան, եւ քօշ երեմեան, եւ խոյ երեմեան. (Ծն. ՟Ժ՟Ե. 9։ Ես. ՟Ժ՟Ե. 5։)

Յերեմենից եւ ի վեր. (՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ա. 16։)

Զուարակօք երեմենիւք. (Մեկն. ղեւտ.։)


Երեշխաւոր

cf. Երաշխաւոր.

· Calfa


Երեսագիր, գրոյ

s.

address, direction, superscription.

· Calfa

NBHL (1)

Են եւ ի գիրս վերագիրք, եւ ի թուղթս երեսագիրք. (Վրդն. օրին.։)


Երեսանակ

cf. Երասանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Կառավար ի ձեռն առնելով զերեսանակ կառացն ... ոչ թողու զերեսանակն. (Խոսրովիկ. (ա՛յլ ձ. լաւ եւս, երասանակ)։)


Երեսանամ, ացայ

vn.

cf. Երեսեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Երեսօք կամ դէմ յանդիման երեւիլ.


Երեսաւոր

adj.

bold, courageous.

· Calfa

NBHL (3)

Դիմագրաւ. յառաջամարտիկ քաջասիրտ եւ աչալուրջ երեսօք.

Երեսաւորք ի սիրտ եւ ի պատրաստութիւն պատերազմի։ Ի մարտն երեսաւոր. (Խոր. ՟Ա. 12. 20։)

Զանձնագեղս եւ երեսաւորս. (Յհ. կթ.։)


Երեսեմ, եցի

vn.

to offer one's self;
to appear;
to see one another.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ է նոցա արժան այսմ մտանել ... բայց եթէ մեք արտաքս առ նոսա ելցուք, եւ երեսեսցուք. (Վրք. ոսկ.։)


Երեսնամեայ

adj.

of thirty years;
thirty years old.

· Calfa

NBHL (3)

եւ մ. ԵՐԵՍՆԱՄԵԱՅ որ եւ ԵՐԵՍՆԱՄԵԱՆ ԵՐԵՍՆԱՄԵՆԻ ԵՐԵՍՆԱՄԻ. Երեսուն ամաց. իբր ռմկ. երեսուն տարու, կամ երեսուն տարուան, կամ տարին.

Երեսնամենիւ (ա՛յլ ձ. երեսնեմենիւ) հազիւ երեւին զիւրեանց շրջանակն գալ (ոմանք ի մոլորակաց). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Երեսնամի էր յովսէփ ի ժամանակի՝ իբրեւ կաց առաջի փարաւոնի. նաեւ դաւիթ երեսնամի օծաւ. սոյնպէս եւ տէր մեր երեսնամի էր ի ժամանակի՝ իբրեւ մկրտեցաւ ի յորդանան գետ. (Եփր. ծն.։)


Երեսնամեան

adj.

cf. Երեսնամեայ.

· Calfa

NBHL (3)

եւ մ. ԵՐԵՍՆԱՄԵԱՅ որ եւ ԵՐԵՍՆԱՄԵԱՆ ԵՐԵՍՆԱՄԵՆԻ ԵՐԵՍՆԱՄԻ. Երեսուն ամաց. իբր ռմկ. երեսուն տարու, կամ երեսուն տարուան, կամ տարին.

Երեսնամենիւ (ա՛յլ ձ. երեսնեմենիւ) հազիւ երեւին զիւրեանց շրջանակն գալ (ոմանք ի մոլորակաց). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Երեսնամի էր յովսէփ ի ժամանակի՝ իբրեւ կաց առաջի փարաւոնի. նաեւ դաւիթ երեսնամի օծաւ. սոյնպէս եւ տէր մեր երեսնամի էր ի ժամանակի՝ իբրեւ մկրտեցաւ ի յորդանան գետ. (Եփր. ծն.։)


Երեսնամենի

adj.

cf. Երեսնամեայ.

· Calfa

NBHL (3)

եւ մ. ԵՐԵՍՆԱՄԵԱՅ որ եւ ԵՐԵՍՆԱՄԵԱՆ ԵՐԵՍՆԱՄԵՆԻ ԵՐԵՍՆԱՄԻ. Երեսուն ամաց. իբր ռմկ. երեսուն տարու, կամ երեսուն տարուան, կամ տարին.

Երեսնամենիւ (ա՛յլ ձ. երեսնեմենիւ) հազիւ երեւին զիւրեանց շրջանակն գալ (ոմանք ի մոլորակաց). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Երեսնամի էր յովսէփ ի ժամանակի՝ իբրեւ կաց առաջի փարաւոնի. նաեւ դաւիթ երեսնամի օծաւ. սոյնպէս եւ տէր մեր երեսնամի էր ի ժամանակի՝ իբրեւ մկրտեցաւ ի յորդանան գետ. (Եփր. ծն.։)


Երեսնամի

adj.

cf. Երեսնամեայ.

