Definitions containing the research եւ : 10000 results

Անզիրկ

adj.

undeprived.

· Calfa

NBHL (1)

(որ եւ ԱՆԶՈՒՐԿ) Ոչ զրկեալ. ոչ անկցորդ, ոչ անհաղորդ. չի զրկըւած.


Անզղջական, ի, աց

cf. Անզեղջ.

· Calfa

NBHL (4)

Անզղջական զառածեալ։ Յանզղջական հոգւոյն. (Նար. ՟Հ՟Ա. եւ Մծբ.։)

Որ ըստ Աստուծոյ տրտմութիւնն է, անզղջականին հանդիպեսցի փրկութեան. (Յհ. իմ. երեւութ.։)

Անզղջական տուր։ Զշնորհ պարգեւացն անզղջականաց. (Նար. ՟Գ. եւ Նար. խչ.։)

Յոր ուրախ լինէր անզղջական խնդութեամբն։ Զուարճանայ զառ ի տէր անզղջական խնդութիւնն։ Ընտրող մտացն հետեւի ուրախ լինելն անզղջական բարերջանկութեամբն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)


Անզղջանալի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be repented of, not to be regretted.

· Calfa

NBHL (6)

Իբր անընդունակ զղջման եւ ստրջանաց.

Իբր այն ինչ՝ ընդ որ ոչ լինի զղջալ կամ ստրջանալ. անտրտմական, եւ անհրաժեշտ. անյեղլի.

Ի տանջանսն անզղջանալի, ի յաւիտենական կորուստն. (Գանձ.։ ՃՃ. եւ Մեսր. էր։)

Անզղջանալի եղեւ ի չարեացն. (Շ. ամենայն չար.։)

Անզղջանալի եւ առանց խոստովանութեան ելին յաշխարհէ. (Շ. բարձր.։)

Ի խստութեան մնան, եւ անզղջանալի են սրտիւք. (Կլիմաք.։)


Անզղջութիւն, ութեան

s.

impenitence, obduracy.

· Calfa

NBHL (2)

որ եւ ԱՆԶՂՋԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ. Անզեղջ մնալն ի չարիս. անդարձութիւն ի մեղաց. խստասրտութիւն մեղաւորի. թէօպէսիզլիք.

Որ յանզղջութեան լինիցին մինչեւ ի մահ. (Շ. ընդհ.։)


Անզնին

adj.

inconsiderable, imperceptible.

· Calfa

NBHL (3)

Որ վրիպակաւ գրի ստէպ եւ ԱՆԶՆՆԻՆ. արմատն է ԶՆԻՆ, յորմէ ԶՆՆԵԼ. Որ չանկանի ընդ զննութեամբ մտաց, կամ աչաց եւ ձեռաց. անիմանալի. անհաս.

Յերկնի անճառ, եւ յերկրի անզնին։ Անզնին զօրութեանդ։ Ի խաւար անզնին ծածկեալ իմանի։ Անզնին արտաքնոց. (Նար.։)

Ունիմք դարձեալ զխօսուն եւ զիմաստուն զոգին անզնին եւ անկերպարան. (Վեցօր. ՟Է։)


Անզոհ

adj.

without sacrifice;
unworthy to be sacrificed.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ուտալով ուտիցի յաւուրն երրորդի, անզո՛հ է. մի՛ ընկալցի. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 7։)


Անզոյգ

adj.

odd, not a pair;
different, dissimilar;
— գործել, to spoil the pair, to render dissimilar.

· Calfa

NBHL (7)

Որ չէ զոյգ, կամ չունի իւր զոյգ. անհաւասար ըստ քանակի, կամ ըստ այլոյ բանի. անհանգէտ. անհամեմատ. անմիաբան. եւ կոճատ. ἅνισος. impar, inaequalis. ջուխտ չեղօղ, աննման, անյարմար. էշսիզ, ույզունսուզ, մէնէնտի օլմայան, թեք, տէնգսիզ.

