Your research : 561 Results for ե

Entries' title containing ե : 10000 Results

Անձեւանամ, ացայ

vn.

to lose shape, to become deformed.


Անձհաբեկ

adj.

panting with desire, very desirous.


Անձկայրեաց

adj.

burning with desire, sighing after.


Անձկացուցանեմ, ուցի

va.

to reduce to extremities, to force;
to narrow, to contract, to restringe.


Անձնագեղ, ոյ

adj.

well formed, elegant, handsome, beautiful.


Անձնապահապետ

s.

the commander or captain of the guard.


Անձնապուր՞՞՞երթալ

sv.

cf. Անձնապուր.


Անձնացուցանեմ, ուցի

va.

to be the vital or principal to an organized body, to animate;
to vivify, to personify, to personate.


Անձնաւորեմ, եցի

va.

cf. Անձնացուցանեմ.


Անձնեայ

adj.

personable, of good appearance, tall, well made, fine limbed.


Անձնեղ

adj.

cf. Անձնեայ.


Անձրեւ, ի, ոյ, աց

s.

rain;
— իջանել, to rain;
— արտասուաց, a flood of tears;
յորդ —, violent, pouring rain;
անձրեւաչափ (գործի), rain-guage.

• , ի-ա, ո հլ. (Ս. Գրքի 21 օրինակ-ներից 17 ի-ա հլ., 4ո հլ.) «անձրև» ՍԳր. Ա-գաթ. Եզն. որից անձրևաբախ Ագաթ. անձ-հևածին Կոչ. անձրևայոյզք Վեցօր. անձրևել Փիլ. Նար. երկնանձրև Նար. 264. նոր բառեր են՝ անձրեային. անձրևանոզ, անձրևաչափ, անձրևոտ ևն։

• Muller, Armen. VI յն. άχλύς «ամպոտ լինելուց առաջացած մթութիւն»։ Մառ ЗВО 5, 312 զնդ. vāra, պհլ. vārān, պրս. bārān հոմանիշների հետ՝ ձ յաւելուա-ծով։ Հիւնք. ծարաւ բառից։ Karst, Յու-շարձ. 407 ծորիլ, սորել բառերի հետ՝ սումեր. sur «անձրև, անձրևել»։ Մառ ИАН 1918, 340 արմատր ձ, որ գտնում է ափխազ. աձը «ջուր», աձաձա «ցօղ», աձըն «ձմեռ» բառերի մէջ։

• ԳՒՌ.-Ալշ. Մշ. Ոզմ. Ջղ. Վն. անձրեվ, Սչ. անձհրեվ, Երև. անձրէվ, Ախց. անցրէվ, Սլմ. անձրռէվ, Ագլ. Տփ. ա՛նձրիվ, Տիգ. mնձրիվ, Զթ. անձիվ, Նբ. անձվէր, Մրղ. անձըվըեր, Խրբ. Պլ. Պրտ. Ռ. Սեբ. արզէվ, Ակն. օրզէվ, Ասլ. էօրզէ՝վ, Մկ. անձրօվ, Հճ. արեվ։


Անձրեւաբախ

adj.

beaten by the rain.


Անձրեւաբեր

adj.

that brings rain, rainy.


Աբեթ, ի

s.

tinder.

• (սեռ. -ի )«կտաւից կամ սունկից և նման բաներից պատրաստուած դիւրավառ նիւթ, ղավ». Նար. խրատ. Տաթև. ձմ. Ճծզ։

• Նախ Klaproth, Asia poligl. 100 կցեց պրս. pedeh բառին։ ՆՀԲ և սրանից առնելով նաև Հիւնք, դնում են յն. ἀπτω, ἀπτομαι «լուցանել, վառել» բայից։ ZDMG 1868 (22), 330 և սրանից էլ Lagarde, Sуm. 1877, 103, 40 դնում է պրս. [arabic word] ābēž, [arabic word] abēr, ❇ aēr, [arabic word] aēz, [arabic word] ayēz «կայծ» բառերից։ Lag. Arm. Stud § 3 մերժում է սրանք՝ նշանակութեան տարբերութեան պատճառաւ։

• ԳՒՌ.-Հճ. աբ'բ'եթ, Խրբ. աբ'էթ, Հմշ. ա-փէթ, Զթ. աբ'իթ. նոյն է նաև աբեթ, Ղրբ «լեռնային բոյս՝ որից աբեթ են պատրաս-տում». բայց տարբեր է աբեթ Ննխ. «խեղճ, թշւառ», որ Յաբեթ յատուկ անունից է։

• ՓՈԽ.-Վրաց. աբեդի «աբեթ» (տե՛ս Ա-ճառ. Բազմ. 1898 225բ և Արրտ. 1898, 370բ), մինգր. օբեդ «աբեթ», սվան. հաբե-դի, հոբեդ «աբեթ», Մառ ИАН 1918, էջ 339 այս բառերը համարում է bed «վառել» ար-մատից. հմմտ. սվան. libdine «վառել», եթէ այսպէս է, ուրեմն բառը բնիկ Կովկա-ռեան կդառնայ և հետևաբար հայ ձևը կլինի վրացականից փոխառեալ։ Առ այժմ այս ստուգաբանութիւնը անհաստատ է թւում մեզ։


Աբելուհի

s.

Abel's sister.


Աբեղաթաղ

s.

monk's funeral.


Աբեղայ, ից

s.

monk, friar;
— լինել, to turn or become monk.