· Calfa

NBHL (3)

եւ մ. ԵՐԵՍՆԱՄԵԱՅ որ եւ ԵՐԵՍՆԱՄԵԱՆ ԵՐԵՍՆԱՄԵՆԻ ԵՐԵՍՆԱՄԻ. Երեսուն ամաց. իբր ռմկ. երեսուն տարու, կամ երեսուն տարուան, կամ տարին.

Երեսնամենիւ (ա՛յլ ձ. երեսնեմենիւ) հազիւ երեւին զիւրեանց շրջանակն գալ (ոմանք ի մոլորակաց). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Երեսնամի էր յովսէփ ի ժամանակի՝ իբրեւ կաց առաջի փարաւոնի. նաեւ դաւիթ երեսնամի օծաւ. սոյնպէս եւ տէր մեր երեսնամի էր ի ժամանակի՝ իբրեւ մկրտեցաւ ի յորդանան գետ. (Եփր. ծն.։)


Երեսնեակ, եկի

adj.

thirty.

· Calfa

NBHL (1)

Երեսուն մի. եւ Երեսներեակ.


Երեսնեմեան

cf. Երեսնամեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Սկիզբն արար երեսնեմոյն կատարեալ հասակի եւ վարդապետութեան. (Սանահն.։)


Երեսնեմի, մւոյ

cf. Երեսնամեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Սկիզբն արար երեսնեմոյն կատարեալ հասակի եւ վարդապետութեան. (Սանահն.։)


Երեսներորդ, աց

adj.

thirtieth

· Calfa

NBHL (1)

Յամին երեսներորդի։ Յամին երեսներորդի եւ առաջներորդի, կամ եւ ութերորդի. (Եզեկ. ՟Ա. 1։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Զ. 23. 29։)


Երեսնօրեակ

cf. Երեսնօրեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեմք զամիսն երեսնօրեակ, խառնելով ընդ նմա եւ վարկանելով զգիշերոյն ժամանակ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17։)


Երեսնօրեայ

adj.

of thirty days.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեմք զամիսն երեսնօրեակ, խառնելով ընդ նմա եւ վարկանելով զգիշերոյն ժամանակ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17։)


Երեսուն, եսնից

adj.

thirty.

· Calfa

NBHL (1)

Էր ամաց իբրեւ երեսնից. (Ղկ. ՟Գ. 23։)


Երեսպաշտութիւն, ութեան

s.

cf. Մարդահաճութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն կաշառաց եւ երեսպաշտութեան. (Մխ. ապար.։)


Երեսփոխան, աց

s.

vicegerent;
deputy.

· Calfa

NBHL (1)

Պետրոս վէմն հաւատոյ՝ եւ մեծն ամենայնի՝ երեսփոխանն քրիստոսի. (Հ. հոկտ. ՟Ի՟Գ. եւ այլն։)


Երերանք, նաց

cf. Երեր.

· Calfa

NBHL (2)

Հեծութեամբ եւ երերանօք շրջեսցիս ի վերայ երկրի. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Բ։)

Ոչ եթէ ղամէք սպան զկային, այլ հեծեծութեամբ եւ երերանօք մեռաւ. (Եփր. աւետար.։)


Երերիմ, եցայ

vn.

to tremble, to move, to shake, to be agitated;
to quake like a simpleton;
to wander.

· Calfa

NBHL (6)

Երերեալ եւ տատանեալ եղիցիս ի վերայ երկրի. (Ծն. ՟Դ. 12. 14։)

Զերերել եւ զտատանել նորա. (Եփր. ծն.։)

Հեծէ, երերի։ Երերիմ, եւ դողամ. (Նար. ՟Լ. ՟Կ՟Զ։)

Ի տարակոյս երերէր։ Չարչարանօք երերէր։ Անհանգիստ երերի։ Ի թշուառանալոյն կասկածէ երերիմ. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. սղ.։)

Երկիրս հիացեալ սասանեցաւ, եւ դողալով երերէր. (Շար.։)

Իբրու զանհաստատ եւ զաննեցուկ նաւամակոյկն շարժեալ դեդեւեցուցանեն՝ այսր եւ անդր երերեալք յաւիտեան». լինի որպէս ն. Երերեմ, եցի. ռմկ. երերցընել։


Երերումն, ման

s.

cf. Երեր.

· Calfa

NBHL (2)

Յերերման եւ ի տատանման կան երկրայինքս ի մէջ փորձանաց։ Նայիդ է տեղի երերման՝ յերերմանէն կայենի կոդեցեալ. (Վրդն. ծն.։)

Զի դադարի մայրն յերերմանց (այսինքն յերերմանց) ... յերերմանէն եղեւ դադարեալ. (Գանձ.։)


Երեփս, երեփսունք

s.

priest.

· Calfa

NBHL (1)

Երեփսունք եւ պապասք, որ թարգմանին քահանայք եւ երիցունք. (Լմբ. պտրգ.։)


Երեք, երից, երիւք

adj.

three;
three times;
third.