Քանւոյն մանաւանդ եղիցի ուրոյն յատուկ՝ զոյգ, եւ անզոյգ ասիլ. (Արիստ. քանակ.։)

Ես՝ ասէ, եւ հայր իմ մի՛ եմք. եւ արդ ո՞ւր իցէ անզոյգն (անհաւասարութիւն). (Սեբեր. ՟Է։)

Որ բախտիւք (մեծութեան) անզոյգ են, եւ զոյգ եւ նման ազգակցութեամբ վայրին։ Զոյգս տալով անզուգից, ո՛չ ի պատիւ նուաստիցն, այլ ի քակտումն լաւին։ Որ զպատիւսն աննմանիցն տայ, անզոյգ եւ անկշիռ է. իսկ անզոյգն (այս ինքն անզուգութիւնն) աղբիւր է չարեաց։ Անզոյգ եւ անիրաւ եւ անհամբոյր չարութիւն. (Փիլ.։)

Որ զանզոյգս եւ զբացորոշեալս զուգակցես միաբանութեամբ. (Մաշտ.։)

Անմիաբան եւ անհանդարտ կամ դժկամակ սրտիւ. (որ է հելլենաբանութիւն).

Նա զմարմինն գոհութեամբ եւ զոյգ ետ. դու մի՛ հացիդ տժգոհ եւ անզոյգ տանիր. (Ոսկ. ՟բ. կոր.) եւ (Տօնակ.։)


Անզուգական, ի, աց

adj.

matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.

· Calfa

NBHL (3)

Որ յոյժ անհամեմատ եւ անզուգական է իմոց նշանացս. (Նանայ.։)

Եւ էր մարտն անզուգական. զի նոքա բազումք եւ անհամարք, եւ սոքա սակաւաւորք. (Ոսկ. ես.։)

Թէեւ կարի զանզուգականացն իցէ օրինակս. (Իգն.։)


Անզուգականութիւն, ութեան

s.

matchlessness, incomparableness, excellence.

· Calfa

NBHL (3)

Անհաւասարութիւն. եւ անհամեմատ մեծութիւն. գերազանցութիւն.

Որ եւ այնքան ունի զանզուգականութիւն, որ եւ ոչ զխրացս կօշկաց նորա եմ արժանաւոր լուծանել. (Կիւրղ. ղկ.։)

Այնու զյոյժ անհամեմատութիւնն եւ զանզուգականութիւնն յայտ առնէ. (Նանայ.։)


Անզրաւ

adj.

interminable, infinite, perpetual.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ այլոց եւս ախտից եւ չարութեանց անզրաւ եւ անվճար բազմութիւն. (Փիլ. տեսական.։)

Անզրաւ կապակցութիւն ուխտի։ Մեծաւ ցասմամբ եւ անզրաւ հաշտմամբ. (Արծր.։)


Անզօր, աց

adj.

without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.

· Calfa

NBHL (4)

Արուն զօրաւոր ասի, եւ էգն անզօր. (Լծ. ածաբ.։)

Կանացի կնատ եւ անզօր լինելութեանն. (Պիտ.։)

Ըմբռնէ զնա իբրեւ զանզօր տղայ. (Արծր. ՟Ե. 3։)

Տկարացս զմեծամեծացն առնես հարցումն, եւ անզօրացս հարկես. (Արշար.։)


Անզօրանամ, ացայ

vn.

to lose strength, to be feeble.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազանալ եւ անզօրանալ. (Կանոն.։)


Անզօրութիւն, ութեան

s.

weakness, feebleness;
invalidity.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ զօրութիւնք են, այլ՝ անզօրութիւն եւ տկարութիւննն. (Դիոն. ածայ.։)


Անէ, էից

adj. s. that does not exist, null, none;
nothing, non-entity.

· Calfa

NBHL (4)

Անգոյ. չգոյ. ոչինչ. որ եւ ԱՆԷՈՒԹԻՒՆ. ἁνύπαρκτος. quod non est, nullum. եօգ, հիչ.

Սմա զհետ երթայ անէն եւ անգոյ. (Նիւս. կազմ.։)

Ոչ է անէ եւ անգոյ. (Փիլ.)