• , ի հլ. «վանական, կուսակրոն կրոնաւոր» կոչ. ժդ. Բուզ. Զ. 16. ածանցման մէջ երևում է երկու ձևով. բուն ձևից՝ առե-ղայակերպ Ճառընտ. աբեղայութիւն Լմբ. պտրգ. աբեղայական Մարթին. կրճատմամբ աբեղաթաղ Մաշտ. աբեղութիւն Լմբ. մատ. էջ 47։ Յետնաբար եղած է հաբեղայ Վրք. հց. ժե (այսպէս գրուած նաև կոչ. 290). կրճատ՝ աբեղ Դրնղ. 343. յետին և յարմա-րեալ ձև է խաբեղայ «վատ աբեղայ, խաբե-բայ աբեղայ» (ինչպես ունինք չքահանալ). Խաբեղայն և ո՛չ աբեղայն. Ո՞ւր է խաբեղայն Մարինոս. Յայսմ հմմտ. խաբ եղար և ո՛չ կրոնաւոր. Լմբ. մատ. էջ 48։

• = ասոր. [syriac word] abīlā, awīlā «աբեղայ», որի առաջին նշանակութիւնն է «տխուր, տըր-տում» [arabic word] ebl «լալ, սգալ, տրտմիլ» ար-մատից (Brockelmann, Lex. syr. էջ 2ա). ասորերէնից փոխառեալ է նաև արաբ. [arabic word] abīl «ծերունի» (Կամուս, թրք. թրգմ. Գ. 372), «քահանայ» (անդ՝ էջ 126)։-Հիւբշ. 299։

• Հներից Տաթև. ամ. 52 մեկնում է «աբե-ոայն հայր ասի»։ ՀՀԲ ապ «հալը» ռա-ռից։ ՆՀԲ արաբ. էպիլ։ Moller SWAW 66. 278 արամ. ābrā «ընկեր, եղբայր» բառից, որ մերժելով Lag. Arm. Stud, § 4՝ դնում է ասոր. awilā։

• ԳՒՌ.-Կր. աբ'էղա, Սլմ. ապեղա, Պլ. Ռ. ափէղա, Տփ. ափիղա, Մրղ. mպէղա, հmպէ-ղա։ Նոր բառեր են աբեղաթող, աբեղաջարդ, աբեղաձագ, աբեղախաղ, աբեղաճաշ, աբե-ղուկ։


Աբեղայական, ի, աց

adj.

monachal.


Աբեղայաճաշ

s.

monk's food.


Աբեղայութիւն, ութեան

s.

cf. Աբեղութիւն.


Աբեղութիւն, ութեան

s.

monachism, monastic life


Աբեղեան

s. pl.

s. pl. monks.


*Աբեղուկ

s. zool.

s. zool. lark, tit-lark;
երգէ —, the lark carols.


Ագահեմ, եցի

vn.

to be avaricious, niggard, to save sordidly;
to be sparing of, to hoard avariciously;
— զագահութիւն, to be given to covetousness;
— ի ժամանակն, to be sparing of one's time.


Ագանելիք, լեաց

s.

clothes, attire, dress, garb, raiment.


Ամոքեմ, եցի

va.

to soften, to calm, to compose;
to conciliate, to appease, to allay, to pacify, to reconcile;
to affect, to move, to touch;
to abate, to diminish;
to sooth, to caress;
to engage, to win over, to persuade.


Ամպահարեմ, եցի

va.

to strike with a thunderbolt or by lightning.


Կամակարեմ, եցի

vn.

to act according to ones entire will, pleasure or caprice.


Կամակորեմ, եցի

va. fig.

to wring, to twist;
to bend, to bow, to curve;
to distort, to overstrain a phrase, to strain, to misinterpret;
to pervert, to deprave;
— զարդարութիւն, to pervert justice.


Կամարաձեւ

adj.

vaulted, arched;
— գործել՝ յօրինել, to arch, to vault.


Կամելութիւն, ութեան

s.

will, wish.


Կամենամ, եցայ

vn.

cf. Կամիմ.


Կամեցող

adj.

willing, desirous.


Կամեցողութիւն, ութեան

s.

cf. Կամելութիւն.


Կամեցուցանեմ, ուցի

va.

to bend to one's will or wishes, to persuade, to induce.


Կամրջախելք

s.

bridge-head.


Կամրջեմ, եցի

va.

to bridge over;
to join or communicate with by a bridge.


Կայարանապետ, աց

s.

station-master, superintendent.


Կայեան, ենից

cf. Կայան.


Կայթանեմ

vn.

to gush, to spout out.


Կայթեմ, եցի

vn.

to clap the hands or stamp the feet in sign of joy, to applaud, to load with applause;
to dance, to leap, to jump, to caper, to cut capers.


Կայլակեմ, եցի

vn.

cf. Կայլականամ.


Կայլակնացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to trickle.


Կայծակեմ, եցի

vn.

to sparkle, to throw out sparks, to emit rays of light, to lighten;
to fulminate.


Կաեծանիշ մելան

cf. Կարմրագեղ.


Կայսերագիր

adj.

written or signed by the emperor.


Կայսերազարմ, ից

adj.

of imperial family or race.


Կայսերազն, զին, զունք, զանց

adj. s.

imperial;
imperial prince or princess.


Կայսերական, ի, աց

adj.

imperial.


Definitions containing the research ե : 5764 Results