· Calfa

NBHL (4)

Ծնաւ նոյ երիս որդիս։ Երեք արք, կամ կանայք, աւուրք, խանք։ Թրեա՛ գրիւս երիս ալեր։ Ճանապարհ երից աւուրց։ Յետ երից աւուրց։ Երիւք շարժի երկիր.եւ այլն։

Երկուց եւ երից խնդրողաց։ Երեքն միաչափ երեւէին։ Որք էին յերեք աշխարհէ. (Փարպ.։)

Երիս կամ չորս բախեն զսալն. (Խոր. ՟Բ. 58.) զօրութեամբ իմանալով՝ բախմունս. որպէս ռմկ. իրեք չորս մը զարնել, եւ այլն։

Յերեք ժամ աւուրս։ Երիս դաս. (Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Երեքալեան

adj.

much agitated, stormy.

· Calfa

NBHL (2)

τρικυμία fluctus magnus, decumanus Ասի եւ Երեքնակի ալիք, ըստ յն. Ուր են ալիք կամ կոհակք մեծամեծք՝ իբր երեքպատիկ կամ բազմապատիկ.

Երեքալեանն խռովութեամբ։ Որպէս յերեքալեան ծովու. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Երեքամեայ

adj.

cf. Եռամեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Երեքամեայ ժամանակ. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։)


Երեքամեան

adj.

cf. Եռամեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Երեքամեայ ժամանակ. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։)


Երեքամսեայ

adj.

cf. Եռամսեայ.

· Calfa


Երեքամսեան

cf. Եռամսեայ.

· Calfa


Երեքանկիւն

cf. Եռանկիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Ձեւք՝ որ երիս ունի կողս, կայ ի նոցանէ երեքանկիւն. (Եւկղիդ.։)

Գտանել զհասարակ երեքանկեան իմն երեքբոլորաձեւ դրոշմիւքն՝ զոր նկարեն. (Վեցօր. ՟Թ։)

Երեքանկիւնի իմն կարգեաց ձեւով. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Երեքանկիւնի

cf. Եռանկիւնի.

· Calfa

NBHL (3)

Ձեւք՝ որ երիս ունի կողս, կայ ի նոցանէ երեքանկիւն. (Եւկղիդ.։)

Գտանել զհասարակ երեքանկեան իմն երեքբոլորաձեւ դրոշմիւքն՝ զոր նկարեն. (Վեցօր. ՟Թ։)

Երեքանկիւնի իմն կարգեաց ձեւով. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Երեքանձնական, ի, աց

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

· Calfa

NBHL (3)

ԵՐԵՔԱՆՁՆԱԿԱՆ ԵՐԵՔԱՆՁՆԱՒՈՐԱԿԱՆ ԵՐԵՔԱՆՁՆԵԱՅ ԵՐԵՔԱՆՁՆԵԱՆ. cf. Եռանձնական. որ եւ Եռանձնեայ, Եռանձնեան.

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)

Առանձնաւորութիւն երեքանձնական զօրութեանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երեքանձնաւորական, ի, աց

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

· Calfa

NBHL (3)

ԵՐԵՔԱՆՁՆԱԿԱՆ ԵՐԵՔԱՆՁՆԱՒՈՐԱԿԱՆ ԵՐԵՔԱՆՁՆԵԱՅ ԵՐԵՔԱՆՁՆԵԱՆ. cf. Եռանձնական. որ եւ Եռանձնեայ, Եռանձնեան.

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)

Առանձնաւորութիւն երեքանձնական զօրութեանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երեքանձնեայ

adj.

of three persons.

· Calfa

NBHL (3)

ԵՐԵՔԱՆՁՆԱԿԱՆ ԵՐԵՔԱՆՁՆԱՒՈՐԱԿԱՆ ԵՐԵՔԱՆՁՆԵԱՅ ԵՐԵՔԱՆՁՆԵԱՆ. cf. Եռանձնական. որ եւ Եռանձնեայ, Եռանձնեան.

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)

Առանձնաւորութիւն երեքանձնական զօրութեանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երեքանձնեան

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

· Calfa

NBHL (3)

Առանձնաւորութիւն երեքանձնական զօրութեանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

ԵՐԵՔԱՆՁՆԱԿԱՆ ԵՐԵՔԱՆՁՆԱՒՈՐԱԿԱՆ ԵՐԵՔԱՆՁՆԵԱՅ ԵՐԵՔԱՆՁՆԵԱՆ. cf. Եռանձնական. որ եւ Եռանձնեայ, Եռանձնեան.

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)


Երեքարիւր, ոց

cf. Երեքհարիւր.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զժամանակ ամացն երեքարիւրոց։ Յառաջ քան զերեքարիւր զիննսուն եւ զերիս ամս. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երեքարձէն, ձենի

s.

trident, fork with three prongs.

· Calfa

NBHL (1)

Ունէին տէգս հրեղէնս երեքսայրիս, եւ երեքարձիս հրավառեալս (ա՛յլ ձ. երեքարձինս)։ Եհար զերեքարձէնն զայն հրեղէն տէգ ի սիրտ նորա. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)