Էքս՝ էութիւնք են, եւ տեսակք. ոչ էն՝ անտեսակ եղիցի եւ անէ, բանի միայն տեսանելի. (Մաքս. ի դիոն.։)


Անէծք, նիծից

s. pl. imprecation, malediction;
execration, horror, detestation.

· Calfa

NBHL (4)

κατάρα, ἅρα. maledictio, execratio. որ եւ ՆԶՈՎՔ. Հակառակն օրհնութեան. չարիս մաղթելն. չարաբանութիւն առ ի վնաս եւ ի պատիժ. տարագրութիւն յօրհնութենէ. պէտտուա, լանէթ, իլէնճ.

Ածիցեմ ի վերայ իմ անէծս, եւ ոչ օրհնութիւն։ Յի՛մ վերայ անէծքն այն։ Ի նմին բերանոյ ելանեն օրհնութիւնք եւ անէծք։ Եթէ առցէ ի վերայ նորա անէծս՝ անիծանել զնա։ Անէծք եւ ստութիւն եւ սպանութիւն։ Անէծք զուր՝ ումեք ոչ ելանեն։ Որոց բերանք անիծիւք եւ դառնութեամբ լի են։ Մերձ է յանէծս. եւ այլն։

Ընդ աղքատացն անիծից՝ եւ Աստուծոյ անէծք մտանեն ի տունս զրկողացն. (Շ. ընդհ.։)

Գտանի եւ եզակի՝ ԱՆԷԾ.


Անէութիւն, ութեան

s.

nothingness.

· Calfa

NBHL (1)

Երեւակ (երազոյ՝) է անէութեան տեսութիւն. (Կլիմաք.։)


Անըղձանալի, լւոյ, լեաց

cf. Անըղձալի.

· Calfa

NBHL (3)

որ գրի եւ ԱՆԸՂՁԱԼԻ. ἁνόρεκτος, ἁπευκταῖος. Որ չէ ըղձանալի կամ բաղձալի կամ ցանկալի.

Ըղձանայ զանըղձանալիսն (յետ զզուելոյն՝) զծարաւ եւ զքաղց. (Փիլ. տեսական.։)

Ողջախոհութեան յատուկ է՝ անըղձանալի (կամ անըղձալի) համարել զամենայն զգարշելի հեշտութեան զվայելուածս. (Արիստ. առաք. յորմէ եւ Լմբ. սղ.։)


Անըմբեր

adj.

impatient;
intolerable, insupportable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչինչ է քան զայնպիսի միայնաբարն չար եւ անըմբեր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 32։)


Անըմբերելի, լւոյ, լեաց

cf. Անըմբեր.

· Calfa

NBHL (2)

որ եւ ԱՆԲԵՐԵԼԻ. ἁφόρητος. intolerabilis. Որում չկերէ ոք ըմբերել՝ համբերել. անհանդուրժելի. անտանելի. չի քաշուելու. չէքիլմէզ.

Եւ, եւ անհամբեր. սապըրսըզ.


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

· Calfa

NBHL (4)

Ըստ բնութեան անծառայ գոլով հոգւոյն, եւ անըմբռնելի. (Դիոն. երկն.։)

Հոգին անըմբռնելի եղեալ՝ թողու զմարմինն, եւ գնայ ի տեղի իւր. (Աթ. ՟Ը։)

Անըմբռնելի եւ անողոքելի սլացմամբ ի բաց ոստուցեալ. (Նար. ՟Ձ՟Զ։)

Ասաց զանըմբռնելի անարգանաց եւ զնախատանաց (Փրկչին). (Սկեւռ. ես.։)


Անընդդիմակ

adj.

unresisting;
resistless, irresistible.

· Calfa


Անընդդիմակայ

cf. Անընդդիմակ.

· Calfa

NBHL (2)

Անընդդիմակաց՝ ընդդէմ նոցա՝ զէն եւ ախոյեան. (Անան. եկեղ։)

Թէպէտեւ զանընդդիմակայ չափաւորութիւն իւրեանց գիտէին. (Փարպ.։)


Անընդդիմակաց

cf. Անընդդիմակ.

· Calfa

NBHL (2)

Անընդդիմակաց՝ ընդդէմ նոցա՝ զէն եւ ախոյեան. (Անան. եկեղ։)

Թէպէտեւ զանընդդիմակայ չափաւորութիւն իւրեանց գիտէին. (Փարպ.։)


Անընդդիմահար

adj.

not opaque, transparent.

· Calfa

NBHL (2)

Անընդդիմահար զօրութիւն. (Խոսրովիկ.։) եւ (Լմբ. սղ.։)

Յուղարկելոցն ըմբոշխնել անընդդիմահար դիպուածով զստացուածոցն առաւելութիւն. (Պիտ.։) (Նովին առմամբ նշանակէ եւ թափանցիկ։)


Անընդել, ի, ից

adj.

cf. Անընտել.

· Calfa

NBHL (11)

Եւ անսովոր ինչ. որ ինչ չէ ընտելեալ կամ ծանօթացեալ մեզ. նոր. անյայտ եւ անծանօթ. ἁσυνήθης. insolens, inssuetus. ալըշընմամըշ. միւսթամէշ օլմայան.

Փափուկք, եւ չարեաց անընդելք. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)

Անընդելն շաւղաց ի գիշերի ընթացեալ մոլորի։ Յաղագս անփորձ եւ անընտել լինելով. (Լմբ. էր ընդ. եւ Սղ.։)

Օտար եւ անընդել էր Դաւիթ ցանկութեանց, եւ վրիպակաւ յանդգնեցաւ. (Կիւրղ. թագ.։)

Անհաս է ի մէնջ, եւ անընդել. (Լմբ.։)

Սննդակից մարդկան կենդանին շուն, յորժամ յումեքէ յանընդել երեսաց բաղխեսցի, մոլի եւ կատաղի. (Փիլ. լիւս.։)

ԶԻսրայէլ չար եւ անընդել (կամ անընտել) ազգացն առ ի յուղղութիւն մատնեալ։ Ընդ անընդել դիւաց. (Դիոն.։)

Անընդել եւ անընտանի գազանաց. (Փիլ.։)

Խակ եւ անընդել լինել յորդորէ եւ անողորմ. (Ոսկ. յհ.։)

Խոժոռ եւ անընդել դիմօք վարին. (Իգնատ.։)

Իբր անձեռնընդել. անընտանի. վայրենի. գազան եւ գազանաբարոյ ոք. դժնեայ. անագորոյն. անգութ. ἁτίθασσος, ἁνήμερος, ἁπηνής. immansuetus, imanis, intractabilis, crudelis. եապանի, զալըմ, գապիլի թէալլիւմ օլմաեան.


Անընդհատ

adj. adv.

uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.

· Calfa

NBHL (7)

Աստուծոյ շնորհքն յաւէտախաղաց են, եւ անպակաս, եւ անընդհատ։ Ի խաղաղութեան անընդհատ պատերազմ։ Աչացն ներգործութիւնք՝ շարունակք եւ անընդհատք են. (Փիլ.։)

Յարտասուս անընդհատ. (Սկեւռ. լմբ.։)

Կամ ոչ զատեալ. անանջատ. այրըլմազ. եւ ոչ ինչ ընդհատ կամ աննման. անխտիր.

Միշտ անընդհատ եւ անորիշ էր յինէն. (ՃՃ.։)

Ողջոյն ձայնի ելեալ ի տուողէն՝ երթայ առ լսօղն, եւ անընդհատ է առ լսօղն. (Երզն. մտթ.։)

Առանց ընդհատելոյ. անդադար. միշտ եւ հանապազ. յաւէժ. շարունակաբար. արտը արասը օլմայարագ, պիր տիւզիւյէ, տայիմ.

Ի վերայ ամենայնի՝ որք յԱստուծոյ եղեալ են, անընդհատ խնդա՛ միշտ։ Երթայ զհետ պարգեւ բնութեանն անընդհատ ի մանկութենէ ի ծերութիւն. (Փիլ.։)


Անընդմիջաբար

adv.

immediately.

· Calfa

NBHL (3)

Որ եւ ԱՆՄԻՋԱԲԱՐ. ἁμέσως. immediate. Առանց ընդ մէջ մտանելոյ այլոյ իրի կամ միջոցի. անդէն մերձ կալով. հուպ առ նմին. քովէն. սըրա իւզրէ. մուգթէրին. հէման.

Անընդսիջաբար եղեն առ մոանս երեւմունք։ Նախ քան զայլսն անընդմիջաբար միաւորիլ։ Առ Աստուած անընդմիջաբար հաստատեալ. (Փիլ.։)

Անընդմիջաբար խօսել. (Իգն.։ եւ Լմբ.։)


Անընդմիջելի, լւոյ, լեաց

adj.

inseparable, indivisible;
continual.

· Calfa

NBHL (2)

Եւս եւ հեռաւոր առանց իրիք միջնորդի. այրը, իրագ.

Որպէս անընդմիջաբար. եւ անընդհատ.


Անընդոստ

adj.

that cannot be jolted out of its place, fast;
firm, steadfast.

· Calfa

NBHL (5)

ԱՆԸՆԴՈՍՏ որ եւ ԱՆՈՍՏ. Որ ոչ ընդոստնու. անշարժ. հանդարտ. անխռոջ. եւ պղերգ. խստասիրտ. գըմըլտանմազ.

Մնաց իբրեւ զսել դարբնաց անընդոստ. (Լմբ. ժղ.։)

Ծանրագոյն զգայութիւնք անընդոստ կան, մինչեւ յօդոյս բախեալ ընդոստիցեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Անընդոստ եւ խորին խաղաղութեամբ։ Յանընդոստ յապահովութեան. (Պիտ.։)

Զանընդոստն կակղացուսցես զարթնուլ եւ զգաստ լինել. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Անընդունակ

adj.

incapable, unqualified, insufficient.

· Calfa

NBHL (10)

Հրեշտակք անկցորդք են եւ անընդունակ ամենայն ախտի. (Փիլ.։)

Անընդունակ են ամենեւին մերոյս ախտաւոր խնդութեան։ Նիւթականաց ինչ ցնորից անընդունակ եղեալք. (Դիոն.։)

Կատարեալ է Աստուածութիւնն, եւ անընդունակ նուաստութեան. (Աթ. ՟Բ։)

Որպէս բնութիւնն անխառն եւ անընդունակ է վատթար կրից, նմանապէս եւ արդարութիւն նորա անընդունակ է չարաչար կրից։ Անընդունակ չարաչար գանձուց բանսարկուին. (Սարգ. յկ. ՟Դ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Բ։)

Ամպ թեթեւ լուսաւոր՝ անընդունակ խոնաւութեան. (Շար.։)

Ոչ խիստ եւ անընդունակ առ իրսդ. (Թղթ. յն.։)

Կամ չընդունօղ, եւ չունօղ.

Առանց ուղիղ հաւատոյ եւ առաքինութեան անընդունակ է պաշտօնն. (Խոսր.։)

Քամահեսցեն զնա, եւ անընդունակ զվարդապետութիւնսն ցուցցեն. (Նանայ.։)

Գնաց ի կողմանս մարաց եւ եղիմացւոց, եւ անընդունակ եղեալ ի նոցանէ՝ ոչ կարաց կատարել անդ զօրութիւնս. (ՃՃ.։)


Անընդունակութիւն, ութեան

s.

incapacity, inability.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր չընդունելն. անհաւանութիւն. որ եւ ԱՆԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹԻՒՆ.


Անընդունելի, լւոյ, լեաց

adj.

inadmissible.

· Calfa

NBHL (1)

Զաղօթսն անգործ եւ անընդունելի առնել. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)


Անընթեռնլի

adj.

illegible, unreadable.

· Calfa

NBHL (1)

Տումար անընթեռնլի. (Պետր. սիւն.։) եւ (Տօնակ.։)


Անընկալ

adj.

cf. Անընդունելի;
— լինել, to be inadmissible.

· Calfa

NBHL (5)

(որ գրի եւ ԱՆԸՆԳԱԼ). Չընկալեալ. անընդունելի.

Զի մի՛ յանկարծ երեւեալ՝ անծանօթ անընկալ լիցի։ Անընկալ եղեւ (ի մարդկանէ). (Ագաթ.։)

Քաղցեաւ եւ ծարաւեցաւ՝ անընգալ ի հաշանաց, եւ մաքուր ի մեղաց. (Թէոդոր. մայրագ.։)

Մեծամեծ պարգեւօք պատուել. վասն որոյ հաւանեցուցեալ զարքունիսն՝ անընկալ թողոյր (Մեսրոպ). (Կորիւն.։)

Անընկալ եղեալ՝ եւ ոչ կատարէ զհրաման իշխանին իւրոյ։ Անընկալք եղեն բանից նորա. (Ղեւոնդ.։)


Անընկեր

adj.

without companion, alone.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՆԸՆԿԵՐ (գրի եւ ԱՆԸՆԳԵՐ). Չունօղ զընկեր, կամ զհաւասար. անօգնական. միակ. առանձին. եալընըզ.

Զի մի՛ անընկեր մնասցէ, խառնէ զնա ընդ երկուսն եւս. (Ոսկ. գծ.։)

Մի է Աստուած Հայր, անընդեր (ի հայրութեան), եւ առանց պատճառանաց (ծագման). (ՃՃ.։)


Անընչութիւն, ութեան

s.

want of fortune, poverty.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՆԸՆՉԵՂՈՒԹԻՒՆ ԱՆԸՆՉՈՒԹԻՒՆ Ոչ գոլն ընչեղ. անինչ եւ անստացուած կեանք. աղքատութիւն՝ մանաւանդ կամաւոր.

Վասն անընչեղութեանն ի բազում խաղաղութեանն եւ յանհոգութեան են կեանք աղքատին։ Անընչեղութիւն, ողորմութիւն. անընչութիւն. (Մանդ.։)

Զողորմածութիւն եւ զանընչութիւն։ Անընչութեամբ զկեանս իւր տնօրինել. (Սարգ.։)


Անընտրող

adj.

indiscreet, imprudent.

· Calfa

NBHL (1)

Տգէտ եւ անընտրող առաջնորդ ի բժշկելն խոցէ. (Նեղոս.։)


Անընտրողութիւն, ութեան

s.

indiscretion, imprudence.

· Calfa

NBHL (1)

Պակասութիւն ընտրողութեան՝ քննութեան եւ ուղիղ դատման. անխոհեմութիւն, տգիտութիւն. անխելքութիւն.


Անըստգիւտ

cf. Անստգիւտ.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ ոչ ստգտեալ ի խղճէ անձին. անխիղճ. (որ եւ վերածի ի նախագրեալս).

Զմեղացն մահ որպէս զկեանս սիրով եւ անըստգիւտ մտօք ողջունեն։ Անստգիւտ մտօք բերին ընդ նոյնն (ընդ մեղս). (Լմբ.։)

Իրք՝ ստգտանօք մտաց դատապարտիմք, նորա է, եւ անստգիւտն՝ մեր. (Լմբ. էր ընդ.։)


Անըստերիւր

cf. Անստերիւր.

· Calfa

NBHL (3)

Բազմիցիմք ըստ անսուտն խոստման, եւ վայելիցեմք ընդ Քրիստոսի անըստերիւր յուսոյն մերոյ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Անստերիւր եւ սրբակցորդն ստացուածոց քրիստոսեան նշանին. (Նար. խչ.։)

Անըստերիւր հոգեւորական վարուք. (Շար.։)


Անթ

s.

cf. Անութ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռքն եւ բազուկն յորժամ զարկք առնու, ուռենայ ի յանթքն (կամ յանդքն). (Մխ. բժիշկ.։)


Անթագաւոր, աց

adj.

kingless.

· Calfa

NBHL (3)

Ո՛վ յանդուգն մեկնիչ դու, եւ յոյժ անթագաւոր. (Առ որս. ՟Ե։)

Անթագաւոր եւ անիշխան. (Լաստ. յիշ.։)

ἁβασίλευτος Առանց թագաւորի մնացեալ, եւ մնալ կամեցօղ.


Անթաղ

adj.

unburied.

· Calfa


Անթանոցիկ

s.

armful, any thing carried under the arm-pit.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն ընդ Մեհեւանդ, ըստ Հին բռ.։ Շար ոսկւոյ կամ լանջագեղ կամար՝ արկեալ ի միոյ ուսոյ ընդ միւս անթով։ cf. ԸՆԹԱՆՈՑ, որ է ղենջակ։


Անթառամ

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

· Calfa

NBHL (4)

Լուսաւոր եւ անթառամ է իմաստութիւն։ Անթառամ նահատակութեանցն պատերազմի յաղթեալ։ Յանթառամ ժառանգութիւնն։ Ընդունիջիք զանթառամ փառացն պսակ. (Իմ. ՟Զ. 13։ ՟Ա. Պետ. ՟Ա. 4։ ՟Ե. 4։)

Զանթառամն եւ զերկնայինն ծաղկեցար ծաղիկ. (Անյաղթ բարձր.։)

Անթառամ ասելովն՝ զմիշտ պայծառութիւնն նշանակէ, եւ զնոյնպէս ունելն։ Անթառամն ասելով՝ զնոյնօրինակ ունելն առակէ. (Սարգ.։)

ἁμάραντος, ἁμαράντινος, ἁμίαντος. non marcescens, immarcidus. Որ ոչն թառամի. անթարշամ. միշտ դալար. անեղծ. անարատ. մշտատեւ. անփոփոխ, որ չիթօշնիր՝ չիթոռմիր. սօլմազ.


Անթատակ

s.

arm-pit.

· Calfa

NBHL (1)

մեռաւ ոմն իշխան՝ եւ ի լուանալն գտին բանալի մի յանթատակն. (Ոսկիփոր.։)


Անթարգմանաբար

adv.

inexplicably.

· Calfa

NBHL (2)

Զոր ամենայն արարածք ահիւ եւ դողութեամբ օրհնեն, սա միայն անթարգմանաբար առագաստեցոյց. (Ոսկ. կուս.։)

Որ ի Հօրէ անժամանակապէս, եւ ի մօրէ անթարգմանաբար. (Շար.։)


Անթարթափ

cf. Անթարթ.

· Calfa

NBHL (1)

Անթարթափ ի նոյն վերասլացեալ ի յաջ եւ յահեակ. (Նար. յիշ.։)


Անթարշամ

adj.

cf. Անթառամ.

· Calfa

NBHL (5)

ԱՆԹԱՐՇԱՄ ԱՆԹԱՐՇԱՄԵԼԻ Անթառամ. եւս եւ՝ որ չէ խորշոմեալ. չըթօշնած. սօլմազ. փէօրսիւմէմիշ.

Հուրն ի մէջ դալարոյն կանաչ ոստոց մորենոյն երեւեալ՝ պահեաց զնա անթարշամ. (Ագաթ.։)

Որպէս ծառ որ անկեալ է ի գնացս ջուրց՝ անթարշամ է, նոյնպէս եւ որ զպատուիրանս Աստուծոյ քննէ, անթարշամ մնայ։ Անթարշամ խնձորին։ Անթարշամ փառօք կրկին պսակեցաւ։ Թագ անթարշամ. (Նար. երգ. եւ Նար. կուս. եւ Նար. խչ.։)

Հանդիպել մատաղագունի եւ անթարշամ ի մեղաց եղելոյ հասակին. (Յհ. իմ. ատ.։)

Անթարշամելի զուարճացմամբ տերեւոյն. (Պիտ.։)


Անթաց

adj.

dry.

· Calfa

NBHL (3)

Անթաց ոտիւք գնայր ի վերայ խոնաւուտ եւ անհաստատ բնութեանն. (Դիոն. ածայ. ՟Բ։)

Ամենեւին ցամաքեցոյց, զի էր առաւօտուն ծովն չոր եւ անթաց. (Նիւս. սքանչ.։)

Երաշտութիւն անթաց յանձրեւաց. (ՃՃ.։)